Một người sưu tầm gần 1.000 bài quan họ

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Mot nguoi suu tam gan 1000 bai quan ho
Ông Quyền (thứ hai từ phải qua trái) và những bạn hát. Ảnh: Trọng Hiếu

“Mãi về sau này tôi mới hiểu thế nào là say quan họ. Càng chơi càng thấy ngấm. Nếu tối nào không gặp nhau không hát cho nhau nghe, thì cứ như thấy thiếu một cái gì đó đến nỗi ăn không ngon miệng. Anh cứ thử đi, khéo anh còn mê quan họ hơn cả vợ”- Ông Quyền nói đùa.

Ông giáo và thú chơi “tay trái”

Ngồi trầm ngâm bên chén nước chè, với dáng vẻ như đang hồi tưởng lại thời quá khứ sôi sổi, đầy chất đam mê của mình ông đã kể cho chúng tôi về những ngày tháng đáng nhớ ấy.

Sinh ra tại làng Yên (thị xã Bắc Ninh) một vùng quê quan họ nhưng ông không phải con nhà nòi. Vốn là một thầy giáo cấp 3, ông đam mê và đeo đẳng với quan họ cũng là chuyện tình cờ. Đó là vào những năm 1954, 1955, ông Quyền tình cờ gặp các “nhạc sĩ xung kích” thời bấy giờ là Lưu Hữu Phước, Lưu Khâm, Nguyễn Đình Phúc... trong chuyến họ đi công tác điền dã sưu tầm ca khúc quan họ tại các vùng quê Bắc Ninh. Và nhà giáo trẻ cũng tò mò đi theo đoàn đến nhà các nghệ nhân quan họ trong làng.

Các nhạc sỹ đi để lại cho ông nỗi ám ảnh: “Có gì mà họ lại sưu tầm, học và ghi lại từng nốt nhạc, từng làn điệu dân ca”. “Thú thực là ban đầu tôi không thích lắm! chỉ làm cho vui thôi”. Rồi bắt đầu “hóng hớt” nghe chuyện quan họ của các nghệ nhân, thấy “nó” cũng hay hay.

Ông bắt đầu lặn lội đến nhà các nghệ nhân quan họ để nghe họ hát, rồi chép, mà chép nguyên bằng chữ quốc ngữ chứ không có nhạc lý gì hết. “Các cụ đọc nhanh quá, lại có những câu hát, đoạn lời cứ ì a ới a... liên tục, mình không phải con nhà nòi nên nhiều khi chép lại thừa ra đến hai ba chữ a”. Vậy là cực chẳng đã, ông Quyền đầu tư một máy ghi âm. “Mà phải ghi trộm bởi các nghệ nhân tập quan họ để thi giữa các làng với nhau nếu bị tiết lộ ra ngoài thì các nghệ nhân làng sẽ mất giải”. Chép được đầy đủ chính xác lời, nhạc của bài hát đã khó, luyến giọng và hát đúng nhạc, đúng phong cách lại là chuyện khác.

Cứ thế, ông mê say với quan họ từ lúc nào không biết. Được cái các nghệ nhân cũng nhận thấy sự đam mê của ông nên cũng truyền dạy. Thoạt đầu phải học “những bài giọng vặt” như: Ngồi tựa mạn thuyền, Song đào, Cây trúc xinh, Xe chỉ luồn kim, Đêm qua nhớ bạn, Để nhện giăng mùng… sau đó mới hát được các “bài lề lối”. Có tới ba mươi sáu giọng lề lối, tối thiểu cũng phải hát được năm bài như là: Tình tang, Cây gạo, Gió mát, Đường bạn, La rằng… Họ càng hát càng say, hát như phải lòng nhau. Hát cho nhau nghe và dạy nhau những lời ca, giai điệu, cứ như thể ngày hôm sau họ sẽ không bao giờ còn được hát nữa.

Cứ ra giêng, đến độ tiết này, người chơi quan họ của khắp vùng Bắc Ninh lại tới dự hội thi quan họ Hội Lim. Đây cũng là tháng ông Quyền say la đà với những điệu hát dân ca, lòng ông cũng rạng rỡ như nở hoa. Và đố ai lôi được ông ra khỏi những chiếu quan họ. Ông hào hứng: “Hát quan họ thường có đôi, một nam một nữ. Mà trong sáng lắm! Hát suốt đêm mà tịnh không có dan díu gì sất”.

Bộ sưu tập… phi vật thể

Cũng là người sưu tập nhưng bộ sưu tập của ông khá độc đáo. Độc đáo ở chỗ không cần đến tiền vẫn “chơi” được chứ không như nhiều thú chơi tốn kém khác. Chỉ có điều hơi… mất công.

