Chủ nhật, 10 Tháng một 2016, 00:48 GMT+7
In

Trung tâm thương mại quá nhiều

Sức mua yếu, buôn bán ế nhưng đà mở trung tâm thương mại vẫn rầm rộ, chưa có dấu hiệu dừng

Cuối tháng 12-2015, hàng ngàn người dân TP HCM và các khu vực lân cận đã chen chân xếp hàng hơn 2 giờ chờ đại siêu thị E-mart (Hàn Quốc) mở cửa khai trương để vào mua hàng. Buổi trưa, bên trong trung tâm này, dòng người đông đúc tập trung ở những gian hàng khuyến mãi “khủng”, không gian rộng 30.000 m2 trở nên quá tải, nhiều khách hàng tay không ra về vì... mệt.

Tấp nập khai trương

Trước đó vài ngày, Tập đoàn Vingroup đồng loạt đưa 3 trung tâm thương mại (TTTM) Vincom vào hoạt động, gồm Vincom Mega Mall Thảo Điền (TP HCM), Vincom Plaza Việt Trì (Phú Thọ) và Vincom Plaza Long Xuyên (An Giang), nâng tổng số TTTM Vincom lên con số 16 tại 9 tỉnh, thành. Như vậy, chỉ trong năm 2015, Vingroup đã có đến 10 TTTM Vincom được khai trương. Theo kế hoạch, đến cuối năm 2016, tập đoàn này sẽ có 50 TTTM Vincom đi vào hoạt động.

Cũng trong năm 2015, thị trường còn có thêm sự góp mặt của nhiều TTTM lớn như Pearl Plaza (thuộc Tập đoàn SSG - Thái Lan), SG Vivo City (liên doanh giữa Liên hiệp HTX Thương mại TP HCM với Tập đoàn Mapletree - Singapore), Aeon Mall Long Biên (Nhật Bản)... Hầu hết các TTTM này đều đi theo mô hình “n trong 1”, tức gồm siêu thị, cụm rạp chiếu phim, khu vui chơi giải trí, khu ẩm thực, giáo dục…

Trung tam thuong mai qua nhieu Một trung tâm thương mại trong tổ hợp SG Vivo City (quận 7, TP HCM) Ảnh: TẤN THẠNH

Các chủ đầu tư cho biết hoạt động của những trung tâm này đều đạt mục tiêu đề ra nhưng thực tế quan sát chỉ những ngày cuối tuần mới tương đối đông đúc, còn lại đều khá vắng vẻ dù tình hình kinh tế chung đã có nhiều khởi sắc. Các gian hàng phải thường xuyên khuyến mãi giảm giá, thậm chí chuyển sang bán hàng phân khúc bình dân để kéo thêm khách.

Ngay cả các TTTM như thuộc dạng lâu đời ở TP HCM như: Hùng Vương Plaza, An Đông Plaza, Parkson, Now Zone, Icon 68 (ở tòa nhà Bitexco) hay Diamond Plaza… đều cùng cảnh ngộ. Một số TTTM trụ không vững buộc phải thu hẹp hoạt động hoặc đóng cửa tạm ngưng. Tại Hà Nội, số lượng TTTM ít hơn nhưng cũng chịu chung số phận khi mà khách hàng chủ yếu đến để tham quan, chụp hình thay vì mua sắm.

Các TTTM ế ẩm thường do chủ đầu tư ít kinh nghiệm quản lý, marketing không phù hợp. Cũng cần nhìn nhận một thực tế khác là nhiều TTTM mọc lên, cạnh tranh với nhau; ảnh hưởng của suy thoái và khủng hoảng kinh tế đến túi tiền của người tiêu dùng, người dân vẫn thắt chặt hầu bao, nhất là đối với các mặt hàng xa xỉ.

Không lo “bội thực”?

Theo dự báo của  Bộ Công Thương, đến năm 2020, kênh bán lẻ hiện đại Việt Nam sẽ chạm mức 45% thị phần bán lẻ. Số TTTM và trung tâm mua sắm cũng tăng lên lần lượt là 180 và 157 trung tâm. Việt Nam với dân số trẻ, lương cơ bản đã tăng 15% trong năm 2015 và dự kiến sẽ còn tăng trong năm 2016; kinh tế vĩ mô ổn định và thị trường bán lẻ hoạt động tốt là những bảo chứng để nhà bán lẻ mạnh dạn bỏ vốn.

Ông Theodore Knipfing, Giám đốc bộ phận bán lẻ Cushman & Wakefield châu Á - Thái Bình Dương, cho rằng các nhà bán lẻ quốc tế đang quan tâm đến thị trường châu Á, trong đó Việt Nam là một trong những quốc gia có sức mua tăng trưởng cao nhất và tiếp tục tăng trong thời gian tới. Tầng lớp trung lưu tăng trưởng nhanh, tạo tiền đề cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước đầu tư xây dựng TTTM. Hầu hết các thương hiệu nổi tiếng đều có mặt tại Việt Nam và là tín hiệu tốt cho cuộc cạnh tranh “nóng” trong tương lai gần. Các TTTM tuy chưa bước vào giai đoạn phát triển bùng nổ nhưng đã có dấu hiệu cho thấy sẽ có sự thay đổi lớn trong vòng 5 năm tới. Vì vậy, không nên quá lo lắng về khả năng “bội thực” nguồn cung TTTM.

