Noi dung chinh va nhung dieu con tranh cai trong Luat Bau cu dai bieu HDND

Tags: Tu Dieu, Ha Noi, Uy ban thuong vu quoc hoi, mat tran To quoc Viet Nam, truong trung hoc chuyen nghiep, thanh pho Ho Chi Minh, hoi dong nhan dan, don vi bau cu, don vi hanh chinh, luat bau cu, du thao luat, nguoi ung cu, bo sung, tang


So dai bieu HDND tung cap bao nhieu la vua? Tinh dai dien va co cau ra sao? Lam the nao de nguoi co nang luc tu ung cu vao HDND? Tieu chuan dai bieu? Day la nhung van de can duoc lam ro trong Luat Bau cu dai bieu hoi dong nhan dan (sua doi).

Thuc hien Nghi quyet cua Quoc hoi ve Chuong trinh xay dung luat, phap lenh nam 2003, Chinh phu da xay dung Du an Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan (sua doi) tren co so ke thua co chon loc nhung noi dung duoc sua doi, bo sung trong lan du thao truoc day (thang 8 nam 2001) cung voi mot so noi dung cua Luat bau cu dai bieu Quoc hoi va nhung noi dung moi phu hop voi thuc tien.

Du thao Luat nay da duoc gui xin y kien cua cac co quan o trung uong, cac dai bieu tham du Hoi nghi toan quoc ve Hoi dong nhan dan va Uy ban nhan dan (thang 3/2003), cac thanh vien Chinh phu ve mot so van de con co y kien khac nhau. Sau khi trinh Uy ban thuong vu Quoc hoi ve nhung noi dung co ban trong Du an Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan (sua doi), Chinh phu da trinh Quoc hoi cho y kien tai ky hop thu ba vua qua.

Sau day la nhung noi dung co ban cua Du an Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan (sua doi):

I. Su can thiet sua doi, bo sung luat bau cu dai bieu HDND

Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan (sua doi) duoc Quoc hoi khoa IX thong qua nam 1994 theo tinh than Hien phap 1992. Qua thuc tien ap dung, Luat da gop phan quan trong vao viec to chuc tot cuoc bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan nhiem ky 1994 - 1999 va nhiem ky 1999 - 2004; tao co so phap ly quan trong cho viec kien toan, cung co to chuc va hoat dong cua chinh quyen cac cap.

Tuy nhien, qua thuc tien to chuc cuoc bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan hai nhiem ky vua qua cho thay, Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan hien hanh da boc lo mot so han che, nhu: tieu chuan, so luong dai bieu; quyen bau cu, ung cu, gioi thieu nguoi ung cu dai bieu Hoi dong nhan dan; ve nhiem vu, quyen han cua cac to chuc phu trach bau cu; quy trinh hiep thuong lua chon, gioi thieu nguoi ra ung cu dai bieu Hoi dong nhan dan… chua duoc cu the hoa va con mot so van de bat cap.

De quan triet Nghi quyet Dai hoi lan thu IX cua Dang va cac Nghi quyet cua Ban chap hanh trung uong ve xay dung va hoan thien chinh quyen dia phuong cac cap, phat huy quyen lam chu cua nhan dan, nang cao chat luong va hieu qua cua dan chu dai dien, tung buoc mo rong va phat huy dan chu truc tiep cua nhan dan o cac dia phuong, viec sua doi, bo sung Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan la can thiet, gop phan quan trong vao viec cu the hoa nhung noi dung moi cua Hien phap 1992, chuan bi to chuc cuoc bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan cac cap nhiem ky 2004 - 2009.

II. Nhung noi dung co ban trong Du an Luat

1. Ve tieu chuan dai bieu Hoi dong nhan dan

Dieu 3 cua Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan hien hanh quy dinh ve tieu chuan dai bieu Hoi dong nhan dan chua phan anh tinh dac thu trong dai dien cho nhan dan dia phuong, chua tao dieu kien thuan loi cho viec chuan bi va to chuc bau cu. De cu the hoa quan diem cua Dang va phat huy quyen lam chu cua nhan dan, dap ung voi yeu cau lua chon nhung nguoi xung dang vao co quan quyen luc nha nuoc o dia phuong, Dieu 3 cua Du thao da sua doi, bo sung theo huong tach noi dung thanh cac nhom tieu chi ve pham chat chinh tri, dao duc, nang luc, trinh do, uy tin va dieu kien tham gia hoat dong cua dai bieu Hoi dong nhan dan.

Tuy nhien, trong qua trinh xay dung Du thao va qua thao luan cua cac dai bieu Quoc hoi ve Du thao Luat nay, cung con mot so y kien khac nhau. Cu the la:

- Co y kien cho rang can bo sung quy dinh dai bieu Hoi dong nhan dan o dia phuong nao phai la nguoi cu tru hoac cong tac thuong xuyen tai dia phuong do;

- Co y kien de nghi dai bieu Hoi dong nhan dan phai la nguoi co nang luc hanh vi dan su va phai duoc quy dinh trong tieu chuan dai bieu Hoi dong nhan dan;

- Co y kien de nghi can quy dinh cu the tieu chuan dai bieu Hoi dong nhan dan o tung cap, nhung cung co y kien cho rang khong nen quy dinh qua chi tiet ve tieu chuan dai bieu Hoi dong nhan dan vi thuc te khong the ghi day du duoc.

2. Ve so luong dai bieu Hoi dong nhan dan va viec quyet dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan

a, Ve so luong dai bieu Hoi dong nhan dan

Theo quy dinh cua Luat hien hanh, Hoi dong nhan dan cap xa co tu 19 den 25 dai bieu; Hoi dong nhan dan cap huyen co tu 25 den 35 dai bieu; Hoi dong nhan dan cap tinh co tu 45 den 75 dai bieu, rieng Ha Noi, thanh pho Ho Chi Minh va cac tinh co tren 2,5 trieu dan duoc bau khong qua 85 dai bieu. So luong dai bieu Hoi dong nhan dan moi don vi tinh theo so dan nhung nam trong khung quy dinh tren.

