Thứ tư, 19 Tháng mười 2005, 18:46 GMT+7
In

Bạn đọc TPO phát hiện thêm nhiều lỗi dịch ẩu trong Mật mã Da Vinci

Ban doc TPO phat hien them nhieu loi dich au trong Mat ma Da Vinci
Nhà xuất bản VHTT đã quyết định ngừng tái bản cuốn sách dịch này.
(TPO) Nhiều bạn đọc, sau khi đọc bài báo "Mật mã Da Vinci, bản dịch tiếng Việt là hàng chợ?" đã gửi thư phản hồi, lời lẽ đôi phần gay gắt và bức xúc...

Bạn đọc TPO đã chỉ ra thêm một loạt các lỗi không đáng có của một bản dịch được quảng bá rầm rộ.

1. NXB hay người biên tập/dịch giả đã tự ý cắt bỏ nhiều đoạn. Đơn cử, bản dịch "Mật mã da Vinci" đã cắt bỏ hẳn một đoạn dài của chương 80 so với bản gốc. Đây thực sự là một tình tiết gay cấn, ảnh hưởng đến diễn biến tiếp theo của câu chuyện khi kể về viên phi công nhận chỉ thị sân bay tại London.

Chính những độc giả khi đọc bản tiếng Việt đã nhận ra sự "thiêu thiếu" này, và tất nhiên chỉ ai có may mắn được đọc bản gốc, mới lĩnh hội đầy đủ và trọn vẹn câu chuyện hấp dẫn mà tác giả hàng đầu về trinh thám Mỹ, Dan Brown, muốn gửi gắm.

Sau chi tiết trên, một câu hỏi đã được đặt ra: Phải chăng những người làm sách đã thấy đây là một đoạn thừa thãi, không cần thiết, không đáng mặt một nhà văn best seller, nên tự động lược bỏ để giúp ông hoàn thiện văn bản? Khi cắt bỏ nguyên tác, nhà xuất bản có trao đổi và xin phép tác giả không?

2. Cuốn sách này đã được dịch tập thể cho nhanh và rẻ? Cùng một danh từ như "The Priory of Sion" mà khi thì dịch thành "Tu viện của những người Do Thái", lúc lại "Hội Tu viện", rồi "Tu viện Sion", hoặc "Hội tu viện Sion".

Cuốn sách đã được bảo chứng là do một dịch giả có học vị cao, bà Tiến sĩ ngôn ngữ học Đỗ Thu Hà. Nhưng rõ ràng đây là một bản dịch tồi, mọi sự viện dẫn (hay che đậy) ở đây đều vô dụng, không giá trị.

Bản dịch được thực hiện bởi một (hay một nhóm?) dịch giả mà xuyên suốt cuốn sách chỉ thể hiện sự cẩu thả, lười biếng, vô trách nhiệm.

Chương 80 bản gốc The Da Vinci Code, từ “(Teabing glanced at his servant, ‘I’m going to have you stay on board) until we return...” (trang 434) cho đến ‘Either that,‘ Sophie said, ‘or he is too deep into this to admit his error” (435) đã bị lược bỏ hẳn trong bản tiếng Việt.

Trong đoạn này có một tình tiết gay cấn ảnh hưởng đến diễn biến tiếp theo của câu chuyện: Viên phi công lái chuyên cơ chở các nhân vật chính nhận được chỉ thị từ sân bay trên mặt đất tại London rằng, vì lý do kỹ thuật, máy bay không được hạ cánh ở nhà chứa máy bay riêng mà phải đáp thẳng xuống bãi đậu.

Bản dịch hoàn toàn không được biên tập, hay biên tập sơ sài, qua quýt, lấy lệ. Bởi một lý do vô cùng đơn giản: Tung sách ra càng nhanh càng tốt, thu tiền càng sớm càng tốt.

Các nhà xuất bản của chúng ta đã bắt đầu biết chơi đúng luật quốc tế về xin bản quyền (theo công ước Berne) nhưng chưa học thuộc bài học về cách làm ăn quốc tế, sản phẩm phải được hoàn thiện đến từng câu chữ.

