Thương mại công bằng, chứ không phải tự do hóa thương mại

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Thuong mai cong bang chu khong phai tu do hoa thuong mai
TTCN - Những tranh cãi chung quanh vấn đề tự do hóa thương mại có thể làm nhiều người rối trí. Chuyện tranh cãi là thường xuyên và dai dẳng, đến khi có hội họp gì thì nổi lên như Hội nghị bộ trưởng tài chính các nước thành viên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) diễn ra tại Cancun (Mexico) vào tuần này.

Lập luận ủng hộ cho tự do hóa thương mại rất đơn giản: nền kinh tế toàn cầu sẽ có lợi nếu thương mại giữa các nước chỉ bị chi phối bởi qui luật cung cầu. Những rào cản như thuế, hạn ngạch, trợ cấp của nhà nước hay thủ tục hải quan phức tạp, tóm lại là những dạng “ngăn sông cấm chợ” trên qui mô quốc gia, chỉ làm tổn thương sự tăng trưởng kinh tế.

Theo một nghiên cứu của Đại học Michigan, chỉ cần giảm 1/3 số rào cản này nền kinh tế thế giới sẽ tăng trưởng thêm 613 tỉ USD. Còn Ngân hàng Thế giới tính toán nếu bỏ thuế trên mọi loại hàng hóa, thu nhập toàn nhân loại sẽ tăng thêm 832 tỉ USD.

Những bất bình đẳng trên thế giới

- 20% người giàu nhất thế giới chia nhau 85% thu nhập thế giới, trong khi 20% người nghèo nhất chia nhau 1,4% số thu nhập trên.

- Phân nửa dân số của thế giới thứ ba là dưới 20 tuổi, 200 triệu trẻ dưới năm tuổi bị suy dinh dưỡng và 250 triệu trẻ phải lao động kiếm ăn.

- Với 20% dân số thế giới, Phương Bắc (tức các nước giàu) tiêu thụ 60% năng lượng toàn cầu, 75% kim loại, 85% gỗ, 75% xe hơi, 49% khí carbonic nhả vào bầu khí quyển.

Lý thuyết đẹp đẽ là như thế. Thế nhưng, trong thực tế của tự do hóa thương mại một số nước giàu lên trong khi một số nước khác nghèo hẳn đi. Ngay trong từng nước tự do thương mại cũng có lợi cho tầng lớp này nhưng lại có hại cho tầng lớp khác. Giả thử châu Âu bãi bỏ “Chính sách nông nghiệp chung” (PAC), ngưng trợ cấp cho nông dân, giảm thuế nhập khẩu nông sản, chắc chắn tầng lớp nông dân ở đây sẽ lâm vào cảnh khốn cùng.

Chính vì thế chính phủ các nước, dưới áp lực của cử tri bỏ phiếu cho mình, không thể nào đồng ý những điều khoản thương mại nào có thể gây hại cho một bộ phận, một ngành kinh tế của nước họ.

Đến đây xuất hiện điểm dễ gây ra sự rối trí: thay vì nói thẳng tình thế khó xử của mình, các nước, nhất là các nước phương Tây, luôn lớn tiếng rao giảng về tự do hóa thương mại trong khi chính mình lại có những hành động đi ngược lại với tự do thương mại. Như đã thấy trong các vụ kiện bán phá giá mà thực chất chính là để bảo vệ những ngành kinh tế không còn đủ sức cạnh tranh.

Với những ai không quen với tính “nước đôi”, “vừa ăn gian vừa la làng” này, họ sẽ không hiểu nổi vì sao một mặt Mỹ kêu gọi thúc đẩy toàn cầu hóa, đòi các nước mở cửa thị trường, lại vừa tăng mức trợ cấp cho hàng nông sản của mình đến 57 tỉ USD, tăng thuế nhập khẩu thép hay “bắt chẹt” (từ dùng của Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Kofi Annan) ngay cả người nuôi cá ba sa ở một nước còn nghèo như VN.

Cho đến nay các nước giàu đã thành công trong việc thiết lập “cuộc chơi” tự do hóa thương mại với những luật chơi do họ đặt ra. Mỹ, châu Âu, Nhật Bản đã thành công trong việc buộc nước khác gỡ bỏ những rào cản để hàng công nghiệp và dịch vụ của mình tràn vào nước khác.

Ngược lại, họ cũng đã lại thành công trong việc duy trì được mức thuế cao đánh vào hàng nông sản nhập khẩu và ung dung trợ cấp cho hàng nông sản để bán dưới giá thành (tức là phá giá) mà chẳng sợ ai kiện cáo. Vì lẽ, khi “luật chơi” trong tay họ có kiện cáo cũng ích gì!

