An nhieu ca trung sua giup tre thong minh

Tags: BS Hoa, BS Yen Phi, Nguyen Thi Hoa, Theo WHO, Dao Thi Yen Phi, Ha Noi, bac si tu van, thanh phan dinh duong, giai doan truong thanh, chat dinh duong, che do an, suy dinh duong, nhu the nao, bo sung, thuc an, tre


Tre tu 2 tuoi tro len nen bo sung du DHA theo khuyen cao (tu 75 mg mot ngay) de giup phat trien tri nao trong giai doan truong thanh. Theo hai bac si Dao Thi Yen Phi va Nguyen Thi Hoa, DHA co nhieu trong ca, trung, sua...

Hon 2.500 cau hoi duoc doc gia TS gui den bac si truong khoa dinh duong Benh vien Nhi Dong 1 Nguyen Thi Hoa va truong khoa dinh duong Dai hoc y khoa Pham Ngoc Thach Dao Thi Yen Phi, nho tu van truc tuyen ve dinh duong giup tre thong minh. Hai bac si deu khuyen bo me nen tap cho be theo mot che do an du chat, ngu som dung gio de dam bao dinh duong cho be phat trien.

- Con trai toi nam nay 23 thang tuoi, nang 13 kg, cao 83 cm. Nhu vay chau co phat trien binh thuong? Va nhu cau DHA o lua tuoi nay la bao nhieu thi du? Bo sung DHA nhu the nao? Xin cam on bac si. (Nguyen Thi Hien, 30 tuoi).

- Thac si - Bac si Dao Thi Yen Phi: Chao ban, can nang cua con ban o trong muc binh thuong tham chi hoi thua mot chut, trong khi chieu cao nam o muc trung binh thap. Co le nen tap trung vao cac thuc pham giup tang chieu cao (sua) va han che bot cac thuc pham lam tang can do nhieu nang luong nhu chat beo, chat bot... Ban co the bo bot mot bua an chinh va thay bang 200 ml sua. Luong DHA can thiet trong do tuoi nay khoang 75 mg mot ngay. Neu dung sua da co bo sung DHA thi thuong khong so thieu.

- Bac si cho em hoi lam sao giup tre het bieng an va co hung thu khi an. Che do dinh duong nhu the nao de tre duoc thong minh? (Ngo Thi Thuy Nga, 27 tuoi)

- Bac si Nguyen Thi Hoa: Tre bieng an co nhieu nguyen nhan: sinh ly, tam ly, benh ly... nen quan trong nhat ban phai biet nguyen nhan bieng an cua con ban la gi thi can thiep moi hieu qua. Che do dinh duong giup cho tre thong minh: bu sua me hoan toan trong 6 thang dau neu khong co sua me thi chon nhung sua cong thuc co bo sung du ham luong DHA va ARA va cac vi chat dinh duong khac, an dam dung va du 4 nhom thuc an dam bao tre khong bi suy dinh duong va khong bi beo phi. Ket hop voi giao duc dung lua tuoi phu hop voi tung giai doan phat trien cua tre.

- Vo toi vua mang thai khoang 6 tuan, xin cho toi biet can cung cap ham luong DHA nhu the nao? Can an nhung thuc an nao va uong loai sua nao de cung cap ham luong DHA. Xin tu van, chan thanh cam on. (Ha Quoc Bao, 33 tuoi)

- BS Hoa: DHA co trong cac loai thuc pham sau: ca, trung, sua co bo sung DHA nen ban can an nhieu cac loai thuc pham do de dam bao luong DHA cho ban va cho be. So luong DHA se du neu ban dam bao an du 4 nhom thuc an va 2 ly sua trong mot ngay.

Bac si Nguyen Thi Hoa tai toa soan VnExpress.net.
Bac si Nguyen Thi Hoa tai toa soan VnExpress.net.

- Toi co 2 con gai be lon 6 tuoi can nang 18 kg, be nho hon 3 tuoi can nang 13 kg, con toi rat ken an, hang ngay be an rat it moi buoi an khong het chen com, thuc an cung rat ken, buoi an sang cung it, co cho be uong them sua nhung ca 2 be uong sua cung it. Ca 2 be deu khong an qua vat nhieu. Xin bac si cho hoi an nhu the con toi co bi thieu chat khong? Co cach nao cho be an va uong sua nhieu hon khong? Be rat hieu dong van choi va hoat dong binh thuong. Xin cam on bac si (Tuyet Lan, 33 tuoi)

- BS Hoa: Theo To chuc Y te The gioi (WHO) be gai 6 tuoi can nang trung binh tu 15,3 kg den 20,2 kg va be gai 3 tuoi nang trung binh tu 10,8 kg den 13,9 kg. Nhu vay 2 con cua ban deu co tinh trang dinh duong tot, be khong bi suy dinh duong, dieu do co nghia la luong an cua be nhu vay la phu hop, ban khong nen ep be qua suc lam be cang bieng an hon. Luong sua trong mot ngay cua be chi can 300 ml, neu be khong uong sua thi ban co the bo sung bang cac thuc pham lam bang sua nhu yaourt, pho mai... sau khi an.

- Chao bac si, be nha toi nam nay duoc gan 3 tuoi nhung be rat luoi an, it chiu uong sua. BS co the cho biet, viec bieng an nhu vay co anh huong den tri nao cua be hay khong? Co cach nao de giup be thich thu voi viec an uong hon khong? Va lam the nao de bao dam con toi van duoc cung cap day du cac thanh phan dinh duong? (Dao Duyen Anh, 33 tuoi)

- BS Yen Phi: Viec bieng an chi co the anh huong den su phat trien tri nao cua tre khi bieng an dan den suy dinh duong. Van de can thiet nhat la ban phai tim ra chinh xac nguyen nhan gay bieng an cho tre va dieu tri nguyen nhan do, neu khong se khong co khong cach nao de dam bao cung cap du thanh phan dinh duong cho tre khi tre khong chiu an hay khong the an du khau phan hang ngay.