Sau hơn 40 năm lặn lội sưu tầm và học hát và ghi ghi chép chép, ông Quyền đã lưu giữ được một tài sản lớn các bài hát, làn điệu dân ca quan họ. Căn phòng nhỏ bé của ông chứa đến hơn 20 cuốn sổ chép tay các bài hát. Tài liệu và sách nói về dân ca quan họ cũng được ông sưu tầm khá nhiều.

Số lượng bài hát dân ca quan họ cổ mà ông Quyền sưu tầm được lên đến gần 1.000 bài, được sắp xếp khá bài bản và khoa học. “200 bài hát quan họ giọng chính; 200 bài hát đối lại cộng với khoảng 377 bài hát dị bản nữa là gần đến 800 bài. Ngoài ra, vốn dân ca quan họ còn có thêm hơn 100 bài hát độc (hát đơn mà chưa có hát đối) nữa”.

Một con số nhiều hơn so với thực tế các bài quan họ được biết đến hiện nay, “ bởi vì quan họ cổ là lối hát đối - đáp nên 200 bài hát chính sẽ có 200 bài hát đối. Mỗi vùng miền, làng hát quan họ lại có những dị bản, những kiểu cách hát khác nhau. Tính trung bình một bài hát chính hay đối đều có một dị bản”. Ông Quyền giải thích.

Ông chỉ tiếc cái hát quan họ cổ đang bị mai một dần. “Quan họ cổ chỉ chủ yếu là hát đối - đáp, không nhạc đệm, hát liền vòng và bắt buộc phải đảm bảo được chuẩn mực “vang - rền - nền - nảy”. Thơ đối thơ, ý đối ý và tuân thủ nghiêm ngặt theo lề, luật nhất định. Mà hát cứ như là dứt ruột ra trao cho nhau.... bây giờ nghe hát quan họ qua micro nó cứ thế nào ấy!”.

Ông Quyền chưa bao giờ coi kho tàng quan họ thu thập được là gia sản của riêng mình mà rất sẵn lòng truyền lại cho mọi người. Năm 2000, CLB quan họ UNESCO - Bắc Ninh được thành lập, ông được tín nhiệm bầu là chủ nhiệm và trụ sở cây lạc bộ được đặt ngay tại nhà ông. Dự một buổi sinh hoạt tối thứ 7 hàng tuần, tôi mới hiểu tại sao lại có một kiểu dân cư trong sáng và vui đến vậy.

Trọng Hiếu

Việt Báo
Comment :Một người sưu tầm gần 1.000 bài quan họ
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Một người sưu tầm gần 1.000 bài quan họ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Mot nguoi suu tam gan 1000 bai quan ho ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Một người sưu tầm gần 1.000 bài quan họ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
A collection of nearly 1,000 of them all
Mr. Right, Bac Ninh and the Supreme People, who collect, not met, songs, artists, folk, short range, as, for another, to, see, for, as
"Much later I understood how important they are drunk. Increasingly seen as playing dead. If at any meeting not sing to each other, they see themselves as lacking something that appetite. He just tried to go, he was smart of them more love ...
Thủ đoạn mới của đối tượng nhập ma túy cực mạnh về Việt Nam
Thủ đoạn mới của đối tượng nhập ma túy cực mạnh về Việt Nam

Các đối tượng đã vận chuyển lá Khat, loại thảo mộc có thành phần Cathinone một chất ma túy cực mạnh nằm trong danh mục các chất ma túy tuyệt đối cấm sử dụng trong y học vào Việt Nam dưới dạng nhập khẩu chè hòng qua mặt cơ quan chức năng. (ma túy, vận chuyển, lá Khat)

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Thoi su 24h087 Chu ho chem 2 chau tu vong
    Thời sự 24h(08/7): Chú họ chém 2 cháu tử vong

    Khách sạn giam khách: Quan ứng tiền giữ thể diện Cửa Lò; Treo biển cam kết "không khiêu dâm, kích dục": Nỗi khổ kép; Ai đã “đầu độc” tôm cá ở thượng nguồn sông Đà?; Sau vụ bảo vệ bệnh viện Nhi: Bộ Y tế chấn chỉnh việc vận chuyển người bệnh; Tiêm thuốc khiến bệnh nhân tử vong, bác sỹ bị... khiển trách

  • Thoi su 24h077 Dam vo giet hang xom vi ghen
    Thời sự 24h(07/7): Đâm vợ, giết hàng xóm vì ghen

    HN: Đưa nạn nhân đi cấp cứu rồi đẩy xuống giữa đường?; Hơn 90 khách bị khách sạn "giam" xe vì không dùng đủ 3 bữa; Cứ mưa là ngập ở Quảng Ninh: Hiểm hoạ từ bãi thải treo trên đầu người dân; Ba mẹ con khóc thét, ngất lịm khi thấy chồng chết dưới bánh xe ben; Bỗng dưng bị đòi lại 1,35 tỷ đồng tiền trúng vé số giải đặc biệt

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