Hiện nay các nước giàu trợ cấp cho ngành nông nghiệp chừng 1 tỉ USD/ngày trong khi nông dân các nước nghèo lẽ ra có thể cải thiện cuộc sống nếu họ có cơ hội bán hàng ra thế giới với đúng giá thị trường. Mỹ, châu Âu, Nhật Bản đã làm được điều đó, vì lẽ trong những vòng đàm phán trước đây các nước này đã hè nhau loại nông sản ra khỏi những qui tắc thương mại chuẩn mực.

Thế nhưng nay các nước nghèo trong WTO bất mãn trước lối chơi không đẹp này, không còn để cho các nước giàu đặt ra luật chơi như trước. Các nước này đang được sự hậu thuẫn của những nước xuất khẩu nông sản lớn như Úc, Brazil, Thái Lan, Ấn Độ và Nam Phi. Nhờ đó, cán cân lực lượng xem ra “bên chín lạng, người nửa cân”.

Chính vì thế mà hội nghị Cancun được xem là cột mốc của vòng đàm phán hiện tại, bắt đầu từ năm 2001 tại Doha: nước giàu không chịu nhượng bộ và nước nghèo không chịu lép vế, nếu không thỏa hiệp được với nhau trong từng chút, hội nghị sẽ đi vào cảnh bế tắc.

Tuy nhiên, các nước nghèo không thể không ngồi vào bàn đàm phán vì họ không có sự chọn lựa nào khác. Thế giới ngày nay không còn chỗ cho dạng kinh tế tự cung tự cấp hoàn toàn khép kín nữa.

Bên cạnh đó, có thêm một lực lượng khác gồm nhiều tổ chức phi chính phủ phản đối toàn cầu hóa, thương mại tự do (và ngay chính trong WTO). Các tổ chức này trách WTO đã đặt lợi ích của giới doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn đa quốc gia, lên trên lợi ích của người dân các nước. Họ cáo buộc rằng WTO đang tước đoạt quyền tự chủ của nước nghèo bằng các luật lệ của mình.

Chẳng lạ gì nhận định sau của giới quan sát quốc tế: khó lòng hi vọng các nước giàu sẽ làm đúng theo “đạo lý” tại Hội nghị Cancun năm nay, do lẽ lợi ích chính trị nội bộ của các nước này quá lớn. Mỹ sắp vào mùa bầu cử; EU đang lo chuyện trợ cấp cho nông dân 15 nước thành viên mới; Nhật đau đầu về chuyện kinh tế tiếp tục trì trệ. Khó có những bước đột phá tháo gỡ bế tắc trong đàm phán thương mại toàn cầu. Cũng vì thế những vấn đề mở cửa cho đầu tư... sẽ không được bàn nhiều trong lần hội nghị này.

Chính tổng giám đốc WTO Supachai Panitchpakdi trong thư ngỏ gửi 146 nước thành viên cũng thừa nhận “thành công” chỉ là một từ mang tính tương đối để chuẩn bị trước dư luận. Và cũng để xoa dịu sự chống đối của lực lượng phản đối toàn cầu hóa, dù không gây ảnh hưởng gì lớn, nhưng tạo ra những hình ảnh xung đột mà truyền hình và báo chí toàn cầu thích chuyển tải, các tổ chức lớn trên thế giới cũng ra lời kêu gọi các nước giàu nhượng bộ. IMF, WB và OECD ra một tuyên bố chung với thông điệp khá rõ ràng: “Các nước viện trợ không thể một tay trao viện trợ để tạo cơ hội phát triển, còn tay kia dùng biện pháp hạn chế thương mại để tước đi những cơ hội này”.

Dẫu sao cũng có thể thấy tiếng nói của nước nghèo nay đã có trọng lượng hơn trước. Sau Cancun, đàm phán sẽ tiếp tục để đi đến chỗ thỏa hiệp lợi ích của hai khối giàu nghèo như WTO đã từng đạt thỏa thuận xóa bỏ hạn ngạch dệt may vào năm 2005 cho các nước thành viên. Vấn đề là VN, chưa phải là thành viên WTO, sẽ không có cơ hội nào trong quá trình này, sẽ càng chịu thiệt, vì nếu có bị xử ép cũng không biết kiện ở đâu. Và điều đó đã từng xảy ra.

