vietbao

Tâm sự đầy xót xa của những người chuyển giới

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Chịu đau đớn về thể xác để phẫu thuật nhưng người chuyển giới vẫn chưa được là chính mình bởi sự phân biệt đối xử.

Tin liên quan

»Bị kỳ thị, người chuyển giới bán dâm kiếm sống

»Đau xót 'cô gái' xinh đẹp kể chuyện chuyển giới

Hiện tượng chuyển giới không phải mới xuất hiện ở Việt Nam song đến nay, vẫn chưa có những quy định pháp luật cụ thể  thừa nhận giới tính thật sự của người chuyển giới  khiến con đường tìm lại chính mình của họ đầy nước mắt…

Tam su day xot xa cua nhung nguoi chuyen gioi

Cát Thy, Aki Trần, Ngọc Ly dũng cảm nói ra khát vọng được là chính mình

Đổi cả mạng sống để được là chính mình

Trong hội thảo "Khát vọng được là chính mình", tôi gặp Cát Thy 24 tuổi sống tại TP. HCM. Cát Thy có gương mặt khá đẹp, nụ cười duyên dáng với những cử chỉ mang đậm nét con gái miền Nam. Nếu không nghe cô kể, khó ai biết được cô chính là người chuyển giới (từ nam sang nữ). Bằng giọng nhỏ nhẹ, Cát Thy kể cho chúng tôi nghe cuộc đời đầy đau khổ, tủi nhục từ khi quyết định chuyển giới tính.

Khi chào đời, Cát Thy (tên mới sau khi chuyển giới) là một bé trai bụ bẫm đáng yêu, được cả nhà chào đón. Ba mẹ chọn cho Cát Thy một cái tên đầy nam tính với hi vọng sau này con trai sẽ là một người đàn ông mạnh mẽ. Thế nhưng, ba mẹ Cát Thy hoàn toàn bất ngờ khi cậu con trai mà họ đặt nhiều hi vọng chính thức thông báo mình là một cô gái trong thân xác đàn ông. "Từ khi biết suy nghĩ, biết nhận thức, tôi đã thích mặc đồ con gái, nuôi tóc dài nhưng ba mẹ nghĩ đó chỉ là sở thích nhất thời rồi sau này tôi sẽ thay đổi", Cát Thy nói. Mỗi lần trong bộ dạng nữ, Cát Thy bị mọi người xung quanh chế nhạo, châm biếm, bạn học hàng ngày lấy "cậu bé gái" ra làm trò đùa, đám con trai thì xông vào đánh đập vì…làm xấu mặt con trai. Không vượt qua được sự kỳ thị của bạn bè, "cậu bé gái" đành bỏ học giữa chừng.

Khi nghe con trai nói muốn được sống cuộc sống của một người phụ nữ và thân xác người phụ nữ, ba mẹ Cát Thy đã tìm mọi cách để ngăn chặn ý định ấy. Cát Thy nhớ lại: "Mẹ bắt tôi phải làm những việc nặng nhọc của đàn ông: Phu hồ, đóng tàu tới khuân vác...Ba mẹ hy vọng công việc nặng nhọc này sẽ giúp tôi quên đi ham muốn làm con gái để trở thành người đàn ông". Thế nhưng, công việc vất vả ấy chỉ có thể lấy đi sức lực chứ không thể lấy đi khao khát mãnh liệt được tìm lại chính mình, ngược lại nó còn hối thúc "cậu bé gái" từng giây từng phút. Mong muốn được sống thật với chính mình, "cậu bé gái" lao vào công việc, tích cóp tiền để phẫu thuật chuyển đổi giới tính. Mỗi khi có tiền, cô lại mua hoocmon nữ để tiêm vào người với hy vọng cơ thể nhanh chóng biến đổi thành con gái.

