Thứ hai, 22 Tháng mười hai 2003, 18:09 GMT+7
In

Cấp phép xây dựng, sử dụng đất - dân sẽ chỉ qua 1 cửa

Theo Quyết định 181 của Thủ tướng, từ 1/1/2004, UBND cấp tỉnh, huyện trên cả nước sẽ đồng loạt thực hiện cơ chế một cửa trong giải quyết công việc liên quan tới công dân, tổ chức. TS đã có buổi trao đổi với TS Đinh Duy Hòa, Vụ trưởng Vụ Cải cách hành chính, Bộ Nội vụ về vấn đề này.

- Thưa ông, việc thí điểm mô hình một cửa ở cơ quan hành chính nhà nước bắt đầu từ năm 1995, tại sao đến giờ mới triển khai trên toàn quốc?

- Nền hành chính của ta cho đến nay vẫn chưa thoát khỏi cung cách hoạt động từ thời bao cấp. Cơ chế chính sách, văn bản pháp luật do trung ương ban hành chưa thay đổi nhiều. Hoạt động của chính quyền các cấp lại liên quan trực tiếp tới quyền và lợi ích hợp pháp của công dân và tổ chức. Vì vậy, việc cải cách hoạt động ở cơ quan công quyền phải thí điểm cặn kẽ trước khi triển khai rộng rãi. Như mô hình một cửa, đến nay đã thí điểm ở 160 trong số 600 đơn vị cấp huyện, 190 trên hơn 1.300 đơn vị cấp sở và 900 trên 11.000 xã phường của cả nước. Thấy kết quả tốt, đạt được đồng thuận cao ở các cấp và toàn xã hội, Chính phủ mới quyết định triển khai đại trà.

- Kết quả của thời gian thí điểm vừa qua thế nào?

- Thông qua thí điểm, các cơ quan nhà nước đã rà soát, đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính, công khai với dân. Qua đó cơ quan công quyền sắp xếp, tổ chức lại bộ máy, làm rõ trách nhiệm của cán bộ. Như trước đây, thời hạn giải quyết không công khai, thủ tục mập mờ nên cán bộ có thể trả lời công dân mỗi người một kiểu. Nay công khai cả thủ tục, yêu cầu về hồ sơ giấy tờ, phí lệ phí, thời hạn giải quyết. Người dân khi giải quyết công việc của mình chỉ phải tiếp xúc với bộ phận tiếp nhận và trả hồ sơ, không phải trực tiếp tới từng phòng ban chức năng, nên hạn chế điều kiện phát sinh tiêu cực.

Qua thí điểm một cửa, mọi quan hệ mang tính nội bộ giữa các phòng ban chức năng, giữa các cơ quan nhà nước thì cơ quan công quyền tự thu xếp, vì vậy chính quyền nhiều tỉnh đã tối ưu hóa được thủ tục xử lý hồ sơ, yêu cầu của công dân. Một số văn bản quy định về thủ tục hành chính do trung ương ban hành đã được sửa đổi để thuận tiện hơn với người dân. Như Luật Đất đai mới đây đã sửa lại toàn bộ theo hướng một cửa trong cấp giấy chứng nhận sử dụng đất, chuyển nhượng nhà đất. Luật Hải quan, một số văn bản về xây dựng, đầu tư cũng điều chỉnh theo hướng này.

- Vậy từ 1/1/2004 sẽ triển khai đại trà một cửa ở chính quyền địa phương trong những lĩnh vực nào?

- Thứ nhất, triển khai ở các UBND cấp tỉnh (gồm cả các sở, ngành của tỉnh), UBND cấp huyện. Thứ hai, thực hiện ở 8 lĩnh vực phê duyệt dự án đầu tư trong và ngoài nước, xét duyệt cấp vốn xây dựng cơ bản, đăng ký kinh doanh, cấp giấy phép xây dựng, đất đai (chứng nhận quyền sở hữu nhà, quyền sử dụng đất, cho thuê đất), công chứng - chứng thực, hộ khẩu - hộ tịch, thực hiện các chính sách xã hội.

Để thực hiện, từng địa phương phải xây dựng quy chế về trình tự, thủ tục giải quyết công việc của dân theo hướng từ tiếp nhận yêu cầu, hồ sơ đến trả lại kết quả chỉ thông qua đầu mối là "bộ phận tiếp nhận và trả kết quả". Bộ phận này đặt tại văn phòng hoặc phòng hành chính tổng hợp của cơ quan nhà nước. Dân cứ đến đây là được hướng dẫn làm thủ tục và hẹn ngày đến trả kết quả.

- Mới có khoảng 8 lĩnh vực tới đây áp dụng cơ chế một cửa. Còn những việc hành chính khác liên quan đến người dân, bao giờ mới được cải cách?

- Đúng là còn vô số việc mà từ góc độ người dân thấy rõ ngay là phiền hà. Ngay như tôi đây, tuần trước chỉ đi xin cấp mới cho vợ giấy phép lái xe bị mất mà phải đi lại mất 4 lần. Học lái ôtô thì hồ sơ không cần có xác minh của phường, nhưng xin cấp lại bằng xe máy vẫn phải làm thủ tục xác minh phức tạp. Hay như một công dân ở TP HCM kinh doanh cho thuê nhà, rất nghiêm túc trong trách nhiệm thuế với nhà nước. Thế nhưng để hoàn tất thủ tục nộp thuế, mỗi tháng ông này phải đi lại 8 lần...

Những chuyện thế này rất nhiều, người dân cần phản ánh lại để cơ quan nhà nước tổng kết, sửa đổi. Nhưng để đổi mới được thì trước tiên cán bộ công quyền phải làm hết trách nhiệm. Một cửa mà cán bộ vẫn giữ thái độ cửa quyền, đẩy hết khó khăn cho dân thì khó lòng cải cách được.

- Có ý kiến rằng, công việc của UBND rất đa dạng, một vài cán bộ tiếp nhận hồ sơ khó đủ năng lực để biết được hồ sơ dân nộp đã hợp lệ hay chưa, nên có thể dẫn đến tình trạng một cửa nhưng dân vẫn phải đi lại nhiều lần. Ý kiến của ông thế nào?

- Đúng là có những lo ngại như vậy. Nhưng việc thí điểm cho thấy có thể chọn những chuyên viên giỏi ở các phòng ban lên trực tiếp hướng dẫn dân làm thủ tục, tiếp nhận và chuyển về các bộ phận chuyên môn xử lý. Một số quận ở Hà Nội theo cơ chế này chỉ cần 5-6 cán bộ là đủ.

Cán bộ chỉ là một phần bởi người dân cũng có trách nhiệm tìm hiểu rõ quyền, nghĩa vụ của mình. Tại các phòng tiếp nhận hồ sơ, chúng tôi yêu cầu niêm yết công khai, ghi chữ to các quy định, thủ tục hành chính, phí lệ phí và thời gian giải quyết công việc, thời hạn trả kết quả.

Nghĩa Nhân

Việt Báo