vietbao

Làng mâm quả

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Lang mam qua
Nghệ nhân Sáu Ngà và mâm quả đoạt huy chương đồng tại lễ hội trái cây Nam Bộ 2004 tổ chức tại suối Tiên
TTCN - Nhà những nghệ nhân chưng mâm quả ấy đều nằm sâu trong các ấp Nam Thới, Thới Tứ... của xã Thới Tam Thôn (huyện Hóc Môn, TP.HCM), muốn đi đến phải len lỏi qua hàng loạt con đường đất đỏ ngoằn ngoèo.

Những nghệ nhân chân đất

Anh Lê Văn Cành, năm nay 37 tuổi (nhà số 3/125 ấp Nam Thới), dự thi chưng mâm quả tại Suối Tiên (giải thi có thể gọi là qui mô, lớn nhất nước) từ năm 1997 đến nay được tám lần thì bốn lân đoạt giải nhì, một lần giải ba, ba lần khuyến khích. Trước đây anh làm thợ hồ, tình cờ theo một sư huynh rồi dính với nghề luôn.

Theo ba năm mà cũng chỉ được làm những việc lặt vặt, sai gì làm nấy: ra chợ lượm đầu thơm về làm má rồng; chặt bông dừa, hái bông vẹt để rồi bị té xuống sông mấy lần… “Mấy năm trời lang thang theo người này người khác học nghề, đâu có làm gì ra tiền. Khâu dễ nhất là kết vảy, làm đuôi, cánh… cũng phải tốn hơn một năm. Học kỹ cũng phải mất ba năm mới có thể chưng đám cưới, cúng đình được”.

Đến nhà nghệ nhân Sáu Ngà (3/40 ấp Nam Thới) cũng là lúc anh Sáu đang mướt mồ hôi “đánh vật” với cặp long phụng cao cả mét. Vợ, con, vài đệ tử ngồi bệt giữa sàn, lúi húi kết vảy, làm đuôi… Gian nhà trước, nơi để kệ tạp hóa chất lỉnh kỉnh thùng mì, két bia, nước ngọt (nguồn thu nhập chính của gia đình anh) giờ ngổn ngang hoa quả.

Anh Sáu nói: “Một trong những tiêu chuẩn của mâm quả đạt là phải sử dụng trái cây, bông hoa rẻ tiền mà lạ. Vì thế, rảnh rỗi tui lại đi dọc ven sông Sài Gòn từ Bình Triệu đến Thủ Đức lên tận Lái Thiêu, Bình Dương để tìm chất liệu cho nghề…”.

Vườn nhà anh Sáu còn trồng đủ loại cây, hoa thích hợp với việc chưng mâm quả: hoa nở ngày làm vảy rồng, ớt làm vi rồng, kết lá cờ; thơm và cam có màu để làm phần nền; thơm lân có đầu tua ra như lưỡi búa màu đỏ tươi dùng để làm cằm, má rồng, mình lân...; thơm phụng có trái mẹ lớn, chín trái xoay quanh đơm thành hình cái đĩa để làm chân con lân hoặc đóng mình con phụng… vừa giảm chi phí, vừa tươi, đỡ mất thời gian đi mua hoặc lùng tìm.

Thới Tam Thôn có hơn 10 nghệ nhân loại “xịn”: Nguyễn Văn Phước, Sáu Ngà “chuyên trị” long phụng; Lê Văn Cành sở trường con lân, con hổ; còn các tích xưa bằng trái cây: Quan Công bắt Tào Tháo ở Hoa Dung, Tây du ký, Phàn Khoái ở Hồng Môn hội yến, Ông tơ bà nguyệt, Đào viên kết nghĩa, Phước Lộc Thọ… ai cũng thừa nhận ông Chín Dúp (ấp Thới Tứ) là “vua mâm quả”.

