Nhung dieu co the ban chua biet ve dat to Hung Vuong

Tags: Vua Hung, Phu Tho, Hung Vuong, Nghia Linh, Phong Chau, Van Lang, Dan toc Viet, Hoi Den Hung, nguoi Viet Nam, dat to, vung dat, cua nguoi, dung nuoc, bai viet, truyen thuyet, nui


Blog Viet -

"Dep vo cung To quoc ta oi
Rung co, doi che, dong xanh ngao ngat
Nang choi Song Lo, ho o tieng hat
Chuyen pha dao dat ben nuoc Binh Ca"

( To Huu)

Mot phac hoa tuyet dep buc tranh vung dat To. Phu Tho, dat To cua dan toc Viet, la vung dat thieng cua nguoi Viet Nam ke tu ngay cac Vua Hung dung nuoc, dat ten hieu Van Lang, quoc gia dau tien cua Viet Nam, voi Thu do la Phong Chau, thanh pho Viet Tri, Phu Tho hom nay. Phu Tho cach Ha Noi 90 km, la vung nui trung du Bac Bo, phia bac giap Tuyen Quang, Yen Bai; phia dongdong nam giap Vinh Phuc, Ha Tay; phia tay giap Son La; phia nam giap Hoa Binh, tat ca 4 phia vay boc lay dat To Phu Tho nhu mot vanh dai bao ve va cung la nhung mien dat nam trong hanh trinh tro ve nguon coi to tien dan toc Viet.

Theo truyen thuyet xua, khi tim dat de dong do, Vua Hung thu nhat da dinh chon Ha Tinh, nhung thay 99 ngon Hong Linh tuy dep song vung nay dat hep, soi da can kho, song ngoi nong can, ngan ngui, nen bo di ve mien trung du cao rong. Toi nga ba Song Thao(Song Hong) nuoc do, Song Lo nuoc xanh, Song Da nuoc den quan quanh 3 ngon nui dot ngot nho cao nhu dau rong la nui Hung, nui Troc, nui Van xep hang chau ve linh dia co 99 ngon doi nhu 99 thot voi tu Phu Loc den Tham Thinh, lai them vai chuc qua doi thap hon nhu dan rua tu Viet Tri bo len, dia the vua dep nhu tranh ve, vua phat no dai rong, Vua Hung vua y chon lam quoc do, tuc Phong Chau, nga ba Bach Hac, thanh pho Viet Tri.

La mien dat co nen Phu Tho chua trong minh nhieu di tich gan lien voi lich su dung nuoc cua dan toc Viet. Moi cai ten, moi mien dat Phu Tho la mot su tich day dau an cua nguoi Viet co. Nhung di chi khao co van hoa Son Vi co tu 20.000 nam truoc, Dong Dau thoi trung ky kin khi khoang 3000 nam truoc CN, Lang Ca… nhieu dinh, chua, lang, tam de lai xung quanh vung nuo Nghia Linh gan voi 18 doi Vua Hung, cac trieu dai Ly, Tran… Va mot di san van hoa phong phu gom bao nhieu tac pham ca dao, tuc ngu, truyen tho, cac lan dieu ca hat dan gian cua cac dan toc o day nhu hat “xec bua”, hat “vi”,hat “dum” cua nguoi Muong, hat “xoan”, hat “gheo” cua nguoi Viet… Cho thay dat Phong Chau, Phu Tho la mot trung tam van hoa cua nguoi Viet tu xa xua.

Nhung dieu co the ban chua biet ve dat to Hung Vuong
Thi nau an trong Hoi Den Hung - Anh: Tac gia bai viet

Nhung danh lam thang canh o Phu Tho cung rat dac trung cua vung dat co, mang nhung net dep hoang so nhu tu thuo xua huyen hoac trong co tich, than thoai khong he bi phai dau du da trai qua hang nghan nam.

Nui Tham, con co ten la nui Dau Rong, dai gan 4km. Nui co hinh dau rong vuon len troi cao va luon duoc phu mau xanh tham cua rung cay. Tren dinh nui co mot cao ao nho goi la Ao Tien, tuong truyen noi nay cac nang tien tren thuong gioi hay bay xuong trut xiem ao tam goi, chang the ma da co trong dan gian cau chuyen co tich nguoi tran lay vo tien, chi vi ngam trom tien tam…Nuoc ao trong xanh, khong bao gio thay can, ke ca mua nang. Xung quanh nui Tham la hang tram ngon doi thoai thoai nam ke nhau nhu bat up, xanh muot nhung vat che, co, son, trau… nhung cay lam giau cho cuoc song cua nguoi dan o day.

