Tiêu dùng - tiêu thụ?

Câu chuyện văn hóa

Tieu dung tieu thu
Trung Quốc đang bước những bước dài đến một xã hội tiêu thụ. Giá trị sử dụng gán cho một sản phẩm hay một dịch vụ, những ý nghĩa cùng những thái độ ứng xử trong tiêu dùng của người Trung Quốc hiện nay ngày càng bị chi phối bởi một nhu cầu chuyển tải một “giá trị mang ý nghĩa biểu tượng”.

Ta hãy thử xem GDP bình quân đầu người của Trung Quốc. Chỉ số này phản ánh mức độ giàu có của người dân ở một quốc gia: năm 1890, cách nay 117 năm, GDP bình quân của người Mỹ đã đạt đến mức 3.396 USD (giá USD năm 1990) trong khi GDP bình quân của người Trung Quốc chỉ mới vượt qua mức 1.000 USD vào năm 2003. Theo mục tiêu chung do đại hội Đảng lần thứ XVI (tháng 10-2002) đề ra, Trung Quốc dự kiến tăng GDP bình quân đầu người vượt hơn mức 3.000 USD (không tính tăng giá) vào năm 2020.

Trong xã hội Trung Quốc mở cửa và cải cách kinh tế theo hướng thị trường vào cuối những năm 1970, một bữa ăn gồm cơm và thịt còn là giấc mơ của đa số người dân. Theo thống kê, năm 1978 GDP bình quân đầu người dân là 379 nhân dân tệ - khoảng 100 USD - và cho dù điều này đã đưa Trung Quốc vào thứ hạng 100 trên tổng số hơn 190 quốc gia khác trên thế giới, nhưng vẫn đứng cạnh Zaire mà vào thời điểm ấy được biết đến như một quốc gia cực nghèo.

Do vậy, Trung Quốc cũng là một quốc gia nghèo tiêu biểu. Từ năm 1978-2005, GDP bình quân của người Trung Quốc đã tăng theo tốc độ bình quân hằng năm trên 9% trong suốt 27 năm để đạt mức 1.703 USD vào năm 2005, cho phép 200 triệu người Trung Quốc vượt qua ngưỡng nghèo đói. Tuy nhiên, do gánh nặng dân số cùng những khoảng cách giữa thành thị và nông thôn, GDP bình quân đầu người đã không phản ánh đúng mức thu nhập thực tế giữa những thành phố lớn và vừa ở phía đông của Trung Quốc.

Do vậy năm 2005, GDP bình quân đầu người ở Thượng Hải là 6.389 USD và ở Bắc Kinh là 5.504 USD, gấp 3,75 lần và 3,23 lần so với GDP bình quân đầu người của toàn Trung Quốc. Một thiểu số các thành phố lớn của Trung Quốc đã bước vào một xã hội “tiêu thụ” do mức tiêu dùng của họ và nhất là do thái độ và những suy nghĩ của họ liên quan đến tiêu dùng. Liu Xin, giám đốc Viện nghiên cứu kinh tế thuộc Trường đại học Nankai, ở Tianjin cho rằng từ năm 2002, nền kinh tế Trung Quốc đã bắt đầu diễn ra một bước ngoặt. Đặc điểm của chu kỳ kinh tế mới là ở chỗ sự tăng trưởng chủ yếu được thúc đẩy bởi những khu vực tập trung lớn về vốn như bất động sản và xe hơi mà người tiêu dùng chủ yếu là những thành phần dân cư có thu nhập cao. Sự phát triển của những khu vực này đã dẫn đến tăng trưởng nhanh của đầu tư vào lĩnh vực thép, nguồn năng lượng và vật liệu xây dựng.

Cho dù Trung Quốc đã bước hay chưa bước hoàn toàn vào thời kỳ xã hội tiêu dùng, thì điều quan trọng là đã xuất hiện một tầng lớp những nhà giàu mới có sức mua vững chắc. Họ vừa chứng tỏ xã hội tiêu dùng là gì, vừa cho thấy văn hóa tiêu dùng là như thế nào. Tầng lớp xã hội này rất chuộng hình thức bên ngoài. Những nhà giàu mới này là những tác nhân tiêu dùng chính ở Trung Quốc. Cho dù số lượng của họ còn hạn chế, song chính họ sẽ là những người khởi động và hướng dẫn các khuynh hướng tiêu dùng.

Theo Liu Xin, sự tăng trưởng kinh tế chủ yếu dựa trên vai trò động lực được thúc đẩy bởi việc tiêu dùng những sản phẩm de luxe của những người giàu có, trong khi tầng lớp đông đảo những người tiêu dùng có thu nhập bình thường khác bị đẩy xuống hàng thứ yếu trong cấu trúc tiêu dùng. Chủ nghĩa tiêu thụ có một tác động tích cực nhất định để chống lại thứ chủ nghĩa bình quân dưới thời nền kinh tế tập trung. Ở một đất nước khi mà trong quá khứ, thực phẩm cơ bản trong mùa đông còn là bắp cải trắng vốn có thể dự trữ suốt mùa, còn ngày nay là có thể thưởng thức mọi thứ hoa trái của mỗi mùa, thậm chí là ăn bắp cải kèm với thịt vịt, thì rõ ràng đã có một bước tiến vĩ đại! Nhưng mọi chuyện đã rắc rối hơn nhiều.

