Tiêu dùng - tiêu thụ?

Câu chuyện văn hóa

Tieu dung tieu thu
Trung Quốc đang bước những bước dài đến một xã hội tiêu thụ. Giá trị sử dụng gán cho một sản phẩm hay một dịch vụ, những ý nghĩa cùng những thái độ ứng xử trong tiêu dùng của người Trung Quốc hiện nay ngày càng bị chi phối bởi một nhu cầu chuyển tải một “giá trị mang ý nghĩa biểu tượng”.

Ta hãy thử xem GDP bình quân đầu người của Trung Quốc. Chỉ số này phản ánh mức độ giàu có của người dân ở một quốc gia: năm 1890, cách nay 117 năm, GDP bình quân của người Mỹ đã đạt đến mức 3.396 USD (giá USD năm 1990) trong khi GDP bình quân của người Trung Quốc chỉ mới vượt qua mức 1.000 USD vào năm 2003. Theo mục tiêu chung do đại hội Đảng lần thứ XVI (tháng 10-2002) đề ra, Trung Quốc dự kiến tăng GDP bình quân đầu người vượt hơn mức 3.000 USD (không tính tăng giá) vào năm 2020.

Trong xã hội Trung Quốc mở cửa và cải cách kinh tế theo hướng thị trường vào cuối những năm 1970, một bữa ăn gồm cơm và thịt còn là giấc mơ của đa số người dân. Theo thống kê, năm 1978 GDP bình quân đầu người dân là 379 nhân dân tệ - khoảng 100 USD - và cho dù điều này đã đưa Trung Quốc vào thứ hạng 100 trên tổng số hơn 190 quốc gia khác trên thế giới, nhưng vẫn đứng cạnh Zaire mà vào thời điểm ấy được biết đến như một quốc gia cực nghèo.

Do vậy, Trung Quốc cũng là một quốc gia nghèo tiêu biểu. Từ năm 1978-2005, GDP bình quân của người Trung Quốc đã tăng theo tốc độ bình quân hằng năm trên 9% trong suốt 27 năm để đạt mức 1.703 USD vào năm 2005, cho phép 200 triệu người Trung Quốc vượt qua ngưỡng nghèo đói. Tuy nhiên, do gánh nặng dân số cùng những khoảng cách giữa thành thị và nông thôn, GDP bình quân đầu người đã không phản ánh đúng mức thu nhập thực tế giữa những thành phố lớn và vừa ở phía đông của Trung Quốc.

Do vậy năm 2005, GDP bình quân đầu người ở Thượng Hải là 6.389 USD và ở Bắc Kinh là 5.504 USD, gấp 3,75 lần và 3,23 lần so với GDP bình quân đầu người của toàn Trung Quốc. Một thiểu số các thành phố lớn của Trung Quốc đã bước vào một xã hội “tiêu thụ” do mức tiêu dùng của họ và nhất là do thái độ và những suy nghĩ của họ liên quan đến tiêu dùng. Liu Xin, giám đốc Viện nghiên cứu kinh tế thuộc Trường đại học Nankai, ở Tianjin cho rằng từ năm 2002, nền kinh tế Trung Quốc đã bắt đầu diễn ra một bước ngoặt. Đặc điểm của chu kỳ kinh tế mới là ở chỗ sự tăng trưởng chủ yếu được thúc đẩy bởi những khu vực tập trung lớn về vốn như bất động sản và xe hơi mà người tiêu dùng chủ yếu là những thành phần dân cư có thu nhập cao. Sự phát triển của những khu vực này đã dẫn đến tăng trưởng nhanh của đầu tư vào lĩnh vực thép, nguồn năng lượng và vật liệu xây dựng.