Dam Ao Chau (hay Trau), la mot ho nuoc lon o Am Thuong- Ha Hoa, mat ho khoang 2km2. Ho co hinh dang nhu dau mot con trau co 2 sung choai ve phia Song Thao, Song Chay. Dam co 99 khe ngach da xen nhau theo cac day doi bao xung quanh. Cay coi co ve hoang da voi nhieu loai cay la ky di. Phong canh o day huyen hoac bi an nhu than thoai boi cac “cu dan” co hinh dang ky la, nhu song tu thoi thuong co, den day co the lam ban voi nhung “cu” rua co quai, tom, ca mang nhung dang ve la lung… Theo nhu truyen thuyet dan gian thi noi day la chon “an cu” cua cac binh tuong Thuy Tinh sau khi bai tran Son Tinh.

Treo nui Tham, xuong dam Ao Chau, moi vao hang dong Xuan Son- Thanh Son, phia tay bac Phu Tho, mot quan the hang dong ky ao, nam sau trong rung cay bat ngan an chua nhieu bi an . Nhung nhu da trong hang ru xuong, phu reu xanh nhin mem mai nhu toc cac nang tien nui dap don theo lan gio vo hinh, va tieng gio cung vo hinh chi cam thay mot cach mo ho dang tau khuc nhac cua tien nu vung son cuoc nghe am am u u, giong tieng xua vong ve huyen bi.Dong Tien o day la mot hang ngam trong long nui da cam thach dai 10km, trong dong co nhung duong thong gio thang len dinh nui, hat cac tia mat troi nhu soi vang manh mai theu det tren vach da phu muot reu min nhung nhung vet ong anh lung linh huyen ao, nhu dang lac vao son dong cua than tien nui rung.

Rung Xuan Son cung la mot khu rung day ky hoa di thao ma luc dau cu ngo chi co trong truyen thuyet. Nhu loai cay thay mau la 4 lan trong ngay giong nang tien thay xiem ao, cho sang – trua - chieu - toi luc nao cung tuoi mat diem le, hay loai cay kim giao co hoa 3 nam moi no, luu giu huong thom hang tram nam ngan nam, roi loai cay co nhung cai nap nhu mot binh ruou nho xinh he mo day su moi goi quyen ru. Chim choc muong thu o day cung la nhung sinh vat co quai, chon bay soc bay, cac loai chim sac so sac mau tieng hot nhu chuong nhu khanh am vang ca rung…

Di tich co con sot lai o Phu Tho, khong the bo qua hai ngoi chua co tu thoi Ly-Tran. Chua Xuan Lung- Lam Thao, co tam bia da lon 3,2m x 1,2mx0,95m,tren viet nhieu thong tin quy ve lich su, phong tuc, van hoa tu the ky 14 (1377-1388) o ngay chinh dien. Hay chua Phuc thanh o nui Ngoc Phuc, xa Huong Non, Tam Nong. Chua do ba phi Le Thi Lan Xuan( phi thu 5 cua Vua Ly Than Tong) dung nam 1145, chua la mot cong trinh kien truc co toan bang go cho chi rat dep.Ngoai ra con co Dinh Co Tich, chua Bong Lai, den Hien Quang…

Ngoai nhung di tich co xua than thoai, Phu Tho con noi danh voi hai khu di tich gan voi chien cong vang doi cua quan va dan Viet Nam nhung ngay khang chien chong Phap. Khu di tich chien khu Hien Luong va chien khu Van Thang, cung nhung chien cong cua “Viet Minh’, “Ve Quoc Doan” da lam nen nguon cam hung cho cac tac pham nhac- ca khuc con mai voi thoi gian nhu Truong ca Song Lo (Van Cao),Du kich Song Thao (Do Nhuan).