Cát Thy tâm sự: "Ngày ấy, khi cầm hoocmon nữ trên tay, tôi mang đến nhờ bác sỹ tiêm hộ và hỏi xem đây là thuốc gì, có tác hại ra sao. Khi ấy, bác sỹ nói đây là một loại thuốc có tác dụng làm đẹp cho da. Một thời gian sau, tôi có năn nỉ thế nào bác sỹ không tiêm giúp nữa, vì đây là loại thuốc không có ở Việt Nam, có nhiều tác dụng xấu với sức khỏe của người sử dụng. Lúc ấy, tôi phải học cách tự tiêm cho chính mình". Tiêm hoocmon vào người, sức khỏe Cát Thy suy giảm rõ rệt, cô không thể làm những việc nặng như trước. Thay vào đó, cô chuyển qua nghề hát, làm MC, diễn hài... cho đám ma để sinh sống và dành dụm tiền cho việc phẫu thuật sau này. Thế nhưng phẫu thuật chuyển đổi giới trở thành ước mơ xa vời với Cát Thy bởi cô không có đủ tiền. Đơn giản vì một ca phẫu thuật bơm ngực, cắt bộ phận sinh dục chuyển từ nam sang nữ cộng với nghỉ ngơi bên Thái Lan có giá 120 triệu đồng, trong khi mỗi ngày cô chỉ kiếm được vài chục ngàn đồng.

Thay bằng việc phẫu thuật bơm ngực ở những nơi an toàn, Cát Thy đi bơm ngực chui chỉ để có được bộ ngực đầy đặn như những người phụ nữ bình thường: "Trước khi bơm silicon, người chủ ấy đã nói "Bơm silicon có thể chết đấy, cưng không sợ chết sao?" "Nếu không may silicon chạy vào tim, nhiễm trùng máu là cưng đi đời". Nghe cảnh báo như vậy nhưng tôi vẫn quyết tâm làm. Tôi không sợ chết. Tôi tâm niệm chỉ cần được sống một giờ rồi chết trong thân xác người phụ nữ cũng cam lòng".

Vượt qua những đau đớn, Cát Thy cũng có được bộ ngực đầy đặn của người phụ nữ. Nhưng cũng từ đây, cô phải chịu bao đớn đau về thể xác và tinh thần đi kèm. Cát Thy tâm sự: "Không có gì hạnh phúc hơn khi được là chính mình, được làm những việc mình thích. Thế nhưng hạnh phúc ấy phải trả bằng những đớn đau, tủi nhục vô cùng khủng khiếp. Có lẽ, trên thế giới này không có ai đớn đau tủi nhục bằng người chuyển giới. Bản thân tôi mỗi tuần phải tiêm hoocmon giới tính một lần, mỗi lần tiêm xong thấy cơ thể suy nhược rất nhiều. Đó còn là những đớn đau thể xác mỗi khi bộ ngực silicon kia bị người khác cố tình trà đạp".

Tam su day xot xa cua nhung nguoi chuyen gioi

Cát Thy trò chuyện với phóng viên

Nỗi niềm cay đắng khi mơ ước khác xa thực tế

Chịu nỗi đau về thể xác, nhưng người chuyển giới như Cát Thy lại bẽ bàng với nỗi đau tinh thần, đó là sự miệt thị của những người xung quanh. Sau khi chuyển đổi giới tính, cô gọi điện hỏi ba mẹ, khi ba mẹ đồng ý, cô mới dám về nhà. Tuy nhiên, ngay cả ba mẹ Cát Thy cũng giật mình e ngại, không nhận ra con. Lúc ấy, Cát Thy cảm giác lạc lõng, xa cách dù đang ở chính nhà mình. Cô còn buồn hơn mỗi khi nghe hàng xóm bỡn cợt mỉa mai "Ôi đẹp thế nhưng đẹp nữa vẫn là gay!".