Tình hình nợ nần các nước giữa năm 1990 và 1999

Khu vực Nợ 1900 Nợ 1998 Trả nợ 1990 - 1998
Nam Mỹ

475 tỉ USD

736 tỉ USD

722 tỉ USD

Đông Á và Thái Bình Dương

286 tỉ USD

698 tỉ USD

525 tỉ USD

Đông Âu

221 tỉ USD

435 tỉ USD

331 tỉ USD

Các nước khác

491 tỉ USD

596 tỉ USD

369 tỉ USD

NHIÊU TỨ

Việt Báo
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

Taxi phóng ngược chiều bạt mạng trên đường vành đai 3
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Nghìn lẻ chuyện tuần qua 24/04 - 29/04/2016

Cá chết hàng loạt tại vùng biển miền Trung; Sự thật về thông tin có thủy ngân lơ lửng trong không khí Hà Nội; Gió thổi đổ cột điện cao thế 500kV; Phản cảm cảnh chân dài mặc bikini 2 mảnh câu khách ở siêu thị tại HN; Cá chết, thuỷ ngân, chất cấm - người Việt sống sao... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

Đau lòng những vụ án con bị cha mẹ ép chết

Nhiều vụ thảm án đau lòng xảy ra trong các gia đình mà nguyên nhân được xác định là do tự tử. Trong số vụ việc thương tâm đó, có nạn nhân là các em nhỏ vô tội và không có khả năng tự vệ, trong phút chốc trở thành người thiên cổ.

Nhận xét tin Thương mại công bằng, chứ không phải tự do hóa thương mại

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thương mại công bằng, chứ không phải tự do hóa thương mại bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thuong mai cong bang chu khong phai tu do hoa thuong mai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thương mại công bằng, chứ không phải tự do hóa thương mại ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội.

fair trade, not free trade
World Trade Organization, trade liberalization, the Minister of Finance, member countries, not globalization, agricultural products, countries, conferences, grants, arguably, the economy, potentially, billions, USD

craft - The controversy surrounding issues of free trade can do a lot of confusion. Story is often controversial and persistent, until the meeting what emerged as the meeting of finance ministers of member countries Trade Organization ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su 24h2804 Ca chet do thuy trieu do chua thuyet phuc
    Thời sự 24h(28/04): Cá chết do thủy triều đỏ chưa thuyết phục

    Xử lý nghiêm, thậm chí truy tố nếu để xảy ra ngộ độc do ăn cá chết; Nắng nóng bất thường tại TP.HCM: Trẻ nhỏ đổ bệnh, người già đột qụy; Chuyên gia phản bác nguyên nhân thuỷ triều đỏ làm chết cá; Phát hiện công nhân tráo đổi, làm mới hạn bánh quy hết date; Cháy chung cư ở Linh Đàm: Trẻ vạ vật ngủ ngoài đường

  • Thoi su 24h2704 Be trai bi me ep uong thuoc doc da chet
    Thời sự 24h(27/04): Bé trai bị mẹ ép uống thuốc độc đã chết

    Cá chết bất thường ở Vũng Áng: Thêm 5 thợ lặn nhập viện; Thảm án ở Hải Dương: Bé trai 8 tuổi bị mẹ đẻ ép uống thuốc độc đã chết; Giả mạo facebook nữ sinh bị cưa chân để lừa đảo: Lỗi tại nhà hảo tâm; Dân "tố" nước có mùi hôi, GĐ nước sạch bảo "Đun lên là hết"; Hành trình 18 năm vật vã tìm "tiếng người" cho con gái

  • Thoi su 24h2604 Nam thanh nien o HN bi sat hai da man
    Thời sự 24h(26/04): Nam thanh niên ở HN bị sát hại dã man

    Người nhái lặn 200m dưới kênh đen ngòm ô nhiễm để tìm két sắt; Có nên ăn hải sản khi cá chết hàng loạt ở miền Trung?; Thủy ngân trong không khí Hà Nội: "Khói xe chỉ là nghi ngờ"; Bỏ chất cấm độc hại: Thái Lan mất 6-7 năm, Việt Nam chỉ 6-7 tháng; Hà Nội: Lại một chung cư có nước sạch "sạch" như... nước cống!

  • Thoi su 24h2504 Tre bi bao hanh Noi dau tinh than
    Thời sự 24h(25/04): Trẻ bị bạo hành - Nỗi đau tinh thần

    Những cô gái bị xử tội... hiếp dâm; ‘Ai đầu độc cá cũng phải bị xử lý’!; Nằm rạp xuống đất khi thanh niên quăng mìn ra đường; Trẻ em bị bạo hành: Những nỗi đau về thể xác và tinh thần; Từ những vụ tống tình, tiền bằng ảnh 'nóng': Bài học cho giới trẻ... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 25/04/2016.