Thuc tien hoat dong cua Hoi dong nhan dan cac cap nhiem ky 1994-1999 va nhiem ky 1999-2004 cho thay: so dai bieu Hoi dong nhan dan o cac cap nhu hien nay chua phan anh day du tinh dai dien cho cong dong dan cu, don vi hanh chinh, chua bao dam co cau cho cac thanh phan xa hoi, chua phan anh day du tinh dai dien cho nhan dan o dia phuong, nhat la o cap xa.

De khac phuc han che tren, Du thao luat da duoc sua doi, bo sung quy dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan theo huong tang so dai bieu Hoi dong nhan dan cac cap. Theo do, Hoi dong nhan dan cap xa duoc bau tu 25 den 35 dai bieu; Hoi dong nhan dan cap huyen duoc bau tu 30 den 40 dai bieu; Hoi dong nhan dan cap tinh duoc bau tu 50 den 90 dai bieu, rieng Ha Noi va thanh pho Ho Chi Minh duoc bau khong qua 110 dai bieu. Doi voi cac truong hop dac biet la xa co dan so tu mot nghin nguoi tro xuong duoc bau duoi 25 dai bieu. Cac huyen, quan, thi xa, thanh pho thuoc tinh co tu ba muoi xa, phuong, thi tran tro len duoc bau tren 40 dai bieu.

Theo huong nay, Du thao Luat da quy dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cua tung dia phuong dua tren mot so tieu chi nhu dieu kien dia ly, dac diem quan ly va dan so cua tung don vi hanh chinh de chia thanh cac khung nho hon. Cac dia phuong chu dong quyet dinh so luong dai bieu cu the tren co so quy dinh cua Luat bau cu, phu hop voi dieu kien cu the o dia phuong.

Day la cach tinh moi so luong dai bieu Hoi dong nhan dan, ve co ban van dua tren dan so cua cac dia phuong nhung lai khong quy dinh cung nhu trong Luat hien hanh. Uu diem cua phuong an nay la tao duoc tinh chu dong cho dia phuong trong viec quyet dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan trong khuon kho phap luat.

Trong qua trinh thao luan, cho y kien ve Du thao Luat va qua cac lan xin y kien dong gop cua cac co quan trung uong, cac thanh vien Chinh phu, cac dai bieu du Hoi nghi toan quoc ve to chuc va hoat dong Hoi dong nhan dan va Uy ban nhan dan, da so y kien deu dong y voi quan diem la can thiet phai tang so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cac cap de qua do nang cao hieu luc va hieu qua hoat dong cua cac co quan dai dien o dia phuong. Tuy nhien, cung con mot so y kien khac. Cu the la:

- De nghi can phai lam ro cac co so de tang so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cac cap, phai lam ro moi quan he giua tang so luong dai bieu voi chat luong dai bieu;

- De nghi quy dinh so luong dai bieu tren co so so dan vi dai bieu la dai dien cho nhan dan, tren co so do quy dinh cung so luong dai bieu voi don vi hanh chinh co so dan nhat dinh, con phan so luong tang them thi can cu tren ty le phan tram dan so tang len so voi dan so da quy dinh trong luat;

- De nghi can nhac viec tang so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cap huyen, khong nen tang dong deu so luong dai bieu Hoi dong nhan dan nhu trong Du thao; o cap huyen va cap tinh thi can cu vao so don vi hanh chinh, nhung o cap xa lai can cu vao so dan; Viec lay don vi hanh chinh de lam can cu xac dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cap tinh, cap huyen la chua hop ly, vi dai bieu Hoi dong nhan dan o ca 2 cap nay deu dai dien cho y chi, nguyen vong cua nhan dan dia phuong. Hon nua, quy dinh nhu trong Du thao cung chua thong nhat giua cap xa voi cap huyen va cap tinh;

- Co y kien de nghi quy dinh khung so luong dai bieu cho cap huyen la tu 35 den 55 nguoi, cap tinh tu 55 den 95 hoac 60 den 90 nguoi vi cho rang quy dinh nhu trong Du thao co the khong bao dam de Hoi dong nhan dan co day du cac dai dien cua cac don vi hanh chinh cap duoi;

- Co y kien thi cho rang quy dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cap xa va cap huyen nhu trong Du thao la hop ly va de nghi giu nguyen so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cap tinh nhu Luat hien hanh;

- De nghi quy dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cap tinh toi thieu la 60 nguoi hoac quy dinh so luong toi da dai bieu Hoi dong nhan dan phuong phai nhieu hon 35 nguoi vi phuong co dan so lon, co nhieu van de can giai quyet; co y kien de nghi quy dinh cu the co cau, thanh phan dai bieu Hoi dong nhan dan cac cap; doi voi so luong dai bieu Hoi dong nhan dan thanh pho Ha Noi va thanh pho Ho Chi Minh, co y kien de nghi ap dung cach tinh chung, khong nen quy dinh thanh mot truong hop dac biet, tach roi voi cac tinh va thanh pho khac;

- Co y kien de nghi chia khung dai bieu nhu trong du thao la qua lon, de dan den su khac biet ve so luong dai bieu; cung co y kien de nghi quy dinh cu the cach tinh so luong dai bieu tren co so muc tang dan so nhu Luat hien hanh, neu khong thi cac dia phuong rat kho quyet dinh hoac de dan den hien tuong tuy tien trong khi quyet dinh so luong dai bieu cua Hoi dong nhan dan cap minh; khong nhat thiet phai quy dinh cac truong hop dac biet can cu vao so luong cac don vi hanh chinh cap duoi ma nen tuan thu cach tinh can cu vao dan so; co y kien khac de nghi la nen quy dinh so luong cho cac don vi hanh chinh nay voi khung dai bieu thap hon hoac cao hon muc binh thuong.

b. Ve viec quyet dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan

De tao dieu kien cho cac dia phuong chu dong quyet dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan phu hop voi dieu kien va dac diem cua dia phuong, Du thao Luat bo sung mot dieu moi (Dieu 10) theo huong phan cap cho Thuong truc Hoi dong nhan dan quyet dinh so luong cu the dai bieu Hoi dong nhan dan cac cap o dia phuong minh tren co so pham vi so luong dai bieu ma phap luat quy dinh. Theo do, Thuong truc Hoi dong nhan dan cap xa gui du kien so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cap minh len Thuong truc Hoi dong nhan dan cap huyen. Thuong truc Hoi dong nhan dan cap huyen gui du kien so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cap minh va cap xa len Thuong truc Hoi dong nhan dan cap tinh. Thuong truc Hoi dong nhan dan cap tinh quyet dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cap minh, cap huyen, cap xa.

