Thứ tư, 14 Tháng một 2004, 16:48 GMT+7

Tết ông Công, ông Táo đang đổi thay theo thời cuộc

Tet ong Cong ong Tao dang doi thay theo thoi cuoc
Một bộ vàng mã với đầy đủ giầy, áo, quần và cả... cá chép nữa.

Các cụ già truyền miệng rằng ngày xưa, cúng ông Công, ông Táo phải dùng cá chép kho hay rán. Thế nhưng tục này đã được "chuyển thể": từ con cá chép nấu chín đến cá chép sống và bây giờ là cá giấy để đốt hoá vàng - một cách giản tiện hóa tập tục cho phù hợp với cuộc sống hiện đại.

Năm nay, không khí Tết dường như đến muộn. Mãi tới sáng 23 tháng chạp, nhìn cảnh đi lại, nhộn nhịp mua bán vàng mã và khói hóa vàng bốc lên ở trước cửa gia đình, nhiều người mới nhận ra rằng Tết đã đến rất gần.

Con phố Hàng Mã đông nghẹt người. Đèn lồng, dây kim tuyến, vàng mã, giấy mầu xanh đỏ trông khá bắt mắt. Hàng hoá tại đây luôn "thức thời" nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân. Con cá chép cho ông Công, ông Táo cưỡi về trời được họ biến từ tươi sống thành giấy để hoá vàng. Anh Hùng, một người bán hàng ở đây cho biết: "Chỉ trừ tiền xu, tất cả những gì có thể biến thành vàng mã chúng tôi đều có sẵn ở đây".

Ngay đến mâm cúng trong gia đình cũng đang được thương mại hoá. Tại hầu hết các chợ lớn của Hà Nội như chợ Hôm, Đồng Xuân, Hàng Bè... đều có dịch vụ đặt mâm cúng thần bếp với đủ món truyền thống. Vấn đề thời sự là virus cúm gà có thể lây lan gây bệnh ở người cũng thể hiện trên mâm cúng: thay bằng gà luộc sẵn ngậm ớt, nhiều khách hàng thay bằng chân giò lợn hay thịt vai. Công chức nhà nước nào cuối năm đang bận rộn với việc tổng kết, chỉ cần bỏ ra gần 100.000 đồng là có thể yên tâm bởi đã có người lo cho lễ cúng truyền thống này.

Chị Trang, nhà tại Giảng Võ cho biết, cả nhà đều là công chức nhà nước nên rất bận. Từ sáng sớm, chị cùng bố mẹ đã dậy đi chợ, hoá vàng và đốt cá chép giấy, hoàn thành thủ tục trước giờ đi làm. Chị nói: "Các cụ bảo phải tiễn ông Táo trước giờ ngọ (12h trưa) nên nếu chờ đi làm về thì muộn mất".

Ngày trước, không chỉ riêng dịp cúng ba ông đầu rau người dân mới dùng cá chép. Bởi cứ Tết, giỗ chạp... người nông dân phía Bắc đều có nồi cá chép kho, rán, thậm chí làm gỏi để thắp hương. Theo tiếng Hán, tên chữ của cá chép là "Lý Ngư", bị đọc lệch ra là "Lý Dư". "Lý" là đương nhiên, lẽ phải; "Dư" là đầy đủ, dư thừa. Thông qua món ăn, người nông dân Bắc bộ xưa vốn quanh năm phải lo đối mặt với nghèo đói mong muốn được đầy đủ hơn. Ấy vậy nên với việc lễ cúng ông Công, ông Táo, ngoài cá chép ra, tất cả các món cá khác đều không có ý nghĩa.

Tet ong Cong ong Tao dang doi thay theo thoi cuoc
Cá chép sống đang bị cá giấy cạnh tranh quyết liệt.

Theo giáo sư Nguyễn Lân Dũng, tục cúng thần bếp bằng các món cá đã qua chế biến chỉ là truyền miệng, không có sách nào ghi lại. Còn cụ Tấn, 74 tuổi, quê ở Thanh Hóa thì khẳng định, làm thế nào thì làm, cứ cúng ông Công, ông Táo là dân quê phải làm một đĩa cá chép kho. Ý nghĩa thật sự thế nào thì cụ cũng... chịu.

Dù ý nghĩa thật thế nào thì những nét truyền thống cũng chỉ mang ý nghĩa tâm linh, và đang dần mất đi. Cụ Hải, ở phường Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm, còn vương vấn với những tục lệ cũ cho rằng, đây không phải là vấn đề mê tín hay cổ hủ. Mọi người cần kế thừa và lưu giữ những giá trị truyền thống.

Mạnh Tuấn

Việt Báo

Nhận xét tin Tết ông Công, ông Táo đang đổi thay theo thời cuộc

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tết ông Công, ông Táo đang đổi thay theo thời cuộc bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tet ong Cong ong Tao dang doi thay theo thoi cuoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tết ông Công, ông Táo đang đổi thay theo thời cuộc ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

Year Mr. Gong, Mr. Apple is changing by the time the
match, carp, his apples, his work, change, history, yellow goods, people, worship, customs, festival, live

The old word of mouth has it that, ancestors and Industry, he must use Apple warehouse or fried carp. But this process has been "transformed": from cooked carp to carp fish life and is now burning of paper to gold - a simplified way of practice for ...





  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.