Chủ nhật, 20 Tháng tám 2006, 10:44 GMT+7

Ông chủ tịch huyện đi bộ nhiều nhất nước

TPCN - Trong vòng 6 tháng đầu năm, Bh’riu Liếc, Chủ tịch huyện Tây Giang, đi bộ xuống gần 70 thôn bản, có bản xa trên 30 cây số, không có đường xe và leo núi là chủ yếu.

Ong chu tich huyen di bo nhieu nhat nuoc
Chủ tịch huyện Bh’riu Liếc
Có lẽ ông là vị Chủ tịch huyện đi bộ xuống dân nhiều nhất nước! Ông là Bh’riu Liếc - Chủ tịch huyện Tây Giang - một huyện miền núi có đến 95% là đồng bào Cơtu nằm ở phía tây tỉnh Quảng Nam giáp biên giới Lào...

Đã từng là thầy giáo, đi nhiều biết nhiều và chịu khó ghi chép, bây giờ ông (đúng ra tôi nên gọi bằng anh, bởi vị Chủ tịch này mới 42 tuổi) cũng chính là người Cơtu đầu tiên viết sách về cách học tiếng Cơtu, điều mà trước đây chỉ có các nhà nghiên cứu ngôn ngữ từ miền xuôi lên mới làm được.

Ngoài ra, Bh’riu Liếc còn là người đầu tiên đưa ra yêu cầu bắt buộc phải phổ cập tiếng Cơtu cho cán bộ, công chức người Kinh về đây làm nhiệm vụ.

Một cuốn sách quý giữa rừng sâu

“Thật ra, tôi chỉ là người ghi chép lại ngôn ngữ từ các cụ. Các cụ làm hết chứ tôi có làm được cái gì đâu”. Cầm trong tay cuốn sách “Tiếng thông dụng Cơtu – Kinh và văn hóa làng Cơtu”, tác giả Bh’riu Liếc vui vẻ nói. Tất cả chỉ vì tình yêu buôn làng và sợ các cụ già qua đời thì cái chữ gốc Cơtu sẽ bị thất truyền.

Anh đã miệt mài viết từng con chữ Cơtu sưu tầm từ năm 1990 khi còn là giáo viên trường huyện. Gần 16 năm sau, cuốn sách “Tiếng thông dụng Cơtu – Kinh và văn hóa làng Cơtu” dày gần 300 trang ra đời.

Theo đánh giá của nhiều người, đặc biệt là các học viên cán bộ người Kinh thì đây là cuốn sách viết đầy đủ nhất và ngôn ngữ dễ hiểu nhất từ xưa đến nay cho cả người Kinh lẫn Cơtu muốn học chữ.

Nhạc sỹ Huy Hoàng người đang ký âm các giai điệu dân gian Cơtu lưu truyền trong các bản làng thừa nhận: “Tôi biết cái chữ, và nghe được bà con hát, hiểu được các văn hóa và tập tục của người Cơtu để có thể viết lại lời cho các ca khúc một cách tương đối chính xác là nhờ đọc sách của Bh’riu Liếc.

Anh luôn động viên tôi cố gắng giữ lại một cách thật chính xác về giai điệu của quê hương mình. Đấy mới là những giá trị đích thực của người Cơtu”.

Chuyện viết sách của Bh’riu Liếc không hề đơn giản. “Để viết được một trang sách tôi phải mày mò ra tận Viện bảo tàng dân tộc học ở Hà Nội, nhờ anh em giúp tìm các bản đồ ngày xưa do người Pháp chụp từ năm 1938 để viết.

Có hôm phải lặn lội tận rừng sâu, ở trong bản gần cả tháng để viết cho bằng được ba trang nói về cách pha chế rượu tr’đin. Vì cách pha chế rượu này ngày nay đang dần bị mai một.

Nhưng khốn nỗi các già làng không muốn truyền cho người ngoài bản vì sợ “lộ” bí quyết, nên tôi phải ăn nằm làm quen “mòn chiếu” mới học được cách làm tr’đin”.