Ngoai quy dinh chung ve viec quyet dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan nhu da neu o tren, Du thao Luat cung da quy dinh so luong dai bieu trong mot so truong hop dac biet. Cu the la: Doi voi xa co dan so tu mot nghin nguoi tro xuong duoc bau duoi 25 dai bieu, so luong cu the do Thuong truc Hoi dong nhan dan tinh quyet dinh theo de nghi cua Thuong truc Hoi dong nhan dan cap huyen. Cac huyen, quan, thi xa, thanh pho thuoc tinh co tu ba muoi xa, phuong, thi tran tro len duoc bau tren 40 dai bieu, so luong cu the do Uy ban thuong vu Quoc hoi quyet dinh theo de nghi cua Thuong truc Hoi dong nhan dan cap tinh. Quy dinh nhu vay la nham tao dieu kien cho cac xa co dan so it (thuong la cac xa mien nui, hai dao) co the gioi thieu, hiep thuong va bau duoc mot so luong dai bieu Hoi dong nhan dan hop ly dap ung cac tieu chuan luat dinh; bao dam cho Hoi dong nhan dan co du dai dien cua cac don vi hanh chinh cap duoi.

Trong qua trinh xay dung Du thao, xin y kien dong gop, dac biet la tai ky hop Quoc hoi lan nay, da so cac y kien dong tinh voi quy dinh giao cho Thuong truc Hoi dong nhan dan cap tinh quyet dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cap minh va cap duoi. Tuy nhien, cung co y kien de nghi giao cho Thuong truc Hoi dong nhan dan cap huyen quyet dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cap xa tren co so de nghi cua Thuong truc Hoi dong nhan dan; giao cho Uy ban thuong vu Quoc hoi Quoc hoi quyet dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cap tinh tren co so de nghi cua Thuong truc Hoi dong nhan dan cap tinh. Y kien nay cho rang quy dinh nhu vay se tang tham quyen cho Thuong truc Hoi dong nhan dan cap huyen trong viec quyet dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cap duoi, tao ra tinh he thong trong viec quyet dinh so luong dai bieu Hoi dong nhan dan. Van de dat ra la neu de Uy ban thuong vu Quoc hoi quyet dinh toan bo so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cua tat ca cac tinh, thanh pho truc thuoc trung uong thi co phu hop voi tham quyen cua Uy ban thuong vu Quoc hoi hay khong vi Luat To chuc Quoc hoi chi quy dinh Uy ban thuong vu Quoc hoi giam sat, huong dan hoat dong cua Hoi dong nhan dan, bai bo cac quyet dinh sai trai cua Hoi dong nhan dan cap tinh va giai tan Hoi dong nhan dan neu Hoi dong nhan dan do lam thiet hai nghiem trong den loi ich cua nhan dan. Doi voi cac truong hop dac biet nhu da neu o tren, co y kien de nghi la nen quy dinh giao cho Thuong truc Hoi dong nhan dan tinh quyet dinh nhu cac truong hop khac ma khong nhat thiet phai quy dinh Uy ban thuong vu Quoc hoi quyet dinh.

3. Ve viec du kien va dieu chinh co cau, thanh phan dai bieu Hoi dong nhan dan

Ve van de nay, Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan hien hanh chua co quy dinh cu the, nen tren thuc te cac cuoc bau cu gan day, viec du kien va dieu chinh co cau, thanh phan dai bieu Hoi dong nhan dan thuc hien khong thong nhat. De khac phuc han che do, viec giao tham quyen du kien va dieu chinh co cau, thanh phan dai bieu Hoi dong nhan dan lam co so cho viec ap dung thong nhat la can thiet. Trong qua trinh soan thao cung nhu xin y kien ve Du an Luat, hien co hai loai y kien khac nhau ve van de nay. Cu the la:

- Loai y kien thu nhat de nghi: giao cho Ban thuong truc Uy ban Mat tran To quoc cac cap, sau khi thong nhat voi Thuong truc Hoi dong nhan dan, Uy ban nhan dan cung cap du kien va dieu chinh co cau, thanh phan, so luong dai bieu Hoi dong nhan dan. Day la phuong an duoc Chinh phu lua chon de trinh xin y kien Quoc hoi tai ky hop lan nay vi cho rang Mat tran To quoc la to chuc chinh tri - xa hoi dai dien rong rai cho nhan dan nen khach quan trong viec du kien va dieu chinh co cau, thanh phan dai bieu. Hon nua, quy dinh nay con co the tao dieu kien cho Mat tran To quoc tham gia mot cach day du hon trong hoat dong xay dung chinh quyen. Thong qua Mat tran To quoc, nhan dan the hien y chi cua minh ngay tu giai doan dau cua qua trinh bau ra co quan quyen luc nha nuoc o dia phuong. Tuy nhien, han che cua Phuong an nay la o cho neu Ban thuong truc Uy ban Mat tran To quoc du kien, sau do chinh Ban thuong truc lai to chuc va chu tri Hoi nghi hiep thuong gom Ban thuong truc va dai dien cac to chuc thanh vien de thoa thuan, tren co so ket qua hiep thuong lai tiep tuc tien hanh dieu chinh co cau, thanh phan, so luong dai bieu Hoi dong nhan dan thi se khong hop ly va de mang tinh hinh thuc. Mat khac, theo quy dinh cua Luat ban hanh van ban quy pham phap luat thi Ban thuong truc Uy ban Mat tran To quoc Viet Nam lai khong co tu cach phap ly de ra van ban phap luat phu hop ve van de nay.