Cho dù Trung Quốc đã bước hay chưa bước hoàn toàn vào thời kỳ xã hội tiêu dùng, thì điều quan trọng là đã xuất hiện một tầng lớp những nhà giàu mới có sức mua vững chắc. Họ vừa chứng tỏ xã hội tiêu dùng là gì, vừa cho thấy văn hóa tiêu dùng là như thế nào. Tầng lớp xã hội này rất chuộng hình thức bên ngoài. Những nhà giàu mới này là những tác nhân tiêu dùng chính ở Trung Quốc. Cho dù số lượng của họ còn hạn chế, song chính họ sẽ là những người khởi động và hướng dẫn các khuynh hướng tiêu dùng.

Theo Liu Xin, sự tăng trưởng kinh tế chủ yếu dựa trên vai trò động lực được thúc đẩy bởi việc tiêu dùng những sản phẩm de luxe của những người giàu có, trong khi tầng lớp đông đảo những người tiêu dùng có thu nhập bình thường khác bị đẩy xuống hàng thứ yếu trong cấu trúc tiêu dùng. Chủ nghĩa tiêu thụ có một tác động tích cực nhất định để chống lại thứ chủ nghĩa bình quân dưới thời nền kinh tế tập trung. Ở một đất nước khi mà trong quá khứ, thực phẩm cơ bản trong mùa đông còn là bắp cải trắng vốn có thể dự trữ suốt mùa, còn ngày nay là có thể thưởng thức mọi thứ hoa trái của mỗi mùa, thậm chí là ăn bắp cải kèm với thịt vịt, thì rõ ràng đã có một bước tiến vĩ đại! Nhưng mọi chuyện đã rắc rối hơn nhiều.

Trong cuốn sách Xã hội tiêu dùng xuất bản năm 1970, nhà xã hội học Pháp Jean Baudrillard đã khẳng định chủ nghĩa tiêu thụ là một lối sống ở đó người ta tiêu dùng không phải để thỏa mãn những nhu cầu thật, mà là chạy theo thỏa mãn những khao khát bị “chào mời” và bị kích thích. Nói cách khác, cái mà người ta tiêu dùng không phải là giá trị sử dụng của một sản phẩm hay của một dịch vụ mà đúng hơn đó là “ý nghĩa mang tính biểu tượng” mà họ chuyển tải.

Chẳng hạn: chắc chắn không phải giá trị sử dụng đã thúc đẩy những lao động “cổ trắng” thị dân mua xe hơi hàng hiệu hay những căn hộ cao cấp trong khi lại dè sẻn ăn, mặc, và trong khi trở thành nô lệ cho những khoản vay của mình, họ lại bị thúc đẩy bởi sự khao khát muốn cho những người khác thấy hình ảnh họ là một con người “thành đạt”, có một “vị trí” nhất định trong xã hội, có một cuộc sống đáng thèm muốn. Rất đông người Trung Quốc giờ đang mơ tưởng những dự định tiêu dùng hoành tráng mà không quan tâm biết rằng liệu những những khoản tiêu dùng ấy có khiến họ gặp khó khăn hay không. Đó phải chăng là những triệu chứng của một xã hội tiêu dùng?

TRUNG NGUYỄN

Việt Báo

Video nổi bật

Cảnh 2 thanh niên tạt nguyên ca axit vào mặt chủ nhà
00:00 / --:--

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Đình chỉ phát sóng chương trình có hình ảnh minh họa thủ đô Hà Nội ở ... Trung Quốc

Liên quan đến việc trong chương trìnhĐiệp vụ tuyệt mật(phát sóng vào tối 2-5, trên kênh VTV3) có đăng tải hình ảnh minh họa đường bay của một hãng hàng không nhưng vị trí thủ đô Hà Nội đã bị chỉ dẫn là ở Trung Quốc.

Thời tiết dịp 30/4: Trời nắng trong 6 ngày nghỉ lễ

Thời tiết dịp nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương, 30/4 và Quốc tế lao động 1/5, trên cả nước tương thuận lợi, các tỉnh Bắc Bộ có mưa rào và dông vài nơi, Nam Bộ ngày nắng nóng nhưng đến chiều tối mát mẻ.

