Thế giới gà quý nước Nam

The gioi ga quy nuoc Nam
Gà Hồ
Con gà thân thuộc với đời sống con người, nhất là với người Á Đông. Có thể nói, làng quê Việt sẽ thiếu hồn nếu thiếu tiếng gà.

Trong khi cả thế giới và dư luận báo chí, công chúng nước ta thường chú ý những động vật quý hiếm là những con thú lớn hoặc loài vật độc đáo, voi, sư tử, hổ, gấu đến khỉ, rùa, chim, thì nhiều giống gà quý đã mất đi cho đến lúc các tiến sĩ nông nghiệp giật mình lo chuyện bảo tồn gen gia cầm thì nhiều người mới ngớ ra: “à, hóa ra gà cũng quý!”.

Hãy cùng lang thang vào thế giới gà để cùng tìm hiểu về chúng với bao điều thú vị mà nhiều người chưa biết. Trong hơn 20 loại gia cầm quý ở Việt Nam được bảo tồn gen, gà chiếm 11 loại, còn lại là vịt (vịt cơ, vịt bầu bến, vịt bầy quỳ), ngan (ngan trắng tức ngan ré, ngan đen tức ngan trâu, ngan loang đen trắng), ngỗng cỏ.

Các giống gà nhà được bảo tồn gen ở Viện Chăn nuôi quốc gia (Chèm, Từ Liêm, Hà Nội) được thuần hóa từ gà rừng hơn 2000 năm trước.

Gà Ri thuộc họ trĩ, thường gặp ở ấn Độ, Đông Dương, Malaysia, Mianma, được nuôi phổ biến nhất. Vì được nuôi ở nhiều người lại ít được chọn lọc nên gà Ri có nhiều loại thể hình, màu lông. Gà Ri nhỏ, đầu thanh mỏ nhỏ, ngực lép, bụng thon, con đực mào đỏ răng cưa (mào cờ), con cái không mào, lông đỏ thẫm, đuôi đen ánh xanh, bụng đỏ nhạt hoặc vàng, chân có 2 hàng vẩy màu vàng, lông vàng, nâu, hoặc hoa mơ đốm trắng, để đạt 1 kg tốn nhiều thức ăn, nên nuôi thả đỡ tốn kém.

The gioi ga quy nuoc Nam
Gà Lôi
Gà Ri, như người mẹ VN bé nhỏ, tảo tần. Mẹ gà dẫn đàn con đi ăn, có thể sống chăn thả tự nhiên, bảo vệ con cẩn thận, bản năng ấp trứng rất mạnh. Gà thay lông vào mùa hè thu, 2 tháng, tốc độ mọc lông nhanh, chịu đựng giá lạnh tốt hơn các giống gà khác. Viện chăn nuôi chọn lọc nuôi thuần gà Ri để làm đồng nhất màu lông thành vàng rơm, nâu nhạt, lai tạo với gà ngoại tạo thành gà Rotri (Rhode Island). Gà Ri có giác quan, nhất là mắt rất nhạy, thịt thơm ngon dễ tiêu hoá.

Làng cổ đá ong ở Đường Lâm, Sơn Tây thật nhiều điều nổi tiếng, nào là kiến trúc làng Việt cổ, những bậc hiền tài và cả giống gà Mía ở thôn Mông Phụ. Nhiều đời nay, gà Mía là lễ vật cung tiến thần thánh, vua quan. Hàng năm, từ đàn gà thuần chủng của các gia đình đã ký hợp đồng “Bảo tồn gen vật nuôi”, ở trên một vạn gà ông bà cung cấp cho các nơi, mua về lai với gà Ri tạo con lai có sức sống cao, tăng trọng nhanh, số lượng nhiều.

Gà Mía có mào cờ, tai chảy, chân vàng nhạt, gà trống thân to, lông màu mận chín hoặc đen, gà mái lông màu lá chuối khô, khi đẻ được 3 – 4 tháng lườn chảy xuống như “yếm bò” – một đặc điểm nổi bật. Gà nặng khoảng 3kg, trứng to (58g), 9 tháng/năm. Nhà văn Lê Lựu rất khoái khi quê Khoái Châu, Hưng Yên của ông còn là quê của gà Đông Tảo, đặc sản của vùng phù sa màu mỡ, giàu truyền thống. Gà trống có lông mận chín pha đen (mã mận chín) hoặc đen (mã lĩnh), đùi to, chân múp míp, dáng đi chậm chạp. Hơn 5 tháng, gà bắt đầu đẻ, đẻ 10 tháng liền, nhưng ấp bóng nhiều (ấp không trứng) nên béo nhanh hợp với nuôi nhốt, ít chịu được rét, gà trống có thể tới 5kg, gà mái 3,5kg, hợp để lai tạo các giống thịt.