- Loai y kien thu hai de nghi: giao tham quyen du kien va dieu chinh co cau, thanh phan so luong dai bieu Hoi dong nhan dan cho Thuong truc Hoi dong nhan dan thi se khac phuc duoc su chong cheo ve tham quyen du kien, dieu chinh va tien hanh hiep thuong ve co cau, thanh phan dai bieu Hoi dong nhan dan. Hon nua, Thuong truc Hoi dong nhan dan la to chuc hieu thuc trang hoat dong cua Hoi dong nhan dan cung nhu dieu kien kinh te - xa hoi o dia phuong, nen co dieu kien thuan loi de du kien co cau, thanh phan dai bieu phu hop voi yeu cau thuc te dat ra o dia phuong. Nhung Phuong an nay cung co han che la Thuong truc Hoi dong nhan dan khong co tham quyen ban hanh van ban phap luat phu hop.

Ngoai ra cung con co y kien cho rang, neu Luat To chuc Hoi dong nhan dan va Uy ban nhan dan quy dinh Thuong truc Hoi dong nhan dan la mot co quan thuong truc cua Hoi dong nhan dan thi can thiet phai giao tham quyen du kien, dieu chinh co cau, thanh phan dai bieu Hoi dong nhan dan can cho co quan nay. Neu Luat khong quy dinh Thuong truc Hoi dong nhan dan la mot co quan thi khong nen sua doi quy dinh nay ma nen giu nguyen nhu Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan hien hanh.

Tai Bao cao tham tra, Uy ban Phap luat cua Quoc hoi cho rang neu khong co phuong an nao toi uu hon de khac phuc nhung han che tren thi chua nen bo sung quy dinh nay vao Du thao Luat ma nen giu nguyen nhu trong Luat hien hanh. Tuy nhien, trong qua trinh thao luan cho y kien ve Du an luat nay, da so y kien cua cac dai bieu Quoc hoi nhat tri cao voi loai y kien thu hai la giao cho Thuong truc Hoi dong nhan dan sau khi thong nhat voi Ban thuong truc Uy ban Mat tran To quoc va Uy ban thuong vu Quoc hoi du kien, dieu chinh co cau, thanh phan dai bieu Hoi dong nhan dan.

4. Ve thoi gian cong bo ngay bau cu va cac cong viec chuan bi bau cu

Qua thuc tien chuan bi va tien hanh hai cuoc bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan cac cap nhiem ky 1994-1999 va nhiem ky 1999-2004, co mot so khau do thoi gian quy dinh con ngan, trong khi do thuong to chuc ket hop bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan ba cap trong cung mot ngay, nen khoi luong cong viec nhieu, dan den viec to chuc thuc hien con cap rap, voi vang, anh huong den chat luong cong tac bau cu. De tao dieu kien thuan loi cho qua trinh chuan bi bau cu, Du thao da sua doi, bo sung theo huong tang thoi gian cong bo ngay bau cu quy dinh tai Dieu 7 tu "cham nhat la chin muoi ngay truoc ngay bau cu" len "cham nhat la mot tram le nam ngay truoc ngay bau cu". Ben canh viec tang thoi gian cong bo ngay bau cu, Du thao cung dieu chinh thoi gian cac cong viec chuan bi o cac dieu khac lien quan cho phu hop.

Nhin chung, trong qua trinh soan thao cung nhu trong qua trinh xin y kien ve Du an Luat, tat ca cac y kien deu nhat tri cao voi viec tang thoi gian cong bo ngay bau cu va tang thoi gian thuc hien cac khau trong qua trinh bau cu la can thiet de cuoc bau cu dat ket qua cao.

5. Ve khu vuc bo phieu

Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan hien hanh quy dinh moi khu vuc bo phieu “co tu ba tram den hai nghin cu tri”. Trong thuc te, tai cac khu vuc bau cu deu ket thuc viec bo phieu rat som. Vi vay, viec quy dinh so luong toi thieu ba tram cu tri la phu hop voi cac vung co dan cu song khong tap trung va dieu kien di lai kho khan.

Tuy nhien, voi da so cac khu vuc bo phieu, noi dan cu song tap trung, dieu kien di lai thuan tien, thi viec quy dinh so luong toi da hai nghin cu tri la khong can thiet, lam tang cac khu vuc bo phieu. Viec tang so luong cu tri o moi khu vuc bo phieu se lam giam so luong cac khu vuc bo phieu, do do co the tiet kiem duoc kinh phi phuc vu bau cu. Mat khac, tren thuc te, Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan nam 1989 cung quy dinh moi khu vuc bo phieu co den bon nghin cu tri va cuoc bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan nhiem ky 1989-1994 chung ta da hoan thanh tot. Vi vay, Dieu 15 cua Du thao da sua doi, bo sung theo huong tang so luong cu tri toi da o moi khu vuc bo phieu tu hai nghin len bon nghin cu tri.

Trong qua trinh xay dung va xin y kien ve Du an luat, da so cac y kien deu nhat tri cao voi viec tang so luong cu tri toi da o cac khu vuc bo phieu. Tuy nhien, hien nay van con mot so y kien ban khoan ve tinh kha thi cua quy dinh nay vi cho rang neu mot khu vuc bo phieu co bon nghin cu tri thi rat lon, kho khan cho cong tac to chuc, kho bao dam duoc an ninh - trat tu cho cuoc bo phieu. Hon nua, tren thuc te rat it khi co the to chuc duoc mot khu vuc bo phieu lon nhu vay. Vi the, khong can thiet phai sua doi quy dinh nay.

