"Thương mại hóa" báo chí là gì?

TTCN - Ngôn ngữ nhiều lúc nghĩ cũng phức tạp thật. “Công nghiệp” thành “công nghiệp hóa” vẫn giữ được ý nghĩa tích cực nhưng “thương mại” biến ra “thương mại hóa” thì có vấn đề lớn. Tại Đại hội đại biểu Hội Nhà báo TP.HCM diễn ra vào đầu tuần này, có đại biểu đòi định nghĩa rõ từ này, kẻo báo chí mang tiếng “thương mại hóa” trong khi hoàn toàn không có ý định làm báo “lá cải”.

Số là trong những năm gần đây, khi đưa ra nhận xét về báo chí, phần yếu kém, từ thường được dùng là “xu hướng thương mại hóa” nhưng không ai chịu đưa ra một định nghĩa rõ ràng thế nào là thương mại hóa. Giới nhà báo hiểu rõ “thương mại hóa” ở đây ý muốn nói đến xu hướng câu khách bằng chuyện vụ án giật gân với những miêu tả tỉ mỉ, khêu gợi tò mò ở người đọc hay bằng những bài báo khai thác chuyện đời tư, chuyện phòng the hay những cảnh đời ngang trái chỉ nhằm mục đích bán được báo.

Giới báo chí chân chính đồng tình với những phê phán xu hướng chiều theo thị hiếu tầm thường có ở một số tờ báo. Họ lên án những tờ báo xa rời tôn chỉ mục đích, chỉ lo đăng hình “tươi mát”, tô đậm chuyện tình dục, hay quảng cáo trá hình thành những bài viết ca ngợi. Thế nhưng từ “thương mại hóa” không phản ánh được xu hướng này; ngược lại nó có nguy cơ gây hiểu nhầm.

Ở đây có hai loại thương mại hóa. Một trường đại học “thương mại hóa” một nghiên cứu khoa học thành công là chuyện tốt, trong khi một tổ chức hay một công ty cố tình “thương mại hóa” hoạt động từ thiện của họ rõ ràng là chuyện xấu. Mục đích của cả hai đều là kiếm tiền nhưng ý nghĩa của hai hoạt động hoàn toàn khác nhau. Tờ báo cố tình chạy theo lợi nhuận bằng mọi giá, kể cả sử dụng những kỹ thuật câu khách rẻ tiền đáng bị lên án nhưng tờ báo đặt mục tiêu bán nhiều báo, đăng nhiều quảng cáo để cân đối thu chi, để đầu tư cho công nghệ làm báo hiện đại không thể xem là “thương mại hóa” theo nghĩa xấu được.

Một khi từ “thương mại hóa” bị hiểu sai, nó sẽ dẫn đến những hệ lụy cho làng báo. Nếu có một quan chức ngành văn hóa cầm tờ báo có quảng cáo nhiều và phê phán “đây là biểu hiện của thương mại hóa” thì chết giới báo chí. Một bài báo tường thuật một phiên tòa có những cán bộ cấp cao bị đưa ra xét xử vì tội tham nhũng, kể rõ các hành vi tham ô của các vị này được nhiều độc giả đọc kỹ và báo bán chạy. Nếu chỉ nhìn số lượng báo bán ra tăng vọt mà phê phán tờ báo đang đi theo “xu hướng thương mại hóa” thì cụm từ này rõ ràng là một gáo nước lạnh dội tắt nhiệt tình yêu nghề săn tin của phóng viên.

Bước tiến lớn của làng báo VN là tự chủ về tài chính; có nghĩa không phải dựa vào ngân sách nhà nước, tiền bán báo, tiền đăng quảng cáo dùng để bù đắp được những khoản chi. Dĩ nhiên vẫn còn nhiều tờ báo vì nhiệm vụ chính trị hay vai trò xã hội cần phải được Nhà nước tiếp tục cấp ngân sách để hoạt động. Một tờ báo nghiên cứu về Hán-Nôm chẳng hạn sẽ có rất ít người đọc nhưng vẫn rất cần thiết cho xã hội nên cần có nguồn chi để tiếp tục duy trì.

