Nhức nhối nạn buôn bán phụ nữ, trẻ em ra nước ngoài

Trung tướng Lê Thế Tiệm.

"Hiện tượng trẻ em, phụ nữ VN bị lừa gạt đang rất phức tạp và khó giải quyết. Đã có hàng chục nghìn trường hợp bị lừa bán ra nước ngoài để làm mại dâm hoặc làm vợ bất hợp pháp, làm con nuôi" - Trung tướng Lê Thế Tiệm, Thứ trưởng Bộ Công an, cho biết tại Hội nghị các giải pháp khắc phục tình hình phụ nữ, trẻ em bị lừa gạt, buôn bán ra nước ngoài diễn ra tại TP HCM sáng nay.

Phụ nữ và trẻ em thường bị lừa sang các nước như Trung Quốc, Campuchia, Đài Loan, Hong Kong, Malaysia và Thái Lan. Trong 10 năm gần đây, các địa phương phía Bắc phát hiện khoảng 15.000 phụ nữ, trẻ em bị lừa bán sang Trung Quốc hoặc tự nguyện sang lấy chồng. Riêng năm 2002, Tổng cục cảnh sát Bộ Công an tiến hành khảo sát, phát hiện 1.088 phụ nữ, trẻ em bị lừa bán. Trong đó, 1.066 trường hợp là phụ nữ (chiếm 98%), 22 trường hợp còn lại là trẻ em trai mà hầu hết là dưới 10 tuổi.

Theo đánh giá của UNICEF, Campuchia là một trong những quốc gia có tệ nạn mại dâm phát triển phức tạp với khoảng 45.000 gái mại dâm, nhưng phần lớn là người nước ngoài. Riêng Việt Nam có khoảng 4.000 phụ nữ, trong đó 15-30% ở độ tuổi chưa thành niên. Tại “khu đèn đỏ” làng Svaypak (Phnôm Pênh), có tới gần 20 nhà chứa với trên 300 phụ nữ, trẻ em gái Việt Nam hành nghề - phần lớn dưới 18 tuổi. Hầu hết họ đến từ các tỉnh thuộc đồng bằng sông Cửu Long như An Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ, Kiên Giang…

Bà Lê Thị Thu, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ ban dân số gia đình và trẻ em cho biết, những năm qua, vấn đề phụ nữ VN bị dụ dỗ, lừa bán sang Đài Loan qua kết hôn ngày càng phức tạp. Đến tháng 12/2002 có khoảng 65.000 trường hợp lấy chồng Đài Loan, trong đó đa số mang yếu tố thương mại thông qua dịch vụ môi giới hôn nhân. Có không ít phụ nữ kết hôn giả khi sang Đài Loan đã bị bán, phải làm mại dâm. Ngoài ra, số trường hợp phải ly hôn chiếm khoảng 20% do không hoà hợp với chồng hoặc bị đối xử tồi tệ, làm vợ tập thể…

Bộ Tư pháp cũng cảnh báo, tình hình người nước ngoài nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi cũng là vấn đề đáng quan tâm. Có đến 36% người Pháp nhận trẻ VN, tiếp đến là Mỹ, Bỉ, Canada, Thuỵ Điển…Nhiều cá nhân, tổ chức nước ngoài đã vào VN câu kết với các đối tượng môi giới trong nước thu gom trẻ em, hợp thức hoá các thủ tục cho nhận con nuôi để trục lợi. Phần lớn là trẻ sơ sinh bị bỏ rơi, con ngoài giá thú hoặc các cháu sinh ra ở vùng nông thôn khó khăn…

Thủ đoạn của bọn mua bán phụ nữ, trẻ em rất đa dạng. Chúng thường tìm đến các cô gái trẻ có hoàn cảnh khó khăn ở thôn quê hoặc thông qua người quen để dụ dỗ, hứa tìm giúp việc làm ở thành phố, sau đó bán ra nước ngoài; lợi dụng chính sách thông thoáng trong công tác quản lý xuất nhập cảnh, xuất khẩu lao động, kết hôn và cho nhận con nuôi; dùng thủ đoạn đẩy phụ nữ, trẻ em hoặc gia đình họ vào con đường sa ngã bắt buộc họ làm theo ý chúng; lợi dụng khu vực biên giới, dân cư thưa thớt có nhiều đường mòn sông suối dễ qua lại. Xu hướng phạm tội có tổ chức ngày càng thể hiện rõ qua việc câu kết, móc nối giữa các đối tượng có tiền án, tiền sự, chủ chứa, môi giới mại dâm trong và ngoài nước...

Tuy nhiên, trong thời gian qua công tác đấu tranh phòng chống tội phạm buôn bán phụ nữ trẻ em vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân do các nạn nhân bị mặc cảm, rồi lại gặp sự kỳ thị của cộng đồng nên họ không muốn tố giác tội phạm. Việc phối hợp giữa các nước trong khu vực và các tổ chức quốc tế còn nhiều hạn chế; thiếu đồng bộ từ trung ương tới địa phương, chưa có ngành nào chịu trách nhiệm chủ trì xây dựng cơ chế phối hợp; tỷ lệ điều tra khám phá các vụ án mua bán phụ nữ, trẻ em còn rất thấp so với thực tế xảy ra…

Vì vậy, Bộ Công an đã đề xuất với chính phủ 6 giải pháp như: Hỗ trợ giúp đỡ các nạn nhân khi họ trở về để sớm hoà nhập với cộng đồng. Nâng cao đời sống của nhân dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng giáp biên; Tuyên truyền đến từng gia đình thủ đoạn lừa gạt của bọn tội phạm; Khắc phục những sơ hở trong các lĩnh vực du lịch, xuất khẩu lao động, kết hôn với người nước ngoài, cho con nuôi. Có chính sách tiếp nhận đối với phụ nữ, trẻ em bị buôn bán ra nước ngoài nay trở về VN; Tăng cường và mở rộng hợp tác quốc tế; Xây dựng đề án có tính chất quốc gia về phòng chống, buôn bán phụ nữ, trẻ em ra nước ngoài. Thành lập một cơ quan chuyên trách cấp quốc gia về đấu tranh phòng chống loại tội phạm này, trong đó lực lượng công an chủ trì thường trực…

Trao đổi với VnExpress, Phó thủ tướng Phạm Gia Khiêm cho biết ông cũng rất bức xúc trước thực trạng này. Trong thời gian tới, Chính phủ sẽ giao cho Bộ Ngoại giao tiến hành các bước để VN cùng những nước hiện có nhiều phụ nữ, trẻ em VN bị bán sang như Trung Quốc, Campuchia, Malaysia... ngồi lại bàn bạc để có sự phối hợp giải quyết đồng bộ.

Hoài Thương - Hoàng Thảo