vietbao

Nghiên cứu khoa học ở đại học

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nghien cuu khoa hoc o dai hoc
TTCN - Nhiều bậc thức giả Việt Nam trong và ngoài nước đã tốn không biết bao nhiêu giấy mực để nói về tình trạng yếu kém, thiếu chất lượng trong các công trình nghiên cứu tại đại học, chỉ xin nêu ra những điểm chính:

1- Nếu người lãnh đạo một đơn vị chuyên môn (cụ thể là trưởng khoa) không có khả năng nghiên cứu khoa học và sau khi đã đảm nhiệm công tác quản lý càng không có thời giờ dành cho việc nghiên cứu khoa học, thì làm sao có thể thúc đẩy các giảng viên trong khoa tiến hành nghiên cứu? Điều quan trọng hơn là do bị hạn chế về thời gian và cả hạn chế về trình độ, người lãnh đạo khoa hầu như khó có thể đánh giá chất lượng các công trình nghiên cứu khác một cách tương đối có bài bản.

2- Ngân sách dành cho nghiên cứu khoa học hoàn toàn mang tính chất tượng trưng.

3- Hội đồng thẩm định giá trị của công trình nghiên cứu khoa học hầu hết đều không có chuyên môn liên hệ trực tiếp đến công trình đang nghiệm thu.

4- Tinh thần nghiệm thu chủ yếu là xuê xoa, “dĩ hòa vi quí”, không nhấn mạnh tính phê phán. Nếu có phê phán cũng chỉ phê phán những điểm vụn vặt, tiểu tiết.

5- Phương tiện thẩm định hoàn toàn không có. Không làm sao biết được công trình đó có phải thật sự do “tác giả đứng tên” thực hiện hay thuê người khác làm, hay dịch lại các công trình, luận án có sẵn, hay “lắp ráp, gia công” từ nhiều nguồn “phức tạp. ” Do thiếu chuyên môn, các thành viên trong hội đồng nghiệm thu rất khó đánh giá được điều này.

Nghiên cứu khoa học theo đúng nguyên tắc phải đóng vai trò quan trọng hàng đầu trong sự nghiệp giảng dạy đại học. Nhiệm vụ chính của một giáo sư đại học là nghiên cứu, viết sách, và kế đến nhiệm vụ thứ hai mới là giảng dạy.

Nếu không có nghiên cứu khoa học, nội dung bài giảng sẽ chỉ là sao chép chính mình, sao chép người khác, rồi từ năm này sang năm khác chỉ hoàn thành chức năng của “một cái máy ghi âm”, chỉ phát ra những âm thanh héo hắt không còn một chút sức sống.

Điều đáng buồn nhất trong thực trạng giáo dục đại học hiện nay là đa số chỉ cố gắng làm trọn vai trò của máy ghi âm. Nghiên cứu khoa học trở thành một châm ngôn, một khẩu hiệu hô hào mà các giảng viên nghe mòn cả màng nhĩ đến mức không còn một chút cảm xúc nào.

Ở các nước như tại Mỹ chẳng hạn, người ta không giải quyết những “cái hậu” hay còn gọi là “phần mềm” như trên mà tác động từ “ đầu vào” hay “phần cứng” để đảm bảo giáo sư đại học có được các công trình nghiên cứu khoa học và là các công trình nghiên cứu khoa học tốt. Đó là từ cách tuyển lựa giảng viên đại học.

Nói chung, cách tuyển lựa giảng viên đại học ở các đại học Mỹ hầu như không có sự khác biệt đáng kể, tất cả đều na ná như nhau. Trước hết, nhà trường sẽ cho phổ biến một thông báo: “Khoa Đông phương chúng tôi đang cần tuyển một giáo sư/ phó giáo sư/ trưởng bộ môn/ giảng viên/ trợ lý giảng dạy... phụ trách môn triết học Trung Quốc. Hợp đồng một năm. Có thể gia hạn thêm. Có thể nhận luôn vào biên chế sau một thời gian giảng dạy. Mức lương 35.000 - 45.000 USD/năm. Xin gửi hồ sơ và lý lịch khoa học về địa chỉ...”.

Thông thường đối với những trường lớn, nổi tiếng, hội đồng tuyển lựa sẽ nhận khoảng 1.000 hồ sơ. Họ sẽ gạt bỏ khoảng 980 hồ sơ, chọn ra khoảng 20 thí sinh có hồ sơ tốt nhất.