6. Ve so dai bieu duoc bau o moi don vi bau cu

Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan hien hanh quy dinh moi don vi bau cu duoc bau khong qua ba dai bieu. Voi viec tang so luong dai bieu o tat ca cac cap trong Du thao lan nay se dan den viec tang so luong cac don vi bau cu. De thuan tien cho viec to chuc bau cu, nhat la o cap xa va bao dam tiet kiem ngan sach nha nuoc, Dieu 12 cua Du thao da sua doi, bo sung theo huong tang so dai bieu duoc bau o moi don vi bau cu tu "khong qua ba dai bieu" len "khong qua nam dai bieu". Tuy tinh hinh thuc te, cac dia phuong chu dong bo tri hop ly so dai bieu duoc bau o moi don vi bau cu phu hop voi dieu kien, hoan canh cua dia phuong minh.

Nhin chung, trong qua trinh xay dung cung nhu trong qua trinh xin y kien ve Du thao Luat, cac y kien deu dong tinh voi viec tang so nguoi ung cu o moi don vi bo phieu. Tuy nhien, hien nay con co mot so y kien khac ve van de nay. Cu the la:

- Co y kien cho rang quy dinh moi don vi bau cu co the duoc bau khong qua 5 dai bieu la qua nhieu, gay kho khan cho viec lua chon.

- Co y kien de nghi quy dinh moi don vi bau cu duoc bau it nhat ba dai bieu va co so du it nhat la hai.

- y kien khac lai de nghi quy dinh so dai bieu duoc bau o cac don vi bau cu doi voi mot so truong hop dac thu (vi du huyen dao Bach Long Vy).

7. Ve cac to chuc phu trach bau cu

Theo quy dinh tai Dieu 14 cua Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan thi cac to chuc phu trach bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan gom co: Hoi dong bau cu, Ban bau cu va To bau cu. Viec thanh lap, thoi gian thanh lap, so luong thanh vien, thanh phan va nhiem vu, quyen han cua cac to chuc phu trach bau cu duoc quy dinh tap trung tai cac Dieu 15, 16 va Dieu 17 cua Luat hien hanh. Tuy nhien, qua thuc tien cho thay co mot so van de can duoc sua doi, bo sung cho phu hop hon voi qua trinh chuan bi va to chuc bau cu. Cu the la:

a) Ve viec thanh lap cac to chuc phu trach bau cu.

Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan hien hanh quy dinh Hoi dong bau cu, Ban bau cu cap nao thi do Uy ban nhan dan, Thuong truc Hoi dong nhan dan (doi voi cap xa la Chu tich Hoi dong nhan dan) va Ban thuong truc Uy ban Mat tran To quoc Viet Nam cap ay thanh lap. To bau cu thi do Uy ban nhan dan, Chu tich Hoi dong nhan dan va Ban thuong truc Uy ban Mat tran To quoc Viet Nam cap xa thanh lap. Quy dinh nay chua xac dinh ro vai tro va trach nhiem co quan nao trong viec thanh lap cac to chuc phu trach bau cu, dan den viec ap dung thieu thong nhat.

De khac phuc han che nay, Dieu 17 cua Du thao da sua doi, bo sung theo huong giao cho Chu tich Uy ban nhan dan sau khi thong nhat voi Thuong truc Hoi dong nhan dan va Ban thuong truc Uy ban Mat tran To quoc Viet Nam cung cap, quyet dinh thanh lap Hoi dong bau cu, Ban bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan cap minh.

Trong qua trinh xay dung Du thao va xin y kien dong gop cua cac co quan o trung uong, cac thanh vien Chinh phu va cac dai bieu tham du Hoi nghi toan quoc ve Hoi dong nhan dan va Uy ban nhan dan cho thay co hai loai y kien khac nhau ve van de nay:

Loai y kien thu nhat (chiem da so) cho rang, can giao tham quyen nay cho Uy ban nhan dan vi Uy ban nhan dan la co quan co tham quyen ban hanh van ban phap luat ca biet la quyet dinh thanh lap cac to chuc phu trach bau cu. Tuy nhien, ben canh uu diem noi tren, phuong an nay cung co han che o cho Uy ban nhan dan la co quan chap hanh cua Hoi dong nhan dan nen Uy ban nhan dan ra quyet dinh thanh lap khong phu hop voi dia vi phap ly.

Loai y kien thu hai cho rang neu giao cho Thuong truc Hoi dong nhan dan co tham quyen thanh lap cac to chuc phu trach bau cu thi khac phuc duoc han che neu tren. Hon nua, tao dieu kien de nang cao tham quyen cua Thuong truc Hoi dong nhan dan trong qua trinh bau cu. Tuy nhien, cac y kien nay cung nhan thay phuong an nay co han che la khong phu hop voi tham quyen ban hanh van ban. Hon nua, theo quy dinh cua Luat to chuc Hoi dong nhan dan va Uy ban nhan dan hien hanh, thi o cap xa chua co Thuong truc Hoi dong nhan dan.

Ve van de nay, trong Bao cao tham tra ve Du an luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan cua Uy ban Phap luat cua Quoc hoi cho thay y kien chung cua Uy ban Phap luat de nghi giao cho Thuong truc Hoi dong nhan dan sau khi thong nhat voi Uy ban nhan dan va Ban thuong truc Uy ban Mat tran To quoc Viet Nam cung cap quyet dinh thanh lap vi nhu vay moi phu hop voi quy dinh tai cac dieu 15, 16 va 17 cua Luat bau cu dai bieu Quoc hoi.

b) Ve thanh phan, so luong thanh vien va nhiem vu cua cac to chuc phu trach bau cu

De bao dam su thong nhat giua cac van ban phap luat, Du thao Luat da thay cac cum tu "to chuc xa hoi khac" bang cum tu "to chuc chinh tri, to chuc chinh tri - xa hoi" duoc quy dinh tai cac Dieu 17, 18 va Dieu 19 cua Du thao.