Cac nguyen nhan thuong gap nhat cua bieng an la tre bi benh (thuong gap nhat la cac benh ly o duong ho hap tren nhu viem mui hong, viem amidan...); bieng an tam ly do me cho an cac loai thuc an khong phu hop voi khau vi va nhu cau (vi du me cho an thit ca nhieu hon com, chao, cho an vat truoc cac bua chinh, khong cho tre an nhung thuc an tra ua thich ma chi tap trung vao cac thuc an me nghi rang tot). Neu tre co suy dinh duong thi tinh trang bieng an la do he tieu hoa hoat dong kem, thieu men tieu hoa...

Nhu vay, truoc mat, ban nen bo tri lai cac bua an trong ngay cho con: cac bua chinh chi tap trung vao chat bot (cho be an com khong, hay com voi nuoc tuong tuy thich), sau do cho them mot phan trai cay. Bua an chinh keo dai trong dung 30 phut, tap trung vao bua an khong xem TV hay choi bat cu tro choi nao khac. Sau bua chinh 2h, ban cho be an mot bua phu khoang nua chen thuc an tuy thich cua be. Luong sua trong ngay khong cho uong thanh bua ma cho uong lai rai suot ngay nhu uong nuoc (cho uong khi be khat, neu be khong uong sua thi khong cho uong nuoc). Tong luong sua uong thay nuoc trong ngay co the len den 800-1.000 ml moi ngay. Khong cho an vat them bat cu thu gi ngoai cac thuc pham tren day trong vong it nhat 2 tuan. Sau hai tuan khi be da an lai binh thuong, co the bat dau tang cho an thit ca trong bua chinh, nhung khong qua 30 gr moi bua.

- Be tu luc moi sinh den gio 4 thang tuoi thuong xuyen bi oc sua (ngay nao cung bi oc), xin BS cho biet nguyen nhan. Cho xin hoi them la thuong tre tu 4 thang tuoi tro len hay bi roi loan tieu hoa, xin BS cho biet cach de phong. Xin cam on. (Nguyen Quang Phuc, 32 tuoi, TP HCM)

- BS Yen Phi: Chao Phuc, co rat nhieu nguyen nhan lam cho tre duoi 6 thang tuoi bi oc oi, nguyen nhan thuong gap nhat la tinh trang trao nguoc da day thuc quan sinh ly. Tinh trang nay thuong gap o nhung tre sinh non, hau bu, cho bu luc ngu... Neu muon chan doan chinh xac thi phai cho tre di sieu am da day de tim cac song trao nguoc. Cach han che oc oi la nen cho be bu thanh nhieu bua nho, sau bu cho o hoi, luc ngu van cho nam dau cao tren 30 do.

Tre 4-6 thang van chua cho an dam ma sua van la thuc an hoan toan va duy nhat cua tre. Chinh vi vay cach phong ngua roi loan tieu hoa o giai doan nay van la ve sinh binh sua, num vu, tay nguoi cham soc dung cach va can than. Can luu y binh sua va num vu phai duoc nau soi chu khong phai trang qua nuoc soi. Ban chua can cho them bat cu thu gi ngoai sua ke ca nuoc trai cay.

- Toi muon hoi thuong thi tre phat trien tri nao tot nhat khoang may tuoi? Con trai toi 9 tuoi can nang 40 kg, cao 1m41 thi nhu cau ve dinh duong nhu the nao la tot nhat cho be a? (Trinh Hien, 37 tuoi)

- BS Hoa: Te bao nao va he than kinh cua tre phat trien va hoan thien nhanh nhat tu 3 thang cuoi cua thai ky cho toi 3 tuoi. Chieu cao cua con ban rat tot va can nang phu hop voi chieu cao nen co la 27-35 kg, nhu vay con ban da bi du can. Ban nen dua be di kham tai cac phong kham dinh duong de dieu tri cho be. Truoc mat ban hay giam thuc an ngot, beo nhu com, mi, pho, nuoc ngot thit ca beo va tang rau, trai cay cho be. Dong thoi phai cho be tang thoi gian hoat dong ngoai troi, giam thoi gian hoat dong tinh nhu: tivi, game, may tinh...

Bac si Dao Thi Yen Phi.
Bac si Dao Thi Yen Phi.

- Con trai toi duoc gan 5 thang tuoi, toi thay dau chau hoi to va moc rat nhieu cut trau mac du toi da cho con goi dau bang qua chanh va dau goi dau), con toi bu sua me hoan toan, hien nay con toi duoc gan 9 kg. Xin hai chi tu van giup toi xem con toi co bi thieu canxi hay khong ma dau chau moc nhieu cut trau qua. (Nguyen Hong Thuy, 39 tuoi)

- BS Hoa: Chuc mung ban vi con ban da bu sua me hoan toan trong giai doan nay nen tinh trang dinh duong cua chau rat tot (can nang trung binh cua lua tuoi nay la tu 6 kg den 9,3 kg ). De dinh dau be co that su to hay khong thi ban phai cho so do that su cua vong dau, nhung chuyen dau to va cut trau thi khong lien quan gi den viec thieu canxi. Viec be co nhieu "cut trau" lien quan den van de co dia, ban chi can giu ve sinh sach se va tu tu lon len be se het, khong nen co tinh boc "cut trau" se lam be bi nhiem trung.

- Con trai em 16 thang tuoi, khong chiu uong sua tu 10 thang tuoi du lam moi cach, em lai bi mat sua tu dau. Em hay cho sua bot vao chao, bot cho chau an. Em lam nhu the co duoc khong? Con em khong uong duoc sua thi nen bo sung them nhung loai thuc an nao? Xin bac si tu van giup. (Nguyen Lan Huong, 27 tuoi)

- BS Yen Phi: Huong than men! Khong the co mot loai thuc pham nao co the thay the duoc sua cho tre em, vi vay, ban khong nen tim cach lua de cho con dung sua ma nen tap cho con thoi quen uong sua va su thich thu voi sua. Can nho rang tre can duoc cho uong sua den het tuoi day thi.

Cach tap cho tre uong sua that ra rat don gian la cho tre uong sua thay nuoc. Trong thoi gian tap, khong cho be uong nuoc, nuoc trai cay... noi chung la bat ky loai nuoc nao, dua sua cho be uong khi be khat, co the uop lanh sua neu be thich uong lanh. Ngoai tru sua chua, sua dau nanh, sua dac co duong va sua cao nang luong, co the cho be dung bat ky loai sua nao mien la hop khau vi cua be.

