Thứ ba, 26 Tháng tám 2003, 07:34 GMT+7
In

Sẽ có nghị định riêng về khiếu kiện đông người

Dự thảo Nghị định của Chính phủ gồm 4 chương, 13 điều (Chương I: Những quy định chung. Chương II: Biện pháp, thẩm quyền và trách nhiệm đảm bảo an ninh, trật tự công cộng. Chương III: Khen thưởng và xử lý vi phạm. Chương IV: Các điều khoản thi hành).

Dự thảo quy định rõ, ""Nghiêm cấm việc thực hiện hoặc lôi kéo, kích động người khác thực hiện các hành vi: Lợi dụng các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tín ngưỡng tôn giáo, tự do hội họp, quyền khiếu nại, tố cáo và các quyền tự do dân chủ khác để thực hiện hoặc lôi kéo, kích động tập trung đông người, gây rối trật tự công cộng; Trương cờ, biểu ngữ, hô khẩu hiệu, rước ảnh lãnh tụ, diễu hành trái với quy định của pháp luật hoặc thực hiện các hành vi vi phạm khác làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự công cộng; Lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để lôi kéo, kích động người khác khiếu kiện không đúng quy định của pháp luật hoặc đi khiếu nại, tố cáo thay cho người khác nhằm mục đích trục lợi; Tập trung đông người trái phép ở lòng đường, vỉa hè, trước trụ sở các cơ quan Đảng, Nhà nước, tại khu vực đang diễn ra các kỳ họp Quốc hội, Hội đồng nhân dân, các hội nghị hoặc sinh hoạt chính trị quan trọng của Đảng, Nhà nước, tại nơi ở của cán bộ lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước, của các đại biểu Quốc hội và tại những khu vực cấm vào, những nơi có biển cấm tập trung đông người; Chống lại hoặc cản trở người thi hành công vụ trong việc bảo đảm an ninh, trật tự, gây trở ngại cho hoạt động bình thường của các cơ quan nhà nước và cán bộ lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước; Ghi âm, ghi hình, thu thập tin tức trái phép tại những nơi đang xảy ra khiếu kiện đông người, những vụ gây rối trật tự công cộng và tại những nơi có biển cấm ghi âm, ghi hình; Các hành vi khác làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự công cộng trái với thuần phong mỹ tục, nếp sống văn minh nơi công cộng và truyền thống tốt đẹp của dân tộc"".

Ông Tráng A Pao - Chủ nhiệm Hội đồng dân tộc của Quốc hội: Phải thừa nhận các khiếu kiện là có trường hợp oan sai chứ không phải không có lý do. Nhưng còn nhiều trường hợp, khi thì do bản án quá thời hiệu nên không được giải quyết. Có trường hợp xử kiện đúng rồi nhưng người thua kiện cay cú vẫn đi kiện tiếp. Có loại đi kiện do có biểu hiện tâm thần, nên được đưa đi điều trị. Có loại mang khẩu hiệu nhằm kích động do sự xúi giục của một số đối tượng phản động, có loại chửi bới nhũng nhiễu quá... Rất cần phân loại để xử lý.

Ông Hồ Đức Việt - Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học Công nghê và môi trường của Quốc hội: Nên chăng chúng ta phải bắt đăng ký cụ thể là sẽ biểu tình ở đâu, thời gian nào, ai cầm đầu... trước khi biểu tình?

Bà Trần Thị Tâm Đan - Chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá, Giáo dục, Thanh thiếu niên và nhi đồng: Khái niệm trật tự công cộng được nhắc đến ở đây quá rộng, nên xác định cụ thể là làm rối loạn trật tự như thế nào. Nghị định quy định những hành vi trái với nếp sống văn minh, thuần phong mỹ tục. Cụ thể là trái thế nào? Hai khái niệm thuần phong mỹ tụcnếp sống văn minh đều quá rộng. Tôi hoan nghênh chủ trương ra Nghị quyết này nhưng nội dung chưa ổn.

Gây rối trật tự công cộng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Mọi hành vi vi phạm các điều cấm nêu trên đều phải được phát hiện kịp thời, đình chỉ ngay và tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Trường hợp gây thiệt hại về vật chất thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Khi xảy ra tình trạng gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự công cộng thì tuỳ theo tình hình cụ thể, cơ quan chức năng sẽ hướng dẫn, giáo dục, thuyết phục và yêu cầu mọi người chấm dứt ngay hành vi vi phạm; chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật về an ninh, trật tự; Đặt rào cản, chốt giữ các nút giao thông; Tạm đình chỉ hoạt động của các phương tiện giao thông; Kiểm tra giấy tờ tuỳ thân; kiểm tra người, phương tiện, hành lý của người có hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật; Cưỡng chế người có hành vi vi phạm trở về nơi cư trú hoặc rời khỏi nơi cấm tập trung đông người; Sử dụng công cụ hỗ trợ và các công cụ, phương tiện khác theo quy định của pháp luật để bảo đảm an ninh, trật tự; Bắt giữ người có hành vi gây rối trật tự công cộng; chống người thi hành công vụ hoặc có hành vi vi phạm khác theo quy định của pháp luật.

