vietbao

Làm luật

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

TTCN - Ngày 1-12 tới, kỳ họp thứ 8 của Quốc hội khóa XI sẽ bế mạc. Dự kiến sẽ có 14 luật và một nghị quyết được thông qua. Riêng lần này, do thôi thúc WTO, tốc độ thông qua có phần nhanh. Thế nhưng, cũng như trong các kỳ họp trước, đã có không ít băn khoăn về công tác, qui trình và năng lực làm luật...

Trước hết là những băn khoăn về “tuổi thọ” và “sự sống” của luật. Khi người dân không chấp hành luật đó, khi người công chức trong khi áp dụng luật đó, tự cho phép diễn dịch tùy ý, luật đó đã “chết”. Khi luật được miễn cưỡng thông qua, như ta thán của một đại biểu Quốc hội về Luật giáo dục: “Hãy thông qua rồi lại bắt tay vào sửa đổi tiếp”, thì luật đó đã thôi “sống”!

“Chẳng phải cuộc sống, quyền tự do và quyền sở hữu tồn tại là do người ta đã làm ra luật; mà ngược lại, do cuộc sống, quyền tự do, quyền sở hữu đã có trước rồi nên người ta mới làm ra luật”

(Frederic Bastiat, nhà kinh tế học Pháp thế kỷ 19)

Phải chăng luật “vắn số” vì thảy đều do các bộ liên quan “nhào nặn” để đáp ứng nhu cầu quản lý và lợi ích của ngành đó (có khi cả những lợi ích từ cơ chế xin/cho)? Luật còn “ngắn tầm” do chính “tầm ngắn” của những người soạn thảo.

Một quan chức Bộ BC-VT đã từng giải thích ý đồ soạn Luật công nghệ thông tin như sau: “Luật này được xây dựng trước mắt sẽ đáp ứng giai đoạn phát triển CNTT trong 3-5 năm tới của đất nước. Các vấn đề cụ thể, chưa rõ hoặc còn đang biến động sẽ được điều chỉnh... sau”!

Khi luật cứ quay lưng với cuộc sống, khi lợi ích công dân cứ phải bị xung đột với lợi ích (có vẻ là chính đáng) của các bộ, ngành, qua nội dung từng bộ luật, thì đó không còn là luật pháp. Những tranh luận về dự thảo Luật đầu tư cho thấy xung đột lợi ích trong trường hợp này là rất lớn.

Khi đề cập đến khả năng sửa đổi dự luật đầu tư, một thành viên Ban nghiên cứu của Thủ tướng khẳng định rằng “Sửa Luật đầu tư cho đúng: chỉ mất 5 phút!”, thì liệu đó là một phát biểu cường điệu hay xác thực? Liệu dự thảo luật đó có đúng (là) chính sách hội nhập của Nhà nước? Tương lai sẽ sớm trả lời “tương lai” của luật này.

Hiến pháp, điều 83, đã ghi rõ: “Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp”. Ở mọi chính thể, luật cơ bản cũng đều tuyên cáo như thế. Có nước (như Pháp) bên cạnh các đề án luật do quốc hội soạn, còn chấp nhận các dự thảo luật do chính phủ soạn, song đã được hội đồng nhà nước thông qua trước khi trình quốc hội biểu quyết.

Có nước như Mỹ cho phép đại biểu quốc hội giới thiệu (đệ trình) dự án luật, cho dù trong thực tế dự án này có thể là ý tưởng hay công trình soạn thảo của các nhóm nghiên cứu, các nhóm lobby, cả của các bộ ngành trong chính phủ hay từ chính tổng thống. Đây không phải là một xảo thuật hình thức, mà là để gắn trách nhiệm của đại biểu quốc hội đó với đạo luật đó.

Từ lâu, cả ở Mỹ lẫn ở Pháp, luật mang tên “chủ nhân” của luật: lưu danh hay lưu xú, tùy. Thế họ là tài thánh hay sao mà làm luật tài thế? Không hẳn thế. Chẳng qua họ đã có quá trình làm luật lâu dài: thường thì hạ hay thượng viện đa số là người cũ, thi thoảng mới có người mới; còn về các lĩnh vực chuyên môn đã có những hỗ trợ cần thiết.

