Thứ năm, 05 Tháng hai 2009, 10:55 GMT+7

Xuân về chảy hội Lồng tồng

Rủ nhau chảy hội Lồng tồng

- Để được có mặt tại lễ hội Lồng tồng nổi tiếng khắp vùng Việt Bắc, chúng tôi đã phải vượt hơn 50 km tính từ thủ đô gió ngàn Thái Nguyên. Sáng sớm mùng 10 tháng giêng, trời bỗng đổ mưa rả rích, làm rầu lòng người đi hội và cả Ban tổ chức. Nhưng chỉ một lát, trời hửng nắng, du khách tấp nập đổ về.

Ngày xuân đi hội Lồng tồng thêm tươi

Con đường vào Định Hóa mấy năm nay được mở rộng hơn từ sớm đã râm ran những tiếng nói, câu cười. Các chàng trai, cô gái Tày-Nùng trong những bộ quần áo mới nhất đang náo nức đi trảy hội Lồng tồng(Hội xuống đồng, lễ hội lớn nhất trong năm của bà con dân tộc Tày-Nùng).

Có lẽ mấy chục năm trước, cái không khí tưng bừng của ngày hội này đã khiến nhà thơ Tố Hữu viết những câu thơ: "... Áo em thêu chỉ biếc hồng/ Ngày xuân đi hội Lồng tồng thêm tươi".

Với bà con dân tộc Tày-Nùng, hội Lồng tồng là lễ hội vui nhất, lớn nhất trong năm. Trong ngày vui đó, bà con dân tộc Tày-Nùng thường chọn những mảnh ruộng lớn nhất, đẹp nhất để thực hiện nhiều nghi lễ, nhiều trò chơi dân gian, chuẩn bị nhiều món ăn để cầu mong cho mưa thuận gió hòa, cho mùa màng bội thu, cho cuộc sống ấm no.

Ảnh minh họa

Thầy mo đang làm lễ Yên Kỳ mong bình yên cho khắp vùng ATK Định Hóa


Lễ hội được diễn ra ngay tại Khu di tích Tỉn Keo-xã Phú Đình-huyện Định Hóa-một trong những địa danh nổi tiếng của "Thủ đô kháng chiến" thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Sau Lễ dâng hương tưởng niệm Bác Hồ tại Di tích Tỉn Keo, tiếng trống khai hội của già làng bản Đèo De vang lên bắt đầu cho không khí náo nhiệt của lễ hội.

Những quả còn quả còn ngũ sắc đua nhau bay nổi bật giữa rừng xanh, đích ngắm là cây cột cao chừng 25 mét, ở phía trên cùng có uốn một vòng tròn được dán giấy hồng đường kính chừng 50cm ghi hai chữ "Nhật - Nguyệt". Chỉ một lát, quả còn đầu tiên đâm thủng vòng tròn giấy được đón nhận bằng những tiếng hò reo vang dội của chừng hơn một vạn người.

Ảnh minh họa Ảnh minh họa
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Em Đỗ Thị Xuyên lớp 11A7 trường THPT Bình Yên là người may mắn nhặt được quả còn ấy. Cô bẽn lẽn nói về một năm mới hạnh phúc bởi ai nhặt được quả còn này là người gặp rất nhiều may mắn trong năm.

Trên bãi đất cao đằng kia Thầy mo vẫn cần mẫn làm lễ kỳ yên (cầu mong sự bình yên) cho tộc họ, cho xóm bản, cho khắp nơi trên vùng đất ATK Định Hóa, ngô, lúa chỗ nào cũng vàng sân:

"... Then chúc cho mọi người sức khỏe

Các dân tộc vui vẻ mừng xuân

Quyết theo Đảng triệu người một ý

Dao, Nùng cùng Sán Chí, Tày, Kinh..."

Ảnh minh họa

Thi bắn nỏ


Nét độc đáo của Hội Lồng tồng là bà con đi hội không chỉ để chơi, mà còn để bán những nông sản do nhà mình tự làm ra.

Ông Nông Đức Hòa, để một túm giỏ cá khoảng 2 chục chiếc dưới chân. Chúng được đan bằng trúc, hình dẹt, khá lạ mắt với người xuôi vốn quen với thứ giỏ tre hình quả bầu khô.

Hay bà Mạch Thị Yến, leo đèo vượt suối mang đến một lô “hàng hóa” do mẹ con bà tự làm để bán kiếm tí lời trong Hội Lồng tồng: bánh cuốn, bánh ngải, đặc biệt là bánh “phạ” – làm bằng bột nếp xay, viên tròn, thảo trong chảo mỡ rồi lăn vào mật mía, dùng để cúng tế đầu năm (“phạ” tiếng Tày là “Trời”).

Đi hội mà không về nguồn

Hội Lồng tồng vốn là lễ hội thiêng liêng của đồng bào các dân tộc miền núi phía Bắc, được mở vào dịp đầu năm, với các nghi lễ nhằm cầu cúng, lễ tạ thiên địa, cầu thần Nông, thần Phục Hy, Sơn thần, Thủy thần (những vị thần chi phối việc trồng tỉa) và Thành hoàng (vị thần bảo hộ cho dân làng), độ trì cho mưa thuận gió hòa, gia cầm sinh sôi, bản làng bình yên no ấm... Nhưng phần lễ được thực hiện cũng sơ giản cả về nghi lễ và đồ thờ cúng, ít mang lại cảm giác thiêng liêng cho người tham dự.