Những hồ sơ tốt nhất bao gồm những yếu tố sau: 1- Có bằng tiến sĩ triết học Trung Quốc từ một trường đại học danh tiếng (tốt nhất là từ Đại học Bắc Kinh hay Đại học Tokyo); 2- Học bạ đại học, cao học, tiến sĩ, tất cả đều chuyên ngành triết học Trung Quốc; 3- Nói và sử dụng tiếng Trung Quốc (kể cả Hán cổ) thành thạo. 4- Đã từng sống và học tập tại Trung Quốc nhiều năm; 5- Đã viết ít nhất một cuốn sách về triết học Trung Quốc được cộng đồng học giả đánh giá cao; 6- Có ba lá thư giới thiệu của ba giáo sư càng nổi tiếng trong ngành triết học Trung Quốc càng tốt; 7- Đã có kinh nghiệm giảng dạy triết học Trung Quốc ở các trường đại học khác.

Toàn bộ 20 ứng viên này được chọn vào danh sách chung kết và được mời đến trường để phỏng vấn. Sau đó chỉ còn khoảng hai ứng viên. Hai người được mời dạy một giảng trình về triết học Trung Quốc trong một học kỳ. Mỗi ngày hai ứng viên đều đi ăn cơm tối với hội đồng tuyển chọn, thông thường là trưởng khoa, phó khoa phụ trách tổ chức, các trưởng bộ môn. Mục đích là để đánh giá kỹ năng xã hội của ứng viên: ứng viên phải là người có thể làm việc với người khác, không thể là một “sói đồng hoang” cô độc.

Cuối học kỳ, kết hợp sự đánh giá của nhiều người, kể cả ý kiến sinh viên cũng là một yếu tố tham khảo quan trọng, trưởng khoa quyết định chọn một trong hai ứng viên nói trên. Tinh thần chính của quá trình chọn lựa là tuân thủ câu châm ngôn: “Chúng tôi không chọn người hạng nhì”.

Chúng ta thử tưởng tượng xem một giáo sư có trình độ tiến sĩ triết học Trung Quốc, thành thạo tiếng Trung Quốc (thông thường họ chọn luôn người Trung Quốc cho chắc ăn về phương diện sử dụng ngôn ngữ), từ lúc vào đại học chỉ “tụng” có triết học Trung Quốc, viết luận án tiến sĩ cũng về triết học Trung Quốc, đã có công trình về triết học Trung Quốc, cũng đã từng giảng dạy về triết học Trung Quốc. Thử hỏi một con người như thế làm sao không có những điều hay ho, thú vị, để giảng dạy cho sinh viên về môn này? Trong tất cả các yếu tố dùng để chọn lựa nói trên thì yếu tố công trình khoa học là quan trọng nhất. Thậm chí có khi ứng viên chưa có bằng tiến sĩ cũng có thể được chấp nhận vì quá nổi tiếng trong lĩnh vực chuyên môn của mình.

Sau khi được nhận vào giảng dạy, người giảng viên mới thông thường phải dạy hai giáo trình, một mang tính nhập môn hay chung chung theo kiểu “Lịch sử tư tưởng Trung Quốc” và giảng trình thứ hai “nặng ký” hơn, có liên quan đến lĩnh vực chuyên môn của giảng viên, ví dụ “Tư tưởng pháp trị của Hàn Phi Tử”. Như vậy hai giảng trình tổng cộng cũng chiếm khoảng 6 giờ một tuần. Thời gian còn lại đương nhiên là dành cho nghiên cứu khoa học. Nếu lớp đông, ví dụ 60 sinh viên, giảng viên sẽ có khoảng ba trợ giảng phụ trách việc thảo luận, chấm điểm bài thi của sinh viên.

Rõ ràng ưu tiên của hệ thống giáo dục này khuyến khích giảng viên đầu tư sức lực và trí tuệ của mình vào công tác nghiên cứu khoa học nhiều hơn là giảng dạy. Công tác khoa học bao gồm cả việc tham gia hội thảo, viết bài cho các tạp chí chuyên ngành, viết sách, điểm sách... Và giảng viên cũng chỉ giảng một hay hai giảng trình gói gọn trong phạm vi chuyên môn của mình. Theo đúng hợp đồng qui định, giảng viên không được làm bất kỳ công việc nào khác.

