Thương mại công bằng, chứ không phải tự do hóa thương mại

Thuong mai cong bang chu khong phai tu do hoa thuong mai
TTCN - Những tranh cãi chung quanh vấn đề tự do hóa thương mại có thể làm nhiều người rối trí. Chuyện tranh cãi là thường xuyên và dai dẳng, đến khi có hội họp gì thì nổi lên như Hội nghị bộ trưởng tài chính các nước thành viên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) diễn ra tại Cancun (Mexico) vào tuần này.

Lập luận ủng hộ cho tự do hóa thương mại rất đơn giản: nền kinh tế toàn cầu sẽ có lợi nếu thương mại giữa các nước chỉ bị chi phối bởi qui luật cung cầu. Những rào cản như thuế, hạn ngạch, trợ cấp của nhà nước hay thủ tục hải quan phức tạp, tóm lại là những dạng “ngăn sông cấm chợ” trên qui mô quốc gia, chỉ làm tổn thương sự tăng trưởng kinh tế.

Theo một nghiên cứu của Đại học Michigan, chỉ cần giảm 1/3 số rào cản này nền kinh tế thế giới sẽ tăng trưởng thêm 613 tỉ USD. Còn Ngân hàng Thế giới tính toán nếu bỏ thuế trên mọi loại hàng hóa, thu nhập toàn nhân loại sẽ tăng thêm 832 tỉ USD.

Những bất bình đẳng trên thế giới

- 20% người giàu nhất thế giới chia nhau 85% thu nhập thế giới, trong khi 20% người nghèo nhất chia nhau 1,4% số thu nhập trên.

- Phân nửa dân số của thế giới thứ ba là dưới 20 tuổi, 200 triệu trẻ dưới năm tuổi bị suy dinh dưỡng và 250 triệu trẻ phải lao động kiếm ăn.

- Với 20% dân số thế giới, Phương Bắc (tức các nước giàu) tiêu thụ 60% năng lượng toàn cầu, 75% kim loại, 85% gỗ, 75% xe hơi, 49% khí carbonic nhả vào bầu khí quyển.

Lý thuyết đẹp đẽ là như thế. Thế nhưng, trong thực tế của tự do hóa thương mại một số nước giàu lên trong khi một số nước khác nghèo hẳn đi. Ngay trong từng nước tự do thương mại cũng có lợi cho tầng lớp này nhưng lại có hại cho tầng lớp khác. Giả thử châu Âu bãi bỏ “Chính sách nông nghiệp chung” (PAC), ngưng trợ cấp cho nông dân, giảm thuế nhập khẩu nông sản, chắc chắn tầng lớp nông dân ở đây sẽ lâm vào cảnh khốn cùng.

Chính vì thế chính phủ các nước, dưới áp lực của cử tri bỏ phiếu cho mình, không thể nào đồng ý những điều khoản thương mại nào có thể gây hại cho một bộ phận, một ngành kinh tế của nước họ.

Đến đây xuất hiện điểm dễ gây ra sự rối trí: thay vì nói thẳng tình thế khó xử của mình, các nước, nhất là các nước phương Tây, luôn lớn tiếng rao giảng về tự do hóa thương mại trong khi chính mình lại có những hành động đi ngược lại với tự do thương mại. Như đã thấy trong các vụ kiện bán phá giá mà thực chất chính là để bảo vệ những ngành kinh tế không còn đủ sức cạnh tranh.

Với những ai không quen với tính “nước đôi”, “vừa ăn gian vừa la làng” này, họ sẽ không hiểu nổi vì sao một mặt Mỹ kêu gọi thúc đẩy toàn cầu hóa, đòi các nước mở cửa thị trường, lại vừa tăng mức trợ cấp cho hàng nông sản của mình đến 57 tỉ USD, tăng thuế nhập khẩu thép hay “bắt chẹt” (từ dùng của Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Kofi Annan) ngay cả người nuôi cá ba sa ở một nước còn nghèo như VN.

Cho đến nay các nước giàu đã thành công trong việc thiết lập “cuộc chơi” tự do hóa thương mại với những luật chơi do họ đặt ra. Mỹ, châu Âu, Nhật Bản đã thành công trong việc buộc nước khác gỡ bỏ những rào cản để hàng công nghiệp và dịch vụ của mình tràn vào nước khác.

Ngược lại, họ cũng đã lại thành công trong việc duy trì được mức thuế cao đánh vào hàng nông sản nhập khẩu và ung dung trợ cấp cho hàng nông sản để bán dưới giá thành (tức là phá giá) mà chẳng sợ ai kiện cáo. Vì lẽ, khi “luật chơi” trong tay họ có kiện cáo cũng ích gì!

