Chủ nhật, 20 Tháng tám 2006, 10:44 GMT+7

Ông chủ tịch huyện đi bộ nhiều nhất nước

TPCN - Trong vòng 6 tháng đầu năm, Bh’riu Liếc, Chủ tịch huyện Tây Giang, đi bộ xuống gần 70 thôn bản, có bản xa trên 30 cây số, không có đường xe và leo núi là chủ yếu.

Ong chu tich huyen di bo nhieu nhat nuoc
Chủ tịch huyện Bh’riu Liếc
Có lẽ ông là vị Chủ tịch huyện đi bộ xuống dân nhiều nhất nước! Ông là Bh’riu Liếc - Chủ tịch huyện Tây Giang - một huyện miền núi có đến 95% là đồng bào Cơtu nằm ở phía tây tỉnh Quảng Nam giáp biên giới Lào...

Đã từng là thầy giáo, đi nhiều biết nhiều và chịu khó ghi chép, bây giờ ông (đúng ra tôi nên gọi bằng anh, bởi vị Chủ tịch này mới 42 tuổi) cũng chính là người Cơtu đầu tiên viết sách về cách học tiếng Cơtu, điều mà trước đây chỉ có các nhà nghiên cứu ngôn ngữ từ miền xuôi lên mới làm được.

Ngoài ra, Bh’riu Liếc còn là người đầu tiên đưa ra yêu cầu bắt buộc phải phổ cập tiếng Cơtu cho cán bộ, công chức người Kinh về đây làm nhiệm vụ.

Một cuốn sách quý giữa rừng sâu

“Thật ra, tôi chỉ là người ghi chép lại ngôn ngữ từ các cụ. Các cụ làm hết chứ tôi có làm được cái gì đâu”. Cầm trong tay cuốn sách “Tiếng thông dụng Cơtu – Kinh và văn hóa làng Cơtu”, tác giả Bh’riu Liếc vui vẻ nói. Tất cả chỉ vì tình yêu buôn làng và sợ các cụ già qua đời thì cái chữ gốc Cơtu sẽ bị thất truyền.

Anh đã miệt mài viết từng con chữ Cơtu sưu tầm từ năm 1990 khi còn là giáo viên trường huyện. Gần 16 năm sau, cuốn sách “Tiếng thông dụng Cơtu – Kinh và văn hóa làng Cơtu” dày gần 300 trang ra đời.

Theo đánh giá của nhiều người, đặc biệt là các học viên cán bộ người Kinh thì đây là cuốn sách viết đầy đủ nhất và ngôn ngữ dễ hiểu nhất từ xưa đến nay cho cả người Kinh lẫn Cơtu muốn học chữ.

Nhạc sỹ Huy Hoàng người đang ký âm các giai điệu dân gian Cơtu lưu truyền trong các bản làng thừa nhận: “Tôi biết cái chữ, và nghe được bà con hát, hiểu được các văn hóa và tập tục của người Cơtu để có thể viết lại lời cho các ca khúc một cách tương đối chính xác là nhờ đọc sách của Bh’riu Liếc.

Anh luôn động viên tôi cố gắng giữ lại một cách thật chính xác về giai điệu của quê hương mình. Đấy mới là những giá trị đích thực của người Cơtu”.

Chuyện viết sách của Bh’riu Liếc không hề đơn giản. “Để viết được một trang sách tôi phải mày mò ra tận Viện bảo tàng dân tộc học ở Hà Nội, nhờ anh em giúp tìm các bản đồ ngày xưa do người Pháp chụp từ năm 1938 để viết.

Có hôm phải lặn lội tận rừng sâu, ở trong bản gần cả tháng để viết cho bằng được ba trang nói về cách pha chế rượu tr’đin. Vì cách pha chế rượu này ngày nay đang dần bị mai một.

Nhưng khốn nỗi các già làng không muốn truyền cho người ngoài bản vì sợ “lộ” bí quyết, nên tôi phải ăn nằm làm quen “mòn chiếu” mới học được cách làm tr’đin”.

Nhiều nhà nghiên cứu văn hóa Cơtu khi cầm cuốn sách này đều phải thán phục bởi những thông tin mà nó đem lại. Một tác giả “cứng tay” đến mấy nếu không phải là người Cơtu bản địa thì khó viết được những trang về cây thuốc và những điều huyền bí đang lưu truyền trong dân gian Cơtu, như cách dùng ngải thương, thuốc độc Ch’pơơr, bệnh dịch P’rong, xem trứng gà, xem gan mật lợn, xem vỏ ốc đá,… để đoán trước sự việc.

