Nham lan chet nguoi giua sam va cay doc

Tags: Sam Ngoc Linh, co tac dung, thuong luc, chet nguoi, nham lan, cay thuong, cay thuoc, vi thuoc, doc, re, dung, my, la


Cay thuong luc My co cu to rat giong cu sam khien nhieu nguoi lam tuong do la cay sam. Dieu nay rat nguy hiem boi thuong luc My la cay co doc o tat ca cac bo phan.

Duoc nguoi quen bieu mot cay thuoc goi la “sam ngoc linh”, bac Pham Ngoc Tao (An Khe, quan Thanh Khe, Da Nang) da trong, cham soc can than va thu duoc cu re, qua hat. Tuy nhien, thay cay thuoc do khong giong hinh cay sam ngoc linh, bac chua dam dung ma tim den cac nha khoa hoc de hoi cho ro.

Sau khi tra cuu, luong y Phan Cong Tuan da phat hien cay bac trong khong phai sam ngoc linh ma la cay thuong luc. Duoi day la nhung luu y cua luong y ve loai cay nay de giup cho doc gia khong bi nham lan:

Thuong luc con co ten la truong bat lao, kim that nuong, ten khoa hoc la Phytolacca acinosa Roxb. (P. esculenta Van Houtte), la cay moi duoc du nhap vao nuoc ta may thap ky gan day. Trong nuoc ta von co san loai thuong luc con goi la thuong luc My hay dan gian goi sam voi vi cay mau lon, sau 6 - 7 thang cho cu to bang co tay hinh rat giong cu sam va su nham lan chet nguoi tu day ma ra.

adf
Cay dang sam. Anh: Suc Khoe & Doi Song.
Nham lan chet nguoi giua sam va cay doc
La cay thuong luc. Anh: Suc Khoe & Doi Song.

Tren thuc te, thuong luc khong phai la vi thuoc xa la gi doi voi Dong y. Trong sach thuoc dau tien cach day gan 2.000 nam da ghi ti mi ve vi thuoc nay nhung xep no vao nhom “ha pham” vi co doc, khong duoc dung nhieu va lau dai nen it duoc thay thuoc su dung pho bien. Duoi day la phan gioi thieu ve cay thuong luc trong Tu dien cay thuoc cua Vo Van Chi:

- Cay thao song nhieu nam, cao toi 1,5m. Re cu map. Than hinh tru nhan, mau xanh luc, it phan nhanh. La moc so le, phien xoan nguoc to, dai 12 - 25 cm, rong 5 - 10 cm; cuong la 3 cm, dau nhon tu, goc nhon. Chum hoa doi dien voi la song khong gan truoc la, cao 15 - 20 cm, 5 la dai trang, nhi 8, la noan 8 - 10. Qua mong, hinh cau det, co 8 - 10 qua dai voi voi nhuy ton tai, khi chin co mau tia den, hat den, dep, hinh than hay tron. Hoa thang 5 - 7, qua thang 8 - 10.

- Bo phan dung: Re cu

- Cay duoc trong nhieu lam canh va lam thuoc, trong bang mam re va bang hat. Co the thu hoach re vao mua thu hay mua dong. Dao re ve, cat bo re con, rua sach, thai mong va phoi kho. Co khi nguoi ta ngam vao ruou co pha mat ong roi moi phoi hay say kho.

- Thanh phan hoa hoc: Trong cu co mot chat doc dang goi la phytolaccatoxin, rat nhieu muoi kali nitrat, axit oxymyristinic va mot chat steroid saponin, co sach neu co axit esculentic.

- Tinh vi, tac dung: Re co vi dang, tinh lanh, co doc. Co tac dung truc thuy tieu thung, thong loi nhi tien, giai doc tan ket. O An Do cay nay duoc xem nhu co tac dung gay ngu. Trong re cay co steroid saponin, co tac dung diet tinh trung.

- Cong dung: Thong thuong tri: Thuy thung, co truong, nhi tien khong thong, viem loet co tu cung, bach doi nhieu, dinh nhot va benh mu da. Hien nay thuong dung de chua nhung truong hop phu ne, nguc bung day truong, co dau kho tho. Ngay dung 3 - 10 g dang thuoc sac, dung rieng hay phoi hop voi cac vi thuoc khac.

Bai thuoc chua benh co thuong luc:

+ Chua viem than cap va man: Thuong luc 10 g, thit lon 60 g, cho nuoc vao nau chin, chia lam 3 lan an trong ngay.

+ Chua chung dau co hong: Dung re thuong luc ho nong boc vai chuom vao co.

+ Benh mu da: Thuong luc 15g, bo cong anh 60g, nau nuoc rua.

Chu y:

- Khong dung cho phu nu co thai va nguoi ty vi hu nhuoc.

- Mot so nguoi nham goi no la sam cao ly, nhan sam, dan den truong hop ngo doc, do do phai het suc can than.

Trong hau het cac tai lieu duoc hoc cua cac tac gia nhu Do Tat Loi, Vo Van Chi, Le Tran Duc, Tran Van Ky... khi viet ve cay thuoc thuong luc deu co ghi chu van de nham lan chet nguoi nay. Nhu trong sach Trong hai va dung cay thuoc cua Le Tran Duc, NXB Nong nghiep in nam 1984 da luu y: “Hien nay cu thuong luc duoc ban o Ha Noi va cho vao mien Nam ban voi ten gia mao hong sam hay phong sam. Cu thuong luc chinh la mot vi thuoc cong ha manh liet, co the gay say thai... Du nguoi khoe manh ma dung thi cung ton thuong gan cot va hai than”.

Nhung canh bao nhu vay neu chi nam trong cac sach chuyen mon thi kho co dieu kien tiep xuc voi quang dai quan chung. Vi the moi co su lam lan tuong cay sam, trong nham thuong luc.

(Theo Suc Khoe & Doi Song)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Tìm hiểu: Sam Ngoc Linh, co tac dung, thuong luc, chet nguoi, nham lan, cay thuong, cay thuoc, vi thuoc, doc, re, dung, my, la
Tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0