Hiện nay các nước giàu trợ cấp cho ngành nông nghiệp chừng 1 tỉ USD/ngày trong khi nông dân các nước nghèo lẽ ra có thể cải thiện cuộc sống nếu họ có cơ hội bán hàng ra thế giới với đúng giá thị trường. Mỹ, châu Âu, Nhật Bản đã làm được điều đó, vì lẽ trong những vòng đàm phán trước đây các nước này đã hè nhau loại nông sản ra khỏi những qui tắc thương mại chuẩn mực.

Thế nhưng nay các nước nghèo trong WTO bất mãn trước lối chơi không đẹp này, không còn để cho các nước giàu đặt ra luật chơi như trước. Các nước này đang được sự hậu thuẫn của những nước xuất khẩu nông sản lớn như Úc, Brazil, Thái Lan, Ấn Độ và Nam Phi. Nhờ đó, cán cân lực lượng xem ra “bên chín lạng, người nửa cân”.

Chính vì thế mà hội nghị Cancun được xem là cột mốc của vòng đàm phán hiện tại, bắt đầu từ năm 2001 tại Doha: nước giàu không chịu nhượng bộ và nước nghèo không chịu lép vế, nếu không thỏa hiệp được với nhau trong từng chút, hội nghị sẽ đi vào cảnh bế tắc.

Tuy nhiên, các nước nghèo không thể không ngồi vào bàn đàm phán vì họ không có sự chọn lựa nào khác. Thế giới ngày nay không còn chỗ cho dạng kinh tế tự cung tự cấp hoàn toàn khép kín nữa.

Bên cạnh đó, có thêm một lực lượng khác gồm nhiều tổ chức phi chính phủ phản đối toàn cầu hóa, thương mại tự do (và ngay chính trong WTO). Các tổ chức này trách WTO đã đặt lợi ích của giới doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn đa quốc gia, lên trên lợi ích của người dân các nước. Họ cáo buộc rằng WTO đang tước đoạt quyền tự chủ của nước nghèo bằng các luật lệ của mình.

Chẳng lạ gì nhận định sau của giới quan sát quốc tế: khó lòng hi vọng các nước giàu sẽ làm đúng theo “đạo lý” tại Hội nghị Cancun năm nay, do lẽ lợi ích chính trị nội bộ của các nước này quá lớn. Mỹ sắp vào mùa bầu cử; EU đang lo chuyện trợ cấp cho nông dân 15 nước thành viên mới; Nhật đau đầu về chuyện kinh tế tiếp tục trì trệ. Khó có những bước đột phá tháo gỡ bế tắc trong đàm phán thương mại toàn cầu. Cũng vì thế những vấn đề mở cửa cho đầu tư... sẽ không được bàn nhiều trong lần hội nghị này.

Chính tổng giám đốc WTO Supachai Panitchpakdi trong thư ngỏ gửi 146 nước thành viên cũng thừa nhận “thành công” chỉ là một từ mang tính tương đối để chuẩn bị trước dư luận. Và cũng để xoa dịu sự chống đối của lực lượng phản đối toàn cầu hóa, dù không gây ảnh hưởng gì lớn, nhưng tạo ra những hình ảnh xung đột mà truyền hình và báo chí toàn cầu thích chuyển tải, các tổ chức lớn trên thế giới cũng ra lời kêu gọi các nước giàu nhượng bộ. IMF, WB và OECD ra một tuyên bố chung với thông điệp khá rõ ràng: “Các nước viện trợ không thể một tay trao viện trợ để tạo cơ hội phát triển, còn tay kia dùng biện pháp hạn chế thương mại để tước đi những cơ hội này”.

Dẫu sao cũng có thể thấy tiếng nói của nước nghèo nay đã có trọng lượng hơn trước. Sau Cancun, đàm phán sẽ tiếp tục để đi đến chỗ thỏa hiệp lợi ích của hai khối giàu nghèo như WTO đã từng đạt thỏa thuận xóa bỏ hạn ngạch dệt may vào năm 2005 cho các nước thành viên. Vấn đề là VN, chưa phải là thành viên WTO, sẽ không có cơ hội nào trong quá trình này, sẽ càng chịu thiệt, vì nếu có bị xử ép cũng không biết kiện ở đâu. Và điều đó đã từng xảy ra.

