Thứ năm, 20 Tháng bảy 2006, 14:59 GMT+7
In

Cấm nhập khẩu máy tính đã qua sử dụng: Ai là người có lợi?

Cam nhap khau may tinh da qua su dung Ai la nguoi co loi

- Từ hôm nay, 20/7/2006, Quyết định số 20/2006/QĐ-BCVT do Bộ trưởng Bộ Bưu chính Viễn thông ký với nội dung ban hành danh mục sản phẩm công nghệ thông tin đã qua sử dụng cấm nhập khẩu sẽ chính thức có hiệu lực thi hành.

Đây là một trong số những Quyết định nhằm thực thi Nghị định 12/2006/NĐ-CP của Chính phủ ban hành vào ngày 23/1/2006. Vậy là sau gần 6 tháng khi Nghị định được ra đời, quyết định số 20 của Bộ Bưu chính Viễn thông là văn bản thứ hai ở cấp Bộ có mục đích hướng dẫn thi hành Nghị định 12 sau Thông tư của Bộ Thương mại ra trước đó vào ngày 6/4/2006. Theo đánh giá, văn bản do Bộ Bưu chính Viễn thông ban hành đã đưa ra những danh mục hàng hoá khá nhạy cảm với thị trường CNTT Việt Nam vốn đang rất "nóng" hiện nay. Câu hỏi đặt ra: đối tượng nào sẽ có lợi nhất khi quyết định này được ban hành?

Người dùng được hưởng lợi đầu tiên!

Mặc dù đây là một quyết định của Bộ nhằm thi hành Nghị định 12 của Chính phủ song có thể khẳng định, đối tượng được lợi đầu tiên khi quyết định này được áp dụng sẽ là người tiêu dùng.

Theo quyết định 20 của Bộ BCVT, có tới 10 chủng loại sản phẩm CNTT nằm trong danh mục cấm nhập khẩu khi đã dùng rồi đó là: máy chữ; máy điện tử bỏ túi; máy tính để bàn (PC); máy tính xách tay (Laptop); máy in các loại; thiết bị vô tuyến (bao gồm cả điện thoại di động); camera; thiết bị giải mã và chọn kênh (Settop box); Cáp viễn thông bao gồm cáp đồng và cáp quang; linh kiện và phụ kiện của các sản phẩm nêu trên. Một lãnh đạo của Bộ Bưu chính Viễn thông cho biết, ban đầu danh mục các chủng loại sản phẩm CNTT dự kiến sẽ bị cấm nhập khẩu nếu đã qua sử dụng còn nhiều hơn nhưng Bộ đã tham khảo qua ý kiến của các Bộ, Ngành khác có liên quan và rút lại còn bấy nhiêu. Tiêu chí mà Bộ đưa ra để xây dựng danh mục 10 chủng loại sản phẩm này là nằm ở một trong số bốn tiêu chí sau: là các sản phẩm CNTT phổ thông, nhập khẩu nhiều; Các sản phẩm có công nghệ lạc hầu; Các sản phẩm kết nối vào mạng lưới và các sản phẩm CNTT trong nước đã sản xuất được.

Nếu chiếu theo các tiêu chí này, trong số 10 chủng loại sản phẩm CNTT thì có mặt hàng máy tính là dường như không chỉ đáp ứng được một trong bốn tiêu chí mà thậm chí còn hơn thế. Bởi dù không có con số chính xác là cho tới nay số lượng máy tính đã qua dùng rồi nhập khẩu vào Việt Nam là bao nhiêu, tuy nhiên, theo nhận định của ông Bùi Đức Quang, Phó Vụ trưởng Vụ Công nghiệp Công nghệ thông tin là rất lớn. Ông đơn cử mặt hàng máy photocopy dùng rồi nhập khẩu vào Việt Nam ở riêng khu vực miền Bắc chỉ trong một tháng cũng đã là 100 cái. Ấy là loại sản phẩm không mấy phổ dụng, còn với mặt hàng máy tính, với mật độ người dân sử dụng tin học, mạng Internet hiện nay thì sẽ lớn gấp rất nhiều lần.

Ông Quang cho biết thêm, qua nghiên cứu, Vụ Công nghiệp CNTT cũng đã nhận thấy hiện nay các sản phẩm CNTT đã qua sử dụng đang được nhiều doanh nghiệp trong nước nhập khẩu với số lượng lớn trong đó có mặt hàng máy tính, màn hình máy tính, bộ xử lý trung tâm (CPU), ổ đĩa cứng (HDD) về Việt Nam tuy có giá rẻ, thậm chí rất rẻ nhưng thường là công nghệ cũ, đã qua sử dụng từ một đến vài năm nên chất lượng thường không đảm bảo. Thêm vào đó, nếu trong quá trình sử dụng mặt hàng này mà gặp sự cố, thường người tiêu dùng phải chịu thiệt thòi vì đây là loại sản phẩm không được bảo hành hoặc thời gian bảo hành rất ngắn. Vì thường là công nghệ đã cũ nên việc thay thế linh kiện của sản phẩm dùng rồi cũng gây nhiều rắc rối cho người dùng. Bởi chủng loại sản phẩm đã qua sử dụng thương không thể tương thích với các công nghệ mới hoặc sẽ gặp phải khó khăn khi nâng cấp, sửa chữa. Và chi phí, tất nhiên cũng sẽ không rẻ hơn nhiều so với các sản phẩm mua mới cùng loại. Mọi vấn đề này đều dẫn tới tổn thất về kinh tế cho người tiêu dùng.

Sẽ tạo cơ hội cho máy tính thương hiệu Việt phát triển!