Phải chăng đây là cung cách của một số người làm sách quấy quá, chụp giật, chỉ biết có doanh thu, bất chấp công luận, bất chấp danh dự, cung cách đó phải bị loại trừ khỏi đời sống văn học.

3. Chúng tôi phải xin nói rõ một điều, bạn đọc này rất yêu tiếng Việt, ham đọc sách và mong muốn những bạn đọc khác được đọc một tác phẩm best-seller một cách hoàn hảo nhất. Anh/chị đó cho rằng, họ hy vọng sẽ không cô độc khi đưa ra tiếng nói, và chỉ ra "cái sai rõ ràng quá" của NXB cũng như dịch giả.

Mong rằng, NXB Thông tin (và những nhà làm sách tương tự) sẽ suy ngẫm lại, thay đổi triệt để cách làm, tôn trọng độc giả, tôn trọng tác giả và tôn trọng chính cái thương hiệu (vốn nổi tiếng) trong nước của mình, bởi họ đang làm công việc của những nhà tuyên truyền văn hóa.

TPO

Ý KIẾN BẠN ĐỌC

Một bạn đọc

Cách đây không lâu tôi có mua và đọc The Da Vinci Code tại Mỹ. Là một người Việt sống tại Mỹ trên 30 năm, tôi hiểu sự khó khăn trong vấn đề dịch thuật.

Tôi thường nói với những bạn bè trong phòng "chat" của tôi trên mạng rằng tôi không tin những nhà ngôn ngử học dù rằng với bằng cấp tiến sỉ như cô Đỗ Thu Hà có khả năng dịch đúng nghĩa những sách Mỹ nếu người đó không đả từng sống và lăn lộn ở xứ người.

Có những danh từ rất đơn giản dịch không cần tự điển, nhưng dịch sát nghĩa thì sai ý, không những thế mà đôi khi làm ngược ý nghĩa của nó như các bạn đã thấy trong bài viết trên báo này.

Một độc giả có nhắc đến một câu rất sơ đẳng là "I beg your pardon". Câu này có nhiều nghĩa. Ở Mỷ trong cách đàm thoại khi người ta nói gì mà mình không hiểu thì mình có thể nói câu đó, tức là yêu cầu người đó lập lại câu hỏi. Hoặc khi người ta nói gì mà mình không đồng ý, thì mình cũng có thể nói câu đó và lúc đó nó có nghĩa nôm na là "xin lổi à!" với cách mỉa mai.

Tuy nhiên, nhìn tổng quát thì cô Đỗ Thu Hà dịch cũng không đến nổi nào. Một số lỗi lầm là vì hấp tấp và thiếu kinh nghiệm trong đàm thoại hàng ngày. Để cho NXB và người dịch diễn đạt được ý nói trung thực của câu chuyện tôi có một đề nghị là người dịch nên làm việc chung và tham khảo với một người có trình độ đả từng sống ở Mỹ, hoặc những nước nói tiếng Anh.

Tôi xin chúc nhà xuất bản và dịch giả vượt qua những trở ngại này và mau đến thành công.

Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

Theo ông Bắc, "bản dịch Mật mã Da Vinci kém chất lượng là do NXB nôn nóng muốn sớm đưa sách ra thị trường. Bên cạnh đó, người biên tập không đủ trình độ tiếng Anh để kiểm soát việc chuyển ngữ, vì thế khâu dịch thuật hoàn toàn phụ thuộc vào người dịch".

Đọc những dòng trên mà tôi thấy vô cùng bất bình. Ông Bắc là giám đốc NXB lại có thể nói những lời như vậy. NXB nào chả nôn nóng muốn đưa sách ra sớm. Nhưng không phải vì thế mà làm ăn ẩu tả. Nếu một tác phẩm đơn giản đến như vậy (tiếng Anh hiện đại, lời lẽ ngắn gọn, súc tích và không có nhiều câu phức tạp như những tác phẩm kinh điển khác) mà còn không dịch nổi thì dịch các tác phẩm khác sẽ như thế nào?