Tình hình nợ nần các nước giữa năm 1990 và 1999

Khu vực Nợ 1900 Nợ 1998 Trả nợ 1990 - 1998
Nam Mỹ

475 tỉ USD

736 tỉ USD

722 tỉ USD

Đông Á và Thái Bình Dương

286 tỉ USD

698 tỉ USD

525 tỉ USD

Đông Âu

221 tỉ USD

435 tỉ USD

331 tỉ USD

Các nước khác

491 tỉ USD

596 tỉ USD

369 tỉ USD

NHIÊU TỨ

Việt Báo

Video nổi bật

Đoạn phim mà cả Thế giới nên xem
00:00 / --:--

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Vì sao cơ trưởng giấu 4kg vàng "lọt" sân bay Nội Bài?

Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ Nội Bài đến sân bay Gimhae (Pusan, Hàn Quốc) mới bị phát hiện.

Những bức ảnh đặc biệt về Việt Nam 25 năm trước

Triển lãm "Việt Nam 25 năm một đất nước đang thay đổi" trưng bày các bức ảnh của nữ nhà báo, nhiếp ảnh gia Catherine Karnow, nhân kỷ niệm 20 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Hoa Kỳ.

Bỏ 12 triệu chơi hụi, một năm “ẵm”… 637,7 tỷ đồng!?

Hình thành trong Nam và mới chỉ vươn ra Hà Nội khoảng 2 tháng, nhưng đường dây hội quán hụi Tụ Hiền (hụi Tụ Hiền) đã làm cả chục ngàn người quay cuồng trong cơn lốc kiếm tiền và giấc mơ đại tỷ phú. Họ mê muội không biết “cạm bẫy” mà ông chủ hụi đã giăng ra.

Nhận xét tin Thương mại công bằng, chứ không phải tự do hóa thương mại

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thương mại công bằng, chứ không phải tự do hóa thương mại bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thuong mai cong bang chu khong phai tu do hoa thuong mai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thương mại công bằng, chứ không phải tự do hóa thương mại ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

fair trade, not free trade
World Trade Organization, trade liberalization, the Minister of Finance, member countries, not globalization, agricultural products, countries, conferences, grants, arguably, the economy, potentially, billions, USD

craft - The controversy surrounding issues of free trade can do a lot of confusion. Story is often controversial and persistent, until the meeting what emerged as the meeting of finance ministers of member countries Trade Organization ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su 24h164 Dan lai chan xe tren quoc loi 1A
    Thời sự 24h(16/4): Dân lại chặn xe trên quốc lội 1A

    Tổng TTCP gọi điện cho đoàn thanh tra cây Hà Nội; Hàng cổ thụ Thủ đô ứa nhựa sau những vết chém lạ; Nửa đêm phá cửa xe đưa thi thể 2 thầy giáo ra ngoài; Chuyện hậu trường be bét của truyền hình thực tế; Thủ đoạn cực kỳ tinh vi của siêu lừa qua Facebook ở HN...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/4.

  • Thoi su 24h174 May bay roi o Binh Thuan
    Thời sự 24h(17/4): Máy bay rơi ở Bình Thuận

    TQ mở rộng phi pháp bãi đá ở Trường Sa; Máy bay rơi ở Bình Thuận, 2 phi công nhảy dù; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; 'Trùm' đường dây người mẫu bán dâm cho đại gia ở SG; 5 người đẹp Việt trần tình nghi án "đi khách"; Tai nạn thảm khốc sau bữa tiệc thôi nôi...là những tin tức thời sự nổi bật trong ngày 16/4.

  • Thoi su 24h154 Xin tien chua ung thu cho con
    Thời sự 24h(15/4): 'Xin tiền chữa ung thư cho con'

    8 người tranh chức Cục trưởng Đường sắt VN; Hành động lạ của người mẹ 'xin tiền chữa ung thư cho con'; Chở xác người vứt giữa phố; Khoe 'chiến tích' và ảnh sex để bôi xấu bạn gái cũ; 'Cá chép hóa rồng' 200 tấn trên sông Hàn; Nữ hung thủ giết 3 bà cháu im lặng trong trại giam...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 14/4.

  • Thoi su 24h144 3 nguoi mot nha bi giet tan nhan
    Thời sự 24h(14/4): 3 người một nhà bị giết tàn nhẫn

     Không tăng giá bán xăng dầu; Trứng kiến 700 ngàn/kg: Dân Hà thành mua cả yến ăn dần; Choáng với váy áo hở bạo của Thanh Lam; Cầm dao cướp tiệm vàng, bị dân vây đánh bầm dập; Nhờ cứu hộ mới đưa được xác nữ sinh khỏi gầm container; 

  • Thoi su tuan qua Ho bien 100 trieu thanh 130 ty
    Thời sự tuần qua: Hô biến 100 triệu thành... 130 tỷ

    Tiếp tục tăng giá viện phí; Bị “chôn sống” khi ngăn cản thi công quốc lộ 1A; Bức ảnh nướng gà bằng đèn khò gây bão; ‘Thổi’ giá thiết bị từ 100 triệu lên 130 tỷ; Thực hư vụ nữ sinh bị hiếp và giết ở Hà Nội...