Ve so luong thanh vien Hoi dong bau cu, Dieu 15 cua Du thao duoc sua doi, bo sung theo huong tang so luong thanh vien cua Hoi dong bau cu cac cap, theo do Hoi dong bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan o cap tinh co tu 15 den 21 nguoi; Hoi dong bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan o cap huyen co tu 11 den 15 nguoi; Hoi dong bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan o cap xa co tu 9 den 11 nguoi.

Ve nhiem vu cua Hoi dong bau cu, Khoan 2 Dieu 17 cua Du thao da duoc sua doi, bo sung theo huong giao cho Hoi dong bau cu nhan va xem xet ho so cua nhung nguoi ung cu va chuyen cho Ban thuong truc Uy ban Mat tran To quoc Viet Nam cung cap.

Qua qua trinh xay dung cung nhu xin y kien dong gop ve Du thao luat, cac y kien deu nhat tri cao voi viec sua doi nay.

8. Ve viec lap danh sach cu tri

Danh sach cu tri la co so phap ly de cu tri nhan the cu tri thuc hien quyen bau cu cua minh. Vi vay, phap luat phai quy dinh rat chat che ve viec lap danh sach cu tri. Chang han, moi cu tri chi duoc ghi ten vao danh sach cu tri o mot noi minh thuong tru hoac cu tru; nhung truong hop khong duoc ghi ten vao danh sach cu tri… Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan hien hanh chua quy dinh ro nhung truong hop khong duoc ghi ten vao danh sach cu tri, ma de van ban duoi luat huong dan thuc hien. Do do, Dieu 24 cua Du thao Luat quy dinh ro viec ghi ten vao danh sach cu tri doi voi nhung truong hop cong dan thay doi noi cu tru o don vi hanh chinh nay sang don vi hanh chinh khac va quy dinh ve viec ghi ten vao danh sach cu tri doi voi nhung truong hop cu tri la sinh vien, hoc sinh, hoc vien o cac truong chuyen nghiep, truong Dai hoc, truong cao dang, truong trung hoc chuyen nghiep va cu tri o cac don vi vu trang nhan dan.

Ve van de nay co hai loai y kien khac nhau:

- Loai y kien thu nhat de nghi cu tri la sinh vien, hoc sinh o cac truong chuyen nghiep, truong dai hoc, truong cao dang, truong trung hoc chuyen nghiep va cu tri o cac don vi vu trang nhan dan duoc ghi ten vao danh sach cu tri de bau dai bieu Hoi dong nhan dan cap tinh va cap huyen. Theo y kien nay thi sinh vien, hoc sinh, hoc vien o cac truong dai hoc, truong cao dang, truong trung hoc chuyen nghiep va can bo, chien si o cac don vi vu trang nhan dan thuong chi tam tru o dia phuong noi co truong hoc hoac don vi dong quan trong mot thoi gian nhat dinh. Do dac diem ve to chuc, hoat dong va thuc hien nhiem vu duoc giao nen so cu tri nay it co dieu kien quan he truc tiep voi chinh quyen va nhan dan dia phuong nen viec lua chon dai bieu bau vao Hoi dong nhan dan cap xa la van de kho khan doi voi ho. Hon nua, do truong hoc, don vi co so luong cu tri dong o mot don vi nhat dinh cua cap co so nen viec lua chon cua ho co y nghia quyet dinh doi voi ket qua bau cu.

- Loai y kien thu hai cho rang, cu tri la sinh vien, hoc sinh, hoc vien o cac truong dai hoc, truong cao dang, truong trung hoc chuyen nghiep va can bo, chien si o cac don vi vu trang nhan dan duoc ghi ten vao danh sach cu tri de bau dai bieu Hoi dong nhan dan cap tinh, cap huyen va cap xa. Theo loai y kien nay thi cu tri thuoc cac doi tuong neu tren deu cu tru tren dia ban cap xa, vi vay chinh ho moi co the nam duoc tinh hinh cua dia phuong va thong qua do moi lua chon chinh xac nguoi dai dien y chi, nguyen vong cua cu tri. Hon nua, viec quy dinh de sinh vien, hoc sinh, hoc vien va can bo, chien si o cac don vi vu trang nhan dan duoc ghi ten vao danh sach cu tri de bau dai bieu Hoi dong nhan dan cap xa cung la phu hop voi noi dung quy dinh ve dan chu o co so.

Ben canh do, Dieu 26 cua du thao Luat cung quy dinh nhung truong hop khong duoc ghi ten vao danh sach cu tri. Cu the la: Nguoi dang bi tuoc quyen bau cu theo ban an, quyet dinh cua Toa an da co hieu luc phap luat, nguoi dang bi tam giam va nguoi mat nang luc hanh vi dan su.

Ve van de nay, y kien chung tan thanh voi viec bo sung noi dung tren, vi cho rang trong du thao luat can quy dinh cu the cac truong hop khong duoc ghi ten vao danh sach cu tri. Hon nua, nhung truong hop khong duoc ghi ten vao danh sach cu tri de bau cu dai bieu Quoc hoi cung da duoc quy dinh cu the tai Dieu 23 Luat bau cu dai bieu Quoc hoi. De bao dam su thong nhat trong he thong van ban quy pham phap luat, viec bo sung noi dung tren la het suc can thiet. Tuy nhien, co y kien khac lai cho rang viec quy dinh nguoi dang bi tam giam khong duoc ghi ten vao danh sach cu tri co the chua dung phap luat boi vi ho chua bi mat quyen cong dan. Vi vay, can can nhac quy dinh nay.

9. Ve ung cu va hiep thuong gioi thieu nguoi ung cu dai bieu Hoi dong nhan dan

Van de ung cu, de cu va hiep thuong gioi thieu nguoi ung cu dai bieu Hoi dong nhan dan da duoc quy dinh thanh 12 dieu trong Chuong V cua Luat hien hanh.

Tu ung cu la viec cong dan can cu vao quy dinh cua Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan xet thay minh co du tieu chuan, trinh do, nang luc thi nop ho so ung cu dai bieu Hoi dong nhan dan tai Hoi dong bau cu tinh, thanh pho truc thuoc trung uong noi minh ra ung cu.

