Thứ năm, 05 Tháng hai 2009, 10:55 GMT+7

Xuân về chảy hội Lồng tồng

Rủ nhau chảy hội Lồng tồng

- Để được có mặt tại lễ hội Lồng tồng nổi tiếng khắp vùng Việt Bắc, chúng tôi đã phải vượt hơn 50 km tính từ thủ đô gió ngàn Thái Nguyên. Sáng sớm mùng 10 tháng giêng, trời bỗng đổ mưa rả rích, làm rầu lòng người đi hội và cả Ban tổ chức. Nhưng chỉ một lát, trời hửng nắng, du khách tấp nập đổ về.

Ngày xuân đi hội Lồng tồng thêm tươi

Con đường vào Định Hóa mấy năm nay được mở rộng hơn từ sớm đã râm ran những tiếng nói, câu cười. Các chàng trai, cô gái Tày-Nùng trong những bộ quần áo mới nhất đang náo nức đi trảy hội Lồng tồng(Hội xuống đồng, lễ hội lớn nhất trong năm của bà con dân tộc Tày-Nùng).

Có lẽ mấy chục năm trước, cái không khí tưng bừng của ngày hội này đã khiến nhà thơ Tố Hữu viết những câu thơ: "... Áo em thêu chỉ biếc hồng/ Ngày xuân đi hội Lồng tồng thêm tươi".

Với bà con dân tộc Tày-Nùng, hội Lồng tồng là lễ hội vui nhất, lớn nhất trong năm. Trong ngày vui đó, bà con dân tộc Tày-Nùng thường chọn những mảnh ruộng lớn nhất, đẹp nhất để thực hiện nhiều nghi lễ, nhiều trò chơi dân gian, chuẩn bị nhiều món ăn để cầu mong cho mưa thuận gió hòa, cho mùa màng bội thu, cho cuộc sống ấm no.

Ảnh minh họa

Thầy mo đang làm lễ Yên Kỳ mong bình yên cho khắp vùng ATK Định Hóa


Lễ hội được diễn ra ngay tại Khu di tích Tỉn Keo-xã Phú Đình-huyện Định Hóa-một trong những địa danh nổi tiếng của "Thủ đô kháng chiến" thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Sau Lễ dâng hương tưởng niệm Bác Hồ tại Di tích Tỉn Keo, tiếng trống khai hội của già làng bản Đèo De vang lên bắt đầu cho không khí náo nhiệt của lễ hội.

Những quả còn quả còn ngũ sắc đua nhau bay nổi bật giữa rừng xanh, đích ngắm là cây cột cao chừng 25 mét, ở phía trên cùng có uốn một vòng tròn được dán giấy hồng đường kính chừng 50cm ghi hai chữ "Nhật - Nguyệt". Chỉ một lát, quả còn đầu tiên đâm thủng vòng tròn giấy được đón nhận bằng những tiếng hò reo vang dội của chừng hơn một vạn người.

Ảnh minh họa Ảnh minh họa
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Em Đỗ Thị Xuyên lớp 11A7 trường THPT Bình Yên là người may mắn nhặt được quả còn ấy. Cô bẽn lẽn nói về một năm mới hạnh phúc bởi ai nhặt được quả còn này là người gặp rất nhiều may mắn trong năm.

Trên bãi đất cao đằng kia Thầy mo vẫn cần mẫn làm lễ kỳ yên (cầu mong sự bình yên) cho tộc họ, cho xóm bản, cho khắp nơi trên vùng đất ATK Định Hóa, ngô, lúa chỗ nào cũng vàng sân:

"... Then chúc cho mọi người sức khỏe

Các dân tộc vui vẻ mừng xuân

Quyết theo Đảng triệu người một ý

Dao, Nùng cùng Sán Chí, Tày, Kinh..."

Ảnh minh họa

Thi bắn nỏ


Nét độc đáo của Hội Lồng tồng là bà con đi hội không chỉ để chơi, mà còn để bán những nông sản do nhà mình tự làm ra.

Ông Nông Đức Hòa, để một túm giỏ cá khoảng 2 chục chiếc dưới chân. Chúng được đan bằng trúc, hình dẹt, khá lạ mắt với người xuôi vốn quen với thứ giỏ tre hình quả bầu khô.

Hay bà Mạch Thị Yến, leo đèo vượt suối mang đến một lô “hàng hóa” do mẹ con bà tự làm để bán kiếm tí lời trong Hội Lồng tồng: bánh cuốn, bánh ngải, đặc biệt là bánh “phạ” – làm bằng bột nếp xay, viên tròn, thảo trong chảo mỡ rồi lăn vào mật mía, dùng để cúng tế đầu năm (“phạ” tiếng Tày là “Trời”).