Đi qua phố Tống Duy Tân, phố ẩm thực Hà Nội, bạn nhớ ăn đặc sản gà ác tiềm (hầm) thuốc Bắc, rất bổ, tham gia quá trình tạo xương, đen tóc, tạo kháng thể chống mầm bệnh, tạo máu. Gà ác được nuôi nhiều ở phía Nam, nhỏ con (chỉ từ 5 đến 7 lạng), có sức sống cao, nuôi được cả nhốt lẫn thả, được coi như một vị thuốc bổ. Gà đen (ô kê) cũng vậy, được dùng làm thuốc chữa bệnh và bảo dưỡng làm món đặc sản của địa phương, thịt thơm ngon ngọt hơn gà Ri. Gà Đen đa số mào đơn, gồm 2 loại, loại nhỏ lông đen tuyền hoặc vàng đất trắng từ 1,1 – 1,5kg, loại lớn hơn từ 2- 2,8kg lông vàng đất, mỏ, chân, da, xương, mào, thịt đều đen, xám đen. Sách y học TQ viết “Thịt gà đen chân chì” là vị thần dược. Gà đen được nuôi ở vùng biên giới Việt Trung, có nhiều ở Lào Cai, do nuôi thả chung nên bị lai tạp giống. Chịu đựng kham khổ, khắc nghiệt, sương giá tuyết rơi, gà vẫn đi kiếm mồi.

Gà Tàu vàng nguồn gốc Trung Quốc, sống nhiều ở Tây và Đông Nam Bộ, lông vàng, chân và da vàng, thịt trắng, ấp và nuôi con giỏi, sống nhiều nhất ở Long An, nặng từ 1,4 – 2kg, nhiều trứng chỉ sau gà Ri.

Gà Ma hoàng ở Tiền Giang có sức chống chịu tốt với bệnh tật, tỷ lệ sống cao, tăng trọng nhanh, thời gian từ lúc nuôi đến khi xuất chuồng chưa đầy 3 tháng. Thoạt nhìn hình dáng bên ngoài con gà Ma hoàng giống hệt như gà Tàu, nhưng chúng có 3 điểm khác biệt, đó là : mỏ có màu đen, da chân màu vàng có điểm vẩy đen, và đặc biệt là 3 ngón chân trước bẹt ra.

Vì lùn tè, thấp do lúc trưởng thành xương ống bàn chân, không phát triển chiều dài, chỉ 4cm (gà Ri 12cm) nên gọi là gà Lùn (tè). Giống này có ở Tuyên Quang, Hưng Yên, Hà Bắc, Hà Tây, Nam Hà, Phú Thọ. Đa số gà trống màu lông sặc sỡ, một số con đen tuyền có đốm trắng trên đầu, bụng, lượng trứng cao 80-120 quả/mái (nếu nuôi nhốt không cho ấp), nuôi con khéo, kiếm ăn giỏi nhưng giống gà Lùn đang bị mai một.

Gà H’mông được người H’mông nuôi trên đỉnh núi cao, hầm với thuốc Bắc để bồi dưỡng sức khỏe nặng từ 1,6 – 1,9kg, chắc khỏe, màu lông đen, trắng mơ, hay bay lên cao và đánh mổ nhau, thịt chắc ngon (màu đen nhạt, trắng vàng).

Gà Văn Phú ở xã Văn Phú, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, vùng trung du đất đai màu mỡ, xưa có tập quán thi gà mùa Xuân nên chọn lọc được giống đồng nhất về tầm vóc, màu lông, hiện nay không còn giống thuần nữa, nếu phục hồi rất tốn kém. Có màu lông đen toàn thân, có thể nặng tới 3,2 kg chân có 2-3 hàng vẩy đen, đuôi dài cân đối, thịt thơm ngon, nhưng khó hồi phục giống vì dân gian còn lưu hành thành ngữ “gà đen chân trì nuôi chi giống ấy” nên ít được dân ủng hộ.