Chùm ảnh về những trò chơi biến tướng của cờ bạc:

Ảnh minh họa Ảnh minh họa
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Phần hội năm nay cũng nghèo nàn. Ngoài các trò chơi dân gian ném còn, bắn nỏ, bịt mắt đánh trống, bịt mắt bắt dê, kéo co, là… hết! Còn bao nhiêu trò chơi dân gian khác như: đi cà kheo, đánh yến, đánh quay, đẩy gậy, thi hát đối đáp (phong slư), đặc biệt là tiết mục biểu diễn rối que của người Tày thì đã vắng bóng hai năm nay.

Phần hội mỗi nơi mỗi nét đặc sắc riêng nếu như hội Lồng tồng Tuyên Quang có các cuộc thi “hoa hậu làng”, thi khâu quả còn, thi trâu kéo co. Hội Lồng tồng tại huyện Ba Bể (tỉnh Bắc Kạn) sôi động với các màn đua thuyền độc mộc, thì hội Lồng tồng Thái Nguyên bấy lâu vẫn nổi danh với tiết mục biểu diễn rối que độc đáo.

Ảnh minh họa

anh Ma Quang Chóng nghệ nhân ít ỏi có thể biểu diễn rối que chỉ còn biết
biểu diễn ở... nhà


Ấy vậy mà tiết mục này đã vắng bóng vài năm nay. Đi tìm câu trả lời, chúng tôi tìm đến nhà nghệ nhân Ma Quang Chóng, người ít ỏi còn lại có thể biểu diễn rối que. Thì được biết, đoàn rối của thôn kiên quyết không tham gia hội vì một số lý do “tế nhị”.

Tạm biệt hội Lồng tồng giữa lúc người còn đông, trò đã cạn. Các làn điệu then, lượn cất lên đơn lẻ, lạc lõng lẫn trong những bài hát mới, trong tiếng nhạc nước ngoài xập xình từ các lán “vui chơi có thưởng”- thực chất là cờ bạc, nhưng lại là những nơi “hấp dẫn” thanh thiếu niên hơn cả!

Chứng kiến những gì đang diễn ra ở lễ hội Lồng tồng thì không thể trách cứ rằng “đang thiếu một tâm thế văn hóa trong tâm lý người đi hội” bởi họ là những con người quá chất phác. Cứ đúng ngày, thấy đám đông là đi. Chỉ buồn nỗi lễ hội Lồng tồng ngày càng bị các nhà quản lý thả nó trong vòng tay của sự cảm hứng tùy tiện mất rồi! Thế nên chuyện Lồng tồng cứ nhàn nhạt, chuyện bản sắc (ví dụ như sự vắng bóng của rối que) ngày càng phôi phai cũng là điều dễ hiểu.

Trọng Hiếu

Việt Báo

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Vụ mất điện ở sân bay: Kíp trưởng thao tác sai kỹ thuật

Sự cố mất điện sân bay Tân Sơn Nhất khiến hàng loạt máy bay không thể hạ cánh là do kíp trưởng trực điện nguồn thao tác sai, dù cảnh báo này đã được ghi rõ trên cả 3 bộ lưu điện UPS.

Nhận xét tin Xuân về chảy hội Lồng tồng

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Xuân về chảy hội Lồng tồng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Xuan ve chay hoi Long tong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Xuân về chảy hội Lồng tồng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

Long Tong Xuan of flowing Assembly
Dinh Hoa, Thai Nguyen, Tin Keo, ATK Dinh Hoa, Quang Ma Chong, Circuit Thi Yen, the tribesmen, bumper crops, blindfolded catch goats, the cage Total, in particular, for example, the protector, leave their homes, relatives, village

To be present at the Long Tong festival famous throughout the North Vietnamese, we had to overcome more than 50 kilometers from the capital wind of thousands of Thai Nguyen. Early 10th January, the sun suddenly rain commonplace, as vegetables and whole hearts to meeting organizers. But just ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Thoi su 24h1811 BS quen kim mo trong bung benh nhan
    Thời sự 24h(18/11): BS quên kim mổ trong bụng bệnh nhân

    Đường sắt trên cao "tuyệt đối an toàn"; Mổ đẻ, BS ‘quên’ kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ ra viện; Lật mặt hàng chục cửa hàng xăng dầu lắp đặt IC giả; Mạo nhận con trai Bí thư HN "quỵt" hàng trăm triệu... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/11.

  • Thoi su 24h1711 Cong Ly mac quan nho len bia sach luat
    Thời sự 24h(17/11): Công Lý mặc quần nhỏ lên bìa sách luật

    Bình Dương lên tiếng về cáo buộc của ông Dũng "lò vôi"; Công Lý bức xúc vì bìa sách in hình anh cởi trần; Nữ "đại gia" Hà thành bị đánh thuốc mê cướp kim cương?; "Kho" sừng tê giác trong nhà đại gia Hà Tĩnh...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.