Be co the uong mot so luong rat it khoang 5-10 ml moi lan, nhung cac lan uong sua lien tuc nhau, cach khoang 5-10 phut mot lan. Nhu cau nuoc hang ngay hien nay cua be la vao khoang 1.000 ml moi ngay, nen neu cho uong sua thay nuoc, be co the uong duoc toi thieu 800 ml moi ngay. Thoi gian tap thuong can khoang 1 tuan, nhung viec uong sua thay nuoc co the keo dai nhieu nam den khi tinh trang dinh duong nhat la chieu cao cua be dat muc toi uu.

Em khong nen cho sua vao trong chao, bot vi se lam cho vi giac cua be bi roi loan giua cac vi ngot va man, lam cho be ngay cang khong cam nhan duoc vi cua cac thuc pham nhieu hon. Vi khong co thuc an nao co the thay the sua hoan toan, nen tot nhat ngoai 3 bua an chinh trong ngay, em nen tap cho con uong sua thay nuoc nhu tren.

- Toi nho bac si tu van nhung thanh phan dinh duong nao co trong cac loai thuc pham nao hay uong sua nhu the nao de dam bao ham luong DHA day du cho tre (con toi hien nay duoc 11 thang tuoi)? (Dao Duyen Anh, 33 tuoi)

- BS Yen Phi: Nhu cau DHA cho tre trong do tuoi nay vao khoang 75 mg moi ngay. DHA co nhieu trong cac thuc pham nhu trung, tom, gan, ca hoi, ca ngu... Tuy nhien, tre o do tuoi nay thuong an rat it, nen cung co the cac thuc an se khong cung cap du DHA theo nhu cau. Neu tre dang bu sua me, nen luu y viec bo sung cac thuc pham giau DHA vao trong khau phan an cua me. Neu tre dung sua cong thuc, cac loai sua co bo sung DHA thuong cung co the cung cap du cho nhu cau cua tre.

- DHA trong sua bot qua nhieu cong doan che bien cong nghiep lieu co dam bao duoc chat luong tot nhu DHA co trong thuc pham tuoi song nhu trung, hai san…? Tinh chat cua DHA giup be tang cuong phat trien tri nao thong minh hon tot nhat la nen bo sung cho be tu trong bung me, vay ta phai cung cap DHA cho tre cho den khi nao? Con toi da 10 tuoi roi co can phai bo sung DHA khong ah? (Ha Cam Phung, 34 tuoi)

- BS Hoa: Viec dam bao ham luong DHA du cho toi nguoi su dung la trach nhiem cua nha san xuat, ho da tinh toan du nhung tieu hao trong qua trinh san xuat cho nen co the noi rang ham luong DHA duoc cong bo boi cac cong ty co uy tin se du so luong khi su dung. Vi loi ich cua DHA voi su phat trien te bao than kinh va vong mac cua tre nen can bo sung DHA tu 3 thang cuoi cua thai ky cho toi 3 tuoi bang cach la me an nhieu thuc pham giau DHA va cho con bu sua me. Neu khong co sua me thi cho tre bu sua cong thuc co bo sung du ham luong DHA (17 mg/100 kcal). Con ban da 10 tuoi van can thiet bo sung DHA tu nhieu nguon thuc pham khac nhau: ca, trung, sua... va cac thuc pham co tien chat DHA (dau nanh, gan...)

- Mong bac si vui long tu van giup toi. Con toi nay duoc 7,5 thang, can nang 7 kg. Chau bu mot ngay khoang 720 ml sua cong thuc (chau hoan toan bu sua cong thuc). Tu thang thu 5 toi da cho be an dam nhung be rat luoi an. Mong Bac si cho biet voi can nang cua be nhu vay thi be co bi suy dinh duong khong. Cach nao de be tiep thu day du duong chat de phat trien toan dien va giup be cam thay thich khi an (Nguyen Thi Tuyet Trinh, 36 tuoi)

- BS Hoa: Theo WHO be trai 7,5 thang nang tu 6,7 kg den 8,3 kg con ban chua bi suy dinh duong nhung hoi nho con. Che do an trong 1 ngay cua be can thiet hien tai la 2 chen bot du 4 nhom thuc an va 700-900 ml sua. De be thich thu khi an thi ban can che bien thuc an phu hop voi khau vi cua be va cach cho an phai tam ly va vui ve, khong nen ep va hu doa lam cho be so.

- Bac cho toi hoi, con toi 2 tuoi, be trai, cao 88 cm, nang 13,5 kg. Vay cho toi hoi be co bi suy dinh duong khong? Khau phan an cua be hang ngay la 100 g thit/ca... va 100 g rau cu. Nua chen com, an sang trua chieu va 2 phan sua phu. Voi khau phan an nhu vay co du chat dinh duong hay khong? 100g thit mot ngay co nhieu khong? Xin cam on Bac si. (Kim Ngan, 30 tuoi)

- BS Yen Phi: Ngan men! Can nang va chieu cao cua con ban hoan toan binh thuong, tham chi rat tot nua. Khau phan an hien nay cua be cung hoan toan phu hop voi tuoi. Tuy nhien, ban can luu y tu 2 tuoi tro di chieu cao cua be se phat trien cham hon, trong khi can nang lai co khuynh huong tang nhanh hon, nen be de thua can va beo phi hon trong giai doan 2-8 tuoi. Neu be beo phi trong giai doan nay se kich hoat tinh trang day thi som cung voi hang loat nhung hau qua cua day thi som tren tre. Neu be tang can nhanh hon trong giai doan sau nay, ban nen tang them 1 bua sua, giam khau phan bot va dam xuong con hai phan ba so voi hien nay. Nho cho con di tap the duc, van dong nhieu, han che toi da cac hoat dong tinh tai nhu xem TV, choi game, doc sach trong nhieu gio... vua co tac dung giup be tang chieu cao tot hon, tang cac co bap, vua giup keo dai thoi gian truoc day thi.