Trong cuốn sách Xã hội tiêu dùng xuất bản năm 1970, nhà xã hội học Pháp Jean Baudrillard đã khẳng định chủ nghĩa tiêu thụ là một lối sống ở đó người ta tiêu dùng không phải để thỏa mãn những nhu cầu thật, mà là chạy theo thỏa mãn những khao khát bị “chào mời” và bị kích thích. Nói cách khác, cái mà người ta tiêu dùng không phải là giá trị sử dụng của một sản phẩm hay của một dịch vụ mà đúng hơn đó là “ý nghĩa mang tính biểu tượng” mà họ chuyển tải.

Chẳng hạn: chắc chắn không phải giá trị sử dụng đã thúc đẩy những lao động “cổ trắng” thị dân mua xe hơi hàng hiệu hay những căn hộ cao cấp trong khi lại dè sẻn ăn, mặc, và trong khi trở thành nô lệ cho những khoản vay của mình, họ lại bị thúc đẩy bởi sự khao khát muốn cho những người khác thấy hình ảnh họ là một con người “thành đạt”, có một “vị trí” nhất định trong xã hội, có một cuộc sống đáng thèm muốn. Rất đông người Trung Quốc giờ đang mơ tưởng những dự định tiêu dùng hoành tráng mà không quan tâm biết rằng liệu những những khoản tiêu dùng ấy có khiến họ gặp khó khăn hay không. Đó phải chăng là những triệu chứng của một xã hội tiêu dùng?

TRUNG NGUYỄN

Việt Báo

Video nổi bật

Cận cảnh “vòi rồng” càn quét ở Thái Bình
00:00 / --:--

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Sẽ chẳng còn con gì ngoài con người!

Trong vài năm trở lại đây, việc động vật bị hành hạ và động vật quý hiếm bị giết hại vì mục đích thu lợi nhuận đang diễn ra một cách đầy man rợ bởi bàn tay con người

Nhận xét tin Tiêu dùng - tiêu thụ?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tiêu dùng - tiêu thụ? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tieu dung tieu thu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tiêu dùng - tiêu thụ? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

consumption - consumption?
GDP per capita, use value, consumer society, the Chinese, a product, consumers, the people, the meaning, economics, motivation, attitude, years, dollars, people

Chinese walking strides to a consumer society. use value is assigned to a product or a service, the same meaning in the behavior of Chinese consumers are now increasingly dominated by a transfer needs ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su 24h277 QN ngap nang sau tran mua lich su
    Thời sự 24h(27/7): QN ngập nặng sau trận mưa lịch sử

    Quảng Ninh ngập nặng sau trận mưa lịch sử; Biểu tượng sexy nhất của điện ảnh Việt thập niên 90; Vì sao hàng xóm không mua 'bức tường 1 tỷ'?; Hà Nội: Cảnh nhấc bổng xe tải mắc kẹt trên cầu vượt; Hàng chục cán bộ ngân hàng tại phiên xử đại gia nợ 1.600 tỷ...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 27/7.

  • Thoi su tuan qua Dung thu phi duong bo voi xe may
    Thời sự tuần qua: Dừng thu phí đường bộ với xe máy

    Khách bị trói vì cố tình hút thuốc trên máy bay Vietnam Airlines; Thí sinh chật vật tra cứu điểm thi; Nữ đại gia bị thợ làm tóc lừa 288 tỷ đồng; Cán bộ Thanh tra Chính phủ bị bắt vì nghi vấn nhận 100 triệu đồng; Du khách Việt ăn cắp hàng hiệu ở Thụy Sĩ; Vụ giết 4 người ở Nghệ An: Bất ngờ về nghi phạm...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h257 Dai tuong Phung Quang Thanh ve den Ha Noi
    Thời sự 24h(25/7): Đại tướng Phùng Quang Thanh về đến Hà Nội

    Đại tướng Phùng Quang Thanh về đến Hà Nội; Triệt phá đường dây cực lớn, thu 5,5 tấn ma túy; LS nói về những 'bất thường' sau phiên xử Lý Nguyễn Chung; gần 40.000 điểm liệt môn Toán: ‘Tôi thấy choáng!’; nhiều người chết và bị thương vì tai nạn giao thông;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 25/7.

