Thứ ba, 25 Tháng bảy 2006, 08:27 GMT+7
In

TP.HCM: Thất bại các dự án BOT

TPHCM That bai cac du an BOT
Thu phí giao thông hạng mục cầu Bình Triệu II.

Theo UBND TP.Hồ Chí Minh, với hình thức BOT (xây dựng- kinh doanh- chuyển giao), thành phố không phải chi đầu tư cho việc xây dựng, mà còn thu được thêm một phần vốn cho ngân sách sau khi hoàn vốn công trình. Về lý thuyết, BOT là hình thức đầu tư có hiệu quả cao. Nhưng khi áp dụng vào thực tế, nhiều vấn đề phát sinh, khiến các dự án bị phá sản.

Hiệu quả, nhưng...

Dự án BOT đầu tiên trên địa bàn TPHCM thất bại thê thảm là công trình cầu - đường Bình Triệu II; tiếp đến là dự án BOT nâng cấp, mở rộng liên tỉnh lộ 15 giai đoạn 2; và hiện nay, dự án BOT cầu Phú Mỹ cũng đang đứng trước nguy cơ phá sản...

Theo các doanh nghiệp tham gia đầu tư, khi bắt tay vào thực hiện một dự án BOT, chủ đầu tư đã tính toán kỹ về tổng mức đầu tư, khả năng thu hồi vốn. Thời gian thu phí giao thông hoàn vốn đầu tư của một dự án BOT được xem là khả thi kéo dài không quá 25 năm.

Đây cũng chính là cơ sở để các ngân hàng cho chủ đầu tư vay 70% vốn đầu tư. Nhưng, trong quá trình triển khai dự án, những thay đổi về chủ trương đầu tư, điều chỉnh dự án, làm tăng tổng mức đầu tư chính là nguyên nhân đẩy dự án rơi vào tình thế hết sức khó khăn.

... vì sao thất bại?

Vốn đầu tư của dự án điều chỉnh tăng quá cao, làm cho thời gian thu phí hoàn vốn cũng tăng theo, dự án sẽ không khả thi. Có thể thấy rõ ở dự án BOT cầu Bình Triệu II - do Cienco 5 làm chủ đầu tư. Tổng mức đầu tư được duyệt ban đầu chỉ 341 tỉ đồng, với thời gian thu phí giao thông hoàn vốn khoảng 11 năm.

Dự án đang triển khai thi công, TP có chủ trương điều chỉnh mở rộng quốc lộ 13 (đoạn ngã tư Bình Lợi - ngã tư Bình Phước) từ 32m lên 53m, cùng với số tiền đền bù giải toả tăng, tổng mức đầu tư dự án đã đội lên trên 1.600 tỉ đồng.

Để có thể thu hồi vốn, dự án cần thời gian thu phí kéo dài hơn 25 năm. Chủ đầu tư gặp khó khăn trong việc bảo lãnh vay vốn từ các ngân hàng. Do vậy sau khi xây dựng xong hạng mục cầu Bình Triệu II vào tháng 8/2003, toàn bộ dự án đã bị ngừng trệ, đến nay vẫn chưa thể thi công trở lại.

Những phát sinh về vốn đầu tư tương tự cũng đã xảy ra đối với dự án BOT liên tỉnh lộ 15 - giai đoạn 2. Sau vài lần điều chỉnh, tổng mức đầu tư tăng từ 178 tỉ đồng lên gần 300 tỉ đồng, số tiền thu được từ phí giao thông vẫn không đủ trang trải trả vốn vay, lãi suất ngân hàng và chi phí nhân công...

Hiệu quả của việc huy động vốn, bù đắp vốn ngân sách từ phương thức đầu tư BOT đâu chưa thấy, chỉ biết rằng cuối cùng TP đành quyết định mua lại dự án và chấm dứt thu phí tuyến đường này. Mới đây nhất là dự án BOT cầu Phú Mỹ với những phát sinh về kỹ thuật, về thuế đã làm tăng vốn đầu tư lên hàng trăm tỉ đồng, khiến dự án đứng trước bờ vực phá sản...

Thất bại của một số dự án BOT là những lời cảnh báo cho TP cũng như những nhà đầu tư khi nghiên cứu, lập dự án cần phải tính toán kỹ các yếu tố liên quan, hạn chế tình trạng thay đổi chủ trương khi dự án đã triển khai làm tăng tổng mức đầu tư, biến dự án từ khả thi thành không khả thi.

Theo Đức Tài - (Lao Động)