"An nhieu ca, trung, sua... giup tre thong minh"

- Con toi duoc 9,5 thang tuoi nhung nang co 7,5 kg. Chau an 3 bua bot va 450 ml sua cong thuc mot ngay (chau khong duoc bu sua me). Toi van cho chau an du chat bot, dam, rau va dau an khi nau bot nhung can nang cua chau van len rat cham. Toi muon hoi voi che do an nhu the thi toi can thay doi gi de chau len can nhu cac be cung thang tuoi va can bo sung them thuoc bo, canxi va vitamin D khong? (Nguyen Thi Thu Hien, 37 tuoi)

- BS Hoa: Theo WHO be trai 9,5 thang can nang 7,4-9,2 kg, nhu vay con cua ban co nguy co bi suy dinh duong. Ban can tang nang luong khau phan an cua be bang cach cho them mot muong canh dau an vao mot chen bot va tang luong sua len 700 ml trong mot ngay. Ban nen chon cac loai sua co bo sung vi chat dinh duong (DHA, ARA, sat, kem...). Con ve thuoc ban can dua be di kham de cac bac si can cu cu the tren co dia cua be thi moi co the tra loi ban duoc.

- Chao bac si, xin bac si tu van gium truong hop con em voi. Chau nha em nam nay 33 thang nhung nang co 11,5 kg. Chau rat luoi an, moi bua com thuong keo dai khoang 1 tieng. Chau gan nhu khong thich bat ky mot mon an nao het. Bac si co cach nao giup em chua benh bieng an cua chau khong a. Va lam the nao de em co the bo sung cho chau DHA mot cach day du nhat qua bua an hang ngay. DHA thuong co trong nhung loai thuc pham nao. Cam on bac si nhieu (Do Le Van, 39 tuoi)

- Bac Yen Phi: Chao Le Van! Con ban nam o muc suy dinh duong kha nang, vi vay can can phai phuc hoi dinh duong that nhanh cho be chu khong phai lo bo sung du DHA. Be suy dinh duong nang, vi vay he tieu hoa cua be cung nho va rat yeu. Neu ban cu co cho be an cang nhieu, thi be cang met hon, va tieu hoa hap thu cang nang ne hon.

Ban ap dung mot so cac can thiep sau:

- Cho be an 5 bua moi ngay, cach nhau 2-3h. Bua an chinh cua be chi co nua chen com, chao, bot, mi... noi chung la chat bot. Khong cho an cac thuc pham giau dam nhu thit, ca, trung, tom... ma co the cho be an com khong, com voi nuoc tuong... mien la be dong y nhai nuot. Co the su dung nhieu loai chat bot khac nhau trong cung 1 bua.

- Moi bua an chinh cua be quy dinh dung 30 phut, khong xem TV hoac choi bat ky tro choi gi trong thoi gian an. Khi het gio, ngung bua an cho du be chi an duoc 1 muong.

- Sau bua chinh, cho be them 1 phan trai cay (khoang 50 ml trai cay nao, an ca xac) hoac 1 che pham tu sua (tot nhat la yaourt, han che pho mai, vang sua...).

- Cho be uong sua hoan toan thay nuoc: khong cho be uong bat ky loai nuoc gi tu nuoc loc den trai cay. Khi be khat, dua sua cho be uong. Be uong bao nhieu cung duoc, sau mot thoi gian be khat lai dua sua tiep. Tong nhu cau nuoc hien nay be can de song khoang 1.000 ml, toan bo so nhu cau nay duoc thay bang sua. Viec cho uong sua thay nuoc nay co the keo dai 2-3 nam den khi be da phuc hoi dinh duong hoan toan.

- Khong cho be an bat ky 1 loai thuc an vat nao khac ngoai thuc don tren day. Cac thuc pham giau dam (nhu thit ca, tom cua... ) co the bat dau cho an lai sau khoang 1 thang ap dung thuc don nay, nhung khong qua 100 gr moi ngay. Nhu cau dam hang ngay duoc cung cap hoan toan qua sua, nen khong can cac thuc pham nay them.

- De giup tre thong minh, che do dinh duong cho be the nao, xin bac si tu van giup (Nha Trang, 30 tuoi, Sai Dong-Long Bien-Ha Noi)

- BS Hoa: De giup tre thong minh che do dinh duong can thiet phai du nang luong cac chat dinh duong, va vi chat dinh duong de tre khong bi suy dinh duong hay beo phi tu trong bung me. Vi chat dinh duong can chu trong toi DHA co trong sua me, sua cong thuc co bo sung du ham luong DHA (17 mg/100 kcal) va tren 1 tuoi can cung cap du 75 mg/ ngay (theo khuyen cao cua FAO va WHO)

- BS cho toi hoi, con trai toi duoc 9 thang can nang 8,5 kg, chieu cao 71 cm. Chau thuong hay kho khe (viem tieu phe quan) nen hang ngay chau chi bu khoang 600 ml sua, an 2 bua, buoi toi bu me. Che do an nhu vay be co suy dinh duong khong bac. Va nen bo sung nhung gi de giup be phat trien tri nao. (Vu Doan, 33 tuoi, Quan 7)

- BS Yen Phi: Vu Doan than men! Trieu chung viem tieu phe quan lien tuc cua be coi chung co lien quan den tinh trang suyen nhu nhi (con goi la hen phe quan) nhat la khi be co den tren 3 lan viem tieu phe quan lien tuc nhau trong vong vai thang. Em nen mang con den kham o bat ky mot co so chuyen khoa Nhi nao de duoc chan doan va dieu tri dung phac do cang som cang tot.

Can nang cua be hien nam trong gioi han binh thuong, tuy nhien chieu cao thieu khoang 2 cm nua moi dat chuan trung binh. Em nen cho tang luong sua cong thuc, dong thoi cho an du luong chat beo (them 1 muong canh dau an cac loai vao trong chen bot hoac chao cua be). Day cung chinh la loai chat dinh duong can thiet nhat cho su phat trien tri thong minh cua tre. Khi chat dinh duong co ban da day du, moi can quan tam den viec bo sung cac chat dinh duong khac anh huong tren tri thong minh nhu DHA, ARA, Taurine...

