Thứ tư, 14 Tháng một 2004, 16:48 GMT+7

Tết ông Công, ông Táo đang đổi thay theo thời cuộc

Tet ong Cong ong Tao dang doi thay theo thoi cuoc
Một bộ vàng mã với đầy đủ giầy, áo, quần và cả... cá chép nữa.

Các cụ già truyền miệng rằng ngày xưa, cúng ông Công, ông Táo phải dùng cá chép kho hay rán. Thế nhưng tục này đã được "chuyển thể": từ con cá chép nấu chín đến cá chép sống và bây giờ là cá giấy để đốt hoá vàng - một cách giản tiện hóa tập tục cho phù hợp với cuộc sống hiện đại.

Năm nay, không khí Tết dường như đến muộn. Mãi tới sáng 23 tháng chạp, nhìn cảnh đi lại, nhộn nhịp mua bán vàng mã và khói hóa vàng bốc lên ở trước cửa gia đình, nhiều người mới nhận ra rằng Tết đã đến rất gần.

Con phố Hàng Mã đông nghẹt người. Đèn lồng, dây kim tuyến, vàng mã, giấy mầu xanh đỏ trông khá bắt mắt. Hàng hoá tại đây luôn "thức thời" nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân. Con cá chép cho ông Công, ông Táo cưỡi về trời được họ biến từ tươi sống thành giấy để hoá vàng. Anh Hùng, một người bán hàng ở đây cho biết: "Chỉ trừ tiền xu, tất cả những gì có thể biến thành vàng mã chúng tôi đều có sẵn ở đây".

Ngay đến mâm cúng trong gia đình cũng đang được thương mại hoá. Tại hầu hết các chợ lớn của Hà Nội như chợ Hôm, Đồng Xuân, Hàng Bè... đều có dịch vụ đặt mâm cúng thần bếp với đủ món truyền thống. Vấn đề thời sự là virus cúm gà có thể lây lan gây bệnh ở người cũng thể hiện trên mâm cúng: thay bằng gà luộc sẵn ngậm ớt, nhiều khách hàng thay bằng chân giò lợn hay thịt vai. Công chức nhà nước nào cuối năm đang bận rộn với việc tổng kết, chỉ cần bỏ ra gần 100.000 đồng là có thể yên tâm bởi đã có người lo cho lễ cúng truyền thống này.

Chị Trang, nhà tại Giảng Võ cho biết, cả nhà đều là công chức nhà nước nên rất bận. Từ sáng sớm, chị cùng bố mẹ đã dậy đi chợ, hoá vàng và đốt cá chép giấy, hoàn thành thủ tục trước giờ đi làm. Chị nói: "Các cụ bảo phải tiễn ông Táo trước giờ ngọ (12h trưa) nên nếu chờ đi làm về thì muộn mất".

Ngày trước, không chỉ riêng dịp cúng ba ông đầu rau người dân mới dùng cá chép. Bởi cứ Tết, giỗ chạp... người nông dân phía Bắc đều có nồi cá chép kho, rán, thậm chí làm gỏi để thắp hương. Theo tiếng Hán, tên chữ của cá chép là "Lý Ngư", bị đọc lệch ra là "Lý Dư". "Lý" là đương nhiên, lẽ phải; "Dư" là đầy đủ, dư thừa. Thông qua món ăn, người nông dân Bắc bộ xưa vốn quanh năm phải lo đối mặt với nghèo đói mong muốn được đầy đủ hơn. Ấy vậy nên với việc lễ cúng ông Công, ông Táo, ngoài cá chép ra, tất cả các món cá khác đều không có ý nghĩa.

Tet ong Cong ong Tao dang doi thay theo thoi cuoc
Cá chép sống đang bị cá giấy cạnh tranh quyết liệt.

Theo giáo sư Nguyễn Lân Dũng, tục cúng thần bếp bằng các món cá đã qua chế biến chỉ là truyền miệng, không có sách nào ghi lại. Còn cụ Tấn, 74 tuổi, quê ở Thanh Hóa thì khẳng định, làm thế nào thì làm, cứ cúng ông Công, ông Táo là dân quê phải làm một đĩa cá chép kho. Ý nghĩa thật sự thế nào thì cụ cũng... chịu.

Dù ý nghĩa thật thế nào thì những nét truyền thống cũng chỉ mang ý nghĩa tâm linh, và đang dần mất đi. Cụ Hải, ở phường Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm, còn vương vấn với những tục lệ cũ cho rằng, đây không phải là vấn đề mê tín hay cổ hủ. Mọi người cần kế thừa và lưu giữ những giá trị truyền thống.

Mạnh Tuấn

Việt Báo

Chủ đề liên quan

Nhận xét tin Tết ông Công, ông Táo đang đổi thay theo thời cuộc

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tết ông Công, ông Táo đang đổi thay theo thời cuộc bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tet ong Cong ong Tao dang doi thay theo thoi cuoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tết ông Công, ông Táo đang đổi thay theo thời cuộc ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

Year Mr. Gong, Mr. Apple is changing by the time the
match, carp, his apples, his work, change, history, yellow goods, people, worship, customs, festival, live

The old word of mouth has it that, ancestors and Industry, he must use Apple warehouse or fried carp. But this process has been "transformed": from cooked carp to carp fish life and is now burning of paper to gold - a simplified way of practice for ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Thoi su 24h2610 Haivlcom bi rut giay phep vinh vien
    Thời sự 24h(26/10): Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn

    Tình hình chữa bệnh của ông Bá Thanh khả quan; Thực hư khối vàng 300 tỷ trấn yểm mộ nhà đại gia; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn"; Tai nạn giao thông, thai nhi văng khỏi bụng mẹ...

  • Thoi su 24h2510 Mien nhiem Chu tich Ocean Bank
    Thời sự 24h(25/10): Miễn nhiệm Chủ tịch Ocean Bank

    Nguyễn Văn Hải được xuất cảnh đi Mỹ vì lý do nhân đạo’; Ông Hà Văn Thắm mất chức chủ tịch Ocean Bank; Bất chấp lệnh cấm, Formosa vẫn tự ý xây miếu thờ; Rúng động mẫu nude Việt tố nhiếp ảnh gia sàm sỡ; Kẻ ném xác chị Huyền mơ thấy 2 con nạn nhân; Hà Nội: Xe chở tiền đâm chết người qua đường...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 24/10.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.