Nếu biên tập một quyển sách dịch, mà không có trình độ tiếng Anh, thì biên tập làm gì. Theo tôi người biên tập phải là người có kiến thức rộng, về văn học, về văn hoá lịch sử và về ngoại ngữ. Thế mà có lẽ người biên tập này chẳng có kiến thức gì, đến những câu tiếng Việt ngô nghê, hay sự bất nhất giữa việc dịch các khái niệm như Priory of Sion mà còn không biết thì đến tôi cũng biên tập được tốt hơn.

Vậy theo tôi một là cách chức người biên tập này, hai là quy trách nhiệm cho người nào giao cho người này biên tập vì thiếu trách nhiệm.

Hoang Minh, Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

Toi khong ngac nhien voi cach lam viec cau tha trong dich thuat cua NXB VHTT.

NXB VHTT da mot lan vi pham ban quyen voi Hary Potter (ra cuon tieng viet truoc NXB Tre de "hot bac" trong khi NXB tre da mua ban quyen tu NXB goc tai Anh).

Khi doc ban dich Hary Potter va hoi Phuong hoang do NXB VHTT dich, toi khong the nao chap nhan noi vi su cau tha, thieu hieu biet ngon ngu va thieu nhat quan, thieu mach lac cua ban dich.

Hoàng Tùng, Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

Nhà xuất bản Văn hoá Thông tin thể hiện sự cẩu thả trong dịch thuật không chỉ riêng ở tác phẩm Mật mã Da Vinci mà còn cả ở những tác phẩm khác nữa. Một điều đáng ngạc nhiên là có những lỗi chết người.

Thuỷ Hử là một trong "tứ đại danh tác" của văn học Trung Hoa và gần như ai cũng đã biết về câu truyện của 108 đầu lĩnh Lương Sơn Bạc. Khi mua quyển Thuỷ Hử của NXBVHTT với bìa cứng trông mới và rất đẹp, tôi đọc và thấy tá hoả khi một trong 108 vì tinh tú là Tùng Tiến Hổ Đinh Đắc Tôn bị chính đầu lĩnh Lương Sơn Bạc là "Võ Tòng bắt sống, nhấc bổng lên, quăng xuống đất bể sọ chết tươi"!!!? Và sau đó thì vẫn thấy dịch giả viết 108 vì tinh tú tụ nghĩa nơi bến nước Lương Sơn Bạc.

Xin kết bằng một chữ: Choáng!

Phạm Dương Tùng - 88 Mai Xuân Thuởng (Qui Nhơn, Bình Định), Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

Chúng tôi phẫn nộ vì đã mua phải một món hàng giả. Người chịu trách nhiệm chính trong vụ này phải là NXB. Khi mà văn hoá đọc đang bị lấn lướt của các loại hình thông tin khác thì sự cẩu thả, vô trách nhiệm của NXB đã dội một gáo nước lạnh vô người đọc - khách hàng của chính họ. Thật đúng là "Thượng đế cũng bị lừa"!

Là người ở xa, tôi đã phải đặt mua qua mạng (2 cuốn) cho mình và cho một người bạn - thế là tôi bị lừa đến 2 lần. Đểu thật!!! ( Xin lỗi vì tôi không thể nào tìm được từ khác thích hợp hơn). Phương án duy nhất mà tôi đề nghị là NXB phải thu hồi tất cả các bản sách đã bán và bù lại bằng ấn bản mới. Cảm ơn TPO đã lên tiếng bảo vệ quyền lợi chính đáng của bạn đọc.

X. Trung, Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

Cũng như nhiều độc giả khác, tôi hết sức thất vọng về chất lượng bản dịch của cuốn Mật mã Da Vinci. Lỗi ở đây trước hết là thuộc về NXB đã qúa vội vàng đưa ra thị trường một cuốn sách chưa được biên tập và hiệu đính đầy đủ.

Nếu NXB Văn hoá có trách nhiệm thì trong lần tái bản sau nên cho đổi toàn bộ các cuốn đã in trong lần xuất bản đầu tiên này bằng bản mới đã hiệu đính đầy đủ.

Tôi xin chỉ ra thêm một chỗ sai nữa trong bản dịch: " Thầy giao cho hắn khẩu (súng) Heckler 13 vòng và khẩu Koch 0.4UMP". Đúng ra phải là: Thầy giao cho hắn khẩu Heckler & Koch 0.4UMP 13 viên đạn (13 round).