Trong căn nhà treo la liệt bằng khen, ảnh của những kỳ thi, “ông vua” xấp xỉ 50 tuổi chậm rãi kể: “Hồi xưa cha tôi không dạy nghề trực tiếp mà chỉ bắt tôi phụ từ những việc nhỏ nhất là thu dọn, gỡ trái cây. Đâu ngờ đó chính là thời gian học tập bổ ích nhất. Khi thu dọn, tỉ mỉ gỡ trái cây hư ra sau một đợt cúng tôi mới có thời gian ngắm nghía, suy ngẫm kỹ từ những cách gắn trái ớt làm vi rồng, cách gắn con mắt rồng ở chỗ nào để có thần, sống động, cái “bộ” (thế) của con hổ thế nào, con rồng phải làm sao toát lên được vẽ kiêu dũng nhưng cũng rất hiền từ của nó; con phượng phải thấy được sự uyển chuyển, thanh thoát”…

Ông ngoại của nghệ nhân Chín Dúp hồi năm 1880 đã chưng mâm quả. Cha ông là ông Đào Văn Tuôi cũng là nghệ nhân khá nổi tiếng, từng chưng mâm quả cho các tỉnh trưởng của chế độ Sài Gòn thời bấy giờ. Bắt đầu theo cha “tu luyện” từ năm 1976 mãi đến gần năm 1995 khi cha mất ông Dúp mới “xuống núi” và giành giải liên tục.

Từ năm 1997, tham gia hội thi nghệ thuật tạo hình trái cây tại khu du lịch Suối Tiên được bảy lần ông đã giành được bốn giải nhất, một giải đặc biệt… Năm 2001, ông Chín Dúp và anh Lê Văn Cành mang ra Hà Nội gần 1 tấn trái cây để chưng mâm Song long hầu Bác (cao gần 2m, dài 7m, ngang 1m), và mâm quả của của nghệ nhân miền Nam đã trở thành hàng “độc, lạ mắt” gây sự chú ý thích thú của nhiều người.

Nghệ tinh nhưng thân...không vinh

Một mâm quả chưng ở đình cao 2m ngang 1,5m, với ba người thợ, làm mất 10 tiếng, trung bình giá 800.000 - 1,5 triệu đông. Đám cưới thường chưng mâm long phụng cao 1m, ngang 40cm có giá 700.000 - 1 triệu đồng, tốn khoảng 3-5 giờ thực hiện. Thoạt nghe tiền trăm nghìn, tiền triệu tưởng khá, mấy ai biết kiếm được đồng tiền trầy thân. Chưng một mâm từ 800.000 - 1,5 triệu, trừ tất cả chi phí còn lại lời khoảng 300.000 đồng. Còn dự hội thi thì đa phần lỗ nặng, hầu hết những nghệ nhân trước khi dự một cuộc thi lớn đều phải chạy vạy mượn tiền khắp nơi.

Nghệ nhân Lê Văn Cành do thiếu tiền dự thi chưng mâm quả ở Suối Tiên đã phải mượn 2 triệu tiền góp trong năm ngày, trả 2,4 triệu, rồi giành được giải nhì 2 triệu đồng. “Biết lỗ mà vẫn làm vì gần như đây là cuộc so tài lớn nhất của các nghệ nhân chưng mâm quả, phải tham gia để học hỏi, lấy tiếng…”.

Năm 2003, để chuẩn bị cho kỳ thi chưng mâm quả nghệ thuật tại Suối Tiên, từ trước đó một tháng, với gần 1 tấn trái cây (trị giá 6 triệu đồng) nghệ nhân Chín Dúp cùng bốn đệ tử làm việc trong một tháng: bện rơm, làm khung, chuẩn bị đề tài… rồi giành giải nhất 3 triệu đồng. “Sau đó suốt mấy tháng trời phải đi phụ những cộng sự để trả công làm tui muốn nghèo luôn”.

Khi măng không muốn thành tre!

Để làm nghề cứng, người học nhanh nhất cũng phải từ năm năm trở lên và phải có tâm huyết, đam mê, không đặt nặng vấn đề kinh tế. Anh Sáu tâm sự: “Nghề này không thể sống được vì chỉ làm thời vụ, thu nhập bất thường, không ổn định, cao điểm là những tháng 2, 3 âm lịch chưng mâm quả cho đình, chùa, hoặc từ tháng 9-12 chưng mâm quả cưới, hoặc cho các lễ hội kỳ yên của đình”.

Ngày thường nghề chính của anh là chạy xe ôm, phụ vợ bán tiệm tạp hóa ở nhà. Nghệ nhân Lê Văn Cành cũng có nghề chính là bỏ men nấu rượu, vợ bán quán cà phê. Ba đệ tử của anh (theo nghề cũng được 4-5 năm) ban ngày làm công nhân, chỉ khi rảnh mới phụ thầy chưng mâm quả.