Gà Hồ, giống gà được mọi người biết đến nhiều qua tranh, ảnh, phim, ca dao. Được yêu mến và gìn giữ nhất hiện nay là gà Hồ ở làng Lạc Thổ Bắc, thị trấn Hồ, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh- vùng Kinh Bắc nổi tiếng tài hoa với nhiều lễ hội, và tranh dân gian Đông Hồ đặc sắc, trong đó có bức chú bé bế gà Hồ nổi tiếng.

The gioi ga quy nuoc Nam
Gà Ác
Gà Hồ trống có đầu công, mình cốc, cánh vỏ trai, da đỗ tương, mào xuýt, diều cân, chân tròn đùi dài, lông đen hoặc mận chín, gà mái màu lông đất thó hoặc màu vỏ quả nhãn là gà thuần chủng. Gà mái nuôi con vụng, sản lượng trứng thấp nhưng khỏe mạnh, tốt khi cho lai - với gà Ri, gà Mía nếu nhằm mục đích lấy thịt, vì thịt gà Hồ chắc (do nuôi thả), lớn nhanh. Từ năm Quý Dậu 1993, “Hội gà Hồ” với 21 thành viên được khôi phục nhằm phát huy truyền thống chơi gà xưa của vùng Kinh Bắc. Vì có ngoại hình đặc trưng cho giống gia cầm đi vào lịch sử văn hóa dân tộc, gà Hồ được Nhà nước dành cho chính sách bảo tồn gen quý với phương pháp: cất mẫu gen (giữ hàng trăm năm không biến đổi di truyền) đòi hỏi kỹ thuật cao, thiết bị hiện đại, và bảo tồn tại hộ gia đình (không tùy tiện lai tạo các giống khác, tránh phối, đồng huyết để duy trì gà thuần chủng).

Xưa, người ta chọn gà tốt qua các cuộc thi gà đầu Xuân nên có phong trào nuôi gà Hồ. 8-10/2 Âm lịch, lễ hội thi gà Hồ truyền thống được duy trì liên tục 12 năm nay, sau nửa thế kỷ gián đoạn. Con được giải nhất phải chịu “trách nhiệm” phối giống cho các con mái tốt để lấy giống. Nuôi gà Hồ trở thành một nguồn vui, sở thích, nét đẹp văn hóa tinh thần, giữ vốn quý quê cha đất tổ, nó cũng đem lại hiệu quả kinh tế, vì tuy chăm nuôi tốn kém, nhưng giống và trứng bán được giá cao gà con 20 nghìn/con, trứng 7.000/quả, bán con lớn : 70-75 nghìn/cân. Hiện 300 gà Hồ thuần chủng biến Lạc Thổ thành làng vui, làng gà nức tiếng.

Vi Thùy Linh

GÀ LÔI

Trong các loại gà rừng ở nước ta, đáng chú ý có gà Lôi thuộc họ Trĩ. Gà Lôi (Lophura) lam màu trắng, con trống màu xanh tím có mào xanh tím, lông màu trắng; con mái màu nâu gụ; chân đỏ tía, da mặt đỏ thẫm, mỏ đen, thường có ở khu vực miền Trung từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên – Huế, trên thế giới không có. Tháng 7/2000, GS Võ Quý, nhà điểu học đã xác định một giống gà Lôi lạ không giống bất kỳ loài nào trong giống Lophura: nặng 1,1 kg, túm lông vòng quanh cổ màu đỏ vàng, độ đuôi dài có 4 lông, lông dài nhất 35cm, các lông khác màu xanh chì, mào đen.

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Người đàn ông chọc dao đổ chất lạ vào mít, xem ngay để tránh nha mọi người
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Khác biệt ‘đỉnh’ của đôi ta

Theo quan điểm của các nhà khoa học, “đỉnh” của các chị em có nhiều khác biệt so với nam giới và còn là một vấn đề cần được nghiên cứu nhiều hơn nữa.

Nhận xét tin Thế giới gà quý nước Nam

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thế giới gà quý nước Nam bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết The gioi ga quy nuoc Nam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thế giới gà quý nước Nam ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khoa Học.

World South quarter chicken
chicken curry, Chicken Lake, East Asia, we can say, the world, conservation, pheasant, the Nam, cultured, pure, children, color, breed, who, Gold

chicken familiar with human life, especially for Asians. It can be said village Vietnamese language will lack soul without chicken ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Khoa Học


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.