Việt Nam - Một trong những ví dụ thành công nhất về chuyển đổi kinh tế

Ông Jordan Ryan - Đại diện thường trú UNDP:

Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Tấn Dũng phát biểu tại Hội thảo.

(TPO) Sáng 12/1, tại Hà Nội đã diễn ra Hội thảo cấp cao lần thứ nhất về tổng kết 20 năm đổi mới ở VN. Tham dự có Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Tấn Dũng, ông Jordan Ryan - Đại diện thường trú UNDP...

Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Tấn Dũng: “Việt Nam đã đạt được những thành tựu toàn diện, to lớn và rất quan trọng”

Trưởng đại diện UNDP tại Việt Nam Jordan Ryan nhận xét: Toàn thế giới biết đến công cuộc cải cách đổi mới ở Việt Nam, coi Việt Nam là một trong những ví dụ thành công nhất về chuyển đổi kinh tế trong lịch sử đương đại, đổi mới làm thay đổi gần như tất cả mọi mặt của cuộc sống kinh tế.

Về phía Việt Nam, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Tấn Dũng đánh giá nhờ có đổi mới mà Việt Nam đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội, kinh tế tăng trưởng nhanh, cơ sở vật chất kỹ thuật được tăng cường, chính trị -xã hội luôn ổn định, quan hệ quốc tế được mở rộng.

Phó Thủ tướng Thường trực đã điểm lại 5 nội dung cơ bản của đổi mới kinh tế ở Việt Nam. Tuy nhiên, đồng chí cho rằng, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, trong 20 năm đổi mới ở Việt Nam cũng còn bộc lộ nhiều yếu kém, khuyết điểm và hạn chế. Trong đó nổi lên là: Trong lĩnh vực kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa còn chậm và hiệu quả thấp, thể chế kinh tế thị trường chậm được hình thành đồng bộ. Các cân đối vĩ mô chưa thật vững chắc. Còn thiếu chủ động và chưa có chiến lược để đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Trong lĩnh vực văn hóa xã hội và con người, tốc độ giảm nghèo có xu hướng chậm lại, tình trạng tái nghèo còn nhiều. Tỷ lệ hộ nghèo theo tiêu chuẩn quốc tế còn cao, khoảng cách chênh lệch giàu nghèo có xu hướng gia tăng. Chất lượng giáo dục và đào tạo còn thẩp. Trình độ khoa học và công nghệ còn lạc hậu so với các nước trong khu vực... Việc đổi mới và hoạt động của bộ máy Nhà nước chưa theo kịp yêu cầu của công cuộc đổi mới kinh tế - xã hội. Cụ thể là cải cách hành chính còn chậm, tình trạng quan liêu, tham nhũng, lãng phí chưa bị đẩy lùi.

Việt Nam cần nhanh chân hơn các quốc gia khác

Ông Jonathan Pincus - Chuyên gia kinh tế trưởng UNDP

Phân tích về những bài học rút ra từ thành công của nền kinh tế Trung Quốc mà Việt Nam có thể áp dụng, ông Jonathan Pincus - Chuyên gia kinh tế trưởng UNDP - nói Việt Nam cần chú ý vào các loại hình đầu tư đi cùng tiết kiệm trong nước. Ngoài ra cũng cần phải tìm cách chấm dứt tình trạng đầu tư dàn trải, không hiệu quả. Cần có sự tham gia tích cực hơn nữa của Nhà nước trong hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu.

Hệ thống tài chính Trung Quốc đóng một vai trò rất quan trọng trong chính sách hỗ trợ các Cty, tập đoàn củng cố sức cạnh tranh quốc tế. Đây là điểm mà Việt Nam cần phải học hỏi. Chúng ta phải đặt ra những câu hỏi Việt Nam cần phải làm gì để khuyến khích đầu tư, phạm vi thế nào? Để làm được điều này cần phải đưa ra một bản danh sách những điều cần phải làm ngay. Một lĩnh vực khác cũng cần phải xem lại đó là mức độ nhập khẩu: mối quan hệ giữa các ngành ở trong nước và nước ngoài.