  • Dieu chinh gia dich vu y te
    Điều chỉnh giá dịch vụ y tế

    Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...

  • Phi cong va tiep vien VNA bi bat tai Han Quoc
    Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc

    Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..

  • Gan camera tren mu CSGT
    Gắn camera trên mũ CSGT

    Chỉ mang tính thử nghiệm, nhưng việc gắn camera trên mũ CSGT đã đem lại nhiều hiệu quả, khiến người vi phạm giao thông tâm phục, khẩu phục.

  • Nhung ky an trong lich su to tung Viet Nam
    Những kỳ án trong lịch sử tố tụng Việt Nam

    5 người cùng bị truy tố về tội giết người trong một vụ án. Kỳ án 'ma cũ bắt nạt ma mới' và sự thật bất ngờ; Kỳ án “Chúc Anh Đài” thời @ chuyên đi trộm cắp; Kỳ án tòa xử buộc người không vay phải trả nợ...

  • Be gai bi bong o truong Mam non
    Bé gái bị bỏng ở trường Mầm non

    Bé gái 3 tuổi bỏng nặng phần bụng, ngực và một phần cổ, mặt vì bị bạn đốt váy trong lớp học tại trường mầm non ở thị trấn thuộc huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1204 1804
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/04 - 18/04)

    Người mẫu, hoa khôi... bán dâm giá nghìn đô; Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc; Thảm án 3 bà cháu bị chém chết; Điều chưa biết về vụ trộm táo bạo nhất lịch sử; Những phi vụ táo tợn của “Băng cướp Hắc Long”; Bóc mẽ những chiêu thức tinh vi trong thế giới cá độ online;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/04 - 18/04), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1204-1804/2147554187/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh Showbiz tuan 1204 1804
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/04 – 18/04)

    Lan Ngọc dành giải quán quân Bước nhảy hoàn vũ 2015, "Fast & Furious 7" cán mốc doanh thu 100 tỉ tại Việt Nam, Ngọc Trinh trở thành Nữ hoàng bikini châu Á, Xuân Bắc "chốt" cát-xê 8 tỉ đồng, vượt nhiều tên tuổi lớn, Thân thế ít người biết về 2 người mẫu bán dâm nghìn đô, Hoa hậu Kỳ Duyên bị tố làm màu trong việc bán dưa hấu, CL (2NE1) chỉ chịu thua Tổng thống Nga, Em út EXO-M lại bị đồn rời nhóm, "Bạn gái ngực lép" úp mở tuyên bố chia tay G-Dragon,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (12/04 – 18/04), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-1204-1804/2147554226/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Diem nhanh tin suc khoe quan trong tuan qua 134 194
    Điểm nhanh tin sức khỏe quan trọng tuần qua (13/4 - 19/4)

    Nhiều người bệnh bức xúc vì bác sĩ vô tâm, chẩn đoán nhầm; những chú ý đặc biệt khi ăn hải sản, món ăn mùa hè, bỏ túi những bí quyết phòng tránh bệnh ngày nắng nóng, thêm nhiều khám phá thú vị về chuyện "yêu" và sức khỏe giới tính,... là những tin sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm nhanh tin sức khỏe quan trọng tuần qua (13/4 - 19/4), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-nhanh-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua134-194/2147554199/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0504 1104
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (05/04 - 11/04)

    Bạo hành trẻ nhiễm HIV; Toàn cảnh vụ thất lạc thiết bị phóng xạ tại Vũng Tàu; Làm rõ nguyên nhân sau 2 mũi tiêm bé trai 3 tuổi chết tức tưởi; Bộ GTVT thanh tra đột xuất các gói thầu 10.000 tỉ của Posco; Ngày 10/4, xử phạt không đội mũ bảo hiểm cho trẻ em ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Diem tin suc khoe tuan qua 64124
    Điểm tin sức khỏe tuần qua (6/4-12/4)

    Viện phí sẽ tăng theo lộ trình trước năm 2016, Viện phí tăng nhưng mức đóng BHYT không tăng, Đẻ thuê ở Việt Nam: Luật mới nên chưa có quy định, Cách hay phòng tránh bệnh văn phòng, Hiểu biết về bệnh các bệnh truyền nhiễm để bảo vệ sức khỏe, thêm thông tin thú vị về chuyện "yêu"...là những tin sức khỏe quan trọng tuần qua.