- Con toi 3 tuoi ruoi, suc khoe phat trien binh thuong, it om, chi uong sua cong thuc tu 120 den 150 ml/ngay, it an ca, muon bo sung DHA cho chau bang cach nao, bao nhieu la du? (Phuong, 37 tuoi)

- BS Hoa: Chuc mung ban vi be phat trien binh thuong va it om. Tuy nhien luong sua can thiet cho be it nhat 300 ml/ngay. Vi ngoai DHA be can phai cung cap canxi va cac chat dinh duong khac co trong sua. O tuoi nay luong DHA can thiet la 75 mg/ngay (theo FAO va WHO). Vay ban can tang luong sua co bo sung DHA cho be va cho be an thuc pham giau DHA (ca, mo ca, trung, gan, sua...)

- Em dang mang bau thang thu 6. Bac si cho em hoi, trong thoi gian mang thai thi bo sung DHA cho be vao thoi diem nao la tot nhat va bo sung nhu the nao la phu hop a. (Pham Thi Thao, 28 tuoi)

- BS Hoa: Thoi diem nay ban bo sung DHA cho be la tot nhat vi te bao than kinh cua be se phat trien va hoan thien nhanh trong 3 thang cuoi cua thai ky va 3 nam dau doi. Ban bo sung DHA cho be bang cach an nhieu thuc pham giau DHA (ca, gan, trung, sua...) hoac uong 2 ly sua co bo sung DHA. Khi be ra doi thi can cho be bu sua me hoan toan trong 6 thang. Neu vi dieu kien nao do khong the cho be bu me thi ban nen cho be bu cac loai sua co bo sung du ham luong DHA (17 mg/100 kcal).

"An nhieu ca, trung, sua... giup tre thong minh"

- Xin thua bac si, Em duoc biet chat DHA co nhieu o ca co mo beo, co nhieu o nhung chat co nhieu chat beo, vay che bien lam sao de chat DHA phat huy toi da hieu qua. Va xin cho em hoi them la DHA co nhieu o rau, hoa qua va trai cay khong a! Neu co thi la nhung loai nao. Cam on bac si rat nhieu! (Nhat Linh, 35 tuoi, Bien Hoa)

- BS Yen Phi: DHA la mot thanh phan cua chat beo trong co the dong vat, vi vay trong tu nhien cac thuc pham giau DHA nhat la cac thuc pham cung cap chat beo nhu ca bien beo (co ca trong nac ca), long do trung, gan... Trong cac thuc pham nguon goc thuc vat khong co DHA nhung co cac tien chat cua DHA, tuc la cac nguyen lieu dung de tong hop DHA trong co the dong vat, nhu trong dau nanh, hat huong duong, vo cam cua ngu coc...

DHA thuong ton tai cung luc voi chat beo, va de bi oxy hoa trong moi truong nhiet do cao va nhieu oxy (tiep xuc voi khong khi). Vi vay, cach che bien tot nhat de giu DHA trong thuc pham la tranh chien, quay, nuong... o nhiet do cao keo dai, chi nen che bien don gian nhu hap, luoc... thoi.

- Xin chao hai bac si. Em xin hoi. Con em duoc 10 thang tuoi. Hang ngay be uong khoang 800ml sua. An (sang: 3 muong bot an dam thit heo ca rot hoac thit bo rau cu; Trua: 1 to chao to; chieu: 1 to chao) cac bua phu la trai cay, phomatl. Hien be duoc 9,5 kg. Trong be rat gay. Khong day dan. Xin bac si tu van giup co cach nao cho be to hon xiu. Em cam on! (Ha Thanh Phong, 32 tuoi, Quan 8)

- BS Hoa: Theo WHO be trai nang 7,4-9,2 kg, nhu vay can nang cua be rat tot, viec ban cho be "rat gay" chac la do cam nghi cua ban va so sanh con cua ban voi nhung be bi beo phi. Theo toi, ban duy tri che do an nhu vay cua be la du, thang sau chi can be tang 300 gr la be da phat trien tot roi.

- Khau phan an giup tre thong minh? (Nguyen Van Loi, 29 tuoi, Dong da - Ha Noi)

- BS Hoa: Khau phan an giup tre thong minh la: du nang luong, du chat dinh duong (bot, dam, dau, rau,), du vi chat dinh duong (thuc an da dang) va kem them khong khi bua an vui ve. Tuy theo do tuoi ban chu y toi luong vi chat dinh duong can thiet cho he than kinh cua tre. (DHA, ARA)

- Xin bac si hay tu van bua an day du dinh duong cho tre tren 2 tuoi. Nghe moi nguoi noi an thit heo nhieu (4 ngay mot tuan) thi khong tot cho tre co dung khong a, mong bac si cho loi khuyen (Pham Thi Them, 29 tuoi, Quang Ngai)

- BS Hoa: Che do an day du dinh duong cho tren tre 2 tuoi la: 3 bua chinh (com, pho, mi, nui) du 4 nhom thuc an (bot, dam, dau, rau) va 3 bua phu gia tri dinh duong cao (sua, yaourt, che dau, banh flan, chuoi, banh dinh duong). De dam bao vi chat dinh duong ban can cho be an da dang cac loai thuc pham, tuy nhien an thit heo 4 ngay/tuan la binh thuong.

- Con trai toi duoc 1 tuoi an dam ngay 3 bua, an sua chua, phomai va van bu sua me,vay be co can phai uong them sua bot khong, co can uong them vitamin K khong (10 kg, cao 80 cm) (Juefan, 29 tuoi)

- BS Yen Phi: Chao ban! Sua chua duoc lam tu sua, nhu vay ve mat nguyen tac la thanh phan dinh duong tuong tu trong sua, chi co duong lactose duoc len men de de hap thu hon, ho tro he tieu hoa tot hon. Rieng pho mai thi chi co thanh phan dinh duong bang mot nua cua sua: chi co cac chat khong hoa tan nhu chat beo, dam casein (loai dam khong tan va kho tieu hoa hon), cac chat khoang va cac vitamin tan trong chat beo, thieu han duong lactose, dam whey (dam hoa tan de tieu hoa, hap thu va co thanh phan tot nhat cho co the).

Chinh vi vay, du pho mai co luong canxi cao, nhung hap thu rat kem do thieu lactose, dam nhieu nhung kho tieu hoa va khong can doi ve thanh phan... va hoan toan khong the dung thay the sua trong nuoi duong tre em ma chi nen dung nhu mot thuc an them de thay doi khau vi ma thoi. Sua la thuc pham can cho be den 18 tuoi, neu khong tap cho be uong sua thi den luc ngung sua me be lam sao uong duoc sua du nhu cau? Vi vay tot hon ban nen tap cho be uong sua thay vi cho an pho mai.

