Ba lang pha thai bang que

"Co so y te" trong nuong san cua ba lang Tinh. Anh: Suc Khoe & Doi Song.

Sau khi pha thai bang que tai nha ba lang Tinh o xom Coi, xa Yen Phu, Lac Son, Hoa Binh, chi Bui Thi Thim phai cap cuu tai benh vien tinh trong tinh trang soc nang. Cac bac si phai cat bo tu cung de giu mang song cho chi.

Nguoi phu nu tren chi la mot trong nhieu nan nhan cua ba lang Tinh (ten that la Bui Thi E), noi tieng vi "tai" pha thai bang que . Nhieu ca tai bien san khoa dac biet nghiem trong da xay ra sau khi thai phu den voi ba. Cac nganh chuc nang cung da khong it lan lap bien ban nhac nho, yeu cau ba cham dut viec hanh nghe pha thai trai phep, nhung roi dau van hoan do.

Mot trong cac nan nhan cua ba Tinh la chi Bui Thi An, que o huyen Lac Son. Nguoi phu nu nay tim den nha ba de pha thai 3 thang. Mot ngay sau khi duoc ba lang dat doan que co dau vot nhon buoc kem mot doan day vao co the, chi An thay dau quan o vung bung duoi, nguoi luc nong luc lanh, ra huyet den tung dot. Nghi la cai thai dang "ra" theo dung chi dan cua ba lang, chi An co nhin dau nam nha cho. Chi den khi thay bi co giat tung con, mat lo do, nguoi nha moi voi vang dua chi den trung tam y te huyen Yen Thuy.

Luc nay benh nhan da o trong tinh trang nguy kich, mach nhanh, nho, huyet ap tut nhanh chi con 70/40 mmHg, nhip tho con 22 lan/phut, co giat toan than, niem mac nhot, chan tay lanh, dau quan tung con vung ha vi kem theo ra huyet den... Cac bac si cho biet, chi can cap cuu cham mot chut nua, benh nhan An se kho bao toan duoc tinh mang do bi soc truy mach, nhiem trung huyet. Phai sau 5 ngay dieu tri tich cuc, chi moi con nguy kich.

Cac bac si o trung tam y te hai huyen Yen Thuy, Lac Son va Benh vien Da khoa tinh Hoa Binh da tiep nhan nhieu ca cap cuu tai bien san khoa co chung cac trieu chung nhu hai phu nu ke tren. Co nhung nan nhan sau khi mo cap cuu, cac bac si lay ra duoc nguyen doan que da tham den, boc mui va nhung soi day loang ngoang khong biet lam tu chat lieu gi.

Mac du da gay nhieu tai nan (gan day nhat la vu chi Thim, xay ra cuoi thang 5) nhung ba Tinh van tiep tuc “hanh nghe”. "Co so y te" cua ba la mot can leu nho, rong khong qua 3 m2, toi tam, am thap, nam giua nuong san ngay sat chan cau Vu Ban. Ba lang da 74 tuoi, tham nien pha thai da 32 nam. Ba cho biet bi quyet de cho thai "ra" la do me ba truyen lai, muon pha thai bao nhieu thang tuoi cung nhan. “Benh nhan” phai sua cho ba mot cai le nho de te than linh; con tien cong thi cu moi thang tuoi thai tinh 100.000 dong.

Khi duoc hoi co bi chinh quyen dia phuong cam hoac phat gi khong, ba lang Tinh tra loi: "Moi bi chinh quyen va cac bac si viet to giay bao khong duoc pha thai cho moi nguoi nhu the nay nua. Neu con tiep tuc lam, co ai chet la ba phai di tu day. Tu hom di viet giay den gio ba cung lam cho 4 nguoi nua roi, thai toan tu 5 thang tro len ma co thay ai bi lam sao dau!". Ba lang khong quen dan khach neu co lam o cho ba thi cung kin tieng dung de chinh quyen biet.

“Do nghe” cua ba lang la mo day bung nhung nhu duoc tuoc tu soi day va chiec “que thuoc” duoc be tu ngoai vuon. Ba cho biet doan que thuoc nay sau khi "chai tieng" (doc bua chu de lam phep) se duoc vot nhon mot dau, buoc vao doan day ke tren va "dua vao co tu cung de goi cai thai ra". Tuy tuoi thai va co the moi nguoi, cai thai se ra sau 5-10 ngay va khi do san phu co the "day di lam luon ma khong phai kieng cu gi".

Ong Nguyen Dinh Hoan, Truong phong y te huyen Lac Son, cho biet, tu nam 1998, Trung tam Y te va chinh quyen huyen Lac Son da lap bien ban xu phat hanh chinh doi voi ba lang Tinh, yeu cau ba lam cam ket khong tai pham. The nhung suot tu do den nay, ba van len lut nhan pha thai cho nhung nguoi co nhu cau. Chinh quyen biet, y te biet, cac nganh chuc nang khac cung biet nhung de "bat tan tay, day tan tran" thi kho khan vo cung. Da nhieu lan, nha chuc trach kiem tra can leu noi ba Tinh vua o vua hanh nghe nhung khong phat hien dung cu y te hay benh nhan nao ca.

Cung theo ong Hoan, moi day, ba lang Tinh da chiu viet ban cam ket thua nhan viec hanh nghe trai phep cua minh va hua se khong tai pham. Tuy nhien, mot minh nganh y te se khong du suc de "theo sat" va ngan chan viec tiep tuc hanh nghe nao pha thai trai phep cua ba. Ngoai su phoi hop cua cac co quan chuc nang khac, dieu quan trong hon ca la phai tang cuong tuyen truyen, giao duc de cho nhan dan hieu su nguy hiem cua viec pha thai chui.

Tien si Nguyen Duc Hinh, Pho giam doc Benh vien Phu san Trung uong, cho biet, pha thai chi duoc lam o cac co so y te duoc phep tien hanh thu thuat nay. Viec pha thai chui de doa mang song thai phu hoac anh huong den chuc nang sinh de, co nhieu nguoi da vinh vien khong con kha nang lam me nua. Benh vien Phu san Trung uong cung da tiep nhan khong it truong hop do pha thai len lut ma dan den thung, vo tu cung, viem phuc mac, nhiem trung huyet… Co truong hop du da cat tu cung nhung cung khong cuu duoc san phu.

Theo To chuc Y te The gioi, pha thai dung vi tri thu ba trong so cac nguyen nhan gay tu vong cho phu nu mang thai; va Viet Nam nam trong so cac nuoc co ty le pha thai cao. Cac truong hop pha thai len lut thuong roi vao nhung nguoi tre tuoi, chua xay dung gia dinh.

(Theo Suc Khoe & Doi Song)