Ông Chín Dúp cho biết: “Từ năm 1997 đến nay tui nhận hơn 30 học trò nhưng chủ yếu họ chỉ đến học đơn thuần để kiếm ăn: học chừng 3-6 tháng đủ để làm cổng hoa, kết hoa đưa đón cô dâu, làm mâm quả chưng đám cưới… là nghỉ. Có cả Việt kiều về VN trả trên 1 triệu đồng nhờ tui làm rồi quay phim để học cấp tốc từ… sáng đến chiều. Cũng may, còn hai đứa cháu là Đào Ngọc Hiền (vừa giành huy chương bạc tại lễ hội trái cây năm 2004 tại Suối Tiên) và Trần Hải Phong là hai học trò ruột, ưng ý nhất nhưng tụi nó đã có việc làm ổn định rồi, chưng mâm quả chỉ là văn nghệ thôi”.

Mỗi nghệ nhân thường có bôn, năm đệ tử nhưng phần lớn chỉ làm cho vui, mỗi người đều có một nghề ổn định. Nguyễn Bích Trường Sơn (lớp 9, sinh năm 1989) theo cha (nghệ nhân Sáu Ngà) phụ làm từ năm lớp 6. Bây giờ em đã có thể kết vảy, làm được đuôi, cánh “khá ngon” và cũng có vài năm tự chưng, tham gia hội thi tại Suối Tiên, nhưng chính “sư phụ” cũng không muốn con theo nghề mình.

Anh Sáu Ngà chua chát nói: “Đời tui không có điều kiện học hành nên mới theo nghề thôi. Tui hướng con mình theo nghề bác sĩ, hoặc điện, điện tử để có một tương lai tươi sáng hơn”. Hay nghệ nhân Lê Văn Cành có đứa con Lê Quốc Bảo 13 tuổi cũng nhìn nhận: “Nghề này có danh mà không có phận, tui không cho con tui theo đâu…”.

NGUYỄN TẬP

Việt Báo
Comment :Làng mâm quả
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Làng mâm quả bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lang mam qua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Làng mâm quả ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
Village fruit tray
Fairy Stream, Le Van Canh, Vietnam Thoi, Double Chin, Sau Nga Tu Thoi, Hoc Mon District, craftsman, fruit, disciples, do, trays, fruit year certificate
craft - the artisan distillation trays that result in the villages are located deep South Thoi, Thoi Four ... Thoi's Tam Thon (Hoc Mon district, HCM City), want to go to be washed over a series of winding red dirt roads ..
Khoảng tối đằng sau những quán cafe có phục vụ là chân dài để khách… “rửa mắt”
Khoảng tối đằng sau những quán cafe có phục vụ là chân dài để khách… “rửa mắt”

Trong ánh sáng lờ mờ của những bóng đèn led, hàng loạt “chân dài” cười nói vui vẻ. Thỉnh thoảng, một vài cô còn đưa tay ra vẫy khách: “Vào cà rồi phê anh ơi…”.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h287 Bao quet o Ha Noi Cay do la liet
    Thời sự 24h(28/7): Bão quét ở Hà Nội: Cây đổ la liệt

    Thắt tim cảnh người cha kiệt sức gục chết giữa cánh đồng; Bão quét tới Hà Nội: Cây đè ô tô, xe máy đổ cả loạt; Góc khuất nghề đẻ thuê: Nỗi ân hận tột cùng của người đàn bà dẫn gái về cho chồng; Sập giàn giáo cao ốc Dream Home Luxury, 3 người thương vong; Vụ Formosa: 9 dòng kiểm điểm và quyết tâm của Chính phủ

  • Thoi su 24h277 co gai tre tu vong duoi song To Lich
    Thời sự 24h(27/7): cô gái trẻ tử vong dưới sông Tô Lịch

    Formosa chôn chất thải: Nghi vấn bao che sai phạm cho cán bộ các cấp; Thương bé tròn một tuổi mà phẫu thuật chân 12 lần chưa khỏi; “Người mẹ ma” ở TP HCM: 'Ước gì tôi biết vì sao mình bị tạt axit'; Nỗi đau khôn cùng của người cha chôn 12 con trong cát trắng; Vợ chết, chồng bị thương: Nạn nhân nhắn gì cho bố mẹ trước lúc mất?

  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