Mong rằng Nhà xuất bản VHTT và các nhà xuất bản khác rút kinh nghiệm trong công tác dịch và biên tập để phục vụ độc giả tốt hơn.

Tuấn - Hà Nội, Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

Thực sự tôi rất mừng khi nhận được thông tin từ báo chí, đài thông báo Nhà xuất bản Văn hoá chịu trách nhiệm dịch và xuất bản cuốn Mật mã Da Vinci. Đây là một tác phẩm nổi tiếng mà có lẽ rất nhiều bạn đọc ở Việt Nam mong chờ.

Tuy nhiên, khi đọc tác phẩm tôi cảm thấy ngôn từ đã không ổn, có nhiều sai sót. Người dịch hầu như không chú ý tới cách diễn đạt văn chương. Bản thân tôi thất vọng vô cùng sau khi đọc tác phẩm. Tôi thiết nghĩ Nhà xuất bản Văn hoá thông tin cần phải có lời xin lỗi chính thức tới độc giả; thu hồi và hoàn trả tiền cho độc giả những tác phẩm đã được NXB bán ra trong thời gian qua.

Nguyễn Hoàng Vũ, Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

Thức suốt một đêm và một ngày nghỉ phép tiếp theo để xem cuốn sách nên tôi thật sự bị sốc... Cứ đọc vài trang là muốn ném nó đi một lần. Họ nghĩ loại độc giả nào sẽ đọc sách này nhỉ để đưa nó cho một nhóm dịch giả "hàng chợ" như vậy?

Một nhà xuất bản lớn làm ăn như vậy thật gây sửng sốt. Tôi rất sẵn sàng mua lại bản dịch mới, nhưng khi nghe nói đó là việc hiệu đính, kiểm tra chéo.... Ôi, nếu họ chỉ nhận ra vấn đề ở mức độ đó thì thôi thua!

Nguyễn Tiến Việt, Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó ; Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

Tôi hiện đang sống và công tác tại Hải phòng, qua thông tin của báo chí và trang web moingay1cuonsach tôi đã nhờ mua được 1 trong 2000 bản phát hành đầu tiên.

Tuy nhiên trong thời gian vừa qua, trên phương tiện thông tin đại chúng TV, báo điện tử... tôi được biết bản dịch của NXB Văn hóa Thông tin có nhiều lỗi trong khâu dịch thuật, do vậy mà hiện nay NXB đã ngừng tái bản để hiệu đính và sửa chữa bản dịch.

Qua tienphongonline.com.vn tôi mong muốn mình cũng như các bạn đọc khác đã mua cuốn Mật mã Da Vinci được đổi lấy bản dịch có chất lượng tốt hơn từ NXB Văn hóa Thông tin trong lần tái bản mới để chúng tôi có thể tiếp nhận được những nội dung sát với nguyên tác.

Lê Mạnh Hùng, Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

Thật tình tôi rất hăm hở truy lùng mua cuốn sách này ngay từ khi mới phát hành. Nhưng than ôi, khi đọc được vài chương đầu tôi không thể nghĩ đó là tác phẩm của một nhà văn nổi tiếng vì cho rằng người dịch đã bám sát nguyên bản. Văn phong như của học sinh kém Văn tập dịch Anh ngữ. Nhiều câu đọc đi đọc lại vài ba lần vẫn không hiểu nhân vật hoặc tác giả nói gì.

Nếu Nhà XB đã nhận ra điều này thì lần tái bản tới với bản dịch được coi là hoàn hảo, tôi yêu cầu Nhà XB cần có hành động tôn trọng người đọc bằng cách cho đổi ấn bản cũ lấy ấn bản mới.

Nguyễn Quang Hải, Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

Tôi cũng mua một quyển, đọc thử để so sánh chất lượng bản dịch tiếng Việt. Kết luận là THẤT VỌNG. Tôi cũng không hiểu sao người ta lại có thể bán "Danh" rẻ thế.