De cu la viec cong dan thuc hien quyen ung cu cua minh thong qua to chuc chinh tri, to chuc chinh tri - xa hoi, to chuc xa hoi, to chuc kinh te , don vi luc luong vu trang nhan dan , cac co quan Nha nuoc o dia phuong.

Qua thuc tien ap dung Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan hien hanh cho thay nhung quy dinh nay chua phan anh ro cac khau quan trong trong qua trinh chuan bi bau cu. Vi vay, Du thao Luat da tach nhung quy dinh trong Chuong nay thanh bon muc la: ung cu va ho so ung cu; hiep thuong gioi thieu nguoi ung cu dai bieu Hoi dong nhan dan; danh sach nhung nguoi ung cu va tuyen truyen, van dong bau cu.

Ben canh viec co cau lai cac dieu, muc cua Chuong V, Du thao cung sua doi mot so quy dinh hien hanh va bo sung mot so quy dinh moi vao cac dieu trong Chuong nay nhu sau:

- Dieu 30 va Dieu 31 cua Du thao Luat quy dinh ve thu tuc, trinh tu nop don ung cu cua nhung nguoi tu ung cu va nguoi duoc gioi thieu ung cu truoc khi to chuc Hoi nghi hiep thuong. Y kien chung tan thanh voi noi dung quy dinh tai hai dieu nay. Tuy nhien, co y kien de nghi bo sung them mot noi dung moi la nguoi ung cu phai co ho khau tai dia phuong;

- Dieu 32 cua Du thao Luat quy dinh moi ve nhung truong hop khong duoc ung cu dai bieu Hoi dong nhan dan tren co so nhung quy dinh trong cac van ban huong dan thi hanh Luat, da duoc kiem nghiem, co tinh on dinh va phu hop voi thuc tien;

- Tu Dieu 33 den Dieu 40 cua Du thao Luat quy dinh mot so noi dung lien quan den cong tac hiep thuong lua chon gioi thieu nguoi ung cu theo huong: quy dinh ro hon ve cac Hoi nghi hiep thuong, cac buoc gioi thieu, nhan xet nguoi ung cu, thoi gian, thanh phan, noi dung, bien ban cua cac Hoi nghi hiep thuong, so du o cac don vi bau cu, trach nhiem xac minh va tra loi nhung vu viec ma cu tri neu len.

Rieng doi voi Dieu 35 cua Du thao Luat van con co y kien khac nhau. Co y kien cho rang o co quan do Hoi nghi cu tri gioi thieu nguoi ra ung cu thi khong nen quy dinh lanh dao co quan du kien nguoi ra ung cu. Trong luc do, co y kien khac lai cho rang viec hiep thuong gioi thieu dai bieu Hoi dong nhan dan xa nen giao cho cac to dan pho gioi thieu truoc, sau do Ban thuong truc Uy ban Mat tran to quoc dua ra hiep thuong gioi thieu ung cu.

Doi voi Dieu 36, co y kien cho rang quy dinh nhu trong Du thao Luat la chua ro, de nghi giao cho Mat tran To quoc to chuc Hoi nghi gom cac dai dien thon, lang, ap, ban, to dan pho de thao luan du kien gioi thieu nguoi ung cu dai bieu Hoi dong nhan dan cap xa.

- Tu Dieu 41 den Dieu 44 cua Du thao Luat quy dinh ve danh sach nhung nguoi ung cu dai bieu Hoi dong nhan dan.

- Tu Dieu 45 den Dieu 48 cua Du thao quy dinh cu the ve van de tuyen tuyen, van dong bau cu.

10. Ve viec gioi thieu nguoi ung cu dai bieu Hoi dong nhan dan xa, phuong, thi tran

Viec gioi thieu nguoi ung cu dai bieu Hoi dong nhan dan duoc quy dinh tai Dieu 28 Luat bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan hien hanh. Theo quy dinh nay, chi co Uy ban Mat tran To quoc Viet Nam, cac co quan nha nuoc, don vi su nghiep, to chuc xa hoi, to chuc kinh te, don vi vu trang nhan dan de cu dai bieu cua minh ra ung cu dai bieu Hoi dong nhan dan cac cap. Nhieu y kien de nghi bo sung quy dinh ve viec cu tri o thon, lang, ap, ban, to dan pho gioi thieu dai dien cua minh ra ung cu dai bieu Hoi dong nhan dan xa, phuong, thi tran cho phu hop voi noi dung cua Quy che thuc hien dan chu o co so. Vi vay, trong Du thao Luat da bo sung mot dieu moi (Dieu 36) quy dinh ve van de nay. Dong thoi giao cho Uy ban trung uong Mat tran To quoc Viet Nam phoi hop voi Chinh phu huong dan thuc hien.

11. Ve so du o cac don vi bau cu

Thuc tien to chuc bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan cac nhiem ky vua qua cho thay, nhieu dia phuong bo tri so du o cac don vi bau cu qua it (thuong chi co mot nguoi). Trong nhung truong hop dac biet, do nguoi ung cu chet hoac bi xoa ten thi viec thay doi danh sach nguoi ung cu o cac don vi bau cu la rat kho thuc hien. Hon nua, viec tang so du se bao dam tinh dan chu de cu tri lua chon nhung nguoi xung dang lam dai bieu Hoi dong nhan dan. Do do, Dieu 43 cua Du thao Luat da sua doi, bo sung theo huong so nguoi ung cu dai bieu Hoi dong nhan dan o moi don vi bau cu phai nhieu hon so dai bieu duoc bau o don vi do it nhat la hai nguoi. Tuy nhien, cung co y kien cho rang de co duoc so du o cac don vi bau cu it nhat la hai nguoi nhu quy dinh tai Dieu 43 du thao Luat trong truong hop ca biet hoac qua viec xem xet giai quyet khieu nai, to cao cua cong dan doi voi nguoi trong danh sach ung cu thi can phai nghien cuu ky va quy dinh cu the ve nhung noi dung nay nham bao dam so luong dai bieu Hoi dong nhan dan duoc bau o moi cap, o moi don vi bau cu. Chang han, so du ung cu vien duoc gioi thieu o mot don vi bau cu phai nhieu hon la hai nguoi de trong truong hop dua ra khoi danh sach ung cu vien mot nguoi nao do vi ly do suc khoe hoac vi ly do khac thi van bao dam so luong va co cau da du kien.