Nhung den voi Phu Tho, den voi vung dat To, khong ai khong huong ve kinh thanh Van Lang - Phong Chau xua, Hac Tri hom nay, va nui Nghia Linh, noi tho 18 vi Vua Hung, mien dat mang niem kieu hanh cua muon doi con Rong chau Tien dan toc Viet. “Du ai di dau ve dau/nho ngay gio To mung 10 thang 3”

Nhung dieu co the ban chua biet ve dat to Hung Vuong
Dau vat trong Le Hoi Den Hung - Anh: Tac gia bai viet

Dat To la vung dat thieng voi bao truyen thuyet gan lien voi nhung chien cong dung nuoc giu nuoc ma hang ngan nam sau con chau van hang ghi nho.Vung Hac Tri co lang Lau Thuong tuc goi la Ke Su, noi Vua Hung lam viec. Lang Lau Ha la noi cung that cua vo con Vua. Lang Duu Lau tuc goi Ke Trau la noi co vuon trau cua Vua. Lang Tien Cat tuc goi Ke Cat la noi Vua Hung 18 dung lau ken re cho Cong chua My Nuong, tai day Son Tinh da thang Thuy Tinh trong cuoc thi tai”voi 9 nga, ga 9 cua, ngua 9 hong mao”. Lang No Luc la noi co truong tap ban cung ten. Lang Thanh Mien la noi co nha Thai mieu tho cac Vua Hung. Lang Minh Nong tuc goi Ke Lu la noi Vua Hung day dan cay cay, tai day con co doi Ma Lao, noi Vua Hung nghi ngua trong cac cuoc du hanh. Lang Nong Trang la noi co kho lua cua Vua. Lang Huong Tram la noi Lang Lieu, con trai ut Vua Hung thu 6 cay lua cua Vua, lam ra banh chung banh day dang tang Vua cha cung le ta on Troi Dat. Lang Tham Thinh la noi dan lang gia gao dang Vua. Lang Kim Dai la noi ban doanh cua cac Lac Hau. Doi Thap Long la noi cac quan lam viec. Lang Cam Doi va lang Thuy Van la ban diang cua cac Lac Tuong va la noi luyen quan.

Vung Phu Ninh, noi cac Vua Hung thuong di san, dac biet vung nay gan voi truyen thuyet con voi thu 100 bat nghia bi Vua Hung trung phat, bien thanh doi Phu Loc hinh con voi, cach xa 99 ngon doi khac quay ve 1 phia xung quanh nui Nghia Linh. Lang Khang Phu, co mo Vua Hung, o day co lang Vua, tuc truyen la mo Vua Hung thu 6, sau khi Thanh Giong danh giac An thang loi cuoi ngua sat bay ve troi, Vua cung coi ao vat len canh cay kim giao roi hoa. Vung Thanh Ba, lang Vu Lao co nui Tham, noi cac Vua Hung hay di san ban. Vung Ha Hao, lang Hien Luong cach tay bac Den Hung 40km la Den tho Me Au Co. Vung Tam Nong, lang Di Nau, huu ngan Song Thao, cach phia nam Den Hung 15km la noi Duc Thanh Tan Vien dong quan truoc khi xuat tran danh giac Thuc xam luoc. Vung Thanh Thuy, lang Lang Xuong o ta ngan Song Da, cach phia nam Den Hung 20km la Dong Lang Xuong, que Me Au Co, hien nay co Den tho Thanh Mau Duc Tan Vien Son Thanh.

Den Hung, trung tam diem cua vung dat To, toa lac tren dinh Nghia Linh, mot ngon nui co hinh dau rong, huong ve nga ba Hac Tri, xanh um co cay, oai hung nhu mot con rong ngang cao dau mhin troi. Tuc truyen Den nguyen la ngoi mieu tho 18 Vua Hung, sau toi doi Vua Tu Duc (1874) da duoc xay dung quy mo hon thanh mot quan the Den, Chua tho cung 18 doi Vua Hung cho den hom nay. Ngoai khu vuc Den, Chua tho Vua Hung o duoi chan nui Nghia Linh, phia dong nam con co Den Gieng Ngoc.Tuong truyen ngay xua, gieng la noi 2 Cong chua con Vua Hung 18 la Tien Dung va Ngoc Hoa thuong soi mat chai toc. Ngay nay, ai len Den Vua tren dinh nui, deu ghe qua Gieng Ngoc khoat voc nuoc rua mat, rua bui duong, uong mot hop nuoc gieng cho long thanh sach de len nui ra mat To Tien.