Địa phương phải chịu trách nhiệm nếu có công dân khiếu kiện vượt cấp?

Ông Lê Quang Bình - Trưởng ban Dân nguyện của Quốc hội và một số ý kiến khác cho rằng, nên có địa điểm nhất định quy định tập trung và dành riêng cho các trường hợp khiếu kiện. Khi có người khiếu kiện sẽ đưa về đó, kết hợp giữa các cơ quan chức năng thuyết phục, giáo dục và giải quyết các khiếu nại. Địa phương nào có công dân đến khiếu nại vượt cấp thì địa phương đó cũng phải có trách nhiệm.

Theo báo cáo Chính phủ, trong 6 tháng đầu năm 2003, tại trụ sở tiếp dân ở Hà Nội và TP.HCM, cơ quan Thanh tra của Nhà nước đã tiếp 7.964 lượt công dân đến khiếu nại, tố cáo, giảm 46,62% so với cùng kỳ năm 2002; có 186 đợt đoàn khiếu nại, tố cáo đông người vượt cấp lên Trung ương, giảm 41 % so với cùng kỳ năm 2002.

Tuy nhiên, số vụ khiếu kiện tập trung đông người thành đoàn, mang theo cờ, ảnh Bác, biểu ngữ, khẩu hiệu, băng rôn... đến trước trụ sở các cơ quan Đảng, Nhà nước, nơi ở các đồng chí lãnh đạo cấp cao ở Trung ương, cũng như tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương vào thời điểm diễn ra các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước vẫn diễn biến phức tạp và chưa giảm. Cá biệt một số trường hợp, người đi khiếu kiện đã có hành vi quá khích gây ảnh hưởng xấu đến trật tự công cộng, làm mất mỹ quan đô thị và dễ trở thành cái cớ để các thế lực thù địch lợi dụng tuyên truyền xuyên tạc, bôi xấu chế độ tại Việt Nam.

Phần lớn các vụ việc công dân về Hà Nội và TP.HCM là khiếu nại, tố cáo vượt cấp, trong đó có những vụ việc đã được các cơ quan có thầm quyền ra quyết định giải quyết cuối cùng, nhưng công dân không đồng ý, vẫn tiếp tục đề nghị các cơ quan Trung ương xem xét, giải quyết dẫn đến tình trạng khiếu kiện kéo dài.

Riêng tại Hà Nội, theo số liệu thống kê của Ban công tác Dân nguyện, tính đến thời điểm hiện nay, có khoảng 60 người từ 25 tỉnh, thành phố thường xuyên đến trụ sở các cơ quan Nhà nước và nơi ở của các đồng chí lãnh đạo cấp cao để khiếu kiện.

Khiếu kiện tập trung về vấn đề đất và nhà ở

Theo tổng hợp, phân loại của các cơ quan chức năng thì nội dung khiếu nại, tố cáo chủ yếu vẫn tập trung vào một số vấn đề nổi cộm trong vài năm gần đây. Khiếu nại nhiều nhất là về vấn đề đất và nhà ở như đền bù giải phóng mặt bằng, thu hồi đất để mở rộng đô thị, xây dựng cơ sở hạ tầng, xây dựng các khu kinh tế; khiếu nại đòi lại đất cũ của công dân trước đây đã vào tập đoàn sản xuất hoặc do Nhà nước đã giao cho các cơ quan, xí nghiệp, đơn vị vũ trang sử dụng; khiếu nại đòi lại nhà do Nhà nước quản lý, trưng dụng trong các đợt cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh; khiếu nại về giải quyết tranh chấp đất đai...

Bên cạnh đó, khiếu nại liên quan đến lĩnh vực tư pháp gồm khiếu nại các bản án, quyết định của toà án; khiếu nại việc thi hành án; Khiếu nại về việc thực hiện các chính sách, chế độ bảo hiểm và trợ cấp xã hội, các quy định của Pháp lệnh người có công với cách mạng; Tố cáo cán bộ, đảng viên có hành vi vi phạm pháp luật, tham nhũng, buôn lậu, tha hoá, biến chất; nhất là tố cáo cán bộ cơ sở vi phạm quy chế dân chủ, quan liêu cửa quyền, vi phạm pháp luật về đất đai.

Qua phân tích 60 vụ khiếu kiện dài ngày ở Thủ đô Hà Nội thì đa số người đi khiếu kiện thuộc tầng lớp nhân dân lao động. Họ cho rằng mình bị oan sai từ việc giải quyết của cá nhân hoặc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Tuy nhiên, nhiều người đi kiện do thiếu hiểu biết pháp luật hoặc cố chấp, cay cú; Có một số người mặc dù đã được cá nhân hoặc cấp có thẩm quyền xem xét ra quyết định giải quyết cuối cùng nhưng vẫn tiếp tục khiếu kiện; Một số đối tượng thuộc diện ""khiếu kiện chuyên nghiệp"" đã lợi dụng sự thiếu hiểu biết pháp luật của người khác để đứng ra khiếu kiện thay với động cơ trục lợi và một số người có dấu hiệu tâm lý không bình thường.

  • Hồng Phúc

Việt Báo