Những nỗ lực làm ra tờ báo bán chạy không phải vì những bài báo “lá cải” phải được trân trọng vì đây chính là biểu hiện cao nhất của chức năng định hướng dư luận. Nếu báo làm ra không có người đọc, làm sao người làm báo mong tác động đến dư luận quần chúng? Trong nền kinh tế thị trường, báo chí là kênh thông tin nhanh nhạy nhất cho hoạt động kinh tế thông qua các trang quảng cáo. Quảng cáo nhiều do nhà quảng cáo biết họ tìm đúng tờ báo có nhiều người đọc là điều đáng mừng, chứ không phải là chuyện đáng lo ngại. Mức độ quảng cáo chính là thước đo tốc độ phát triển của nền kinh tế, của sự cạnh tranh lành mạnh và ý thức tôn trọng người tiêu dùng. Quảng cáo lố lăng lại là chuyện khác.

Giả thử bây giờ mà nói báo chí, giống như các lĩnh vực khác, cần phải cạnh tranh nhiều hơn nữa, ắt sẽ có người gán ngay cái nhãn muốn “thương mại hóa” báo chí hay sao. Nhưng bình tâm suy xét, báo chí cạnh tranh có nghĩa sẽ phải đưa tin chính xác hơn, bài viết phải sâu sắc hơn. Điều này sẽ giúp loại trừ các bài báo mang tính suy diễn, bịa chuyện. Báo chí cạnh tranh cũng có nghĩa báo này nói sai sẽ có báo khác phản ứng để người đọc cuối cùng nhận được thông tin đúng đắn. Báo này chạy theo số lượng bán báo bằng cách đăng tin giật gân, sẽ có báo khác đưa tin đúng bản chất sự việc. Người đọc cuối cùng sẽ là người phán xét bằng khoản tiền họ bỏ ra mua báo. Nếu có một sự cạnh tranh lành mạnh như thế để nâng cao chất lượng báo chí thì đâu phải là “thương mại hóa” mà chính là “chuyên nghiệp hóa” cho làng báo Việt Nam.

NHIÊU TỨ

Việt Báo

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/02 - 28/02)

Hàng loạt tai nạn thảm khốc trong 9 ngày nghỉ Tết; Mùng 6 Tết, dân làng Ném Thượng vẫn chém lợn ở sân đình; Hỗn chiến tại Lễ hội Đền Gióng; Tiền lẻ, chen lấn: Nét đặc trưng “mới” của lễ hội Việt? ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

Nhận xét tin "Thương mại hóa" báo chí là gì?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Thương mại hóa" báo chí là gì? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thuong mai hoa bao chi la gi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Thương mại hóa" báo chí là gì? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

"Commercialization" What is journalism?
The House, In General, the Congress delegates, commercialization, clearly defined, completely, industrialization, magazines, newspapers, advertising, readers, competition, trends, talk, do

Handicraft - Language more time to think it is also complex. "Industrial" to "industrialized" remain positive meaning but "commercial" turn out "commercialize" the big problem. At the Congress of the Vietnam Journalists' Association took place on ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su 24h282 Dam dai phan cach o to bi xuyen toac
    Thời sự 24h(28/2): Đâm dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc

    'Để công an xã điều tra dễ bỏ lọt, oan sai'; Đâm vào dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc trên cao tốc; Tịch thu bán đấu giá hòn đá gần 30 tấn, giá chục tỷ đồng;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 27/2.

  • Thoi su 24h272 Giang chuc 2 PGD So
    Thời sự 24h(27/2): Giáng chức 2 PGĐ Sở

    Giảm gần 3 tỷ USD xây sân bay Long Thành; Bán sân bay Phú Quốc lấy vốn xây sân bay Long Thành; Thanh Hóa bắt xe giường nằm ‘nhồi" 117 khách; Hai PGĐ sở đánh nhau bị giáng chức, cảnh cáo;Đắk Nông: Đào được hòn đá quý 27 tấn...

