Bi mat cua phan nu Hue

Phan nu van duoc phai dep ua chuong - (ah: B.N.L)

Loai my pham doc nhat vo nhi cua Hue ma nhieu nu du khach den day khi ra ve trong hanh ly thuong co it nhat vai chuc thoi de dung hoac lam qua: phan nu. Mot san pham lam dep danh tieng cua nguoi xua con luu truyen voi bi quyet pha che van trong vong bi mat...

Sau khi lan loi khap cho Dong Ba van khong tim ra dia chi, mot nguoi ban mach toi den tim nha nghien cuu Phan Thuan An, may ra ong co the biet duoc it nhieu. Ong An vui ve cho biet, gia dinh ba Tran Thi Tung, o so nha 22 To Hien Thanh, TP Hue, nguyen to tien xuat than tu trong hoang cung, hien con chau van con thu dac nghe truyen thong va hien nay dang san xuat loai my pham co mot khong hai nay. Tuy vay, hien ba Tung da sang dinh cu o Hoa Ky, nguoi em ruot ba Tung la ba Tran Thi Phuong cung khong con o Hue ma dang song o TP.HCM. Ca hai nguoi nay hien gio deu mo tiem phan nu ban o My va TP.HCM, nhung nam nao ho cung phai ve Hue mot vai lan de san xuat phan nu, sau do dong hang cho di, vi loai phan nay khong the san xuat duoc bat cu noi nao, ngoai Hue.

Khi Hue tro thanh kinh do cua nha Nguyen, cung voi viec thiet lap trieu cuong, mot nhu cau khong the thieu o chon cung dinh doi voi cac cung tan my nu do la lam dep va phan nu cung ra doi tu do. Trai qua hang tram nam ton tai, cong nghe lam phan nu van duoc cat giau ky. Den nam 1945, trieu dai phong kien cuoi cung sup do, cac cung nu ra khoi cung cam va nhieu nguoi da mang theo nghe lam phan truyen ba trong dan gian. Theo ba Tran Thi Phuong, hau due duoc thu truyen nghe lam phan nu, thi nguoi dau tien nam giu duoc ky thuat lam phan nu la ba ngoai cua minh, nguyen la mot thi nu chon hau cung. Chinh ba nay la nguoi thi nu duy nhat duoc tin tuong giao trong trach nam giu cong thuc pha che va truc tiep san xuat phan nu de lam dep cho cac phi tan. Sau khi ba ngoai xuat cung va khong muon nghe nay bi that truyen, da truyen nghe lai cho nguoi con gai la Tran Thi Thieu (ten thuong goi la ba Huong- goi theo chong) tiep tuc san xuat phuc vu nhu cau lam dep cua phu nu. Ky thuat lam phan nu la mot nghe gia truyen nen den nay ngoai nguoi than trong gia dinh khong ai duoc biet cong thuc pha che. Trong so 9 nguoi con, ba Huong cung chi truyen lai cho nguoi con gai ca la ba Tran Thi Tung va ba Tran Thi Phuong (thu 8). Hien ca hai ba nay van thuc hien dung y nguyen cua me minh la giu gin bi quyet gia truyen. Ba Phuong cho biet, de co nhung thoi phan nu thanh pham dat chat luong phai trai qua nhieu cong doan rat cong phu, ti mi, tuan thu cac nguyen tac bat di bat dich tu dau cho den cuoi. Nuoc phai hung nuoc troi, nhung khong phai lay nuoc cua nhung tran mua dau tien. Sau khi nuoc duoc hung, nguoi lam phan phai chung that trong va sach roi cho vao mot cai be lon tranh nang mua va cat giu de dung cho ca nam. Nguyen lieu chinh cua phan nu la nhu thach cao, nhung phai la loai thach cao truyen thong hao hang duoc dat hang tu Trung Quoc, trang, min, khong co tap chat. Phan nu duoc che tac tu thach cao cong voi tren 10 vi thuoc bac duoc chon lua can than khong am moc, sach se, dam bao ve sinh. Sau khi chuan bi xong, nguyen lieu duoc dua vao phong kin, luc nay ngoai nhung nguoi dich than nam giu bi mat pha che khong ai duoc vao. Sau nhieu gio, san pham duoc dua ra ngoai de nhao tron cho deu nhuyen, tiep do moi den quy trinh nghiem ngat phoi suong, phoi nang...va nhao nan thanh thoi phan nu.

So di ca ba Tung va ba Phuong deu khong the san xuat duoc phan nu o My va TP.HCM hoac bat cu mot dia phuong nao la vi theo ho, chi co nuoc mua o Hue moi lam duoc phan nu. Ngoai ra, cac vi thuoc bac cung chi mua duoc nhung tiem quen o Hue, di cho khac nguoi ta hoi dau benh gi, chua benh gi che thuoc gi va phai co toa ke moi chiu ban, trong khi nguoi mua lai khong muon bi mat gia truyen bi lo ra ngoai. O mot vai tiem thuoc bac o Hue, chi can ba Tung va ba Phuong den, khong can hoi, cac cua hieu cung da biet ba can gi va cu the can du phan, du lang mang ve ma thoi. Do cung la ly do ma hang nam, ba Phuong va ba Tung phai ve Hue it nhat mot lan de san xuat phan nu. Moi lan nhu vay ho lam hang ta de mang di ban suot ca nam. Ba Tung hien sinh song tai My va phan nu cung theo ba den voi cac quy ba, quy co nguoi My...

Gia phan nu o Hue hien nay duoc ban khoang tu 15.000 - 20.000 dong/thoi (o My ban voi gia tu 15 - 20 USD/ thoi) chat luong rat tot. Khac voi cac loai my pham hien dai thuong hay co nhung phan ung ve da neu nhu su dung khong dung cach va phu hop, phan nu co tac dung duy tri sac dep lau dai, ngan chan su xuat hien cac vet nhan va lam mat da. Dieu dac biet la phan nu khong he co bat cu phan ung nao va thich hop voi moi loai da (luu y, do la phan nu chinh hieu, khong ke cac loai hang nhai). Co mot dieu, do cach thuc che tac theo ky thuat truyen thong nen mau sac cua phan nu ngoai cac mau trang va hong, hau nhu khong co mau gi moi. Do la mot nhuoc diem ma phan nu khong bang cac loai my pham hien dai. Tuy vay, loai my pham nay van duoc phai dep ua chuong, dac biet voi phu nu da co tuoi.

Bui Ngoc Long