Đặc biệt là các món ăn gần như thất truyền đã được khôi phục lại một cách khá đầy đủ như; rượu tr’đin, tà vạt, buốh, buốh prí, a viết và r’lang,…

Nhiều người đang theo học lớp tiếng Cơtu cho biết, tư liệu trong sách “Tiếng thông dụng Cơtu – Kinh và văn hóa làng Cơtu” của Bh’riu Liếc còn đầy đủ hơn nhiều cuốn sách khác có cùng chủ đề này. Bh’riu Liếc cho biết, vừa rồi một vị tiến sỹ ngoài Hà Nội đang viết sách về người Cơtu nhờ anh đọc chỉnh sửa giùm bản thảo.

Ông Bh’riu Prăm, lão thành cách mạng, nguyên đại biểu Quốc hội khóa VI, VII, VIII đã hết lời khen ngợi: “Đây là một cuốn sách quý, thiết thực phục vụ việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy nền văn hóa dân tộc Cơtu. Cần phổ biến rộng rãi cho người Cơtu và các dân tộc khác nếu muốn tìm hiểu văn hóa dân tộc Cơtu”.

Từ tuổi thơ đói rách…

Bh’riu Liếc nhớ lại, cha anh mất từ khi anh lên 8 tuổi, mẹ anh phải nuôi sáu anh em đi học. ở vùng núi Tr’hy xa xôi này cái chữ đến với đồng bào dân tộc còn khó hơn việc “đãi cát tìm vàng”. Lớp Một, anh đi học buổi sáng, buổi chiều ra khe bắt ốc, bắt cá. Chuyện làm rẫy mẹ anh giành hết.

Bố không biết chữ và mất sớm, nhưng mẹ anh là một đảng viên gương mẫu và hiểu biết. Mẹ bắt mấy anh em phải đi học cho bằng được. Lên cấp II từ làng A Răng – xã A Xan anh đi bộ vượt núi gần 5 ngày đường mới đến Đông Giang để học.

“Đường rừng bấy giờ còn hoang vu, đầy cọp beo rắn rít và thú dữ nhưng không hiểu vì sao thích cái chữ quá mà tôi chẳng sợ gì cả. Có hôm đói quá vào rừng bẻ măng ăn sống nên say đến gần chết” - Bh’riu Liếc bồi hồi.

Những năm cấp III, Bh’riu Liếc được trường cho về Đà Nẵng học. Lúc bấy giờ chiến tranh biên giới đang xảy ra, chàng trai Cơtu xin nhập ngũ nhưng các già làng kiên quyết không cho và bắt phải đi học.

“Tôi còn nhớ những dãy ruộng nằm sát bên chân cầu Trần Thị Lý – quận 3, Đà Nẵng, tôi đã phải bắt cá, hái rau để ăn. Bo bo và sắn lát lúc đó được nhà nước cấp nhưng cũng chẳng đủ.

Trong số 5 người đi học có 4 người đã bỏ vì không chịu nổi đói khát và nhớ bản làng” -Bh’riu Liếc kể.

Những đêm xa nhà nằm nhớ bản làng, Bh’riu Liếc đã viết trong nhật ký; “…Tôi giống như một nhành cây giữa bao la rừng núi của dãy Trường Sơn hùng vĩ. Và, có một thời tôi sống giữa đô thành lòng đau đáu nhớ rừng, nhớ quê, nhớ dòng thác rì rầm, nhớ tiếng chim, vượn hót, nhớ những ánh trăng vằng vặc với làn gió thoảng mát rượi; nhớ từng bậc thang bước lên nhà sàn ấm cúng, nhớ bà con cô bác, nhớ giọng nói của bà mẹ yêu thương khi tôi còn bé...”.

Giờ nghĩ lại vẫn anh không biết động lực nào khiến mình theo học cho đến khi được làm thầy giáo, sau đó là Ban dân tộc miền núi tỉnh Quảng Nam trước khi về huyện làm Chủ tịch huyện như ngày nay.

…đến ông chủ tịch huyện đi bộ nhiều nhất nước

Bh’ríu Liếc tâm sự: “Văn hóa Cơtu có từ lâu đời, văn hóa Làng – văn hóa cộng đồng, văn hóa dân gian. Nhưng hiện nay do nhiều nguyên nhân nên đang có nguy cơ bị mất đi. Đặc biệt là thế hệ trẻ được tiếp xúc ngay với văn hóa hiện đại nên có nhiều người không biết tiếng mẹ đẻ.

Tôi cố gắng góp nhặt lại và giữ gìn. Mọi người sẽ không đến đây để xem người Cơtu ăn cái gì, no hay đói, nhưng họ sẽ đến xem người Cơtu có văn hóa gì? Đó là điều tôi lo lắng”.

Trước những bức xúc đó, đầu năm 2006, bản tin Tây Giang ra đời, trong đó nhắc đến khá nhiều chủ đề về văn hóa các dân tộc miền núi và cách phát huy, bảo tồn.

Là người thường xuyên hay đi công tác và xuống tận thôn bản ăn ở cùng bà con, nắm bắt tình hình nên vị Chủ tịch huyện trẻ tuổi rất được cán bộ cấp dưới nể phục.