Ong Trần, Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

Thật kinh khủng về cái công nghệ chắp nối này. NXB VHTT định đưa quy trình dịch sách thành quy trình lắp ráp tự động chăng? Mỗi người dịch một đoạn rồi chắp lại thành một sản phẩm (hỏng) ư? Đề nghị các NXB không áp dụng công nghệ cơ khí máy móc vào chuyện dịch thuật như thế này. Sẽ có những tình huống nực cười khi "râu ông nọ cắm cằm bà kia" cho xem. Lúc đó thì những tác phẩm nghiêm túc nhất cũng sẽ thành chuyện cười trăm năm mất.

Dieu Nguyen, Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó ,

Khi nghe tin NXB VHTT mua bản quyền cuốn Mật mã Da Vinci tôi đã rất mừng vì thấy các NXB VN bắt đầu hội nhập được với công nghệ xuất bản thế giới. Song sự kiện bản dịch như hiện nay không chừng sẽ là một con sâu làm hỏng nồi canh mất.

Nếu biết tin này, liệu chính tác giả của Mật mã Da Vinci và các tác giả khác trên thế giới liệu sẽ còn tin tưởng bán bản quyền dịch cho VN nữa không? Với những đứa con tinh thần của mình, các tác giả không chỉ vì tiền mà bán bản quyền cho bất cứ ai có tiền đâu.

Bob, Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

“I don’t know. What the hell is it?”. Cau nay la cau phan, vang tuc ma nguoi My thuong dung hang ngay, ma dich gia dich la “Toi cung khong biet nua. Dia nguc la the nay sao” thi qua that la het cho noi.

Hoang Ngan, Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

Là những người rất yêu thích văn hoá đọc, chúng tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến Anh Doãn Hiệp, đến báo Tiền phong về những ý kiến chính xác và quý báu về bản dịch tiểu thuyết Mật mã...

Chúng tôi vô cùng ngạc nhiên khi NXB Văn hóa thông tin không nhận lỗi! Vì đã đọc bản dịch này, tôi biết chất lượng dịch là tồi, không đáng là một tác phẩm văn học dịch (trên thị trường có đầy rẫy những tác phẩm dịch như vậy, ví dụ Tiểu thuyết Bố già bị dịch luộc lại là Cha Thánh, chất lượng cũng gần như vậy, tuy nhiên còn tốt hơn quyển Mật mã..).

Mấy ngày nay, qua những chứng minh rõ ràng của anh Hiệp khi so sánh với bản gốc, chúng tôi thật sự kinh hoàng hơn. Tại sao NXB lại sử dụng một dịch giả Anh - Việt không có kiến thức gì về tiếng Anh để dịch một tác phẩm văn học? Những lỗi này là không thể chấp nhận được. Chúng hầu như làm biến dạng ngữ nghĩa của tiểu thuyết gốc, phi logic trong ngữ cảnh...Chúng tôi đặt câu hỏi có phải người dịch là học sinh (đang có vốn tiếng Anh) lớp 7 không ?

Là một đơn vị làm văn hoá, nhưng NXB Văn hoá thông tin lại không hiểu giá trị của các tác phẩm văn học (dịch). Do đó, tất nhiên là họ khẳng định không có vấn đề trong bản dịch. Chúng tôi kêu gọi NXB VH TT hãy trung thực, đọc và so sánh kỹ bản dịch với bản gốc, rồi nhận lỗi trước độc giả cả nước. Tiếp theo, NXB - tất nhiên - phải tìm một dịch giả khác có đủ khả năng, để dịch lại tác phẩm. Chúng tôi rất mong đựoc tiếp tục ủng hộ những tác phẩm văn học dịch tốt (và chỉ tốt mà thôi) từ phía các nhà XB. Hoàng Ngân - Thay mặt cho Cán bộ nhân viên cùng hãng.

haivietnam, Email: Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

Làm sao lại có thể dịch một tác phẩm văn học một cách vội vã và vô lý như vậy? Cái người dịch có chắc chỉ là một cuốn từ điển. Cách ráp từ máy móc và tùy tiện đã làm cho bản dịch của cuốn sách này trở nên tồi tệ. Nhưng sai sót mà chỉ có những học sinh phổ thông mới vấp phải. Vì sao vậy?

Việt Báo