Nhìn lại mình để dám bứt phá

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Biết mình và biết người để chủ động và dũng cảm đón nhận thử thách, biến thử thách thành vận hội. Bình luận của GS Tương Lai.

Nhin lai minh de dam but pha

Dũng cảm nhìn lại mình để tự vượt lên.

"Khi khách đến nhà"...

Tháng 11 với những ngày đầy ắp sự kiện ở tầm bứt phá đã nâng vị thế VN trong mắt nhìn bè bạn. Tất cả như một sự hun đúc, kết tụ sức sống với bề dày văn hiến mà nay mới có dịp bày tỏ cùng thế giới: thân thiện và hợp tác, cởi mở và khoan dung.

Cả nước tận mắt chứng kiến những biểu tượng sinh động của “Hội nhập và Phát triển” với các hoạt động đối ngoại dồn dập. Đây là thời điểm Hà Nội hội tụ đầy đủ những nền kinh tế hùng mạnh nhất thế giới. Chưa bao giờ, cùng lúc 5 nguyên thủ quốc gia Mỹ, Nga, Trung Quốc, Nhật và nữ tổng thống Chilê từ châu Mỹ Latinh lại sang thăm chính thức VN. Vấn đề không chỉ là có đủ đại diện các châu lục mà còn ở tính tiêu biểu của sức mạnh kinh tế và thể chế chính trị. Tiến trình hội nghị APEC tại Hà Nội cũng là thời điểm khách quốc tế đến dự đông nhất, diễn ra trong một thời gian dài nhất và trải rộng từ bắc chí nam của đất nước một cách tuyệt đối an toàn và tràn đầy tình hữu nghị. Những ngày tháng 11 năm 2006 như một tấm gương hội tụ nhiều nguồn ánh sáng, qua đó, chúng ta có điều kiện để phát hiện ra chính mình và có dịp nhìn lại mình.

“Đây là một trong những vùng đất có sức sống mãnh liệt nhất mà tôi đã từng đến, đó là điều tôi sẽ nói với người Mỹ”, nhận xét của ngoại trưởng Mỹ, một nhà ngoại giao đã từng đặt chân đến hầu khắp các vùng lãnh thổ trên thế giới chắc không là một phát biểu “ngoại giao” đơn thuần. Nhận xét ấy đã gợi lại một vấn đề được nêu lên từ khá lâu “Là người Việt Nam song không phải chúng ta đã thực sự hiểu chúng ta kỹ lắm đâu”. Đó là một gợi ý có trách nhiệm từng đặt ra với giới nghiên cứu từ thập kỷ 60.

Quả thật, con mắt tinh đời của những người khách có bề dày kinh nghiệm và sự uyên bác khi nhận xét đã làm chúng ta phải suy tư. Có học giả Pháp trong một Hội thảo KH tại Hà Nội năm 1991 về “Truyền thống và Hiện đại” đã từng cảm nhận rằng: “Lịch sử cổ xưa và hiện đại cho thấy khả năng kỳ lạ của đất nước này trong việc tìm ra những giải pháp độc đáo cho vấn đề gặp phải”.

“Những giải pháp độc đáo cho vấn đề gặp phải” không là sản phẩm của sự ngẫu hứng, cầu may mà phải là kết quả của cả bề dày tích lũy và tạo dựng trong cả chiều dài lịch sử đã hun đúc nên “vùng đất có sức sống mãnh liệt nhất ” như nhà ngoại giao Mỹ , nhà văn hóa Pháp vừa gợi lại.

Thì đúng như Arnold Toynbee, nhà sử học lớn nhất của thế kỷ XX, từng nêu lên luận điểm: “thành công của con người thường là kết quả sự chống trả đối với thách thức. Thiên nhiên phải đến với con người như một khó khăn cần phải vượt qua nếu con người chọi lại thách thức thì sự chống trả của nó tạo những nền tảng cho nền văn minh của họ”. Phải chăng đất nước này là một minh chứng cho luận điểm đó?