  • Thoi su 24h247 Hanh khach bi troi tren may bay
    Thời sự 24h(24/7): Hành khách bị trói trên máy bay

     Khi lương chủ tịch tập đoàn nhà nước "bất ngờ" bị lộ; Giọng đọc huyền thoại của VTV giờ ra sao?; Khách bị trói vì cố tình hút thuốc trên máy bay Vietnam Airlines; Trẻ sơ sinh chết bất thường: Bộ Y tế vào cuộc

  • Thoi su 24h237 Mot can bo Thanh tra Chinh phu bi bat
    Thời sự 24h(23/7): Một cán bộ Thanh tra Chính phủ bị bắt

     Nhiều ĐH dự kiến điểm chuẩn nguyện vọng 1; Tuyên án Lý Nguyễn Chung, xác minh thêm lời khai nhân chứng; MC Quang Minh bị hôn mê sâu; Chính thức đề xuất dừng thu phí đường bộ xe máy

  • Du khach Viet an cap o Thuy Si
    Du khách Việt ăn cắp ở Thụy Sĩ

    Chưa tìm được cách ngăn ngừa người ra nước ngoài buôn lậu, trộm cắp hoặc vi phạm thuần phong mỹ tục nước sở tại nên chúng ta sẽ còn xấu mặt dài dài

  • Bat nguyen Chu tich Tap doan Dau khi VN
    Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN

    Cựu Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PetroVietnam - PVN) Nguyễn Xuân Sơn bị khởi tố để điều tra hành vi "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" - tội danh được quy định tại điều 285 Bộ luật Hình sự. Báo điểm.. ------------ Xem thêm: Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN, http://vietbao.vn/tp/Bat-nguyen-Chu-tich-Tap-doan-Dau-khi-VN/12123701/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tuan Hung vang bay dap tra My Linh
    Tuấn Hưng "văng bậy", “đáp trả” Mỹ Linh

    Nhiều người tỏ ra không hài lòng với cách ứng xử của Tuấn Hưng, trong đó có diva Mỹ Linh. ------------ Xem thêm: Tuấn Hưng "văng bậy", nổi nóng với Bài hát yêu thích1, http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Tuan-Hung-vang-bay-noi-nong-voi-Bai-hat-yeu-thich1/350613756/235/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Trung Quoc giup Lao xay duong sat cao toc
    Trung Quốc giúp Lào xây đường sắt cao tốc

    Dự án giúp Lào có vốn nhưng cũng giúp chính TQ nhằm đạt được 3 mục đích lớn: Xuất khẩu vốn; xuất khẩu công nghệ và xuất khẩu con người.

  • Nu tho dan nguc tran xon xao dan mang
    'Nữ thổ dân ngực trần' xôn xao dân mạng

    Hot girl thổ dân xinh đẹp ngực trần đang trở thành từ khóa hot được cư dân mạng tìm kiếm, thông tin về cô gái này cũng nhanh chóng được tìm thấy.

  • Su kien quoc te noi bat 197257
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/7-25/7)

    Thỏa thuận hạt nhân Iran gặp trở ngại tại Quốc hội Mỹ; Hải quân Trung Quốc tập trận lớn trên Biển Đông; Sách trắng Nhật tố cáo trực tiếp Trung Quốc gây hấn ở Biển Đông; Tin chấn động: NASA công bố tìm thấy Trái đất thứ 2 là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 207 267
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/7 - 26/7)

    Fan thu thập 2.000 bằng chứng nói xấu Taeyeon (SNSD), Vụ "Lệ Quyên cho con đi tiểu trên máy bay": hết "sốt" báo Mỹ, lại lên báo Anh, Sơn Tùng MTP bị nghi ngờ về giới tính, Sau tin đồn chia tay Kim Lý, Trương Ngọc Ánh tình tứ bên trai lạ, "Trò cưng Mỹ Tâm hát hit Sơn Tùng M-TP vượt trội bản gốc".... là những tin chính nổi bật trong tuần.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1907 2507
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/07 - 25/07)

    Vụ chặt cây xanh: Hàng loạt cán bộ bị giáng chức, chuyển công tác; Du khách Việt ăn cắp ở Thụy Sĩ; Tranh cãi về màu sơn mới Nhà hát lớn Hà Nội; Bức tường 1 tỉ đồng sẽ bị thu hồi? ....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/07 - 25/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-1907-2507/2147580278/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 1907 25072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/07 - 25/07/2015

    Ông Nguyễn Xuân Sơn - nguyên Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam bị cho thôi chức và bắt tạm giam để điều tra về nguồn vốn 800 tỉ do PVN đầu tư vào Ocean Bank có nguy cơ bị mất trắng; giá xăng giảm "nhỏ giọt"260 đồng/lít, trong khi DN xăng dầu vẫn đang lãi 1.105 đồng/lít xăng còn người tiêu dùng thì vẫn mua xăng đắt và tiếp tục phải đóng vào quỹ Bình ổn giá; WB vừa công bố thông tin về nợ công khiến dư luận xã hội giật mình với con số nợ lên tới 110 tỷ USD, cao hơn nhiều so với các nguồn số liệu từng được công bố... Cùng với đó, những thông tin về BĐS, tài chinh- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/07 - 25/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1907-25072015/2147580269/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1907 2507
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/07 - 25/07)

    Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN; Lý Nguyễn Chung bị tuyên án 12 năm tù; Cảnh báo tội phạm mới: ‘thôi miên, bỏ thuốc mê’ để gây án; Đánh sập đường dây mua bán, vận chuyển hơn 1.200 bánh heroin; Giáo viên cấu kết với người tình giết chồng; Nạn ném đá xe khách, vì sao dây dưa?;.....là những tin đáng chú ý trong tuần.