  • Thoi su 24h2204 Thanh nien lay bua giet nguoi yeu
    Thời sự 24h(22/04): Thanh niên lấy búa giết người yêu

    Công an nóng vội bỏ qua, còn ta nóng vội thì ra vào tù; Vì sao có những miếng thịt bò lại ánh lên màu 7 sắc cầu vồng?; Mỗi ngày cả trăm người đi taxi "thất lạc hành lý"; Số phận như bóng ma của các cô gái Việt bị bán sang Trung Quốc; Lún vào đa cấp liên tỉnh, tiền tỉ bốc hơi

  • Xon xao nhung vu chong danh vo gay phan no
    Xôn xao những vụ chồng đánh vợ gây phẫn nộ

    Bạo lực gia đình từ lâu là một vấn đề nhức nhối trong xã hội, trong đó đáng báo động nhất là tình trạng bạo lực phụ nữ.

  • Sot virus trieu chung va cach dieu tri
    Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị

    Bệnh nhân sốt virus có thể khỏi sau 5-7 ngày điều trị. Tuy nhiên, nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. ------------ Xem thêm: Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị, http://vietbao.vn/tp/Sot-virus-trieu-chung-va-cach-dieu-tri/13168970/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dan ba Viet kho nhat the gioi
    Đàn bà Việt khổ nhất thế giới?

    Trên đời này, chỉ có cha mẹ mới có thể hi sinh vì con cái! Đừng nghĩ mình có thể thay đổi được người khác. Sống vì mình đi, thương mình đi, sáng suốt lên, đừng vì sợ thị phi, sợ không làm được mà sống chịu đựng cả đời. Ai bị..

  • Vu chu quan bi xu ly hinh su
    Vụ 'chủ quán bị xử lý hình sự"

    Ông Tấn thuê mặt bằng ở huyện Bình Chánh để bán cà phê, ăn sáng, cơm trưa... nhưng lại bị phạt tiền vì nhiều lý do rồi bị truy tố vì chậm đăng ký kinh doanh...

  • Tang thue moi truong voi xang dau
    Tăng thuế môi trường với xăng dầu?

    Đại diện Bộ Tài chính khẳng định, hiện Bộ Tài chính chưa có kế hoạch trình Chính phủ về điều chỉnh tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

  • Toan canh kinh te tuan 244 3004
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/4 -30/04)

    Trong buổi lễ Kỷ niệm 65 năm ngày thành lập ngành Ngân hàng Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu ngành điều hành linh hoạt lãi suất, kiềm chế lạm phát, đẩy mạnh tái cơ cấu; theo cách tính của Việt Nam, sau 4 tháng, lạm phát đang dừng ở mức 1,33%; mức lương của người lao động tại Việt Nam là 384-582 USD/tháng.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2404 29042016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 24/04 - 29/04/2016

    Cá chết hàng loạt tại vùng biển miền Trung; Sự thật về thông tin có thủy ngân lơ lửng trong không khí Hà Nội; Gió thổi đổ cột điện cao thế 500kV; Phản cảm cảnh chân dài mặc bikini 2 mảnh câu khách ở siêu thị tại HN; Cá chết, thuỷ ngân, chất cấm - người Việt sống sao... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 244304
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24/4-30/4)

    Mỹ chi 38 tỷ USD cho phòng thủ tên lửa trong 5 năm tới; một phần tài liệu Panama bí mật sẽ được công bố vào tháng 5; Bà Clinton, ông Trump đứng trước chiến thắng lớn ở 5 bang; Nhật Bản ngơ ngác mất hợp đồng tàu ngầm 39 tỷ USD... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 244 304
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/4 - 30/4)

    Tác động khủng khiếp của ô nhiễm không khí đến sức khỏe; 100% xúc xích Vietfoods chứa chất gây ung thư; Những món khoái khẩu mùa hè dễ gây ngộ độc nhất; Bé 6 tuổi dậy thì sớm vì được mẹ cho ăn một món liên tục trong 2 năm;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 2443042016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/4-30/4/2016)

    Nhiều khi cha mẹ đã vô tình 'xâm hại' con mà không hay biết; cảnh giác trước những chiêu 'móc túi' của thợ điều hòa; vấn nạn dùng chất cấm trong chăn nuôi; cá chết khiến người dân không dám ăn hải sản...Cùng với những câu chuyện về tình yêu, hạnh phúc gia đình với ý nghĩa sâu xa khiến chúng ta phải suy ngẫm nhiều hơn là các