Về Hà Tĩnh xem con dấu “giá” 5 triệu đồng

Người dân xúm lại "kể tội" con dấu.

Để có con dấu hoàn chỉnh cho bộ hộ sơ đi xuất khẩu lao động (XKLĐ), người dân xã Cương Gián (huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh) phải nộp 200 ngàn đồng cho xã. Nếu muốn làm hồ sơ “xuất ngoại” lần 2, con dấu “lên giá” tới 2 - 5 triệu đồng, gọi là khoản “đóng góp xây dựng quê hương”…

Chuyện lạ lùng trên cứ hiển nhiên tồn tại gần chục năm nay tại xã Cương Gián mà không cấp nào “thèm” can thiệp. Chuyện chỉ “nóng” lên khi một số người dân mạnh dạn đứng ra làm đơn tố cáo.

Con dấu 5 triệu đồng

Chiều 27/12/2006, chúng tôi đến xóm Ngọc Huệ, xã Cương Gián để tìm hiểu về “con dấu lạ”. Hàng chục người dân có con em đã và chưa đi XKLĐ túm tụm vây quanh chúng tôi, thi nhau “kể tội” con dấu.

Một đại tá về hưu, người vừa được người dân nơi đây bầu là “trưởng ban thanh tra” và là người dám đứng ra tố cáo sự việc, cho biết: “Thực ra trước đây tại Cương Gián, muốn làm hồ sơ đi XKLĐ thì “chỉ” phải nộp có 50 ngàn. Sau rồi lên 100, và gần hai năm nay là 200 ngàn đồng. Quy định này bất di bất dịch đối với người dân nơi đây. Còn việc con dấu 5 triệu là có thật. Sau khi làm hồ sơ XKLĐ, người nào mà phá vỡ hợp đồng, muốn làm hồ sơ đi tiếp thì phải nộp 5 triệu đồng UBND xã mới đóng dấu cho mà đi”.

Ông Trần Ngọc Bé, 64 tuổi, ở xóm Ngọc Huệ bức xúc: “Con gái tôi là Trần Thị Xuân, sinh năm 1979. Năm 1999 làm đi XKLĐ ở Hàn Quốc được 3 năm thì do lập gia đình, ông chủ cho về quê nhà để nghỉ sinh. Sau khi sinh xong, lên xã làm hồ sơ để sang lại, xã “đè” cổ phạt gia đình chúng tôi 5 triệu đồng thì mới đóng dấu cho. Vì muốn cho con cái thuận lợi trong công việc chúng tôi đã vay mượn để nạp cho con mà xin xã con dấu thì mới hay là ông chủ cũ của con tôi đồng ý là bảo lãnh nó sang. Vậy là mất không 5 triệu đồng”.

Ông Trần Đình Phùng - xóm trưởng xóm Ngọc Huệ - khẳng định: “Việc một số người dân muốn xin con dấu để hoàn chỉnh bộ hồ sơ đi XKLĐ phải nộp cho xã từ 2,5 đến 5 triệu đồng là có thật”. Xóm ông có 182 hộ và tương đương hơn 600 khẩu. Thời điểm cao nhất có đến hàng trăm con em đi XKLĐ, còn bây giờ cũng xấp xỉ 100 người.

Ông Phùng cũng cho rằng “cái này (“luật” nộp phạt 2 triệu và 5 triệu đồng - PV) đã được HĐND xã Cương Gián quy định và đây là số tiền nộp phạt nhằm mục đích để răn đe”. Không riêng xóm ông Phùng mà luật định này có hiệu lực trên phạm vi toàn xã...

Thu 5 triệu đồng tiền "đóng góp xây dựng quê hương".

Anh Hương ngao ngán giải thích: “Tôi làm sai, công ty đã phạt rồi sao xã lại phạt chúng tôi tiếp? Anh đi nhiều xem ở đâu có luật tục này hay không, ở đâu mà có việc muốn đóng dấu thì phải nạp 5 triệu đồng!”.

Chưa hết chuyện nực cười…

Về Cương Gián mà nghe, còn rất nhiều chuyện lạ. Người dân giãy nãy: Ở đâu có chuyện tháng 7 đóng dấu cho con người ta đi XKLĐ, đến tháng 10 lại có lệnh nhập ngũ. Trong khi đối tượng đang ở bên trời tây, ở nhà gia đình phải nộp phạt cho xã 500 ngàn đồng.

Ông Trần Ngọc Bé kể: “Tôi có thằng con trai tên là Trần Đức Thu, 26 tuổi. Tháng 7 năm 2001, cháu làm hồ sơ đi XKLĐ ở Malaysia. Xin mãi xã mới đóng cho con dấu. Đến tháng 11 năm đó, xã có lệnh nhập ngũ đối với con tôi trong khi nó đang làm thủ tục để xuất ngoại. Thấy thế, xã đã phạt gia đình chúng tôi 500.000 đồng vì tội có con trốn đi bộ đội. Tôi thấy thật lạ đời!”.

Hay chuyện “thằng” anh sai, xã bắt vạ “thằng” em. Anh Hoàng Thế Cường ở xóm Ngọc Huệ minh chứng: “Năm 1999, tôi làm hồ sơ đi XKLĐ ở Hàn Quốc với hợp đồng 2 năm. Sau khi hết hạn tôi bỏ ra ngoài làm việc được 5 năm mới về. Năm 2001, em trai tôi là Hoàng Văn Minh làm hồ sơ đi Hàn Quốc. Xã bảo phải nạp 2,5 triệu thì xã mới đóng dấu cho.

Em tôi mới hỏi lý do thì xã bảo anh mày phá vỡ hợp đồng thì mày phải chịu. Không nạp thì không cho dấu. Em tôi đành cắn răng nạp phạt. Nhưng đau đớn thay, chuyến đi XKLĐ đó em tôi gặp phải công ty lừa, không đi được. Ngoài khoản mất oan cho xã, gia đình tôi còn mất cho công ty đó 4.000 USD”.

Người dân ở đây chua xót gọi đó là kiểu “phạt liên đới”, “phạt dây chuyền”…

Chuyện lạ lùng mà cười ra nước mắt! Ở Cương Gián, ngoài con dấu 5 triệu, những con dấu 1 triệu, 2 triệu nhiều vô kể. Việc người không có tiền nộp “mua” dấu, phải “cắm” cả sổ lương, sổ hưu cho xã, cũng thường xuyên xảy ra…

(Còn nữa)

Đặng Nguyên Nghĩa