Vitamin K thuong khong thieu o tre tren 1 tuoi, va cung it khi duoc khuyen cao bo sung trong cong dong, nen neu muon bo sung thi nen den gap bac si de duoc ghi toa va su dung dung chi dinh.

- Xin chao bac si! Con gai toi duoc hon 8 thang. Vay toi nen xay dung che do an nhu the nao de giup be vua du dinh duong, vua thong minh. Hien tai toi cho be an 3 bua bot chinh vao cac buoi sang trua va toi va 3 bua phu xen ke gom hoa qua, sua va vang sua; ngoai ra van bu sua me. Che do an nhu vay co hop ly khong a? Toi xin tran trong cam on! (Nguyen Tuyet Nhung, 26 tuoi, Ngo 111 Cu Chinh Lan, Thanh Xuan, Ha Noi)

- BS Hoa: Che do an cua be 8 thang tuoi: 3 bua bot du 4 nhom thuc an (1 chen bot co 1 muong canh dau an, 1 muong canh chat dam, 1 muong canh rau xanh) va sua me hoac 500-700 ml sua. Ban chu y toi cac thuc pham giau chat beo, giau DHA, giau vi chat dinh duong va sua co bo sung du DHA (17 mg/ 100 kcal).

- Chao bac si. Con trai em 12 thang 21 ngay ma chi nang 9,3 kg nhu vay co co om qua khong? Chau thuong xuyen do mo hoi dau lam cach nao de tri khoi? Luc 11 thang chau moc duoc 2 cai rang duoi den gio van chua thay moc them nua, em rat lo lang. Mong bac si tu van giup, em cam on! (Nguyen Thi Thu Thao, 28 tuoi, Dong Nai)

- BS Hoa: Theo WHO be trai 13 thang tuoi nang 7,9-9,9 kg la phat trien binh thuong. Neu be do mo hoi luc hoat dong va luc an la binh thuong, ban can bo sung nuoc cho be de bu vao luong nuoc mat khi do mo hoi. Nhung neu khi be ngu van bi do mo hoi va rang moc cham thi be co nguy co thieu vitamin D va canxi. Ban can cho be di kham de duoc bo sung.

- Be gai con toi duoc 4 tuoi can nang 15 kg, chau ken an, chi an duoc cac mon tu thit va trung, con cua tom ca ... thi khong chiu an. Xin hoi co cach nao bo sung dinh duong cho chau de be thong minh va khoe manh, tang suc de khang cho chau mot cach toi uu nhat. Cam on bac si. (Nguyen Thi Phuong Thanh, 31 tuoi, Tan Hiep, Hoc Mon, TP HCM)

- BS Yen Phi: Chao Phuong Thanh! An uong la thoi quen can duoc tap luyen lau ngay moi hinh thanh. Viec be ken an, neu khong do benh ly, thi thuong la do giai doan tap an dau tien ban da khong tap cho con an dung cach (vi du xay nhuyen thuc an lam be khong cam nhan duoc vi va do lon con cua thuc an) lam cho vi giac cua be phat trien cham hon hoac thay doi theo mot chieu huong khong chinh xac nua. Mot nguyen nhan khac lien quan den tam ly la co the truoc day, khi an mot mon an nao do nhu tom ca, be bi hoc xuong, nghen... nen hinh thanh tam ly so thuc an co mui vi tuong tu. That ra, tat ca cac thuc an giau dam khi vao den ruot deu phai duoc tieu hoa thanh cac phan tu nho moi hap thu duoc vao mau. Vi vay chat dam tu trung, thit heo... cung khong khac chat dam tu ca tom, nen cung khong ngai lam ve chuyen thieu chat.

Van de quan trong nhat cua viec an uong thien lech nay la chuyen be se kho hoa nhap vao cuoc song thuc te sau nay, cung nhu hinh thanh tam ly gioi han cac van de khac trong cuoc song khong chi la thuc an hay dinh duong. Ban nen tap cho con an cac tuc an kia mot cach tu tu va tu nhien, cho be ngam, ngui, voc choi mot thoi gian de lam quen voi cac giac quan khac truoc khi cho an that su. Moi lan tap chi tap 1 loai thuc an, so luong rat it chi mot muong ca phe, va tap 1 loai den khi be an duoc moi tap loai khac.

Ngoai thuc an, be van phai duoc cho uong sua du ban nhe. Moi ngay be can it nhat 500ml sua. Trong sua cung co nhieu chat quan trong giup be khoe manh va thong minh nhu phosphorlipid, Taurine, DHA, ARA...

- Xin chao bac si. Con toi da duoc 11 thang, an uong binh thuong, (chau hoan toan bu sua cong thuc). De tang chieu cao cua be thi phai cung cap nhung chat gi va co o nhung thuc pham hay san pham nao? (Nguyen Van Hung, 35 tuoi, Tp Vung Tau)

- BS Hoa: De chieu cao cua be phat trien tot ban can cho be an du dinh duong (chu y toi cac thuc pham giau canxi, kem, sat). Dong thoi phai cung cap du vitamin D bang cach phoi nang hoac cho be uong vitamin D. Phai cho be ngu som va du giac vi hooc mon tang truong tiet nhieu trong luc ngu.

- Bac si tu van giup em, con em 18 thang, chau cao 76 cm va nang 10 kg, chau nhu vay co bi coi la suy dinh duong khong, hang ngay ngoai 3 bua chinh la chao, em cho con em uong 3 bua sua, moi lan duoc 150 ml. Em rat han che cho con uong nuoc loc, chi uong trang mieng sau an, nhung khi cho uong sua, chau cung khong thich. Xin bac si tu van giup em. (Ngo Thi Thu Huong, 29 tuoi, Hai Phong)

- BS Hoa: Theo WHO be trai 18 thang tu 8,8 den 10,9 kg va cao tu 77 den 82 cm. Nhu vay con ban khong thieu can nang nhung thieu chieu cao, co the do be bi thieu chat dinh duong tu giai doan an dam. Bay gio ban can cho be di kham de bo sung thuoc va theo doi suc khoe hang thang. Che do an can thiet bay gio 4-5 bua chao trong 1 ngay va 300-500 ml sua.