Nhung dieu co the ban chua biet ve dat to Hung Vuong
Thi nau an trong Hoi Den Hung - Anh: Tac gia bai viet

Hang nam Le hoi Den Hung la Le hoi to nhat nuoc vao ngay 10.3 am lich, va bat dau tu Xuan Nham Ngo- 2002, gio To Hung Vuong chinh thuc la Quoc Le, tu 2006, moi nguoi duoc nghi lam viec ngay nay de ky niem Le gio To. Le gio chinh thuc ngay 10.3 am lich, nhung thuong duoc bat dau tu ngay 8.3 va keo dai toi 11.3. Ngoai cac dam ruoc theo nghi le co truyen, con co nhieu cuoc dien xuong dan gian dac sac cua nguoi Viet, nguoi Muong nhu hat xoan, hat cheo, hat dum, du tien, dua thuyen, ruoc rong, danh co, dau vat, nau com trong em… Den ngay nay, tu khap moi mien dat nuoc, ke ca nhung nguoi con xa xu, xa To quoc deu nguong vong ve Dat To voi tam long thanh kinh.

Muoi tam doi Vua Hung dung nuoc, giu nuoc voi bao truyen thuyet song mai cung dan toc Viet. Tung nguoi dan Viet deu mang minh dong mau Hung Vuong, tinh than Hung Vuong, de thanh suc manh vuot qua bao thu thach gian lao, luon giu vung co do To tien gay dung. Tu hao la nhung hau due cua cac Vua Hung, cua con Hong chau Lac, dong doi Rong Tien, cang tham thia hon cau noi cua Chu Tich Ho Chi Minh: “Cac Vua Hung da co cong dung nuoc. Bac chau ta phai cung nhau giu nuoc”. De cho To quoc Viet Nam muon doi truong ton vung manh./.

Bai viet cua cung tac gia:

Blog Radio 63: Noi nho ben kia dai duong

Gia ken

Trong tim toi co mot vi tuong

Cam nhan ve bai viet moi ban gui theo mau sau hoac gui bai viet, duong link blog muon chia se ve dia chi (vui long go Tieng Viet co dau de phan hoi cua ban som duoc dang)

Viet Bao

Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Blog Hay NỔI BẬT

Vụ sập hầm: Phó Thủ tướng đến hiện trường chỉ đạo ứng cứu

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chỉ đạo phải nỗ lực khẩn trương tích cực hơn nữa trong công tác ứng cứu; đảm bảo an toàn cho các công nhân cũng như các lực lượng tham gia cứu hộ

Công tác đào tạo VĐV trẻ nhìn từ Đại hội TDTT toàn quốc 2014: Ít niềm vui, nhiều nỗi lo

Đa số các đoàn vào cuộc ở Đại hội đều có tâm lý “săn” được càng nhiều huy chương càng tốt và trong tính toán của nhiều đoàn, đây không phải là chỗ mạo hiểm để cho các tài năng trẻ thử sức.

Sắp nối lại đàm phán hòa bình Ukraine

Tổng thống Pháp Francois Hollande cho biết các cuộc đàm phán hòa bình giữa đại diện chính phủ Ukraine và phe ly khai miền Đông có thể diễn ra vào ngày 21 hoặc 22/12 tới tại thủ đô Minsk của Belarus.

Sơn Tùng M-TP là 'Mỹ nam của năm 2014'

Dù những scandal "đạo nhạc" kéo theo những việc trì hoãn bộ phim đầu tiên chạm ngõ điện ảnh Chàng trai năm ấy, nhưng Sơn Tùng M-TP vẫn xứng đáng nhận được giải thưởng Mỹ nam của năm, đề cử từ khán giả hâm mộ.

Tìm hiểu: Vua Hung, Phu Tho, Hung Vuong, Nghia Linh, Phong Chau, Van Lang, Dan toc Viet, Hoi Den Hung, nguoi Viet Nam, dat to, vung dat, cua nguoi, dung nuoc, bai viet, truyen thuyet, nui

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Những điều có thể bạn chưa biết về đất tổ Hùng Vương

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Những điều có thể bạn chưa biết về đất tổ Hùng Vương bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nhung dieu co the ban chua biet ve dat to Hung Vuong

Nhan xet, hay lien he ve tin Nhung dieu co the ban chua biet ve dat to Hung Vuong co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nhung dieu co the ban chua biet ve dat to Hung Vuong de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Viet nam trong chuyen muc Blog.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Viet nam
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0