Ngoài việc hướng tới quyền lợi của người tiêu dùng, việc cấm nhập khẩu máy tínhnói riêng và 10 chủng loại sản phẩm CNTT nói chung đã qua sử dụng vào Việt Nam còn nhắm tới việc tránh tình trạng nhập rác thải công nghệ cao khó xử lý vào Việt Nam. Trên thực tế, vòng đời của các sản phẩm CNTT nhất là máy tính chỉ có khoảng 2 đến 3 năm và rất nhanh lỗi thời. Ấy vậy mà từ trước tới nay nhập mặt hàng này vào Việt Nam đều đã qua sử dụng từ 1 thậm chí là vài năm thì chắc chắn sẽ khó mà đảm bảo được về thời gian sử dụng. Chất lượng thì đã thấp, chẳng chóng thì chầy chúng lại trở thành các loại rác thải công nghiệp rất khó xử lý, gây những ảnh hưởng không nhỏ tới môi trường.

Và còn một lý do nữa dù được ông Quang khẳng định là không phải là mục tiêu chính của quyết định này song với việc 10 chủng loại sản phẩm công nghệ thông tin nói chung và mặt hàng máy tính đã qua dùng rồi nói chung sẽ không còn được nhập khẩu vào Việt Nam sẽ góp phần cho dòng máy tính thương hiệu Việt phát triển. Quyết định 20 đã góp phần tăng khả năng bảo hộ của cơ quan quản lý nhà nước cho những doanh nghiệp Việt và thúc đẩy sản xuất công nghiệp CNTT theo hướng chính quy, hiện đại hơn.

Cho tới nay, thị trường máy tính đặc biệt là máy tính để bàn của Việt Nam đã có khoảng 10 doanh nghiệp trong nước tham gia. Cũng đã có những thương hiệu được khẳng định như FPT Elead, CMS, VTB, Mêkông xanh, T&H... với những sản phẩm có chất lượng đảm bảo, giá cả cũng khá hợp lý với công tác bảo hành, hậu bán hàng tốt.

Theo số liệu của Hội tin học TP. Hồ Chí Minh, ba năm trở lại đây một số công ty sản xuất máy tính thương hiệu Việt hàng đầu có tốc độ tăng trưởng nhanh nhưng nay đã chững lại. Hai thương hiệu hàng đầu là FPT Elead và CMS trong năm 2005 tuy số lượng máy tính xuất xưởng lớn hơn năm 2004 nhưng do giá máy tính giảm, điều này là hiển nhiên với sự cạnh tranh không chỉ hàng nhập khẩu mới từ nước ngoài về mà còn những loại máy tính dùng rồi nhập khẩu giá rẻ đã khiến cho doanh số của họ hầu như không tăng, chỉ giữ ở mức năm 2004. Vậy nên, khi không còn một đối thủ là các sản phẩm máy tính đã qua dùng rồi, các nhà sản xuất máy tính Việt sẽ rảnh rang hơn chiến lược phát triển của mình.

Các doanh nghiệp nhập khẩu máy tính cũ, sẽ đi về đâu?

Lợi ích của việc thực thi quyết định thì đã thấy, tuy nhiên, cũng sẽ có một bộ phận không nhỏ các doanh nghiệp và người lao động gặp khó khăn trước sự kiện này trong đó có các doanh nghiệp hiện đang chuyên về nhập khẩu máy tính cũ về Việt Nam. Có rất nhiều các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này, và thậm chí họ còn liên kết với nhau tạo thành một Hiệp hội máy tính đã qua sử dụng như ở Hà Nội... Điều này chứng tỏ họ cũng đã có bề dày trong việc nhập khẩu và kinh doanh mặt hàng máy tính đã qua dùng rồi này. Nhưng đứng trước quyết định 20 của Bộ, họ đang phải đối mặt với một tương lai không lấy làm sáng sủa cho lắm: một là phá sản, hai là phải nhanh chóng tìm ra một phương kế, sản phẩm kinh doanh mới.

Cũng đã lường trước được vấn đề trên, nhằm tránh gây tổn thất, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, Bộ Bưu chính Viễn thông cũng đã quyết định sẽ đồng ý cho họ nhập khẩu nốt những lô hàng đã được ký kết trước đó với đối tác và thực hiện trước ngày 20/7, khi Quyết định đã có hiệu lực.

Trong thời gian tới, Bộ cũng sẽ có những xem xét và hướng mở để lại cho phép nhập khẩu các sản phẩm máy tính đã qua dùng rồi vào Việt Nam nhưng phải đáp ứng một số điều kiện cụ thể, chẳng hạn như phải là hàng đã qua tân trang. Tuy nhiên, đây không thể là việc làm có thể diễn ra trong một sớm một chiều vì cần phải xây dựng các điều kiện, tiêu chuẩn cụ thể trong khi tiêu chuẩn dành cho lĩnh vực này hiện nay còn rất thiếu. Ngay cả việc xác định thế nào là hàng đã được tân trang cũng không hề dễ dàng chút nào. Theo ông Quang, mặc dù chúng ta cũng đã có những tiêu chuẩn được xây dựng từ trước đó nhưng không thể áp dụng được những gì đã cũ cho ngành CNTT. Trước mắt, phải có những tiêu chuẩn cụ thể cũng như xây dựng được phòng đo kiểm để đánh giá chính xác sản phẩm.

Sẽ là rất khó nếu ngay trong thời gian ngắn đòi hỏi Bộ Bưu chính Viễn thông phải sớm xem xét lại. Tuy nhiên, nếu làm quyết liệt ngay từ bây giờ, thì rất có thể trong 1-2 năm tới, cánh cửa sẽ lại mở cho những mặt hàng nhập khẩu dùng rồi đã được tân trang, ông Quang cho biết thêm.

Thuỷ Nguyên

Việt Báo