- Tre khong thich an trai cay vay co cach gi de khuyen khich tre thich an trai cay khong (Huynh Thi Kim Nga, 36 tuoi, TP Tuy Hoa - Phu Yen)

- BS Hoa: Tuy theo do tuoi ma be can so luong trai cay la bao nhieu, neu be con nho ma trong bot va chao da co rau roi thi khong can thiet phai ep be an nhieu trai cay nua. Tuy nhien ban co the tap cho be an trai cay bang cach cho be an trai cay ngot giong sua hoac ban cho be an trai cay xay sau khi an bot hoac chao, com.

- Thua cac chuyen gia, toi co hai chau, chau lon 10 tuoi, chau be 5 tuoi, chau nho co thoi gian bi tang dong, toi co han che khong cho chau uong sua chi an thuc an. Hien nay chau nho da het tang dong va cao 102 cm, nang 18 kg. Nhung toi thay trong sua co nhieu chat giup tre tang truong chieu cao va tri thong minh. Toi rat ban khoan lieu con khong uon sua co thiet thoi khong, khi cac ban co duoc uong sua (Duong Minh Diu, 33 tuoi, Dien Bien)

- BS Yen Phi: Ban Diu than men! Khong biet ban da dua be di kham va duoc chan doan tang dong o dau, va ai da tu van ve viec khong cho uong sua o tre bi tang dong, nhung dung la be da thiet thoi trong suot thoi gian qua vi da bi han che sua trong khau phan an. Be hien thieu it nhat 3-4cm nua moi dat tieu chuan chieu cao trung binh, va day chinh la hau qua cua viec thieu sua trong khau phan vao giai doan truoc day. Du vay, be van con mot giai doan phat trien chieu cao quan trong vao tuoi day thi, ban van con kip thoi gian de tap cho be uong sua trong giai doan tiep theo. Moi ban xem lai mot cau tra loi ve cach tap uong sua trong chuong trinh hom nay de ap dung cho be.

Viec phat trien tri thong minh lien quan chat che den su phat trien nao, ma be hien da den giai doan nao gan hoan tat (ve sinh ly den 6 tuoi thi nao cua be dat muc phat trien gan hoan toan so voi nguoi truong thanh) nen ban can tranh thu tap cho be uong sua day du nha.

- Xin cho hoi co phai an nhieu dam thi tre se thong minh khong? Va luong protein dua vao bua an cua tre nhu the nao? (Nguyen Thi Phung Hoang, 29 tuoi, Hoang Van Thu, phuong 2, quan Tan Binh)

- BS Hoa: Khong nen cho tre an qua nhieu dam vi an nhieu dam tre se bi bieng an va bi mat canxi qua duong tieu, chu khong phai cho tre thong minh. Luong dam moi ngay cua tre phu thuoc vao can nang va lua tuoi cua tre. Neu muon tre thong minh thi nen ban can cung cap chat dinh duong du va can doi. Neu tre con nho can chu y toi vi chat dinh duong can thiet cho te bao nao va he than kinh cua tre (DHA, ARA, sat, kem...). Doi voi tre tren 1 tuoi ham luong DHA can thiet la 75mg/ngay (theo FAO va WHO)

- Con em duoc 7 thang tuoi, can nang duoc hon 9 kg. Em cho chau an bot man duoc 1 thang. Chau an sua ngoai hoan toan, co an them sua chua, vang sua va nuoc hoa qua. Xin bac si tu van cho em che do an hop ly cho be. Em xin cam on! (Dinh Hai Yen, 26 tuoi, Thanh Tri - Ha Noi)

- BS Yen Phi: Be moi co 7 thang tuoi, chua nen cho su dung cac che pham lam tu sua tuoi co protein sua bo nguyen the, vi mot so nghien cuu cho thay se lam tang nguy co benh ly di ung va tu mien sau nay. Vi vay em ngung cho be an pho mai, vang sua, sua chua... nhe. Phai sau 12 thang moi nen dung cac che pham nay. O do tuoi hien nay cua be chi sua la du roi. Moi ngay be can it nhat 800 ml sua va 2 bua bot, moi bua gom 120 ml bot dac nau voi 20 gr thit ca, 25 gr rau va 10 gr dau hay mo. Co the cho an them trai cay nao sau bua bot, se tot hon dung nuoc trai cay.

- Thua bac si, chau nha toi hien duoc 2 thang 6 ngay tuoi vay xin hoi bac si thoi diem nay co can cho chau nha toi an sua ngoai chua hay den het 3 thang dau moi cho an sua ngoai, neu gio chi cho chau nha toi an nguyen sua me thi lieu chau nha toi co thieu chat khong? (Vu Van Sy, 27 tuoi, La Khe - Ha Dong - Ha Noi)

- BS Hoa: Bu sua me hoan toan la du chat dinh duong doi voi tre trong 6 thang dau, neu khong vi dieu kien bat kha khang (ban di lam xa be tren 4 gio) thi khong can thiet phai cho be bu sua ngoai. De dam bao dinh duong cho be ban can an du chat dinh duong.

- Con chau moi 4 thang tuoi, chau muon tap cho be an dam. Chau muon bac si tu van cho chau nen cho be an loai bot nao va an nhu the nao la hop ly (Can Thi Ngoc Huyen, 27 tuoi, Lai Thuong - Thach That - Ha Noi)

- BS Hoa: Ban co the tap an dam cho be bang cac loai bot che bien san co vi tuong tu nhu sua va cho them mot muong cafe dau an vao mot chen bot. Tuy nhien trong vong 2 tuan ban phai nau bot du 4 nhom thuc an cho be.