Khoan dung, giản dị và dễ thích nghi

Sự thân thiện, tin cậy mà các vị khách APEC cảm nhận được từ những người dân bình thường cho đến các nhà lãnh đạo cao cấp là một nét văn hóa được vun đắp từ thời dựng nước. “Chính sự cốt chuộng ở khoan dung giản dị” để “nhân dân đều được yên vui” đó là cương lĩnh xây dựng một quốc gia độc lập tự chủ của Khúc Hạo, nhà cải cách đầu tiên trong lịch sử vào đầu thế kỷ thứ X.

Ý tưởng này đã trở thành nét truyền thống của văn hóa dân tộc, là một hằng số xuyên lịch sử. Bởi lẽ, đây là một đòi hỏi để tồn tại và phát triển trong cái thế luôn phải chống chọi với những thế lực xâm lược lớn hơn mình gấp bội. Như cây tre dám chống chọi lại với gió bão bằng tính mềm dẻo và thích nghi, dám “quật khởi” song biết “khoan dung” là cội nguồn của ứng xử thân thiện và hiếu khách. Đó là chất văn hóa, bản lĩnh văn hóa. Mà văn hóa là sự thẩm thấu và tích tụ theo thời gian chứ không thể là sản phẩm nhất thời, khi cần thì mở vài lớp tập huấn cập kỳ và ngắn hạn. Làm sao mà tập huấn được mọi ánh mắt và nụ cười thân thiện của những con người đang đi trên đường phố kia.

Phải chăng, chính “sức sống mãnh liệt” của một dân tộc trụ vững nơi đầu sóng, ngọn gió với nền văn minh lúa nước miền nhiệt đới gió mùa này mới là cội nguồn của ánh mắt và nụ cười đã để lại ấn tượng tốt đẹp đối với các vị khách quý đến từ nhiều quốc gia. Họ hiểu mình và chính mình cũng hiểu rõ thêm về mình, về “sức sống mãnh liệt” của dân tộc.

Thấy rõ mình hơn qua thử thách

Đứng bên bờ biển Đông quanh năm sóng vỗ, con người VN vốn đã được thử thách từ trong bản chất “Có cứng mới đứng được đầu gió”. Bán đảo hình chữ S ưỡn ngực đón gió Thái Bình Dương với những cuồng phong phẫn nộ bất thường cướp đi không ít những ân huệ mà thiên nhiên đã hào phóng ban tặng. Con người VN ấy, với bàn tay và khối óc của mình đã tạo dựng nên đất nước giàu đẹp. Chính non sông Tổ quốc đã hun đúc nên tâm hồn và khí phách của con người VN, hình thành bản sắc cho dân tộc Việt. Không chỉ “đứng đầu gió”, con người trên bán đảo hình chữ S này còn đứng vào ngã tư của con đường giao lưu quốc tế, từ Ấn Độ Dương xuyên sang Thái Bình Dương, chắn ngang tham vọng bành trướng về phía nam của những đế chế phương bắc.

Cho nên “triền miên binh lửa” là số phận lịch sử dành cho dân tộc này, đã có lúc tưởng bị hòa tan thành quận huyện của đế chế phương Bắc với hơn nghìn năm Bắc thuộc. Thế nhưng sức quật khởi kỳ lạ của người Việt đã khiến họ lại trỗi dậy với cuộc khởi nghĩa do hai người phụ nữ lẫm liệt lãnh đạo. Bóng đêm Bắc thuộc bị đẩy lùi dần, quốc gia này bước vào thời kỳ tự chủ để rồi đến thế kỷ thứ XI đã có thể đường hoàng tuyên bố “Nam quốc sơn hà Nam đế cư, Tiệt nhiên định phận tại thiên thư". Nói sách trời, thật ra là ý chí và khí phách của con người Việt quyết xác lập chủ quyền đất nước và độc lập dân tộc. Gọi đó bản “Tuyên ngôn Độc lập lần thứ nhất” có cái lý rất thuyết phục.

Rồi từ đó, ba lần đánh tan quân Nguyên Mông, đế chế hùng mạnh nhất thế kỷ XIII, quét sạch quân Minh thế kỷ XV với “Cáo bình Ngô” của Nguyễn Trãi được xem là “Tuyên ngôn độc lập lần thứ hai”. Ba trăm năm sau, thế kỷ XVIII, ba vạn quân Thanh tan tác với chiến lược thần tốc của Quang Trung Nguyễn Huệ, bờ cõi được mở rộng và giữ yên cho đến khi các đế quốc phương Tây xâm lược. Một trăm năm nô lệ thực dân đã nung nấu ý chí quật khởi. Và thời đại Hồ Chí Minh đã đẩy tới đỉnh cao của truyền thống quật khởi ấy với Cách mạng Tháng Tám 1945, cuộc kháng chiến lần thứ nhất với Điên Biên Phủ 1954, rồi cuộc kháng chiến lần thứ hai với đại thắng Mùa Xuân 1975, nói lên sức mạnh và khát vọng của con người Việt Nam.

VN là một nước “vốn xưng văn hiến đã lâu”. “Văn hiến”, văn hóa và hiền tài, là nhân tố đầu tiên phân định vị thế của một quốc gia độc lập, tiếp đó mới đến lãnh thổ, phong tục và triều đại theo quan điểm của Nguyễn Trãi, anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới.

Xuất hiện cách đây 5 thế kỷ, quan điểm ấy vẫn mang dáng dấp hiện đại, vì đó là một hằng số xuyên lịch sử, như tính quật khởi và sự khoan dung đã trình bày ở trên. Bản lĩnh và cốt cách của con người VN, sức mạnh và vẻ đẹp của con người VN được hun đúc nên từ bản sắc và truyền thống văn hóa ấy. Tinh hoa của dân tộc, của con người Việt Nam là ở đấy. Và đừng quên rằng, những giá trị văn hóa của dân tộc chủ yếu được hun đúc và gìn giữ trong văn hóa làng. Là một đơn vị xã hội và chính trị có chức năng bảo vệ những lợi ích thiết thực của người dân, của cộng đồng, làng xã cũng là cái cuống nhau nuôi dưỡng văn hóa dân tộc. Có khi, nước mất nhưng làng thì vẫn còn. “Còn” trong ý nghĩa bộ máy thống trị xâm lược không sao vươn khắp và nắm chặt được mọi sinh hoạt của làng. Thế nhưng, cũng chính mô hình làng xã ấy lại nuôi dưỡng sự thiển cận và thủ cựu, mặt trái của tấm huân chương bộc lộ rất rõ và không dễ khắc phục.

Nhân dịp này, trong niềm vui lớn của lòng tự hào và sự tự tin vừa được khởi động với APEC Hà Nội 11. 2006, cần có sự thẳng thắn, nghiêm khắc nhìn lại mình, tự hiểu rõ về mình để có đủ bản lĩnh bứt lên.

  • Tương Lai

... Đất nước chậm phát triển chính là do con người chưa vượt lên được chính mình. Ngại mở cửa hội nhập sẽ làm mất địa vị và lợi ích của cá nhân vốn chỉ biết “ta về ta tắm áo ta", không đủ bản lĩnh vươn xa ra biển lớn. GS Tương Lai tiếp tục nhìn lại những bài học quá khứ để có bước đột phá mới trên tinh thần "tỉnh táo, biết mình, biết người để chủ động và dũng cảm đón nhận thử thách, biến thử thách thành vận hội".

Kỳ 2: Đương đầu với thử thách

Việt Báo
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

Ruồi nhặng “vỡ tổ” bu đầy xưởng sản xuất mỡ bẩn
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Nghìn lẻ chuyện tuần qua 24/04 - 29/04/2016

Cá chết hàng loạt tại vùng biển miền Trung; Sự thật về thông tin có thủy ngân lơ lửng trong không khí Hà Nội; Gió thổi đổ cột điện cao thế 500kV; Phản cảm cảnh chân dài mặc bikini 2 mảnh câu khách ở siêu thị tại HN; Cá chết, thuỷ ngân, chất cấm - người Việt sống sao... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

Đau lòng những vụ án con bị cha mẹ ép chết

Nhiều vụ thảm án đau lòng xảy ra trong các gia đình mà nguyên nhân được xác định là do tự tử. Trong số vụ việc thương tâm đó, có nạn nhân là các em nhỏ vô tội và không có khả năng tự vệ, trong phút chốc trở thành người thiên cổ.

Kiều nữ, sau cơn "đập đá" 5 - 6 đàn ông vẫn chưa thỏa sex

Lần nào đi tìm, chị cũng bắt gặp con gái cùng với lũ bạn trai không một mảnh vải che thân nằm thườn thượt mê man trong khói thuốc, xung quanh là thức ăn, túi bóng vứt la liệt.

Nhận xét tin Nhìn lại mình để dám bứt phá

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhìn lại mình để dám bứt phá bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhin lai minh de dam but pha ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhìn lại mình để dám bứt phá ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội.

Looking back to dare to break through
GS Future, Vietnam, Hanoi, people, culture, challenges, ethnic, looking back a century, the, to, Assembly, most of

Knowing I know people and to actively and courageously accepted the challenge, turning challenges into games. GS commentary Future ..

Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su 24h2804 Ca chet do thuy trieu do chua thuyet phuc
    Thời sự 24h(28/04): Cá chết do thủy triều đỏ chưa thuyết phục

    Xử lý nghiêm, thậm chí truy tố nếu để xảy ra ngộ độc do ăn cá chết; Nắng nóng bất thường tại TP.HCM: Trẻ nhỏ đổ bệnh, người già đột qụy; Chuyên gia phản bác nguyên nhân thuỷ triều đỏ làm chết cá; Phát hiện công nhân tráo đổi, làm mới hạn bánh quy hết date; Cháy chung cư ở Linh Đàm: Trẻ vạ vật ngủ ngoài đường

  • Thoi su 24h2704 Be trai bi me ep uong thuoc doc da chet
    Thời sự 24h(27/04): Bé trai bị mẹ ép uống thuốc độc đã chết

    Cá chết bất thường ở Vũng Áng: Thêm 5 thợ lặn nhập viện; Thảm án ở Hải Dương: Bé trai 8 tuổi bị mẹ đẻ ép uống thuốc độc đã chết; Giả mạo facebook nữ sinh bị cưa chân để lừa đảo: Lỗi tại nhà hảo tâm; Dân "tố" nước có mùi hôi, GĐ nước sạch bảo "Đun lên là hết"; Hành trình 18 năm vật vã tìm "tiếng người" cho con gái

  • Thoi su 24h2604 Nam thanh nien o HN bi sat hai da man
    Thời sự 24h(26/04): Nam thanh niên ở HN bị sát hại dã man

    Người nhái lặn 200m dưới kênh đen ngòm ô nhiễm để tìm két sắt; Có nên ăn hải sản khi cá chết hàng loạt ở miền Trung?; Thủy ngân trong không khí Hà Nội: "Khói xe chỉ là nghi ngờ"; Bỏ chất cấm độc hại: Thái Lan mất 6-7 năm, Việt Nam chỉ 6-7 tháng; Hà Nội: Lại một chung cư có nước sạch "sạch" như... nước cống!

  • Thoi su 24h2504 Tre bi bao hanh Noi dau tinh than
    Thời sự 24h(25/04): Trẻ bị bạo hành - Nỗi đau tinh thần

    Những cô gái bị xử tội... hiếp dâm; ‘Ai đầu độc cá cũng phải bị xử lý’!; Nằm rạp xuống đất khi thanh niên quăng mìn ra đường; Trẻ em bị bạo hành: Những nỗi đau về thể xác và tinh thần; Từ những vụ tống tình, tiền bằng ảnh 'nóng': Bài học cho giới trẻ... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 25/04/2016.

  • Thoi su 24h2204 Thanh nien lay bua giet nguoi yeu
    Thời sự 24h(22/04): Thanh niên lấy búa giết người yêu

    Công an nóng vội bỏ qua, còn ta nóng vội thì ra vào tù; Vì sao có những miếng thịt bò lại ánh lên màu 7 sắc cầu vồng?; Mỗi ngày cả trăm người đi taxi "thất lạc hành lý"; Số phận như bóng ma của các cô gái Việt bị bán sang Trung Quốc; Lún vào đa cấp liên tỉnh, tiền tỉ bốc hơi

  • Xon xao nhung vu chong danh vo gay phan no
    Xôn xao những vụ chồng đánh vợ gây phẫn nộ

    Bạo lực gia đình từ lâu là một vấn đề nhức nhối trong xã hội, trong đó đáng báo động nhất là tình trạng bạo lực phụ nữ.

  • Sot virus trieu chung va cach dieu tri
    Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị

    Bệnh nhân sốt virus có thể khỏi sau 5-7 ngày điều trị. Tuy nhiên, nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. ------------ Xem thêm: Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị, http://vietbao.vn/tp/Sot-virus-trieu-chung-va-cach-dieu-tri/13168970/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dan ba Viet kho nhat the gioi
    Đàn bà Việt khổ nhất thế giới?

    Trên đời này, chỉ có cha mẹ mới có thể hi sinh vì con cái! Đừng nghĩ mình có thể thay đổi được người khác. Sống vì mình đi, thương mình đi, sáng suốt lên, đừng vì sợ thị phi, sợ không làm được mà sống chịu đựng cả đời. Ai bị..

  • Vu chu quan bi xu ly hinh su
    Vụ 'chủ quán bị xử lý hình sự"

    Ông Tấn thuê mặt bằng ở huyện Bình Chánh để bán cà phê, ăn sáng, cơm trưa... nhưng lại bị phạt tiền vì nhiều lý do rồi bị truy tố vì chậm đăng ký kinh doanh...

  • Tang thue moi truong voi xang dau
    Tăng thuế môi trường với xăng dầu?

    Đại diện Bộ Tài chính khẳng định, hiện Bộ Tài chính chưa có kế hoạch trình Chính phủ về điều chỉnh tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

  • Toan canh kinh te tuan 244 3004
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/4 -30/04)

    Trong buổi lễ Kỷ niệm 65 năm ngày thành lập ngành Ngân hàng Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu ngành điều hành linh hoạt lãi suất, kiềm chế lạm phát, đẩy mạnh tái cơ cấu; theo cách tính của Việt Nam, sau 4 tháng, lạm phát đang dừng ở mức 1,33%; mức lương của người lao động tại Việt Nam là 384-582 USD/tháng.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2404 29042016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 24/04 - 29/04/2016

    Cá chết hàng loạt tại vùng biển miền Trung; Sự thật về thông tin có thủy ngân lơ lửng trong không khí Hà Nội; Gió thổi đổ cột điện cao thế 500kV; Phản cảm cảnh chân dài mặc bikini 2 mảnh câu khách ở siêu thị tại HN; Cá chết, thuỷ ngân, chất cấm - người Việt sống sao... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 244304
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24/4-30/4)

    Mỹ chi 38 tỷ USD cho phòng thủ tên lửa trong 5 năm tới; một phần tài liệu Panama bí mật sẽ được công bố vào tháng 5; Bà Clinton, ông Trump đứng trước chiến thắng lớn ở 5 bang; Nhật Bản ngơ ngác mất hợp đồng tàu ngầm 39 tỷ USD... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 244 304
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/4 - 30/4)

    Tác động khủng khiếp của ô nhiễm không khí đến sức khỏe; 100% xúc xích Vietfoods chứa chất gây ung thư; Những món khoái khẩu mùa hè dễ gây ngộ độc nhất; Bé 6 tuổi dậy thì sớm vì được mẹ cho ăn một món liên tục trong 2 năm;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 2443042016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/4-30/4/2016)

    Nhiều khi cha mẹ đã vô tình 'xâm hại' con mà không hay biết; cảnh giác trước những chiêu 'móc túi' của thợ điều hòa; vấn nạn dùng chất cấm trong chăn nuôi; cá chết khiến người dân không dám ăn hải sản...Cùng với những câu chuyện về tình yêu, hạnh phúc gia đình với ý nghĩa sâu xa khiến chúng ta phải suy ngẫm nhiều hơn là các