Nghe thuat chon qua Noel

Mon qua qua xoang hoac chang mang y nghia gi se chang lam cho nguoi nhan thich thu, nhung nguoc lai mon qua qua dat tien co the lam cho nguoi nhan bi khung hoang vi ho khong biet se lam cach nao "den dap" cho xung dang.

Ngoai y nghia va gia tri cua mon qua ra, da goi la qua thi con phai hoi du them mot dieu kien nua kha quan trong. Do la yeu to bat ngo. Nguoi nhan qua phai that bat ngo khi nhan goi qua roi lai that thich thu khi mo no ra. Cho nen ba Sophie Chevalier chuyen gia nghien cuu xa hoi hoc, khang dinh rang, de xac dinh day du gia tri thuc su cua mon qua con can phai cong them thoi gian va luong chat xam da tieu thu khi suy nghi, chon va tim mua dung mon qua.

Theo nha phan tam hoc Marcel Rufo, co loai qua “bieu cam” luon duoc nguoi nhan mung ro, la loai qua co the la re tien nhung noi len ly do “toi thich ban, men ban, cam ta ban”. “O truong hop nay, qua khong con la mon hang vat chat binh thuong nua ma la mot loi nhan that chat them quan he xa hoi giua nguoi cho va nguoi nhan”.

Mua qua tang cho nguoi than trong gia dinh minh thi kha de. Cu chiu kho lang nghe trong nhung bua com toi, nhung lan di mua sam, giai tri chung thi ban da nam bat duoc vo (chong), cac con dang ao uoc gi. Hay ghi chung vao mieng giay de den Giang sinh, sinh nhat, le ky niem... thi mua ngay. Mua qua cho sep hay dong nghiep, nhan vien kho hon chut it vi co hoi de nam so thich cua ho khong nhieu.

Mua qua la ca mot nghe thuat va nhan qua cung la mot nghe thuat. Ngay tu nam 1925 nha xa hoi hoc Marcel Mauss da viet rang “ngay tu lan dau trong doi nhan qua sinh nhat, dua be da duoc bo me truyen cho niem vui nhan qua va hoc cach sau nay cung mang niem vui ay den cho moi nguoi chung quanh”. Ngay nay nu giao su Regine Sirota noi them rang tu nho dua be da duoc day cho biet cach the hien niem vui nhan qua, che giau su bat man vi mon qua khong vua y, cach don nhan mon qua that le phep...

O cac nuoc phuong Tay, nguoi ta hon ho mo qua truoc mat nguoi than. O Nhat mon qua phai duoc nhan bang ca hai tay nang niu kem theo cai cui dau that sau va chi duoc mo sau khi nguoi cho qua da ra ve. Nhung nhan qua thi xem nhu da “don cho trong nha minh, tam hon minh de don nhan mot nguoi khac”, nu chuyen gia xa hoi hoc Sophie Chevalier noi.

Cac nha nghien cuu ke rang o the gioi phuong Tay, mon qua da bat dau xuat hien nhieu duoi cay Noel ke tu giua the ky XIX ma thoi. Truoc do, qua chi duoc trao vao ngay dau nam. Qua Giang sinh chi ro han len vao dau the ky XX khi da bat dau xuat hien cac cua hang lon (grand magasin) va sau do la nhung cua hang bach hoa, dai sieu thi. Va roi viec mua qua tang qua nhan dip Giang sinh da nhanh chong pho bien rong vao moi tang lop xa hoi ke tu sau nam 1945.

(Theo Sai Gon Tiep Thi)