Đi hội mà không về nguồn

Hội Lồng tồng vốn là lễ hội thiêng liêng của đồng bào các dân tộc miền núi phía Bắc, được mở vào dịp đầu năm, với các nghi lễ nhằm cầu cúng, lễ tạ thiên địa, cầu thần Nông, thần Phục Hy, Sơn thần, Thủy thần (những vị thần chi phối việc trồng tỉa) và Thành hoàng (vị thần bảo hộ cho dân làng), độ trì cho mưa thuận gió hòa, gia cầm sinh sôi, bản làng bình yên no ấm... Nhưng phần lễ được thực hiện cũng sơ giản cả về nghi lễ và đồ thờ cúng, ít mang lại cảm giác thiêng liêng cho người tham dự.

Chùm ảnh về những trò chơi biến tướng của cờ bạc:

Ảnh minh họa Ảnh minh họa
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Phần hội năm nay cũng nghèo nàn. Ngoài các trò chơi dân gian ném còn, bắn nỏ, bịt mắt đánh trống, bịt mắt bắt dê, kéo co, là… hết! Còn bao nhiêu trò chơi dân gian khác như: đi cà kheo, đánh yến, đánh quay, đẩy gậy, thi hát đối đáp (phong slư), đặc biệt là tiết mục biểu diễn rối que của người Tày thì đã vắng bóng hai năm nay.

Phần hội mỗi nơi mỗi nét đặc sắc riêng nếu như hội Lồng tồng Tuyên Quang có các cuộc thi “hoa hậu làng”, thi khâu quả còn, thi trâu kéo co. Hội Lồng tồng tại huyện Ba Bể (tỉnh Bắc Kạn) sôi động với các màn đua thuyền độc mộc, thì hội Lồng tồng Thái Nguyên bấy lâu vẫn nổi danh với tiết mục biểu diễn rối que độc đáo.

Ảnh minh họa

anh Ma Quang Chóng nghệ nhân ít ỏi có thể biểu diễn rối que chỉ còn biết
biểu diễn ở... nhà


Ấy vậy mà tiết mục này đã vắng bóng vài năm nay. Đi tìm câu trả lời, chúng tôi tìm đến nhà nghệ nhân Ma Quang Chóng, người ít ỏi còn lại có thể biểu diễn rối que. Thì được biết, đoàn rối của thôn kiên quyết không tham gia hội vì một số lý do “tế nhị”.

Tạm biệt hội Lồng tồng giữa lúc người còn đông, trò đã cạn. Các làn điệu then, lượn cất lên đơn lẻ, lạc lõng lẫn trong những bài hát mới, trong tiếng nhạc nước ngoài xập xình từ các lán “vui chơi có thưởng”- thực chất là cờ bạc, nhưng lại là những nơi “hấp dẫn” thanh thiếu niên hơn cả!

Chứng kiến những gì đang diễn ra ở lễ hội Lồng tồng thì không thể trách cứ rằng “đang thiếu một tâm thế văn hóa trong tâm lý người đi hội” bởi họ là những con người quá chất phác. Cứ đúng ngày, thấy đám đông là đi. Chỉ buồn nỗi lễ hội Lồng tồng ngày càng bị các nhà quản lý thả nó trong vòng tay của sự cảm hứng tùy tiện mất rồi! Thế nên chuyện Lồng tồng cứ nhàn nhạt, chuyện bản sắc (ví dụ như sự vắng bóng của rối que) ngày càng phôi phai cũng là điều dễ hiểu.

Trọng Hiếu

Việt Báo

Nhận xét tin Xuân về chảy hội Lồng tồng

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Xuân về chảy hội Lồng tồng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Xuan ve chay hoi Long tong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Xuân về chảy hội Lồng tồng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

Long Tong Xuan of flowing Assembly
Dinh Hoa, Thai Nguyen, Tin Keo, ATK Dinh Hoa, Quang Ma Chong, Circuit Thi Yen, the tribesmen, bumper crops, blindfolded catch goats, the cage Total, in particular, for example, the protector, leave their homes, relatives, village

To be present at the Long Tong festival famous throughout the North Vietnamese, we had to overcome more than 50 kilometers from the capital wind of thousands of Thai Nguyen. Early 10th January, the sun suddenly rain commonplace, as vegetables and whole hearts to meeting organizers. But just ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Thoi su 24h1510 Bat pho chanh thanh tra GTVT
    Thời sự 24h(15/10): Bắt phó chánh thanh tra GTVT

    Chấn động làng quê vụ nữ sinh giết cán bộ huyện; Jennifer Phạm sẽ là thảm họa của Cặp đôi hoàn hảo 2014?; Cá quả Tàu tiêm thuốc mê đổ về chợ; Truy sát từ nhà đến bệnh viện vì can thiệp đụng độ trên đường

  • Thoi su 24h1410 Su co hy huu tren duong sat VN
    Thời sự 24h(14/10): Sự cố hy hữu trên đường sắt VN

    Xử lý xe quá tải "giết" đường: Không có vùng cấm!; Sự cố hy hữu trên đường sắt Việt Nam; Tài xế trong clip "ngược chiều khó tin" ở HN trình diện; Truy sát kinh hoàng từ nhà đến bệnh viện;Việt Nam sắp nhận máy bay hiện đại nhất thế giới; Công an cử người canh rắn "khủng" cực độc... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 13/10.

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.