Trong vòng 6 tháng đầu năm, ông đi công tác gần 70 thôn bản, có bản xa trên 30 cây số, không có đường xe nên phải đi bộ và leo núi là chính. Có lẽ ông là vị Chủ tịch huyện đi bộ công tác nhiều nhất nước.

“Mấy đứa ở Phòng kinh tế nói gì tôi biết hết cả rồi, nhưng đi để xem họ nói và báo cáo như thế nào thôi” - Bh’riu Liếc cười.

Làm cán bộ phải đi sâu sát và nắm bắt tình hình của nhân dân, mà không nghe được tiếng người dân nói thì làm việc không hiệu quả. Bh’riu Liếc trực tiếp chỉ đạo các cán bộ đầu ngành trong toàn huyện phải đi học tiếng Cơtu.

Sau khóa học, học viên sẽ được cấp một chứng chỉ tiếng Cơtu tương đương như một môn ngoại ngữ. Công chức mới thi vào làm việc ở huyện này cũng vậy, tiếng Anh, tiếng Pháp, Nga, Nhật, Trung Quốc... có càng tốt, nhưng trước tiên là phải có bằng tiếng ... Cơtu!

Người dân trong vùng thán phục bảo nhau, không có cái gì ông Liếc làm không được. Ông ấy làm rẫy, làm ruộng vườn, làm thầy giáo đã giỏi rồi làm luôn cả cuốn từ điển Cơtu – Kinh cho dân làng thì còn gì bằng.

Nhưng riêng vị Chủ tịch nhiều cá tính của huyện miền núi xa xôi nhất tỉnh này thì luôn lo lắng: “Tôi mong muốn nhất là làm sao cho bà con ở các bản làng bớt nghèo đói. Tây Giang có đến 84,7% là hộ nghèo có lẽ là nơi nghèo nhất nước. Không biết nhiệm kỳ này tôi sẽ xóa được bao nhiêu?”.

Hồ Tấn Vũ

Việt Báo

Nhận xét tin Ông chủ tịch huyện đi bộ nhiều nhất nước

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ông chủ tịch huyện đi bộ nhiều nhất nước bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ong chu tich huyen di bo nhieu nhat nuoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ông chủ tịch huyện đi bộ nhiều nhất nước ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

Mr. President walked most water districts
Bh'riu glares, Tay Giang, with road vehicles, no sugar, especially, president, culture, walking, at most, Best of, book books, Katu, the district, as

TPCN - Within 6 months, Bh'riu glares, President Tay Giang district, walking down nearly 70 villages, with a distance of 30 kilometers, there is no road and climbing is mostly ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu nay 178 den 238
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ này 17-8 đến 23-8)

    Bạo loạn ở Lybia, Iraq, miền Đông Ukcraine; cái chết bi thương của nhà báo Mỹ quả cảm James Foley; lễ đón long trọng và đầy xúc động thi thể 20 nạn nhân trên chiếc máy bay xấu số MH 17 của Malaysia ... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1708 2308
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (17/08 – 23/08)

    Đôi nam nữ chết trong ô tô ở Bình Dương; Hoãn phiên toà xét xử vợ nguyên bí thư xã đốt xác; Vì sao trùm xã hội đen Minh 'sâm' còn nguy hiểm hơn cả Năm Cam?;

  • Tong hop Doi song tuan qua 178 248
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (17/8 - 24/8)

    Người đàn ông 3 lần 'nhặt vợ', 4 lần bán con; Người đàn ông 10 năm chăm vợ điên tình là những câu chuyện gia đình cảm động; Tâm sự của những ông bố bà mẹ nuôi con đơn thân; Cần chuẩn bị những gì khi con vào lớp 1?; Rất nhiều mẹo vặt hay cho gia đình bạn; Một tuần nóng với tin kem đánh răng chứa chất gây ung thư; Và nhiều tin tức thực phẩm bẩn đáng lưu ý...

  • Toan canh Showbiz tuan 1708 2308
    Toàn cảnh Showbiz tuần (17/08 – 23/08)

    Sao Việt và sao thế giới hưởng ứng phong trào Ice Burken Challenger, 2 nhạc sĩ Phú Quang và Phó Đức Phương tranh cãi tiền tác quyền, Nhạc sĩ Quốc Trung viết thư “dằn mặt” người yêu của con gái, Phi Thanh Vân công khai chuyện có bầu với "tình trẻ", con trai ruột của Thành Long bị bắt vì ma túy,...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1708 2308
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/08 - 23/08)

    Trung Quốc bành trướng Biển Đông vì tư duy mình là trùm thiên hạ; Kết luận thanh tra toàn diện chùa Bồ Đề; Phó giáo sư “ra giá” 200 triệu đồng lấy bằng tiến sĩ y khoa; Lương thấp, vào công chức vẫn như "miền đất hứa".... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (17/08 - 23/08).