- Chao BS. Con gai toi 12 thang ruoi can nang 9,2 kg, dai 75 cm, mot ngay chau an duoc 3 chen chao lung (3-4 muong chao, 2 muong rau, 2 muong thit, 2 muong dau an), va bu it vi chau khong thich bu sua, co khi mot ngay chi bu duoc 270 ml sua. BS cho toi biet bu sua it vay chau se it thong minh khong? Chau bu sua va an thi cai nao quan trong hon. BS cho toi biet them thuc an thuc uong nao giup tre thong minh va an bao nhieu la du. (Ngo Gia Phong) (Ngo Gia Phong, 30 tuoi, Q Thu Duc)

- BS Yen Phi: Gia Phong than men! Can nang va chieu cao cua be hoan toan binh thuong so voi tuoi. Che do an hien tai cung co ve phu hop voi nhu cau. Tuy nhien ban xem lai cach nau chao cho con nhe. Moi chen chao cua be can 120 ml chao dac, 25-30 gr thit ca (2 muong canh gat), 25-30 gr rau (2 muong canh vun) va 10 gr dau (1 muong canh day). Cach nau hien nay qua nhieu dam va beo, co the lam be tang nguy co thua can dong thoi lam mat chieu cao (do thieu bot duong, thua dam lam tang thai canxi qua than, nhat la khi be uong sua qua it tuc la luong canxi trong khau phan rat it)

Van de can chu y nua la voi luong sua it nhu hien nay e rang be se kho ma tang du chieu cao trong thoi gian toi. Tot nhat la ban nen tap cho be uong sua de tang luong sua len it nhat 500 ml/ngay. Moi ban xem lai cau tra loi lien quan den van de nay ngay trong chuong trinh nay de biet cach giup be tang luong sua hang ngay.

- Chao bac si. Chung toi moi co 1 chau, nay moi duoc 4,5 thang tuoi, tu luc sinh den nay su dung 100% sua me, khong ro den thoi diem nay co can su dung them sua ngoai hay khong? Neu co thi nen su dung nhu the nao?Thoi diem nao thich hop cho an dam? Che do an nhu the nao thua bac si? Cam on bac si (Dao Tuong Dung, 33 tuoi, KDT van Quan, Hadong, HN)

- BS Hoa: Ban cho be bu sua ngoai neu ban phai xa be tren 4 gio, neu khong ban cho be bu me hoan toan cho toi 6 thang tuoi. Neu phai bu sua ngoai ban nen chon cac loai sua cong thuc dung cho tre duoi 6 thang co bo sung vi chat dinh duong (DHA, ARA, sat, kem) ham luong DHA trong sua can thiet la 17mg/100kcal (Theo FAO va WHO). Neu be khong tang can du (500g /thang) thi ban co the cho be dam. Thuc an dam la bot che bien san sau do chuyen dan sang bot tu nau du 4 nhom thuc an.

- Xin chao bac si. Con toi duoc 12 thang, an uong binh thuong, lam sao biet chau thong minh hay kem thong minh so voi cac be cung tuoi? Neu khau phan an cua tre cung voi sua cong thuc ma tre dang uong co ham luong DHA nhieu hon so voi trung binh ham luong DHA can thiet co gay ra tinh trang gi cho tre? Xin cam on bac si (Nguyen Thi Phuong, 30 tuoi, Quan 10, TP HCM)

- BS Hoa: De biet be co thong minh hay khong ban co the so sanh cac hoat dong cua be voi cac be cung lua tuoi hoac ban co the den cac phong kham de kiem tra cac thang diem chuan. Neu khau phan an co thua DHA thi cung khong anh huong gi den be vi DHA se bi dot chay thanh nang luong neu bi du thua.

FAO va WHO khuyen cao nhu sau:

- Tu 0-12 thang tuoi : DHA la 17mg/100kcal va ARA la 34mg/100kcal

- Tu 1-6 tuoi: DHA la tu 75mg/ngay tuy theo lua tuoi va can nang cua tre.

- Khau phan danh cho tre an nhu the nao cho hop ly doi voi tre 20 thang tuoi? (Nguyen Thuy Tuyen, 23 tuoi, Cam khe-phu tho)

- BS Yen Phi: Chao ban Thanh Tuyen! 20 thang tuoi la be da buoc vao giai doan chuyen tiep de gan nhu bat dau mot che do an moi. Rat tiec la khong cho biet ve can nang va chieu cao cua be vi vay toi khong danh gia duoc tinh trang dinh duong hien nay cua be de tu van mot cach chinh xac nhat. Khau phan duoc tu van sau day la khau phan chung cho tre o do tuoi nay co tinh trang dinh duong binh thuong, ban nhe.

20 thang tuoi, be can 3 bua an chinh moi ngay. Bua an thuong la chao, nhung voi mot so be da moc du 20 rang sua cung co the bat dau tap cho an com nhao nghien nat. Moi bua an be can 1 chen chao dac 200 ml hoac nua chen com nat, thuc an moi bua gom 30 gr thit ca nac, 30 gr rau va khoang 6-10 gr dau mo (tre co khuynh huong thua can se an giam chat beo di). Sau bua chinh be can them khoang 50 gr trai cay hoac 100 ml cac che pham tu sua (nhu yaourt, vang sua...) Ngoai 3 bua chinh, be can 2-3 bua an phu, moi bua it nhat 200 ml sua. Thinh thoang co the thay bua phu bang cac loai bun, nui, che... de da dang khau phan cho tre. Han che cho an vat va uong cac loai nuoc co duong.

Theo FAO/WHO, doi voi tre tu 2 tuoi tro len, nen bo sung du DHA theo khuyen cao (tu 75 mg/ngay) de giup cai thien cac van de ve phat trien tri nao trong giai doan truong thanh.

Kinh chuc tat ca ban doc suc khoe va co duoc su cham soc tot nhat cho con minh.

Doi Song

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: BS Hoa, BS Yen Phi, Nguyen Thi Hoa, Theo WHO, Dao Thi Yen Phi, Ha Noi, bac si tu van, thanh phan dinh duong, giai doan truong thanh, chat dinh duong, che do an, suy dinh duong, nhu the nao, bo sung, thuc an, tre

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: "Ăn nhiều cá, trứng, sữa... giúp trẻ thông minh"

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet "Ăn nhiều cá, trứng, sữa... giúp trẻ thông minh" bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin An nhieu ca trung sua giup tre thong minh

Nhan xet, hay lien he ve tin An nhieu ca trung sua giup tre thong minh co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet An nhieu ca trung sua giup tre thong minh de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tong hop trong chuyen muc Doi song Gia dinh.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0