Ở VN vấn đề hiện đang có vẻ như rất gai góc: không thể đòi hỏi các đại biểu Quốc hội phải vừa là chuyên gia luật pháp, vừa là chuyên gia am tường từng lĩnh vực của từng bộ luật. Song nói như thế không có nghĩa là không có giải pháp.

Để giải quyết yêu cầu thứ nhất, khả năng làm luật của các đại biểu Quốc hội, từ mấy năm nay đã có những dự án quốc tế như dự án VIE/02/007 “Tăng cường năng lực của các cơ quan dân cử ở Việt Nam” của UNDP hay dự án “Củng cố năng lực dự thảo pháp chế ở VN” của Tổ chức DANIDA... Chính do nằm lòng các dự án đó mà Phó văn phòng Quốc hội Nguyễn Sĩ Dũng mới mạnh dạn phát biểu “Làm luật: không học không làm được” trên VNNet 24-5-2005.

Đến đây nổi lên yêu cầu chuyên nghiệp hóa các đại biểu Quốc hội. Dường như đang có hướng giải quyết. Phát biểu kết thúc Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách lần thứ 5, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An đã cho biết: “Khả năng tăng số lượng đại biểu chuyên trách lên 40-50% (so với 24% hiện nay) là hiện thực”. Rồi thì Quốc hội cũng sẽ chuyên nghiệp.

Về yêu cầu thứ hai, am hiểu các lĩnh vực trong xã hội để có thể đóng góp làm luật và giám sát, hiện đã có biện pháp “chọn luật”, theo đó từ kỳ họp lần này đại biểu Quốc hội chỉ đăng ký thảo luận những dự án luật mà mình quan tâm và am hiểu sâu.

Thế nhưng, về lâu về dài cũng còn có thể áp dụng những kinh nghiệm khác. Như có nước khi một dự thảo luật được chủ tịch quốc hội gửi đến một hay nhiều ủy ban trong quốc hội, ủy ban đó sẽ bắt đầu bằng việc tham khảo ý kiến công chúng, ý kiến các chuyên gia, các chuyên ngành, tham khảo trở lại cơ quan chính phủ soạn ra dự thảo luật đó...

Những điều chỉnh cần thiết từ từ ngữ đến nội dung sẽ được thực hiện sau các tham khảo này ( http://thomas.loc.gov/ ). Thế nhưng, cơ sở để ủy ban đó thông qua trước khi trình lại quốc hội vẫn là: dự thảo đó có phù hợp với chính sách hay không. Và đây chính là vai trò của Quốc hội mà điều 83 hiến pháp hiện hành đã qui định.

DANH ĐỨC

Việt Báo
Xe khách chuyển làn, dừng đột ngột bị xe tải húc đuôi

Bài viết cùng chủ đề:Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XI

Comment :Làm luật
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Làm luật bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lam luat ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Làm luật ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
Making laws
MPs Assembly, through speed, the bill, the National Assembly on the work, investment law, legislators, had, meeting or project, but capacity, the legal, professional
craft - Date to 1-12, 8th session of the National Assembly will close. expected 14 law and a resolution was passed. Particularly this time, inspired by the WTO, with the speed through faster. World but, as in the previous session, there were no less ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h308 Con dam chet cha duong truoc nha tro
    Thời sự 24h(30/8): Con đâm chết cha dượng trước nhà trọ

    Lùi thời hạn bồi thường thiệt hại sự cố môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung; Người đàn bà thuê người chặt tay, chân hối hận trong nước mắt; 7 tấn thuốc bảo vệ thực vật lậu từ Trung Quốc: Việt Nam hứng độc; Nghi vấn rơi thang máy chung cư ở Hà Nội, 1 người mắc kẹt; Lào Cai lần đầu thừa nhận số nạn nhân vụ sập hầm vàng đã tăng lên 11

  • Thoi su 24h298 Cau be 11 tuoi tu tu vi ko co quan ao moi
    Thời sự 24h(29/8): Cậu bé 11 tuổi tự tử vì ko có quần áo mới

    Có một đứa trẻ 11 tuổi vừa tự tử, thưa ông Giời; Kỳ lạ thùng niêm phong tôm tiêm tạp chất, trở thành "sạch" sau 1 đêm; Bàng hoàng thanh niên tay cầm điện thoại, chết ngồi bên đường; Bệnh nhân nhiễm HIV giật kéo đe dọa bác sĩ; Quảng Nam: Loa phát thanh xã nhiễu sóng tiếng Trung Quốc

  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t