“Người đứng đầu phải có quyền bổ nhiệm, cách chức...”

Thủ tướng Phan Văn Khải:

Thủ tướng Phan Văn Khải

* Thưa Thủ tướng, với cơ chế của chúng ta hiện nay có qui được trách nhiệm của người đứng đầu trong những vụ lật tàu ở Lăng Cô hay vụ điện kế điện tử…?

- Có thể nói là chưa. Nếu người đứng đầu chịu trách nhiệm thì họ phải có quyền bổ nhiệm, cách chức (cán bộ thuộc quyền - PV). Trong khi bộ trưởng muốn bổ nhiệm (hay cách chức) tổng cục trưởng hay tổng giám đốc thì phải được Ban bí thư, Thủ tướng đồng ý.

Cơ chế của chúng ta là bổ nhiệm cán bộ phải thông qua Đảng. Cơ chế này có mặt tốt là Đảng phải nắm cán bộ, tránh những chệch choạc này khác, nhưng cũng có hạn chế là trách nhiệm không rõ như các nước. Những chuyện như vụ lật tàu (ở Lăng Cô) lẽ ra thuộc quyền xử lý của bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải (GTVT) và bộ trưởng phải chịu trách nhiệm, chứ không cần lên tới Thủ tướng.

Tuy nhiên, cũng phải thấy cả thực tế là những chuyện của các công ty bên dưới thì bộ trưởng không thể biết hết được. Vụ điện kế điện tử (ở Công ty Điện lực TP.HCM) làm sao Tổng công ty Điện lực nắm hết được vì bên dưới đâu có báo cáo từng việc.

* Nhưng thưa Thủ tướng, cũng một vị lãnh đạo cao cấp từng nói “nếu anh (người đứng đầu) không biết cũng có nghĩa là anh không làm gì cả”?

- Bây giờ chúng ta đã phân công, phân cấp cho địa phương và cơ sở mạnh hơn. Bên dưới cũng phải tự chịu trách nhiệm. Doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm phần sản xuất kinh doanh của mình. Làm ăn phải có lãi, thua lỗ phải chịu trách nhiệm. Còn bên trên (có trách nhiệm) lo qui hoạch và xây dựng chiến lược cho ngành và lĩnh vực.

Chúng ta đã thấy và rất muốn làm những điều đó nhưng không thể làm ngay một lúc được. So với yêu cầu và điều kiện của VN, chúng ta cần có bước đi để hoàn thiện cơ chế chính sách, xây dựng đội ngũ cán bộ và phân công phân cấp cụ thể.

* Thưa Thủ tướng, dư luận mấy năm gần đây cho rằng các lĩnh vực đường bộ, đường thủy, đường không đều có vấn đề. Là người đứng đầu Chính phủ, Thủ tướng nghĩ gì về điều đó?

- Đúng là từ khi ông ấy (bộ trưởng GTVT) làm thì xảy ra nhiều việc. Có cái thuộc trách nhiệm của bộ trưởng. Ý kiến của anh rất đáng lưu ý. Nhưng về công tác cán bộ nhiều khi không tiện nói cụ thể.

* Thưa Thủ tướng, như vậy làm sao qui được trách nhiệm cho người đứng đầu?

- Ông Mai Ái Trực (bộ trưởng Bộ Tài nguyên - môi trường) từng nói “trách nhiệm thì vô hạn nhưng quyền thì hữu hạn” (giải trình trách nhiệm cá nhân trước Quốc hội khi trả lời chất vấn ở một kỳ họp trước - PV). Ông Trực nói như vậy cho thấy trách nhiệm thì bộ trưởng phải chịu nhưng quyền hạn thì phải tuân theo qui định, theo phân cấp.

* Thủ tướng sẽ làm gì để thay đổi điều đó?

- Chúng ta phải làm dần dần thôi.

XUÂN TRUNG thực hiện

* Ý kiến bạn đọc: Nên mở rộng quyền của người đứng đầu