Bị xã hội mặc định là gay, Cát Thy rất sợ phải ra đường, sợ phải tiếp xúc với bên ngoài trước những ánh mắt soi mói của mọi người. Những ngày đầu, thay vì sống dưới ánh sáng mặt trời, Cát Thy chuyển sang sống về đêm. Ngày ngủ, tối cô lang thang ra công viên để giao lưu với những người có hoàn cảnh giống mình. Cuộc sống ấy cứ lặng lẽ trôi đi. Thế nhưng không làm thì ai nuôi, Cát Thy lại lóc cóc đi xin việc. Đến đâu cô cũng nhận được cái nhìn dè bỉu, coi thường của mọi người. Có chỗ còn dọa nạt, xua đuổi cô "mày cút ngay khỏi chỗ này không tao đánh chết"... Cuối cùng để sống được, Cát Thy phải đi bán giọng hát, làm trò mua vui cho các đám ma cùng những người giống mình với đồng lương bèo bọt chỉ đủ nuôi sống bản thân và mua chút phấn son.

Làm người khác vui, những tưởng họ sẽ cảm động, biết ơn, ngược lại, cô bị đối xử tàn tệ. Cát Thy đau đớn nhớ lại:  "Mỗi lần biểu diễn, xin thêm tiền, chúng tôi bị họ sỉ nhục thậm tệ. Chỉ có 20 ngàn đồng mà họ bắt tôi phải quỳ xuống thì họ mới cho. Không chỉ có thế, tôi còn bị nhiều người lạm dụng thân thể để giải quyết nhu cầu sinh lý bởi họ thích thú với những điều lạ, thích được cười và hành hạ trên nỗi đau khổ của người khác. Có lần, khi tôi mới tiêm thêm silicon vào ngực thì bị một người xông vào sờ soạng, nắn bóp tới mức đau điếng người. Vì vừa bơm hóa chất vào người, tôi không thể kháng cự nổi mà có phản kháng thì lại bị chửi rủa, đánh đập. Sau lần bị hành hạ ấy, tôi phải uống thuốc giảm đau và nghỉ ngơi tới 3 ngày mới đỡ".

Trong ánh mắt của Cát Thy u ám nỗi buồn, uất nghẹn khi vẫn còn người coi người chuyển giới chỉ là một lũ pê đê ti tiện, thấp hèn thích đánh thì đánh, lạm dụng thì lạm dụng... . "Không chỉ có tôi mà rất nhiều người chuyển giới cũng bị lạm dụng. Nhiều người vì không chịu đựng được, họ đã chọn con đường tự vẫn để kết thúc cuộc sống đau khổ. Một số khác tìm đến con đường tu hành hoặc sống thu mình...".

Với những người chuyển giới, việc tìm được người yêu rồi kết hôn là điều vô cùng khó khăn, phần lớn họ phải tìm tới người đồng tính để chung sống, để nương tựa, an ủi bản thân. Cát Thy buồn buồn khi kể về người chồng không hôn thú hiện nay. Ngày ấy, anh và cô đến với nhau cũng chỉ để giải quyết nhu cầu tình dục. Thế nhưng, sau một thời gian chung sống với nhau, anh cảm thấy thương và yêu cô. Dù rất nhiều lần xảy ra cãi vã, có lần anh bỏ về quê gần một tuần nhưng sau nhớ quá, anh lại lên tìm cô. Cát Thy cho biết: "Có lẽ tôi là một người may mắn vì đã tìm được một người yêu mình thực sự và thực tâm muốn lấy mình làm vợ. Chúng tôi đã sống với nhau như vợ chồng được 2 năm nay chỉ thiếu giấy đăng ký kết hôn hợp pháp mà thôi. Đôi khi buồn tôi cũng than thân trách phận, nhưng rồi lại tự nhủ phải sống và sống tốt, phải biết đấu tranh để giành sự sống chính đáng cho người chuyển giới".

Những người chuyển giới khao khát mãnh liệt được cuộc sống bình thường như bao người: Được kết hôn, sinh con, học hành và chăm sóc sức khỏe... Nhưng điều ước ấy không biết bao giờ mới trở thành hiện thực bởi chưa có hành lang pháp lý bảo vệ người chuyển giới. Đây cũng chính là nguyên nhân khiến họ trở thành một trong những nhóm dễ bị tổn thương nhất trong xã hội.