  • Thoi su 24h 262 Vietjet muon mua lai nua san bay Noi Bai
    Thời sự 24h (26/2): Vietjet muốn mua lại nửa sân bay Nội Bài

    ATM của Agribank bị phá, lấy đi gần 1 tỷ đồng; Vietjet muốn mua lại nửa sân bay quốc tế Nội Bài; Phá sàn vàng "hút" 180 tỷ đồng của nhà đầu tư; Ùn tắc kéo dài: Hà Nội tháo rào chắn; Tháng 3, có 4 đợt không khí lạnh...

  • Thoi su trong ngay Cuong do la len tieng ve vu tai nan
    Thời sự trong ngày: Cường đô la lên tiếng về vụ tai nạn

    Ông Nguyễn Quang Lập được tại ngoại điều tra; Siêu xe gây tai nạn đứng tên sở hữu Cường “đô la”; Sáp nhập ngân hàng: Những chuyện hậu trường; Cụ ông tử vong sau một giờ thuê khách sạn...

  • Thoi su 24h092 Hai xe khach tong nhau 10 nguoi chet
    Thời sự 24h(09/2): Hai xe khách tông nhau, 10 người chết

    Hai xe khách tông nhau, 10 người chết; Đề nghị cách chức TBT báo Người cao tuổi; Sập hầm khai thác đá xanh, 3 người tử vong; 2 người Việt lọt danh sách tỷ phú thế giới; Nơi củ sâm to bằng… củ sắn... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 9/2.

  • Su kien quoc te noi bat 222 282
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/2 - 28/2)

    Lãnh đạo Đảng đối lập Nga bị ám sát ngay tại Moscow; kết quả vòng đám phán thứ 2 giữa Mỹ và Cuba; Mỹ xác nhận thông tin Trung Quốc đang tiến hành xây dựng các cảng hải quân và sân bay trên các đảo trên Biển Đông... là những tin chính trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2202 2802
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/02 - 28/02)

    Hàng loạt tai nạn thảm khốc trong 9 ngày nghỉ Tết; Mùng 6 Tết, dân làng Ném Thượng vẫn chém lợn ở sân đình; Hỗn chiến tại Lễ hội Đền Gióng; Tiền lẻ, chen lấn: Nét đặc trưng “mới” của lễ hội Việt? ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Toan canh Showbiz tuan 2202 2802
    Toàn cảnh Showbiz tuần (22/02 – 28/02)

    ó nên chỉ trích hình ảnh GS Vũ Khiêu 'thơm' má hoa hậu Kỳ Duyên?,Vợ Baggio tiết lộ sảy thai 2 lần, bị 'cắm vài ba chục cái sừng', Các ngôi sao tranh cãi về “Chiếc váy màu gì?”, Kim Hyun Joong sắp có con với bạn gái bị hành hung, “Thiên thần” Karlie Kloss bỏ Victoria’s Secret,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2202 2802
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02)

    Ly kỳ chuyện đời các tướng cướp; Bị cáo về nhà ăn tết với… người bị hại; Vụ án khó điều tra bậc nhất lịch sử phá án Công an Hải Phòng; Những lá thư xin lỗi nức nở từ trại giam; 200 bánh heroin và những người đón Tết muộn; Các tổ 141 bắt nhiều vụ vận chuyển ma túy trong dịp Tết;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2202-2802/2147540033/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tong hop Doi song tuan qua 232 292
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2)

    Dư âm của Tết Nguyên Đán vẫn còn đọng lại trong những câu chuyện gia đình, không khí lễ hội khắp mọi nơi. Những phong tục thờ cúng, giải hạn đầu năm trong dân gian; Những câu chuyện về ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2; Nhiều tấm gương sáng trong đời sống... và những tin tức an toàn thực phẩm bẩn là những thông tin nổi bật tuần vừa qua... ------------ Xem thêm: Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2), http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Tong-hop-Doi-song-tuan-qua-232-292/2147540036/111/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn