vietbao

Nhạc sến và ca sĩ, nhạc sĩ ủ ê...

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

"Tôi không khe khắt đến mức tẩy chay não tình.... Vấn đề là ở chỗ, nếu chúng ta cứ tiếp tục góp phần quảng bá cho sự ủ ê, cho những cảm giác âm tính, buồn tủi, cho cách hát và cách làm nhạc mambo-bolero và vân vân, như trên đã kể, thì chúng ta ngày càng thụt lùi, ngày càng xa rời đích đến là âm nhạc đương đại. Khi nhận ra mình đã bị thời đại bỏ lại quá xa, thì chẳng có sự cảm thông nào bù đắp nổi nữa rồi".

Điều gì làm nên "não tình"?

Chẻ nhỏ từng tình khúc, để mà nhặt ra đâu là những chi tiết "não tình", e rằng bất khả. Những yếu tố làm nên cảm giác thường rất mơ hồ, khó phân định, và trong phần lớn trường hợp, chúng gây nên những hiệu ứng nghịch, chúng lừa ta, đưa ta vào một mê lộ càng ngày càng rối rắm nếu ta cứ cố phân tích, quy kết.

Chẳng hạn, đa số chúng ta cho rằng con sâu não tình nằm ở ca từ. Nếu thế, những bài hát của Evanescence, của Alanis Morissette, của James Taylor vì sao không "có vẻ" não tình? Nói rằng vì ta không hiểu hết lời ca, nên không thấy u uất buồn tủi, cũng chưa hẳn đúng. Chúng ta chỉ nghe thoang thoảng một điệu bolero Việt, nghe thoang thoảng một điệp khúc "Xin đừng trách đa đa" cũng đã nhận ngay ra "mùi" não tình rồi kia mà?

Tôi cho rằng, ba yếu tố chính làm nên "não tình" là: việc sử dụng một vài quãng (interval) trong giai điệu; việc chọn tiết điệu/tiết tấu; và cách hát.

Lần xem lại những ca khúc bị cho là não tình, hoặc "sến", chúng ta nhận ra rất nhiều quãng 4 và quãng 5 đúng trong tiến hành giai điệu. Nhưng hai quãng ấy xuất hiện nhan nhản trong nhạc Tây phương, mà ta đâu có cảm thấy "sến"? Sự việc xảy ra từ nguyên do khác: khi hát các quãng này, người Việt có xu hướng thêm vào các nốt luyến hoa mỹ hoặc âm lướt (slur) - một đặc trưng của cách hát Việt khi xử lý những quãng xa - và các quãng 4, 5 ấy không còn... đúng. Chúng chỉ gần đúng. Mà lại gần đúng với vọng cổ. Khi hát tân nhạc với "hơi" vọng cổ, người hát đã gia tăng cảm giác não nề, u uất vào giai điệu. Thế là lỗi ở hai quãng 4 và 5 theo "phong cách Việt"!

Yếu tố thứ hai, thuộc về tiết tấu. Các tiết điệu bolero, mambo, rumba nguyên gốc không hề não nề, ẽo ợt. Khi du nhập vào Việt Nam vào đầu thập niên 60, chúng được dùng làm tiết điệu đệm cho các ca khúc bình dân của Trúc Phương, Lam Phương, Trần Thiện Thanh, để rồi bị mang tiếng "nhạc sến". Mambo và bolero vốn khác nhau, bị Việt hóa thành mambo-bolero; và khi phải trộn lại như vậy, cảm giác sôi động của hai tiết điệu Nam Mỹ kia đã bị phá hủy. Chung cuộc, chúng ta được một thứ tiết điệu rời rạc và ủ rũ, chuyên dùng để đưa đẩy những dòng giai điệu và ca từ buồn tủi, than trách, âm tính.

Và cuối cùng, chính cách thể hiện, tức cách hát của ca sĩ mới nhấn mạnh sự não tình, thay vì có thể làm mờ nó đi dễ dàng. Ngày xưa, một vài ca sĩ Sài Gòn cũ lăng xê cách hát đãi chữ, luyến láy nức nở, xuống trầm ngậm ngùi và lên cao rên siết, thành một phong cách. Phong cách ấy thành công trong việc đánh thẳng vào tâm lý nhớ nhà, vô vọng của lính chế độ cũ; và một khi phong cách được khen ngợi, ca sĩ có thêm "fans". Dần dà, các ca sĩ phục vụ cho đối tượng bình dân học tập cách hát rền rĩ trên, nghĩ rằng phải hát thế mới được ưa chuộng. Họ vô tình đã bẻ lệch thị hiếu người nghe - tôi cho rằng, dẫu là người nghe bình dân, không nhất thiết ai cũng thích nghe rên!

Tôi không khe khắt đến mức tẩy chay não tình. Khi các ca sĩ dòng nhạc bình dân đã có công chúng riêng, họ phải giữ lấy, không dám thay đổi, điều này cũng dễ thông cảm. Vấn đề là ở chỗ, nếu chúng ta cứ tiếp tục góp phần quảng bá cho sự ủ ê, cho những cảm giác âm tính, buồn tủi, cho cách hát và cách làm nhạc mambo-bolero và vân vân, như trên đã kể, thì chúng ta ngày càng thụt lùi, ngày càng xa rời đích đến là âm nhạc đương đại. Khi nhận ra mình đã bị thời đại bỏ lại quá xa, thì chẳng có sự cảm thông nào bù đắp nổi nữa rồi.

Vì sao "sến" sống dai dẳng?

Các nước khác nhau, các dân tộc khác nhau có những quan niệm về sến và sang khác nhau khá nhiều. Chẳng hạn, ở Philippines, giới trẻ mấy đời nay đều coi dân ca, dân vũ các đảo là sến, và chỉ chuộng nhạc pop Âu Mỹ. Người Pháp thì gọi mọi thứ nhạc, nhạc sĩ, ca sĩ gắn với những phong trào xã hội nay nở mai tàn là sến. Chẳng hạn, Johnny Halliday, một trong những ca sĩ được ưa chuộng nhất ở ta bốn mươi năm trước, đối với Tây trí thức là cực kỳ sến. Họ cho sang phải là Jean Ferrat cơ. Đó là theo lời kể của cố nhạc sĩ Phạm Trọng Cầu, khi sinh thời anh bảo, "Trời ơi thằng cha đó là Chế Linh Tây!".

Chiếu theo những tiêu chuẩn "sến Tây", đại loại như cái gì ngọt ngào ẩm ương là sến, cái gì xanh đỏ làm điệu là sến, cái gì hát để dụ dỗ người khác giới (như Julio Iglesias) là sến, cái gì không nâng đỡ tinh thần con người mà làm người ta chảy nhão ra là sến, cái gì thời trang sớm nở tối tàn là sến, cái gì cũ kỹ hóa thạch là sến, thì chắc tiêu chuẩn Việt cũng tương tự. Ẩm ương, áo não, điệu đàng, không hợp mốt, không hướng tới sự bất tử mà chủ yếu phục vụ nhu cầu ăn ngay, là sến, là não tình.

Sến thế kỷ hăm mốt không còn là món ăn tinh thần dành riêng cho các chị các mợ ma ri sến nữa. Sến thời đại kỹ thuật số dành cho các cô các mợ (và cả các anh các cậu) load định dạng mp3 hay wma vào máy tính để bàn, vừa chat vừa nghe vừa rung đùi chớp mắt ngây dại. Cứ với đà này thì khi iPod trở nên phổ thông hơn ở đất Việt, chắc hãng Apple phải design riêng một kiểu gọi là iPod SEN, như họ đã làm với nhóm U2. Sến thời đại âm thanh nổi chực sẵn ở phòng karaoke máy lạnh cho khách vừa nhậu xong gân cổ "Đời tôi cô đơn" với lại "Kiếp đỏ đen" với lại "ay ay ay" nhạc Thái. Sến công nghệ mobile phone 3G oang oang trà đình tửu quán những nhạc chuông khủng khiếp khoan vào tai thực khách. Tôi thấy nhận định như tôi vừa rồi bi quan quá, chỉ xin đọc nó như một tham khảo.

Vào vấn đề chính: tại sao ba yếu tố kỹ thuật lại có sức sống mãnh liệt như vậy ở xứ ta?

Tôi đổ tội cho cuộc sống bấp bênh và mù mịt thời miền Nam chưa được giải phóng. Gạo trắng nước trong cò bay thẳng cánh bị bóng mây gạo châu củi quế che mờ. Thiếu niên vừa lớn đã phải lo chạy trốn quân dịch, tình yêu chưa kịp lớn đã chia ly chết chóc. Không khí ảm đạm ấy phải được phản ánh, phải được hát lên, nếu không thì vỡ đầu ra mà chết vì stress. Thế là những gì ủ ê nhất, thương tâm nhất, nao lòng nhất, ngang trái nhất được huy động cấp tốc. Là điệu bolero mùi mẫn, là quãng 4 quãng 5 gần đúng hát theo kiểu nhạc Chăm cổ, là những giọng ca thê thiết rên rỉ xẩm chợ.

Nhưng bây giờ thanh bình rồi, no ấm rồi, sao sến vẫn còn tồn tại? Lỗi đầu tiên thuộc về nhạc sĩ. Vài nhạc sĩ đào được sến cũ tưởng vớ được vàng, đem ra nhân bản hàng loạt. Phim ảnh não nề kiểu Hồng Kông cũng góp phần đáng kể vào sự hồi sinh của sến dưới một hình thức mới: sến Tàu. Dù sến cũ hay sến Tàu, đều được hoan nghênh như nhau, bởi một số khá đông công chúng. Nhạc sĩ Quốc Dũng kể lại thời "hoàng kim" của nhạc sến, tức 1988- 1992, các nhạc công thu âm và nhạc sĩ hòa âm hốt bạc kinh khủng. Nhạc dễ phối, dễ thu, toàn mô típ đơn giản, một ngày vừa phối vừa thu được ngót hai chục bài (!), và ngày nào cũng có việc kể cả chủ nhật. Tôi nhẩm tính, số lượng ca khúc sến ra đời trong khoảng thời gian năm năm ấy chắc phải load vào đến 5 cái iPod mới đủ. Sau này, khi cơn sốt sến bolero vừa hạ, thì sến Tàu nối gót. Và sến Tàu, sến Thái coi bộ thọ lâu hơn: đến tận giờ vẫn nhan nhản sinh sôi, và chẳng có ai buồn hãm lại.

Thể nào tôi cũng bị mắng, thì đã sao nào, lắm chuyện. Vâng, chẳng sao, chẳng ảnh hưởng gì đến sức khỏe thể chất cũng như tâm thần của người nghe. Đĩa vẫn cứ ra lò, đĩa lậu vẫn cứ ăn theo, nhạc sĩ vẫn cứ Tàu, và người nghe vẫn cứ Thái. Chẳng sao. Tôi hơi lắm chuyện chút thôi mà, chỉ xin đọc như một tham khảo.

(Theo GĐX)

Comment :Nhạc sến và ca sĩ, nhạc sĩ ủ ê...
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhạc sến và ca sĩ, nhạc sĩ ủ ê... bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhac sen va ca si nhac si u e ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhạc sến và ca sĩ, nhạc sĩ ủ ê... ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
Music Sen and singer-songwriter brooding ...
sympathy, musicians, singers, we, brooding, growing, feeling, lotus, brain, singing, love, every
"I'm not strict to the extent of brain sex boycott .... The problem is that, if we continue to contribute to promoting the brooding, the negative feelings, sad, for the music to sing and how to mambo- bolero and so on, as was said above, we are on ...
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