Nhiều nhà nghiên cứu văn hóa Cơtu khi cầm cuốn sách này đều phải thán phục bởi những thông tin mà nó đem lại. Một tác giả “cứng tay” đến mấy nếu không phải là người Cơtu bản địa thì khó viết được những trang về cây thuốc và những điều huyền bí đang lưu truyền trong dân gian Cơtu, như cách dùng ngải thương, thuốc độc Ch’pơơr, bệnh dịch P’rong, xem trứng gà, xem gan mật lợn, xem vỏ ốc đá,… để đoán trước sự việc.

Đặc biệt là các món ăn gần như thất truyền đã được khôi phục lại một cách khá đầy đủ như; rượu tr’đin, tà vạt, buốh, buốh prí, a viết và r’lang,…

Nhiều người đang theo học lớp tiếng Cơtu cho biết, tư liệu trong sách “Tiếng thông dụng Cơtu – Kinh và văn hóa làng Cơtu” của Bh’riu Liếc còn đầy đủ hơn nhiều cuốn sách khác có cùng chủ đề này. Bh’riu Liếc cho biết, vừa rồi một vị tiến sỹ ngoài Hà Nội đang viết sách về người Cơtu nhờ anh đọc chỉnh sửa giùm bản thảo.

Ông Bh’riu Prăm, lão thành cách mạng, nguyên đại biểu Quốc hội khóa VI, VII, VIII đã hết lời khen ngợi: “Đây là một cuốn sách quý, thiết thực phục vụ việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy nền văn hóa dân tộc Cơtu. Cần phổ biến rộng rãi cho người Cơtu và các dân tộc khác nếu muốn tìm hiểu văn hóa dân tộc Cơtu”.

Từ tuổi thơ đói rách…

Bh’riu Liếc nhớ lại, cha anh mất từ khi anh lên 8 tuổi, mẹ anh phải nuôi sáu anh em đi học. ở vùng núi Tr’hy xa xôi này cái chữ đến với đồng bào dân tộc còn khó hơn việc “đãi cát tìm vàng”. Lớp Một, anh đi học buổi sáng, buổi chiều ra khe bắt ốc, bắt cá. Chuyện làm rẫy mẹ anh giành hết.

Bố không biết chữ và mất sớm, nhưng mẹ anh là một đảng viên gương mẫu và hiểu biết. Mẹ bắt mấy anh em phải đi học cho bằng được. Lên cấp II từ làng A Răng – xã A Xan anh đi bộ vượt núi gần 5 ngày đường mới đến Đông Giang để học.

“Đường rừng bấy giờ còn hoang vu, đầy cọp beo rắn rít và thú dữ nhưng không hiểu vì sao thích cái chữ quá mà tôi chẳng sợ gì cả. Có hôm đói quá vào rừng bẻ măng ăn sống nên say đến gần chết” - Bh’riu Liếc bồi hồi.

Những năm cấp III, Bh’riu Liếc được trường cho về Đà Nẵng học. Lúc bấy giờ chiến tranh biên giới đang xảy ra, chàng trai Cơtu xin nhập ngũ nhưng các già làng kiên quyết không cho và bắt phải đi học.

“Tôi còn nhớ những dãy ruộng nằm sát bên chân cầu Trần Thị Lý – quận 3, Đà Nẵng, tôi đã phải bắt cá, hái rau để ăn. Bo bo và sắn lát lúc đó được nhà nước cấp nhưng cũng chẳng đủ.

Trong số 5 người đi học có 4 người đã bỏ vì không chịu nổi đói khát và nhớ bản làng” -Bh’riu Liếc kể.

Những đêm xa nhà nằm nhớ bản làng, Bh’riu Liếc đã viết trong nhật ký; “…Tôi giống như một nhành cây giữa bao la rừng núi của dãy Trường Sơn hùng vĩ. Và, có một thời tôi sống giữa đô thành lòng đau đáu nhớ rừng, nhớ quê, nhớ dòng thác rì rầm, nhớ tiếng chim, vượn hót, nhớ những ánh trăng vằng vặc với làn gió thoảng mát rượi; nhớ từng bậc thang bước lên nhà sàn ấm cúng, nhớ bà con cô bác, nhớ giọng nói của bà mẹ yêu thương khi tôi còn bé...”.

Giờ nghĩ lại vẫn anh không biết động lực nào khiến mình theo học cho đến khi được làm thầy giáo, sau đó là Ban dân tộc miền núi tỉnh Quảng Nam trước khi về huyện làm Chủ tịch huyện như ngày nay.

…đến ông chủ tịch huyện đi bộ nhiều nhất nước

Bh’ríu Liếc tâm sự: “Văn hóa Cơtu có từ lâu đời, văn hóa Làng – văn hóa cộng đồng, văn hóa dân gian. Nhưng hiện nay do nhiều nguyên nhân nên đang có nguy cơ bị mất đi. Đặc biệt là thế hệ trẻ được tiếp xúc ngay với văn hóa hiện đại nên có nhiều người không biết tiếng mẹ đẻ.

Tôi cố gắng góp nhặt lại và giữ gìn. Mọi người sẽ không đến đây để xem người Cơtu ăn cái gì, no hay đói, nhưng họ sẽ đến xem người Cơtu có văn hóa gì? Đó là điều tôi lo lắng”.

Trước những bức xúc đó, đầu năm 2006, bản tin Tây Giang ra đời, trong đó nhắc đến khá nhiều chủ đề về văn hóa các dân tộc miền núi và cách phát huy, bảo tồn.

Là người thường xuyên hay đi công tác và xuống tận thôn bản ăn ở cùng bà con, nắm bắt tình hình nên vị Chủ tịch huyện trẻ tuổi rất được cán bộ cấp dưới nể phục.

Trong vòng 6 tháng đầu năm, ông đi công tác gần 70 thôn bản, có bản xa trên 30 cây số, không có đường xe nên phải đi bộ và leo núi là chính. Có lẽ ông là vị Chủ tịch huyện đi bộ công tác nhiều nhất nước.

“Mấy đứa ở Phòng kinh tế nói gì tôi biết hết cả rồi, nhưng đi để xem họ nói và báo cáo như thế nào thôi” - Bh’riu Liếc cười.

Làm cán bộ phải đi sâu sát và nắm bắt tình hình của nhân dân, mà không nghe được tiếng người dân nói thì làm việc không hiệu quả. Bh’riu Liếc trực tiếp chỉ đạo các cán bộ đầu ngành trong toàn huyện phải đi học tiếng Cơtu.

Sau khóa học, học viên sẽ được cấp một chứng chỉ tiếng Cơtu tương đương như một môn ngoại ngữ. Công chức mới thi vào làm việc ở huyện này cũng vậy, tiếng Anh, tiếng Pháp, Nga, Nhật, Trung Quốc... có càng tốt, nhưng trước tiên là phải có bằng tiếng ... Cơtu!

Người dân trong vùng thán phục bảo nhau, không có cái gì ông Liếc làm không được. Ông ấy làm rẫy, làm ruộng vườn, làm thầy giáo đã giỏi rồi làm luôn cả cuốn từ điển Cơtu – Kinh cho dân làng thì còn gì bằng.

Nhưng riêng vị Chủ tịch nhiều cá tính của huyện miền núi xa xôi nhất tỉnh này thì luôn lo lắng: “Tôi mong muốn nhất là làm sao cho bà con ở các bản làng bớt nghèo đói. Tây Giang có đến 84,7% là hộ nghèo có lẽ là nơi nghèo nhất nước. Không biết nhiệm kỳ này tôi sẽ xóa được bao nhiêu?”.

Hồ Tấn Vũ

Việt Báo

Nhận xét tin Ông chủ tịch huyện đi bộ nhiều nhất nước

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ông chủ tịch huyện đi bộ nhiều nhất nước bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ong chu tich huyen di bo nhieu nhat nuoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ông chủ tịch huyện đi bộ nhiều nhất nước ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

Mr. President walked most water districts
Bh'riu glares, Tay Giang, with road vehicles, no sugar, especially, president, culture, walking, at most, Best of, book books, Katu, the district, as

TPCN - Within 6 months, Bh'riu glares, President Tay Giang district, walking down nearly 70 villages, with a distance of 30 kilometers, there is no road and climbing is mostly ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.