12. Ve viec giai quyet khieu nai, to cao trong bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan

Thuc tien cac cuoc bau cu dai bieu Hoi dong nhan dan vua qua cho thay khieu nai, to cao trong bau cu la van de phuc tap. Dieu 37 Luat hien hanh quy dinh chua day du, khong sat voi thuc tien, nhat la doi voi cac truong hop khieu nai, to cao nac danh, thoi gian giai quyet. Vi vay, van de nay da duoc sua doi, bo sung tai Dieu 44 cua Du thao Luat nhu sau:

"…

2. Trong thoi han muoi ngay truoc ngay bau cu, Hoi dong bau cu, Ban bau cu ngung viec xem xet, giai quyet khieu nai, to cao, kien nghi ve nguoi ung cu va viec lap danh sach nhung nguoi ung cu. Trong truong hop khieu nai, to cao da ro rang, co du co so ket luan nguoi ung cu khong du tieu chuan dai bieu, thi Hoi dong bau cu cac cap quyet dinh xoa ten nguoi do trong danh sach ung cu truoc ngay bau cu.

3. Khong xem xet, giai quyet doi voi nhung don khieu nai, to cao nac danh.

4. Hoi dong bau cu chuyen toan bo ho so ve khieu nai, to cao chua duoc giai quyet den Thuong truc Hoi dong nhan dan cung cap khoa moi de Hoi dong nhan dan giai quyet theo tham quyen."

Ve co ban, y kien chung tan thanh voi noi dung sua doi, bo sung da neu tren vi van de nay duoc ghi lai nhung quy dinh tuong ung trong Luat bau cu dai bieu Quoc hoi. Tuy nhien, cung co y kien ban khoan cho rang, tu thuc tien to chuc bau cu dai bieu Quoc hoi vua qua co nhung van de can duoc nghien cuu de xu ly khi sua doi, bo sung Luat nay. Chang han, ve viec xoa ten ung cu vien truoc ngay bau cu, viec xem xet giai quyet khieu nai, to cao cua cong dan doi voi nguoi trong danh sach ung cu.

13. Ve viec bau cu bo sung dai bieu Hoi dong nhan dan

Theo quy dinh cua Luat hien hanh thi “trong nhiem ky, neu don vi bau cu nao khuyet dai bieu Hoi dong nhan dan thi co the to chuc bau cu bo sung theo the thuc bau cu duoc quy dinh tai Luat nay” (Dieu 59). Thuc tien trong nhung nam qua cho thay, quy dinh nay khong duoc ap dung. Vi, quy dinh cua Luat con chung chung, chua xac dinh ro khi nao thi co the bau bo sung. Hon nua, Luat chua quy dinh mot cach day du cac truong hop thanh lap, sap nhap, chia tach, thay doi cap don vi hanh chinh ma o do nhung don vi hanh chinh nay con thieu bao nhieu dai bieu Hoi dong nhan dan thi to chuc cuoc bau cu bo sung. Nay, Dieu 69 cua Du thao Luat da duoc sua doi, bo sung theo huong: Neu don vi hanh chinh moi duoc thanh lap, sap nhap, chia, tach hoac duoc thay doi cap ma chua du so luong dai bieu Hoi dong nhan dan theo quy dinh thi tien hanh bau cu bo sung dai bieu Hoi dong nhan dan.

Cac y kien deu tan thanh voi viec sua doi, bo sung nhu tren vi nhung don vi hanh chinh moi duoc thanh lap, sap nhap, chia tach hoac duoc thay doi cap ma chua co du so dai bieu Hoi dong nhan dan theo quy dinh thi nen to chuc cuoc bau cu bo sung. Tuy nhien, co y kien de nghi can quy dinh cu the don vi bau cu thieu bao nhieu dai bieu va thoi gian con lai cua nhiem ky Hoi dong nhan dan la bao nhieu thi moi tien hanh to chuc cuoc bau cu bo sung dai bieu Hoi dong nhan dan.

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Chủ đề liên quan

TIN An Ninh - Pháp Luật NỔI BẬT

Vụ án học trò là thủ phạm - Diễn biến tâm lý phức tạp

Liên tiếp những vụ án mạng nghiêm trọng liên quan đến các cô, cậu học trò đang ngồi trên ghế trường phổ thông đã xảy ra. Khi đó, người thân mới chợt hồ nghi: “Con nhà tôi rất ngoan, sao có thể…?” hay bạn bè băn khoăn: “Bạn ấy rất hiền, làm sao dám…?”.

Tìm hiểu: Tu Dieu, Ha Noi, Uy ban thuong vu quoc hoi, mat tran To quoc Viet Nam, truong trung hoc chuyen nghiep, thanh pho Ho Chi Minh, hoi dong nhan dan, don vi bau cu, don vi hanh chinh, luat bau cu, du thao luat, nguoi ung cu, bo sung, tang

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Nội dung chính và những điều còn tranh cãi trong Luật Bầu cử đại biểu HĐND

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Nội dung chính và những điều còn tranh cãi trong Luật Bầu cử đại biểu HĐND bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Noi dung chinh va nhung dieu con tranh cai trong Luat Bau cu dai bieu HDND

Nhan xet, hay lien he ve tin Noi dung chinh va nhung dieu con tranh cai trong Luat Bau cu dai bieu HDND co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Noi dung chinh va nhung dieu con tranh cai trong Luat Bau cu dai bieu HDND de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin phap luat trong chuyen muc An ninh Phap luat.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin phap luat
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0