Một số vấn đề khác cũng cần phải chú ý như đầu cơ đất đai, lãng phí đầu tư, tham nhũng và đặc biệt cần phải tránh những cái bẫy "chi phí thấp". Chính phủ cũng cần phải tạo dựng một sự phát triển bền vững. Về mặt kinh tế, Việt Nam có những điểm khác biệt so với Trung Quốc. Nếu chúng ta áp dụng hoàn toàn theo quy mô kinh tế của Trung Quốc hiện nay là chưa phù hợp.

Ông John Kurtz - Chuyên gia trưởng Cty tư vấn AT Kearney

Ông John Kurtz - Chuyên gia trưởng Cty tư vấn toàn cầu AT Kearney, chuyên về tư vấn năng lực cạnh tranh và xếp hạng các quốc gia về đầu tư nước ngoài - nhận định: Ở cấp quốc gia, Việt Nam đã thành công trong thập kỷ trước đối với 2 chỉ tiêu chính về khả năng cạnh tranh: tăng trưởng GDP và xuất khẩu. Một phần đáng kể của sự tăng trưởng đó là do những sáng kiến khác nhau về tự do hóa thương mại của Việt Nam. Tuy nhiên, Việt Nam cần phải xây dựng, phát triển chiến lược trong tương lai gần.

Hiện Việt Nam vẫn gặp phải những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh như: chi phí vận chuyển cao hơn, nhiều thủ tục vẫn còn rườm rà. Chúng ta cần chọn những nước láng giềng tương tự và tìm hiểu họ đã làm như thế nào trong việc giải quyết những yếu tố này.

Một điểm nữa cũng cần phải đề cập. Đó là dù Việt Nam đầu tư cho giáo dục tính theo phần trăm GDP cao hơn các quốc gia trong khu vực, nhưng tính tỷ lệ bình quân đầu người thì lại thấp hơn nhiều lần. Xét theo chỉ số lòng tin FDI của AT Kearney, Việt Nam đã tụt hạng từ 21 năm 2003 xuống thứ hạng 30 năm 2004.

"Đây là con số do chúng tôi tiến hành điều tra 1000 Cty dự kiến đầu tư trong vòng 3 - 4 năm tới vào Việt Nam. Kết quả thu được cho thấy các quốc gia trong khu vực đã tiến nhanh hơn so với Việt Nam trong nhiều mặt. Lời khuyên của chúng tôi là Việt Nam cần phải nhanh chân hơn các quốc gia khác".

Các ý kiến tại Hội thảo sẽ góp phần hoàn thiện và phát triển đường lối, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam từ nay đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020. Đây là hội thảo mở đầu cho dự án Hỗ trợ tổng kết 20 năm đổi mới ở Việt Nam do Viện Khoa học xã hội Việt Nam thực hiện với sự tài trợ của UNDP, chuẩn bị cho Đại hội Đảng CSVN lần thứ 10 diễn ra vào năm 2006.

Phạm Tuyên

Một số thành tựu trong 20 năm đổi mới GDP tăng gấp đôi trong vòng 10 năm (1991 – 2000), tỷ lệ tăng bình quân hàng năm là 7,5%. Tỷ lệ nghèo theo chuẩn quốc tế đã giảm từ 58% năm 1993 xuống 28,9% năm 2002 với khoảng 25 triệu người thoát cảnh đói nghèo, hoàn thành sớm so với kế hoạch toàn cầu: giảm một nửa tỷ lệ nghèo vào năm 2015 mà Liên Hợp Quốc đề ra. Chỉ số phát triển con người (HDI) được cải thiện từ 0,610 năm 1990 lên 0,691 năm 2002. Tính đến tháng 11/2004 đã có hơn 5000 dự án đầu tư nước ngoài còn hiệu lực với tổng số vốn đầu tư đăng ký trên 45,5 tỷ USD, trên 50% số vốn đi vào hoạt động.