Thứ tư, 03 Tháng chín 2003, 17:44 GMT+7
In

Người cổ đại cũng phá hoại môi trường

Nguoi co dai cung pha hoai moi truong
Một góc Madagascar.
Tại nhiều vùng trên thế giới, bao gồm châu Phi, Australia và Bắc Mỹ, các nhà nghiên cứu nhận thấy mối liên hệ rõ ràng giữa sự nhập cư của con người và nạn tuyệt chủng của động vật lớn. Tuy nhiên, thật là khó để chứng minh điều đó. Giờ thì họ đã có thể làm sáng tỏ câu chuyện cách đây 2.000 năm về sự định cư và hủy hoại môi trường của con người tại Madagascar bằng cách nghiên cứu bào tử nấm hoá thạch.

David Burney và đồng nghiệp thuộc ĐH Fordham, Mỹ, đã sử dụng bào tử hoá thạch của Sporormiella - loại nấm phát triển mạnh trong phân của động vật lớn, có vú, để làm sáng tỏ thảm hoạ xảy ra đối với hòn đảo lớn thứ tư trên thế giới. Hoá thạch được lấy từ các lõi trầm tích trên toàn Madagascar.

Nhóm nghiên cứu phát hiện mức bào tử nấm trên khắp hòn đảo tồn tại ở mức cao cho tới khoảng năm 200 sau CN. Tuy nhiên, trong 2 thế kỷ tiếp theo, mức bào tử giảm xuống gần bằng không. Bằng chứng này hoàn toàn nhất quán với hồ sơ cổ sinh học và sử học về những loài động vật sinh sống trên đảo song đã tuyệt chủng. Thảm hoạ sinh thái đã làm toàn bộ hệ động vật lớn biến mất, bao gồm vượn cáo khổng lồ, chim voi, cá ngựa pigmy và rùa khổng lồ.

Vào khoảng thời gian đó, than củi xuất hiện trong các trầm tích - dấu hiệu về sự nhập cư của con người biết dùng lửa. Sau năm 900, mức bào tử bắt đầu gia tăng trở lại. Điều đó cho thấy sự phát triển của gia súc được du nhập lên đảo. Burney cho rằng con người có lẽ đã tới mũi tây nam của Madagascar. Lúc đó, hòn đảo này rất khác so với hiện nay, có nhiều rừng, động vật ăn có và chim không bay.

Những người nhập cư dường như đã dồn các loài động vật vào sâu trong đảo, tới những vùng hoang vắng. Một số loài sống sót khoảng 1 thiên niên kỷ. Cuối cùng, do sự huỷ hoại của môi trường sống, phần lớn chúng bị tuyệt chủng. Nhóm nghiên cứu thấy rằng sự suy giảm mức bào tử ban đầu xảy ra trước khi than củi gia tăng rõ rệt. Theo họ, hoạt động săn bắn các loài động vật lớn, ăn cỏ, làm cho thực vật phát triển mạnh và ngày càng dày đặc hơn. Sau đó, lửa của con người đã gây ra các vụ cháy.

Chính vì lý do trên và có thể một phần là do khí hậu ngày càng khô hạn môi trường đa dạng đã biến thành thảo nguyên và những vùng đất đầy cây bụi, không có khả năng nuôi dưỡng những động vật lớn.

(Minh Sơn - Theo NewScientist)

Việt Báo