Thứ hai, 28 Tháng mười một 2005, 01:03 GMT+7

Tiếng cồng chiêng

Thế là cồng chiêng Tây nguyên đã trở thành “di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại” (UNESCO công nhận vào ngày 25-11-2005).

Trên cả tính năng thông thường của một nhạc cụ bình thường cốt chỉ phục vụ chuyện “chơi” (giải trí), cồng chiêng Tây nguyên chở theo trên thanh âm của nó cả nền văn hóa, lịch sử nhận thức, xã hội Tây nguyên, bởi ở đó nó như một thứ “công cụ” sản xuất (dùng để cầu mưa mở đường cho một mùa gieo trỉa - như lễ cầu mưa, dùng để cúng lúa mới như lễ cúng lúa mới - khi thu hoạch mùa vụ...).

Cồng chiêng là sợi dây để con người ký gửi tâm linh trước cõi người, thế giới xung quanh (như khi một sinh linh ra đời được nghe tiếng chiêng ở “lễ thổi tai”, rồi theo dọc cuộc đời cho đến khi vang lên tiếng chiêng của “lễ bỏ mả” ngày lìa đời...).

Âm thanh cồng chiêng trở thành thứ máu thịt của người Tây nguyên, neo vào nhà dài ở buôn làng, vang ngoài rẫy, vướng trên rừng… Không một sử thi nào trong quá khứ ở Tây nguyên không có “bóng dáng” cồng chiêng, cũng như không một người nào ở Tây nguyên (hay dù chỉ dạo bước qua), hay một ngày hội, ngày lễ nào ở Tây nguyên mà không nghe thấy thứ âm thanh mộc mạc này.

Cồng chiêng là “sản vật kỳ lạ của Tây nguyên”, nói như nhà văn Nguyên Ngọc thì nó là một thứ dinh dưỡng để Tây nguyên tồn tại. Tức là còn nó, tiếng chiêng còn vang lên, là còn nền văn hóa Tây nguyên - nền văn hóa thân thiện với thiên nhiên.

Và chúng ta đang cố gìn giữ văn hóa cồng chiêng, sau nhiều năm đeo đuổi lập hồ sơ, rồi thuyết trình với UNESCO, với thế giới về giá trị của nó. Tuy nhiên, sự thừa nhận của thế giới mới chỉ là một phần ba con đường ta phải đi.

Hai phần còn lại là câu hỏi làm sao gìn giữ những bộ cồng chiêng cuối cùng sau nhiều chục năm thất thoát, chảy máu nghiêm trọng (và hiện lại đang tiếp tục bị săn lùng bán buôn ráo riết); và đặc biệt trên hết là bài toán về môi trường (không gian) cho nền văn hóa này tồn tại, đó là rừng (không gian diễn xướng - cồng chiêng chỉ được đánh vang lên trong không gian của rừng núi, hơi thở của đại ngàn, nhu cầu sinh hoạt cộng đồng tự nhiên…, chứ không phải trên sân khấu, trước lớp lớp thiết bị điện tử)…?

Tiếng cồng chiêng nhắc nhở về sự ứng xử, cách thức để có một Tây nguyên tồn tại yên bình, sung túc. Hãy nghe tiếng cồng chiêng!

NGUYỄN HÀNG TÌNH

Việt Báo

Nhận xét tin Tiếng cồng chiêng

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tiếng cồng chiêng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tieng cong chieng ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tiếng cồng chiêng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Cùng Suy Ngẫm của chuyên mục Xã Hội.

English gongs
Cultural Heritage intangible, culture, gongs, Highlands, becoming, hours, days, holidays, get

What is Highlands gongs have become "cultural heritage Intangible of Humanity "(UNESCO on 25-11-2005) ..





  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.