Tướng Giáp qua con mắt một nhà nghiên cứu lịch sử quân sự Mỹ

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tuong Giap qua con mat mot nha nghien cuu lich su quan su My
Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

"…Cuộc đời chỉ huy quân sự của ông trải dài từ tháng Chạp năm 1944, ngày thành lập hạt giống đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam - đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân - đến tháng 2/1980, ông thôi giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng, hiển nhiên ông vẫn là người có uy tín nhất trong địa hạt quân sự ở Việt Nam".

Ông Cecil B. Curry, một trong những chuyên gia nghiên cứu lịch sử quân sự đương đại của Mỹ, giảng dạy lịch sử trong ba mươi năm tại trường Đại học bang Nam Florida, đã viết cuốn sách nhan đề Võ Nguyên Giáp, một thiên tài quân sự. Cuốn sách được xuất bản tại Mỹ năm 1997, đã được dịch sang tiếng Pháp ấn hành ở Paris năm 2003 và cũng đã được dịch sang tiếng Trung xuất bản ở Bắc Kinh…

Nhân dịp sinh nhật lần thứ 95 của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, xin trân trọng giới thiệu bản lược dịch tiếng Việt phần kết, trong cuốn sách Võ Nguyên Giáp, một thiên tài quân sự.

“Trải qua năm tháng, ông đã trở thành không những là một huyền thoại mà còn là một thiên tài quân sự của thế kỷ XX. Không phải chỉ do tài cầm quân xuất sắc, đề ra những chiến lược hiệu nghiệm đánh bại những danh tướng hàng đầu của Pháp và Mỹ trong suốt ba mươi năm chiến đấu liên tục.

Cứ nhìn vào thành tích của ông, ông là vị tướng lĩnh chiến đấu chống kẻ thù bắt đầu từ một hoàn cảnh yếu kém trầm trọng: thiếu trang bị, vũ khí thiếu nguồn tài chính, bắt đầu từ không có quân đội, vậy mà vẫn có thể đánh thắng liên tiếp từ quân Nhật đến quân đội của Pháp, đế quốc thuộc địa thứ hai và Hoa Kỳ.

Trong hơn 30 năm ông đã xây dựng một đội quân hùng hậu và đã giành chiến thắng bắt đầu từ con số 0 và làm được điều đó trong một đất nước nghèo nàn, thiếu thốn phương tiện và cả trong điều kiện chiến tranh kéo dài, sự uy hiếp nặng nề của các thế lực thù địch bên ngoài cùng với những khuyết điểm chủ quan trong sự quản lý đất nước. Đằng sau mỗi thắng lợi người ta thấy tướng Giáp là nguồn động lực. Quá trình công tác của ông và kết quả đạt phi thường, chính cái đó tạo nên thiên tài quân sự.

…Không phải trận nào, tướng Giáp cũng thắng. Tuy nhiên sự sáng suốt của ông và những phán đoán quân sự của ông thường là đúng và đối với một cựu giáo sư lịch sử không được đào tạo chính quy về quân sự thì đó là điều phi thường!

Cũng như George Washington và Nathanael Greene ở Mỹ ông đã học những kiến thức cơ bản về chiến tranh khi phải tiến hành chiến tranh. Ông đã tự đào tạo như thế, khi đọc sách hoặc khi bắt tay vào làm. Sách vở không phải là sự trợ giúp lớn lao lúc đầu.

Trước khi rút vào hoạt động bí mật và sang Trung Hoa năm 1940, ông thường đến Thư viện Trung ương ở Hà Nội tra cứu Bách khoa toàn thư, ông đã tìm thấy một đoạn miêu tả lựu đạn và kíp nổ. Sau này ông tâm sự: “Tôi đọc nhưng thật là khó hiểu”. Dưới chế độ thực dân, thứ vũ khí duy nhất người dân thuộc địa được cấp giấy phép sử dụng là súng săn thì chính ông cũng chỉ được biết trong cuốn Bách khoa toàn thư của Pháp. Đoạn văn nói về lựu đạn và kinh nghiệm sử dụng súng săn, như lời ông nói “là sự hiểu biết duy nhất của tôi về vũ khí”.

Tướng Giáp là con người thông minh và giàu trí tưởng tượng, ông học quân sự trong thực tế, hiện tại chứ không học trong một Viện hàn lâm quân sự nào. Ông chưa từng học trường sĩ quan, không qua một trường cao đẳng quân sự nào do đó không có các “giải pháp học đường” mà các học sinh sĩ quan khao khát tìm tòi để khi tốt nghiệp được bổ nhiệm vào một vị trí “đúng đắn”.

Tướng Giáp đề cập các vấn đề không có giả định trước mà các sĩ quan được đào tạo có bài bản thường đem theo họ. Lúc đầu ông tiếp cận vấn đề rất linh hoạt. Mỗi tình huống quân sự đặt ra thường đòi hỏi cách trả lời mới mẻ theo cách vừa làm vừa học, vừa làm vừa rút kinh nghiệm.

Sau này trong những năm chống Mỹ, những bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tế chiến trường, không theo một giáo trình có sẵn nào, được tổng kết lại thành nguyên tắc chỉ đạo, nâng lên thành một học thuyết quân sự mang dấu ấn của riêng ông, được chính thức hóa và mọi người chấp nhận.

Cái độc đáo ban đầu, sau một thời gian trở thành chân lý phổ biến. Chiến tranh và lực lượng vũ trang càng phát triển, tướng Giáp càng phải đào tạo một đội ngũ đông đảo cán bộ dưới quyền từ chỗ lúc đầu có khoảng cách đôi khi khá lớn về trình độ so với yêu cầu từng giai đoạn phát triển, về sau trở thành những sĩ quan tài ba hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ…

Quân đội của ông thường tác chiến xa trung tâm chỉ huy. Họ chỉ thông tin với ông bằng những phương tiện thô sơ không hơn thế kỷ XVIII. Vậy phải tin vào quá trình đào tạo của họ, tin vào tính sáng tạo tự chủ của họ trên thực địa, mới giành được chiến thắng cuối cùng.

Những thử thách mà Giáp cần phải vượt qua đã khiến ông trở thành bậc thầy về chiến thuật, về hậu cần, và về chiến lược. Về mặt chiến lược, tướng Giáp đã chứng minh sự cần thiết phải kết hợp mục tiêu chính trị với hoạt động quân sự, xác định cho sĩ quan và quân sĩ của ông lý tưởng chính nghĩa của cuộc chiến tranh giải phóng, tạo nên sức mạnh tinh thần của quân đội và niềm tin sắt đá vào thắng lợi cuối cùng…

Còn về hậu cần, trong những năm đầu, ông đã đưa được những đại đoàn quân chính quy đến chiến trường để chống lại quân Pháp bằng cách sử dụng một hệ thống giao thông còn thô sơ hơn César thời cổ đại. Những dân công, những người lính đi bộ lên đường hàng nghìn cây số để đến chiến trường. Họ mang vác không dưới nửa tạ hàng trên lưng, leo những cái dốc nghiêng trên 40o, vượt qua những con suối lũ, bị thú dữ, rắn rết, côn trùng quấy rầy, ăn không đủ no, còn bị những cơn sốt rét rừng hành hạ, không kể mỗi bước đi trên con đường vạn dặm, tính mạng luôn luôn bị đe dọa vì những cuộc bắn phá của máy bay địch.

Đối với những gì đã đạt được như thế người ta thừa nhận Giáp có tài tổ chức hậu cần nhưng ở phương Tây ít người muốn nhìn nhận tầm vĩ đại về chiến thuật và chiến lược của ông. Ngày 7/2/1991 tại cuộc gặp gỡ các chuyên gia nghiên cứu về quân sự ở Atlanta (Hoa Kỳ) người ta còn miêu tả ông như một thiên tài về hậu cần nhưng tầm thường về chiến thuật và chiến lược. Đúng là chuyện nực cười.

Một nhà chiến thuật bậc thầy là người tỏ ra có tài mưu lược, biết tổ chức chiến đấu một cách khôn khéo, có hiệu suất chiến đấu cao, biết đánh thắng kẻ địch nổi trội hơn, đa dạng hơn. Tướng Giáp là con người như thế.

Một chiến lược gia bậc thầy, đó là con người có thể vượt qua những thảm họa tiềm ẩn, rút ra những bài học sau những lần thất bại. Giáp là con người không thiếu những cách làm như thế. Những chiến dịch không thành công trong thời kỳ đầu cuộc chiến tranh chống Pháp đã dạy cho ông cách chỉ huy như thế nào, cách điều động binh lực ra sao để giành chiến thắng.

Một chiến lược gia bậc thầy là con người có thể hiểu rõ được kẻ địch, khai thác những nhược điểm của đối phương, nắm được bản chất toàn bộ cuộc chiến. Giáp là con người như thế. Những người dân đã trở thành những chiến binh không được biết đến, chính họ làm cho kẻ địch bị hao mòn, mệt mỏi, làm cán cân lực lượng ngả dần về phía họ... Nhưng không phải tất cả chỉ có thế. Giáp biết tránh né hình thái “chiến tranh vì chiến tranh” mà cả hai địch thủ chính của ông đều cố giương ra để ông phải sập bẫy.

Tướng Giáp viết : “Chúng tôi cho rằng chiến lược chiến tranh của chúng tôi không phải chỉ liên quan đến những công việc thuần túy quân sự. Chiến tranh phải là một chiến lược tổng thể, kết hợp nhiều yếu tố khác nhau. Mục đích chính trị là căn bản. Quân đội không phải chỉ có nhiệm vụ chiến đấu mà phải giáo dục quần chúng. Như vậy mọi người đều là lính. Tất cả, mỗi làng, mỗi quận huyện là một pháo đài và cả nước chúng tôi là một chiến trường rộng lớn”.

Ông cũng nói : “Chúng tôi tập trung lực lượng ở vùng này hay vùng khác tùy thuộc vào điều kiện chính trị chiếm ưu thế từng thời kỳ trong từng giai đoạn. Điều này là một nguyên tắc chiến lược rất quan trọng để tiến hành chiến tranh toàn dân”. Lòng tin vào vai trò của nguyên tắc cũng quan trọng như đối với kết quả thực hiện. Lần đầu tiên Giáp nhắc đến một trích dẫn khi còn là sinh viên và ông tin rằng mọi sự xảy ra sau đó trong cuộc đời ông có nguồn gốc từ nguyên tắc đó, mà ông thường nhớ lại: “Chúng tôi ở đây là vì ý nguyện của nhân dân và chúng tôi sẽ không bao giờ lùi bước”.

Năm tháng trôi qua, chiến thắng càng được nhân lên, Giáp càng tỏ ra hiểu rất sâu chiến lược của ông. Nhờ trí sáng tạo phong phú và hiểu biết vững vàng các nguyên tắc chiến tranh và chiến lược, ông vượt qua một cách đều đặn các địch thủ của ông vốn được đào tạo một cách truyền thống hơn.

Ngay cả trong những lúc khó khăn ông càng tỏ ra điềm tĩnh, linh hoạt, kiên nhẫn và ngoan cường. Ông luôn luôn theo dõi động thái của chiến trường, dũng cảm thay đổi cách đánh địch để đánh những trận chắc thắng. Ông biết chấp nhận bước lùi tạm thời, rút ra những bài học, để rồi quay trở lại cuộc chiến được chuẩn bị tốt hơn.

Với tư cách vừa là người giảng dạy vừa là người rèn luyện tướng sĩ, ông tạo cho quân đội của ông niềm tin vững chắc vào phẩm chất chỉ huy của ông, phát huy lòng dũng cảm để kháng cự bất kể có lúc đang còn ở thế yếu rõ rệt so với đối phương cũng như hun đúc cho họ ý chí hy sinh cho sự nghiệp của đất nước.

Tướng Giáp nắm vững nghệ thuật “giữ kín” ý đồ chiến lược để lừa đối phương, biết khoét sâu nhược điểm của địch, biết rút quân tránh xung trận trong tình thế bất lợi để bảo toàn lực lượng, biết sử dụng yếu tố bất ngờ về thời gian và không gian để hạn chế chỗ mạnh nhất thời của đối phương, biết đánh thắng những trận then chốt để làm thay đổi tương quan lực lượng xoay chuyển cục diện chiến trường, và khi đã tạo đủ thế và lực áp đảo đối phương, ông đã điểm “trúng huyệt” kẻ thù để giành thắng lợi cuối cùng. Trong suốt chiều dài lịch sử, ít người giành được nhiều chiến tích có tầm cỡ ngang với ông…”

Dịch giả Nguyễn Văn Sự

Theo Tiền phong

Việt Báo
Comment :Tướng Giáp qua con mắt một nhà nghiên cứu lịch sử quân sự Mỹ
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tướng Giáp qua con mắt một nhà nghiên cứu lịch sử quân sự Mỹ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tuong Giap qua con mat mot nha nghien cuu lich su quan su My ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tướng Giáp qua con mắt một nhà nghiên cứu lịch sử quân sự Mỹ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
Giap through the eyes of a researcher with the U.S. Military History
General Giap, Vo Nguyen Giap, Vietnam propaganda team Liberation Army, Vietnam People's Army, a historian, minister Defense, the military, in the county, date of establishment, the ministry, military, sir, strategy, war, in
"... The life of his military command stretches from December year 1944, founding the first seeds of the Vietnam People's Army - Vietnam propaganda team liberators - to 2/1980, he stepped down as defense minister, obviously ...
  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Thoi su 24h1606 Danh ghen kinh hoang o Ha Dong
    Thời sự 24h(16/06): Đánh ghen kinh hoàng ở Hà Đông

    CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt; Mẹ 9x bỏ xác con gái ở bụi keo: Bán xe máy, quay lại xin làm phụ hồ; Cuộc sống hiện tại của 3 cha con bé trai bị bỏ rơi ở quán phở; Hơn 1.000 người tìm phi công Su-30 từ Hà Tĩnh đến Thái Bình; Gia cảnh của mẹ trẻ bị tố giả khổ lên mạng xin sữa cho con rồi đem bán

  • Thoi su 24h1506 Con rai vang ma quanh dam cuoi bo
    Thời sự 24h(15/06): Con rải vàng mã quanh đám cưới bố

    Chốt hạn đường sắt Cát Linh-Hà Đông:Phi thường hay phi thực tế?; Dòi trong cơm KTX ĐHQG: Chắc nuốt vài chục con vào bụng rồi!; Sữa Meiji Nhật Bản ở Việt Nam có thể là hàng giả; "Cò" dịch vụ đăng ký xe máy: Đưa 3,8 triệu đồng, 30 phút sau có giấy tờ!; Bé trai bị cắn tím người: Hiệu trưởng trường MN đến tận nhà xin lỗi

  • Thoi su 24h1406 MB tiem kich Su30MK2 mat lien lac
    Thời sự 24h(14/06): MB tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc

    Đường sắt Cát Linh-Hà Đông lại thất hứa: Lỗi phía Việt Nam?; Phượt thủ người Anh mắc sai lầm gì khi leo núi ở Sa Pa?; Máy bay tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc trong khi bay huấn luyện; Nữ sinh tử vong sau truyền nước: Phòng khám Thành Mỹ chịu trách nhiệm?; Rò rỉ khí độc amoniac ở hãng nước đá, nhiều người chạy tán loạn;

  • Thoi su 24h1306 Co gai bi sat hai nhet trong bao tai
    Thời sự 24h(13/06): Cô gái bị sát hại, nhét trong bao tải

    Tranh cãi về chất phenol "cực độc" trên cá nục; Báo động giới trẻ hồn nhiên mua "bóng cười" bằng mạng sống; Chồng nổi máu ghen dùng dao kề cổ vợ gây náo loạn Hà Nội; Đã xác định nguyên nhân nữ sinh 20 tuổi tử vong sau khi truyền nước; Dân xếp hàng chờ nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1206 1806
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/06 - 18/06)

    Đánh ghen "hội đồng" trước BigC Hà Đông; Toàn cảnh vụ dùng ô tô truy sát, nã đạn ở Hải Dương; Những bí mật đường dây cá độ nghìn tỷ của chủ salon ôtô; Từ chối chuyện chăn gối, chồng bị vợ đánh đến chết; Thầy tu trẻ vướng chuyện ái tình đẫm máu và nước mắt;....là những tin đáng chú ý.

  • Su kien quoc te noi bat 56116
    Sự kiện quốc tế nổi bật (5/6-11/6)

    Trung Quốc ráo riết xây dựng hải đăng ở Trường Sa; Nga có thể đánh bại NATO trong 60 giờ; Tổng thống Obama hậu thuẫn mạnh mẽ cho bà Hillary Clinton; Trung Quốc sẽ xây trạm nghiên cứu khổng lồ dưới Biển Đông... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 0506 11062016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (05/06 - 11/06/2016)

    Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu BIDV, Vietinbank phải trả cổ tức bằng tiền mặt; Vinalines xin thanh lý 6 con tàu; Bầu Đức viết tâm thư xin cổ đông thời gian vượt khó; lãi suất cho vay mua nhà ở xã hộixuống còn 4,8%...Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện

  • Nghin le chuyen tuan qua 0506 11062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 05/06 - 11/06/2016

    Phượt thủ người anh tử nạn khi leo Fansipan; Chìm tàu du lịch trên sông Hàn; Cá chết nổi trắng hồ Hoàng Cầu; Cột điện mọc xuyên nhà dân giữa Hà Nội; Ớn lạnh thứ ma dược mới núp bóng thuốc lá thơm; Lộ diện đường dây mua chứng chỉ tiếng Anh có 1-0-2 tại Ninh Bình... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.