Cũng theo ông Knipfing, các hiệp định thương mại như Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC), Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP)… về lý thuyết sẽ kéo theo các nhà máy, xí nghiệp, nhân sự nước ngoài đến làm ăn tại Việt Nam và sẽ là lực lượng góp phần giúp các TTTM hoạt động nhộn nhịp hơn trong thời gian tới. Vấn đề chính là thị trường bán lẻ Việt Nam cần thu hút thêm nhiều thương hiệu lớn vào các trung tâm này.

Nói về tình trạng một số TTTM “chết” nhưng nhiều TTTM mới mọc lên, ông Nguyễn Văn Đực, Phó Giám đốc Công ty Địa ốc Đất Lành, nhận định: Sắp tới, sẽ còn nhiều nhà đầu tư ngoại đổ tiền vào lĩnh vực này nên dù hiện tại thị trường chưa khởi sắc, sức mua của người dân không cao nhưng TTTM vẫn nở rộ, chủ yếu để đón đầu cơ hội.

Ông NGUYỄN VĂN ĐỰC, Phó Giám đốc Công ty TNHH Địa ốc Đất Lành:

Chăm chăm làm TTTM sẽ thất bại

Không phải vị trí nào, khu vực nào cũng có thể mọc lên TTTM. Điều không phù hợp trong luật của Việt Nam là mỗi 1 dự án sẽ có 6 lần diện tích để ở thì được 1 lần diện tích làm dịch vụ. Ví dụ, tôi có miếng đất 10.000 m2, được xây 60.000 m2 để ở đồng thời có 10.000 m2 đất làm dịch vụ, thương mại. Thông thường, người ta có thể chọn làm văn phòng kết hợp với dịch vụ thương mại hoặc rạp hát, dịch vụ ăn uống…; làm nhà phố thương mại (trên ở, dưới thương mại); dùng một phần làm thương mại hoặc làm ki-ốt cho thuê… Tuy nhiên, xu hướng chính các chủ đầu tư vẫn chọn xây TTTM trong các dự án dân cư. Thử tưởng tượng nếu cứ 1 chung cư kèm theo 1 TTTM thì TP HCM có 400-500 chung cư sẽ có chừng ấy TTTM.

Trung tam thuong mai qua nhieu

Nguồn cung quá nhiều như vậy, các doanh nghiệp có gian hàng ở TTTM sẽ bán cho ai, bán như thế nào để cạnh tranh với các TTTM khác gần kề đó. Vì vậy, các chủ đầu tư cần cân nhắc cách sử dụng diện tích cho dịch vụ thương mại sẽ làm gì nếu chỉ chăm chăm làm TTTM sẽ thất bại. Nhu cầu của người tiêu dùng có hạn, tăng chậm hơn tốc độ tăng TTTM. Việc “dội chợ” mặt bằng bán lẻ đã rõ ràng, không chỉ các TTTM mà cả văn phòng cho thuê cũng đang giảm giá.

Ông KHUẤT QUANG HƯNG, chuyên gia Truyền thông và Xử lý khủng hoảng:

Cứ xây mà chưa biết ai sẽ thuê!

TTTM mọc lên nhiều nhưng người dân không có nhu cầu mua sắm thì không giải quyết được đầu ra. Xu hướng xây tòa nhà thì phải có TTTM đi kèm nhưng TTTM ấy cho ai thuê thì chưa rõ.

Trung tam thuong mai qua nhieu

Nhiều ý kiến cho rằng sự ra đời rầm rộ của các TTTM nhằm đón đầu tiềm năng thị trường bán lẻ Việt Nam trong 5-7 năm tới. Tuy nhiên, tiềm năng của thị trường bán lẻ nói chung và phân khúc TTTM nói riêng cần đặt vào bức tranh toàn cảnh: các chỉ số CPI, xu hướng tiêu dùng nhanh (FMCG) của Việt Nam, một số điều kiện kinh tế vĩ mô khác… Tổng mức bán lẻ hàng hóa có xu hướng tăng mỗi năm nhưng tốc độ tăng trưởng lại có xu hướng ngày càng giảm. 80% người tiêu dùng vẫn trung thành với kênh mua sắm truyền thống. Năm 2008, Việt Nam được công ty tư vấn hàng đầu về bán lẻ A. T. Kearney đánh giá là thị trường bán lẻ hấp dẫn nhất thế giới, trên cả Hồng Kông, Trung Quốc, Singapore, Malaysia. Tuy nhiên, càng về sau Việt Nam càng tụt hạng và đến nay đã bị hất văng khỏi tốp 30 thị trường bán lẻ hấp dẫn nhất thế giới.

Thay vì nói về tiềm năng của thị trường bán lẻ, các nhà hoạch định chính sách nên thay đổi cách nghĩ và cách làm. Cần thiết phải có tầm nhìn dài hơi cùng với chiến lược, quy hoạch và kế hoạch thực hiện nhất quán và bài bản để tiềm năng đó trở thành hiện thực.

Th.Nhân ghi

ĐÔNG NGHI
VietBao.vn