Tang minh triet cua phap luat

Tags: Vien Nguyen, British Gas, boi thuong thiet hai, he thong suoi am, toa phuc tham, cua cong ty, phap luat, minh triet, ngoi nha, van hoa, tai san, cua Anh, ba, nguoi, xu


Tang minh triet cua phap luat
Nam 1987 toa phuc tham cua Anh (Court of Appeal) xu vu ba Attia kien Cong ty Cung cap gas Anh (British Gas). Attia goi nguoi cua cong ty den lap he thong suoi am cho nha ba, nhung trong luc lam viec, do so y, ho de lua ben vao gac xep.

Khi doi cuu hoa den, lua da lan khap nha, va bon tieng sau ngon lua thieu rui toan bo ngoi nha cung tai san trong do. Ba Attia de don len toa voi hai khoan kien: doi boi thuong thiet hai ngoi nha va tai san; va doi boi thuong thiet hai do bi soc ve tinh than khi phai chung kien ngoi nha cua minh bi thieu rui.

Cong ty cung cap gas dong y boi thuong thiet hai ve tai san, nhung tu choi boi thuong cho cu soc tinh than. Toa so tham cung dong y voi lap luan cua bi don va bac khoan kien thu hai cua ba. Ba Attia kien tiep len toa phuc tham cua Anh. Toa nay da chap thuan khoan kien cua ba va buoc bi don phai boi thuong thiet hai cho cu soc cua ba.

Theo truyen thong xet xu cua Anh, toa phuc tham khi xu vu nay da dua tren quyet dinh cua vu MacLoughlin kien O"Brian do Vien Nguyen lao Anh (House of Lords) xet xu. Trong vu MacLoughlin kien O"Brian, O"Brian la tai xe xe tai, do so y da dung phai chiec xe con do ong MacLoughlin lai cho ba nguoi con.

Ong MacLoughlin va hai nguoi con bi thuong nang, nguoi con thu ba chet ngay. Ba MacLoughlin da kien O"Brian phai boi thuong thiet hai do ba bi soc khi nghe tin du, sau do cang soc hon khi thay mot dua con chet, tinh canh chong va hai dua con khac bi thuong nang dang dau don, keu la. Toa so tham va toa phuc tham deu bac don kien cua ba, nhung Vien Nguyen lao da chap thuan, buoc bi don phai boi thuong cho ba.

Co ve nhu hai vu kien nay khac nhau kha xa: mot ben la soc do chung kien nhung nguoi than thiet nhat trong gia dinh bi mat di va bi thuong nang; mot ben la soc do chung kien ngoi nha bi thieu rui. The nhung, toa phuc tham lai lay vu kia lam co so de xu vu nay. Tai sao?

Cau tra loi nam o hai chu “house” va “home”. Ca hai deu nghia la nha. Nhung khi mo ta ve su viec ngoi nha bi chay, toa phuc tham dung tu “house”, co the dich la ngoi nha. Con khi noi ve moi quan he giua ba Attia va ngoi nha cua ba, toa lai dung tu “home”, co the dich la to am. Trong tieng Anh, house - ngoi nha de chi gach, ngoi, go..., nhung thu vat chat da dung nen nen, tuong, mai de con nguoi chui ra chui vao tranh mua, tranh nang, tranh thu du...

Con khi noi den home - to am, tu xa xua nguoi Anh nghi den cai gi day khac, lon lao hon, thieng lieng hon. Boi vay, khi bat luc chung kien to am bi thieu rui dan dan trong ngon lua, ba Attia cam thay nhu ba dang bi mat di cai gi day than thuong, yeu qui nhat, nhu mat di nguoi than cua minh ma minh lai khong co cach gi cuu duoc. Day la ly do tai sao toa phuc tham lai dua vao quyet dinh cua Vien Nguyen lao de xu vu kien nay.

Thay gi qua cau chuyen nay? Truoc het, do la chuyen van hoa voi phap luat. De hieu phap luat, nhieu khi phai van dung ca nhung vung tri thuc khac, trong truong hop nay la van hoa, van hoa Anh noi chung va van hoa phap ly Anh noi rieng. Nhung tham phan trong vu Attia co mot von van hoa that day, that minh triet. Va ho da biet cach dung cai von ay mot cach uyen chuyen vao viec xet xu, chu khong chi may moc dua tren phap luat ve boi thuong (torts) va ve tai san (property).

Nguoi Anh luon luon tu nhu nha ta la phao dai cua ta. Trong lich su phap luat Anh, khong it lan tham phan Anh da bao ve tinh chat thieng lieng, bat kha xam pham cua ngoi nha - to am. Nam 1606, tham phan Anh trong mot vu an da tuyen bo gio hay mua co the lot vao nha, nhung vua cung khong duoc vao nha thuong dan neu chua duoc chu nha cho phep.

Noi tom lai, “home” la mot cai gi do that dac biet tai chon phap dinh xu so suong mu. Boi vay, lich su phap luat Anh la mot ly le nua de giai thich tai sao toa phuc tham lai dua vao vu MacLoughlin de xu cho ba Attia thang kien. Nhu vay, day khong con la chuyen ngoi nha nua. Day da la niem tin ma phap luat co gang tao ra o nguoi dan doi voi phap luat.

Cuoi cung, khi noi den phap luat, tieng Viet chung ta co cum tu “nghiem minh” - phap luat nghiem minh. “Minh” co the hieu la “minh bach”; hieu nhu the cung duoc, nhat la hien nay chung ta dang muon phap luat minh bach hon. Nhung toi nghieng ve “minh triet” nhieu hon. Phap luat khong nhung can nghiem khac, toi nao (trong luat hinh su), loi nao (trong luat dan su) ra toi ay, loi ay; toi muc nao, loi muc nao thi chiu xu muc ay.

Nhung phap luat con can phai minh triet nua. Minh triet quan tam den tong the, nho cach nhin nhan tong the ma minh triet nhay cam hon voi nhung bat trac, nhung su khon luong trong ton tai... Trong vu kien noi tren, co le ong tham phan nhin vao vu kien tu mot tam tong the hon tam cua phap luat ve boi thuong thiet hai va phap luat tai san cua Anh.

Nghia la minh triet da giup phap luat soi roi vao nhung ngoc ngach, nhung goc khuat cua cuoc doi muon hinh van trang, lam cho con duong den voi cong ly bot nhoc nhan va bot xa xoi hon nhieu lan.

NGUYEN LAM

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: Vien Nguyen, British Gas, boi thuong thiet hai, he thong suoi am, toa phuc tham, cua cong ty, phap luat, minh triet, ngoi nha, van hoa, tai san, cua Anh, ba, nguoi, xu

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Tầng minh triết của pháp luật

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Tầng minh triết của pháp luật bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Tang minh triet cua phap luat

Nhan xet, hay lien he ve tin Tang minh triet cua phap luat co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Tang minh triet cua phap luat de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin phap luat trong chuyen muc An ninh Phap luat.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin phap luat
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0