Giải pháp đề nghị

Những việc sau đây cần phải được thực hiện:

1- Qui trình tuyển chọn hoàn toàn được tiến hành một cách công khai, khách quan như ví dụ nêu ở trên. Nếu ngay từ đầu vào những người được chọn là những thành phần có chất lượng cao thì phần đầu ra đã được bảo đảm đến hơn 70%.

2- Sử dụng đúng những người có năng lực chuyên môn khi cấp kinh phí nghiên cứu khoa học và cấp theo yêu cầu của họ khi trình bày dự án nghiên cứu. Hiện nay những người làm công tác xét duyệt kinh phí hầu hết đều không đủ trình độ đánh giá ý nghĩa khoa học của dự án nghiên cứu nên thường có những ý kiến hết sức tùy tiện, chủ quan khi xét duyệt một dự án. Đây là một cái vòng luẩn quẩn: bản thân họ cũng không mấy tin tưởng vào những người lập dự án nghiên cứu. Với một hệ thống như hiện nay, niềm tin tưởng lẫn nhau trở thành một mặt hàng thuộc loại quí hiếm.

3- Thành lập những tổ chức thẩm định, đánh giá chất lượng công trình hoàn toàn độc lập với các cơ quan chính thức của Nhà nước. Những công trình khoa học sẽ gửi cho từ 2-3 học giả (trong và ngoài nước) để đánh giá. Người đánh giá không cần phải nêu tên, chỉ cần viết một bản thẩm định thật chi tiết. Tác giả công trình khoa học cũng không cần phải nêu tên để đảm bảo tính khách quan. Dĩ nhiên điều này giả định rằng các học giả làm công tác thẩm định phải thật sự là những nhà chuyên môn có tiếng tăm. Công tác thẩm định phải được bồi dưỡng xứng đáng tùy theo từng công trình cụ thể.

4- Thay đổi phương pháp giảng dạy, tạo thêm nhiều thời gian cho giảng viên tập trung nghiên cứu khoa học. Đương nhiên điều này phải dựa trên giả định rằng người giảng viên có thể sinh sống được với đồng lương của mình. Phương pháp giảng dạy phải được tái định hướng. Việc dạy học phải thực hiện ba yêu cầu: truyền đạt tri thức căn bản, hướng dẫn sinh viên sở đắc kỹ năng tự học có thể sử dụng suốt đời, tạo ra một phong cách tư duy phê phán, độc lập.

Hiện nay, chúng ta mới thực hiện được yêu cầu thứ nhất, nhưng với đà phát triển tri thức khoa học như vũ bão hiện nay (cứ năm năm tổng số tri thức nhân loại tăng gấp đôi) thì chẳng mấy chốc ngay cả việc giảng dạy tri thức cơ bản chúng ta cũng không thể thực hiện nổi. Nhưng việc này có thể giải quyết bằng việc biên soạn các giáo án điện tử (e-books) giúp sinh viên tự học và tự phát hiện những nguồn thông tin cần thiết. Muốn cho sinh viên trở thành những nhà khoa học trong tương lai, phải mau chóng chuyển hướng phương pháp giảng dạy sang hai mục tiêu còn lại.

TS DƯƠNG NGỌC DŨNG

Việt Báo
Họp báo vụ Bí thư Yên Bái bị bắn tử vong
Comment :Nghiên cứu khoa học ở đại học
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nghiên cứu khoa học ở đại học bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nghien cuu khoa hoc o dai hoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nghiên cứu khoa học ở đại học ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
Research at the University
Vietnam, scientific research, Chinese Philosophy, at home and abroad, teaching methods, university, faculty, assessment, may, specialized subjects, no, the, two, select
handicraft - Vietnam Many scholars at home and abroad have spent countless ink to talk about weakness, lack of quality in the study at the University school, only for the main points raised.
Sự thật kinh hoàng về người phụ nữ thuê người chặt chân, tay lấy tiền bảo hiểm
Sự thật kinh hoàng về người phụ nữ thuê người chặt chân, tay lấy tiền bảo hiểm

Người thân, chính quyền địa phương cũng phải ngỡ ngàng trước việc làm của chị N. thuê người chặt chân, tay để lấy tiền bảo hiểm. Họ chỉ biết thông tin duy nhất về N. từng bị kết án về tội môi giới mại dâm.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.