Nhận xét tin Tiêu dùng - tiêu thụ?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tiêu dùng - tiêu thụ? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tieu dung tieu thu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tiêu dùng - tiêu thụ? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

consumption - consumption?
GDP per capita, use value, consumer society, the Chinese, a product, consumers, the people, the meaning, economics, motivation, attitude, years, dollars, people

Chinese walking strides to a consumer society. use value is assigned to a product or a service, the same meaning in the behavior of Chinese consumers are now increasingly dominated by a transfer needs ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su 24h0605 Khoi to nguoi mau Trang Tran
    Thời sự 24h(06/05): Khởi tố người mẫu Trang Trần

    VKS đề nghị bắt buộc ghi âm, ghi hình khi hỏi cung; MC U60 ăn mặc 'nhức mắt' nhất Việt Nam; Nước mắt các nghệ sĩ tiễn biệt NSƯT Anh Dũng; Khởi tố người mẫu Trang Trần; Sập cần cẩu, 3 mẹ con chết tại chỗ; Thực hư vụ hai pho tượng “biến mất” ở Thái Nguyên...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 5/5.

  • Thoi su 24h55 VTV doi thu do Ha Noi sang TQ
    Thời sự 24h(5/5): VTV "dời" thủ đô Hà Nội sang TQ

    Trung ương bàn công tác nhân sự khóa tới; Hoàng Thùy Linh nóng bỏng tái xuất VTV 8 năm sau scandal; VTV nhầm lẫn "dời" thủ đô Hà Nội sang Trung Quốc; Giảng viên không có bằng tiến sĩ sẽ rời ĐH Ngoại thương ...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 4/5.

  • Thoi su tuan qua Mit tinh dieu binh mung 40 nam thong nhat dat nuoc
    Thời sự tuần qua: Mít tinh, diễu binh mừng 40 năm thống nhất đất nước

    Thủ tướng: Vượt lên khác biệt, chân thành hòa hợp dân tộc; Truy điệu 2 phi công trong vụ máy bay Su-22 rơi; Bí mật 16 tấn vàng trong ngày giải phóng; Tàu chở 48 du khách bị đâm chìm trên vịnh Hạ Long; NSƯT Anh Dũng chia tay cõi trần, về với vợ Phương Thanh ..là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h294 Sa Pa xu phat khach san 46 trieudem
    Thời sự 24h(29/4): Sa Pa xử phạt khách sạn 46 triệu/đêm

    Hàng triệu người hành hương về đất Tổ; Giám đốc Công an TP.HCM được thăng hàm Trung tướng; Cửa ngõ Thủ đô chật cứng ngày đầu nghỉ lễ; Chủ tịch Sa Pa xử phạt vụ khách sạn 46 triệu/đêm; Xe khách 47 chỗ “nhồi” tới 105 người;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 28/4.

  • Thoi su tuan qua Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự tuần qua: Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Kinh hoàng Sapa: Khách sạn 3 sao chém 46 triệu ngủ đêm 30/4; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hỗn loạn chưa từng có ngày công viên nước miễn phí; Cán bộ thuế cầm đầu ổ nhóm tội phạm...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Ket cuc buon cua thu uong ruou trong gioi tre
    Kết cục buồn của “thú” uống rượu trong giới trẻ

    Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...

  • Hon loan o cong vien nuoc Ho Tay
    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây

    Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...

  • Tranh cai quy dinh nop tien de thoat an tu hinh
    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình

    Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Phi cong va tiep vien VNA bi bat tai Han Quoc
    Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc

    Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..

  • Dieu chinh gia dich vu y te
    Điều chỉnh giá dịch vụ y tế

    Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1904 2504
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/04 - 25/04)

    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 194 254
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (19/4 - 25/4)

    Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1904 2504
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/04 - 25/04)

    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 194 254
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/4 - 25/4)

    Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1904 25042015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015

    Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn