Chủ nhật, 20 Tháng tám 2006, 10:44 GMT+7

Ông chủ tịch huyện đi bộ nhiều nhất nước

TPCN - Trong vòng 6 tháng đầu năm, Bh’riu Liếc, Chủ tịch huyện Tây Giang, đi bộ xuống gần 70 thôn bản, có bản xa trên 30 cây số, không có đường xe và leo núi là chủ yếu.

Ong chu tich huyen di bo nhieu nhat nuoc
Chủ tịch huyện Bh’riu Liếc
Có lẽ ông là vị Chủ tịch huyện đi bộ xuống dân nhiều nhất nước! Ông là Bh’riu Liếc - Chủ tịch huyện Tây Giang - một huyện miền núi có đến 95% là đồng bào Cơtu nằm ở phía tây tỉnh Quảng Nam giáp biên giới Lào...

Đã từng là thầy giáo, đi nhiều biết nhiều và chịu khó ghi chép, bây giờ ông (đúng ra tôi nên gọi bằng anh, bởi vị Chủ tịch này mới 42 tuổi) cũng chính là người Cơtu đầu tiên viết sách về cách học tiếng Cơtu, điều mà trước đây chỉ có các nhà nghiên cứu ngôn ngữ từ miền xuôi lên mới làm được.

Ngoài ra, Bh’riu Liếc còn là người đầu tiên đưa ra yêu cầu bắt buộc phải phổ cập tiếng Cơtu cho cán bộ, công chức người Kinh về đây làm nhiệm vụ.

Một cuốn sách quý giữa rừng sâu

“Thật ra, tôi chỉ là người ghi chép lại ngôn ngữ từ các cụ. Các cụ làm hết chứ tôi có làm được cái gì đâu”. Cầm trong tay cuốn sách “Tiếng thông dụng Cơtu – Kinh và văn hóa làng Cơtu”, tác giả Bh’riu Liếc vui vẻ nói. Tất cả chỉ vì tình yêu buôn làng và sợ các cụ già qua đời thì cái chữ gốc Cơtu sẽ bị thất truyền.

Anh đã miệt mài viết từng con chữ Cơtu sưu tầm từ năm 1990 khi còn là giáo viên trường huyện. Gần 16 năm sau, cuốn sách “Tiếng thông dụng Cơtu – Kinh và văn hóa làng Cơtu” dày gần 300 trang ra đời.

Theo đánh giá của nhiều người, đặc biệt là các học viên cán bộ người Kinh thì đây là cuốn sách viết đầy đủ nhất và ngôn ngữ dễ hiểu nhất từ xưa đến nay cho cả người Kinh lẫn Cơtu muốn học chữ.

Nhạc sỹ Huy Hoàng người đang ký âm các giai điệu dân gian Cơtu lưu truyền trong các bản làng thừa nhận: “Tôi biết cái chữ, và nghe được bà con hát, hiểu được các văn hóa và tập tục của người Cơtu để có thể viết lại lời cho các ca khúc một cách tương đối chính xác là nhờ đọc sách của Bh’riu Liếc.

Anh luôn động viên tôi cố gắng giữ lại một cách thật chính xác về giai điệu của quê hương mình. Đấy mới là những giá trị đích thực của người Cơtu”.

Chuyện viết sách của Bh’riu Liếc không hề đơn giản. “Để viết được một trang sách tôi phải mày mò ra tận Viện bảo tàng dân tộc học ở Hà Nội, nhờ anh em giúp tìm các bản đồ ngày xưa do người Pháp chụp từ năm 1938 để viết.

Có hôm phải lặn lội tận rừng sâu, ở trong bản gần cả tháng để viết cho bằng được ba trang nói về cách pha chế rượu tr’đin. Vì cách pha chế rượu này ngày nay đang dần bị mai một.

Nhưng khốn nỗi các già làng không muốn truyền cho người ngoài bản vì sợ “lộ” bí quyết, nên tôi phải ăn nằm làm quen “mòn chiếu” mới học được cách làm tr’đin”.

Nhiều nhà nghiên cứu văn hóa Cơtu khi cầm cuốn sách này đều phải thán phục bởi những thông tin mà nó đem lại. Một tác giả “cứng tay” đến mấy nếu không phải là người Cơtu bản địa thì khó viết được những trang về cây thuốc và những điều huyền bí đang lưu truyền trong dân gian Cơtu, như cách dùng ngải thương, thuốc độc Ch’pơơr, bệnh dịch P’rong, xem trứng gà, xem gan mật lợn, xem vỏ ốc đá,… để đoán trước sự việc.

Đặc biệt là các món ăn gần như thất truyền đã được khôi phục lại một cách khá đầy đủ như; rượu tr’đin, tà vạt, buốh, buốh prí, a viết và r’lang,…

Nhiều người đang theo học lớp tiếng Cơtu cho biết, tư liệu trong sách “Tiếng thông dụng Cơtu – Kinh và văn hóa làng Cơtu” của Bh’riu Liếc còn đầy đủ hơn nhiều cuốn sách khác có cùng chủ đề này. Bh’riu Liếc cho biết, vừa rồi một vị tiến sỹ ngoài Hà Nội đang viết sách về người Cơtu nhờ anh đọc chỉnh sửa giùm bản thảo.

Ông Bh’riu Prăm, lão thành cách mạng, nguyên đại biểu Quốc hội khóa VI, VII, VIII đã hết lời khen ngợi: “Đây là một cuốn sách quý, thiết thực phục vụ việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy nền văn hóa dân tộc Cơtu. Cần phổ biến rộng rãi cho người Cơtu và các dân tộc khác nếu muốn tìm hiểu văn hóa dân tộc Cơtu”.

Từ tuổi thơ đói rách…

Bh’riu Liếc nhớ lại, cha anh mất từ khi anh lên 8 tuổi, mẹ anh phải nuôi sáu anh em đi học. ở vùng núi Tr’hy xa xôi này cái chữ đến với đồng bào dân tộc còn khó hơn việc “đãi cát tìm vàng”. Lớp Một, anh đi học buổi sáng, buổi chiều ra khe bắt ốc, bắt cá. Chuyện làm rẫy mẹ anh giành hết.

Bố không biết chữ và mất sớm, nhưng mẹ anh là một đảng viên gương mẫu và hiểu biết. Mẹ bắt mấy anh em phải đi học cho bằng được. Lên cấp II từ làng A Răng – xã A Xan anh đi bộ vượt núi gần 5 ngày đường mới đến Đông Giang để học.

“Đường rừng bấy giờ còn hoang vu, đầy cọp beo rắn rít và thú dữ nhưng không hiểu vì sao thích cái chữ quá mà tôi chẳng sợ gì cả. Có hôm đói quá vào rừng bẻ măng ăn sống nên say đến gần chết” - Bh’riu Liếc bồi hồi.

Những năm cấp III, Bh’riu Liếc được trường cho về Đà Nẵng học. Lúc bấy giờ chiến tranh biên giới đang xảy ra, chàng trai Cơtu xin nhập ngũ nhưng các già làng kiên quyết không cho và bắt phải đi học.

“Tôi còn nhớ những dãy ruộng nằm sát bên chân cầu Trần Thị Lý – quận 3, Đà Nẵng, tôi đã phải bắt cá, hái rau để ăn. Bo bo và sắn lát lúc đó được nhà nước cấp nhưng cũng chẳng đủ.

Trong số 5 người đi học có 4 người đã bỏ vì không chịu nổi đói khát và nhớ bản làng” -Bh’riu Liếc kể.

Những đêm xa nhà nằm nhớ bản làng, Bh’riu Liếc đã viết trong nhật ký; “…Tôi giống như một nhành cây giữa bao la rừng núi của dãy Trường Sơn hùng vĩ. Và, có một thời tôi sống giữa đô thành lòng đau đáu nhớ rừng, nhớ quê, nhớ dòng thác rì rầm, nhớ tiếng chim, vượn hót, nhớ những ánh trăng vằng vặc với làn gió thoảng mát rượi; nhớ từng bậc thang bước lên nhà sàn ấm cúng, nhớ bà con cô bác, nhớ giọng nói của bà mẹ yêu thương khi tôi còn bé...”.

Giờ nghĩ lại vẫn anh không biết động lực nào khiến mình theo học cho đến khi được làm thầy giáo, sau đó là Ban dân tộc miền núi tỉnh Quảng Nam trước khi về huyện làm Chủ tịch huyện như ngày nay.

…đến ông chủ tịch huyện đi bộ nhiều nhất nước

Bh’ríu Liếc tâm sự: “Văn hóa Cơtu có từ lâu đời, văn hóa Làng – văn hóa cộng đồng, văn hóa dân gian. Nhưng hiện nay do nhiều nguyên nhân nên đang có nguy cơ bị mất đi. Đặc biệt là thế hệ trẻ được tiếp xúc ngay với văn hóa hiện đại nên có nhiều người không biết tiếng mẹ đẻ.

Tôi cố gắng góp nhặt lại và giữ gìn. Mọi người sẽ không đến đây để xem người Cơtu ăn cái gì, no hay đói, nhưng họ sẽ đến xem người Cơtu có văn hóa gì? Đó là điều tôi lo lắng”.

Trước những bức xúc đó, đầu năm 2006, bản tin Tây Giang ra đời, trong đó nhắc đến khá nhiều chủ đề về văn hóa các dân tộc miền núi và cách phát huy, bảo tồn.

Là người thường xuyên hay đi công tác và xuống tận thôn bản ăn ở cùng bà con, nắm bắt tình hình nên vị Chủ tịch huyện trẻ tuổi rất được cán bộ cấp dưới nể phục.

Trong vòng 6 tháng đầu năm, ông đi công tác gần 70 thôn bản, có bản xa trên 30 cây số, không có đường xe nên phải đi bộ và leo núi là chính. Có lẽ ông là vị Chủ tịch huyện đi bộ công tác nhiều nhất nước.

“Mấy đứa ở Phòng kinh tế nói gì tôi biết hết cả rồi, nhưng đi để xem họ nói và báo cáo như thế nào thôi” - Bh’riu Liếc cười.

Làm cán bộ phải đi sâu sát và nắm bắt tình hình của nhân dân, mà không nghe được tiếng người dân nói thì làm việc không hiệu quả. Bh’riu Liếc trực tiếp chỉ đạo các cán bộ đầu ngành trong toàn huyện phải đi học tiếng Cơtu.

Sau khóa học, học viên sẽ được cấp một chứng chỉ tiếng Cơtu tương đương như một môn ngoại ngữ. Công chức mới thi vào làm việc ở huyện này cũng vậy, tiếng Anh, tiếng Pháp, Nga, Nhật, Trung Quốc... có càng tốt, nhưng trước tiên là phải có bằng tiếng ... Cơtu!

Người dân trong vùng thán phục bảo nhau, không có cái gì ông Liếc làm không được. Ông ấy làm rẫy, làm ruộng vườn, làm thầy giáo đã giỏi rồi làm luôn cả cuốn từ điển Cơtu – Kinh cho dân làng thì còn gì bằng.

Nhưng riêng vị Chủ tịch nhiều cá tính của huyện miền núi xa xôi nhất tỉnh này thì luôn lo lắng: “Tôi mong muốn nhất là làm sao cho bà con ở các bản làng bớt nghèo đói. Tây Giang có đến 84,7% là hộ nghèo có lẽ là nơi nghèo nhất nước. Không biết nhiệm kỳ này tôi sẽ xóa được bao nhiêu?”.

Hồ Tấn Vũ

Việt Báo

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

Nhận xét tin Ông chủ tịch huyện đi bộ nhiều nhất nước

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ông chủ tịch huyện đi bộ nhiều nhất nước bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ong chu tich huyen di bo nhieu nhat nuoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ông chủ tịch huyện đi bộ nhiều nhất nước ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

Mr. President walked most water districts
Bh'riu glares, Tay Giang, with road vehicles, no sugar, especially, president, culture, walking, at most, Best of, book books, Katu, the district, as

TPCN - Within 6 months, Bh'riu glares, President Tay Giang district, walking down nearly 70 villages, with a distance of 30 kilometers, there is no road and climbing is mostly ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Thoi su 24h1811 BS quen kim mo trong bung benh nhan
    Thời sự 24h(18/11): BS quên kim mổ trong bụng bệnh nhân

    Đường sắt trên cao "tuyệt đối an toàn"; Mổ đẻ, BS ‘quên’ kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ ra viện; Lật mặt hàng chục cửa hàng xăng dầu lắp đặt IC giả; Mạo nhận con trai Bí thư HN "quỵt" hàng trăm triệu... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/11.

  • Thoi su 24h1711 Cong Ly mac quan nho len bia sach luat
    Thời sự 24h(17/11): Công Lý mặc quần nhỏ lên bìa sách luật

    Bình Dương lên tiếng về cáo buộc của ông Dũng "lò vôi"; Công Lý bức xúc vì bìa sách in hình anh cởi trần; Nữ "đại gia" Hà thành bị đánh thuốc mê cướp kim cương?; "Kho" sừng tê giác trong nhà đại gia Hà Tĩnh...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.