Không riêng Cát Thy, Aki Trần, Ngọc Ly và rất nhiều người chuyển giới khác phải sống trong những nỗi cay đắng, tủi nhục... Aki Trần (chuyển giới từ nữ sang nam) tâm sự: "Để được sống với đúng mình, tôi phải đấu tranh vô cùng kiên quyết và mạnh mẽ đối với gia đình. Khi tôi thể hiện sự mãnh mẽ, nam tính theo giới tính thực sự, tôi bị bố nói cho đi gặp bác sỹ để chỉnh lại "cái đầu". Từ khi thay đổi cách ăn mặc, cuộc sống của tôi trở nên khó khăn. Khi tôi đi xe bus, phụ xe nhìn tôi như "vật thể lạ", bắt tôi bỏ khẩu trang ra để nhìn sau đó nói "đến thẻ sinh viên mà cũng làm giả được". Nghe câu ấy, tôi vô cùng đau xót".  
Vietbao.vn (Theo NĐT)

Comment :Tâm sự đầy xót xa của những người chuyển giới
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tâm sự đầy xót xa của những người chuyển giới bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tam su day xot xa cua nhung nguoi chuyen gioi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tâm sự đầy xót xa của những người chuyển giới ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
Heart full of laments of the transgender
Cat Thy , Aki Tran , women , discrimination , who , himself , surgery , however, the body , sex, move , her , , the mother
be physically painful to transgender surgery but still have not been yourself by the discriminatory ..
Khoảng tối đằng sau những quán cafe có phục vụ là chân dài để khách… “rửa mắt”
Khoảng tối đằng sau những quán cafe có phục vụ là chân dài để khách… “rửa mắt”

Trong ánh sáng lờ mờ của những bóng đèn led, hàng loạt “chân dài” cười nói vui vẻ. Thỉnh thoảng, một vài cô còn đưa tay ra vẫy khách: “Vào cà rồi phê anh ơi…”.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h287 Bao quet o Ha Noi Cay do la liet
    Thời sự 24h(28/7): Bão quét ở Hà Nội: Cây đổ la liệt

    Thắt tim cảnh người cha kiệt sức gục chết giữa cánh đồng; Bão quét tới Hà Nội: Cây đè ô tô, xe máy đổ cả loạt; Góc khuất nghề đẻ thuê: Nỗi ân hận tột cùng của người đàn bà dẫn gái về cho chồng; Sập giàn giáo cao ốc Dream Home Luxury, 3 người thương vong; Vụ Formosa: 9 dòng kiểm điểm và quyết tâm của Chính phủ

  • Thoi su 24h277 co gai tre tu vong duoi song To Lich
    Thời sự 24h(27/7): cô gái trẻ tử vong dưới sông Tô Lịch

    Formosa chôn chất thải: Nghi vấn bao che sai phạm cho cán bộ các cấp; Thương bé tròn một tuổi mà phẫu thuật chân 12 lần chưa khỏi; “Người mẹ ma” ở TP HCM: 'Ước gì tôi biết vì sao mình bị tạt axit'; Nỗi đau khôn cùng của người cha chôn 12 con trong cát trắng; Vợ chết, chồng bị thương: Nạn nhân nhắn gì cho bố mẹ trước lúc mất?

  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 247307
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/7-30/7)

    Sản phụ từ chối điều trị ung thư để cứu con đã qua đời; Thực hư những cách chữa khỏi ung thư từ Đông y; 7 loại đồ ăn mà "chuyên gia ngộ độc" không bao giờ động đũa; 'Mẹ nhỏ, con to' nhờ ăn uống đúng cách khi mang bầu;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 240730072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/07-30/07/2016)

    Sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, câu chuyện tình mẫu tử thiêng liêng hay góc khuất gia đình làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 2407 30072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/07- 30/07/2016)

    Phi công, tiếp viên hàng không buôn lậu vàng, CPI tháng 7 tiếp tục tăng nhẹ, VASEP đề nghị đánh thuế thương lái TQ, tỷ giá tiếp tục tĩnh lặng đến bất ngờ, TP HCM công bố 77 dự án đang thế chấp ngân hàng, nông hải sản đứng đầu bảng về chứa chất cấm, kháng sinh... Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu d

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.