vietbao

Kỹ thuật truyền máu

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Ca truyền máu thành công đầu tiên được thực hiện trong Thế chiến 1. Từ đó kỹ thuật y học này, qua nhiều cải tiến, đã cứu sống hàng triệu sinh mạng...

Năm 1492, một bác sĩ đề nghị hồi sức cho Giáo hoàng Innocent VIII đang hấp hối bằng cách truyền máu của một người trẻ tuổi. Việc truyền máu phải thực hiện ba lần, với cái giá phải trả là sinh mạng của ba thanh niên, nhưng giáo hoàng vẫn chết.

Vào thế kỷ 17, các bác sĩ nghĩ rằng cơ thể con người có đến 24 lít máu so với 5 lít trong thực tế. Năm 1616, nhà sinh lý học người Anh William Harvey chứng minh máu do tim đẩy đi và đưa ra khái niệm tuần hoàn máu.

Đó là một cuộc cách mạng trong thời buổi mà quan niệm của nhà y học Lagien thời cổ đại vẫn còn đóng vai trò chủ đạo. Ông này cho rằng máu do gan chế tạo, được tim hâm nóng khi chui từ tâm thất phải sang tâm thất trái.

Mấy tháng sau khi phát động Thế chiến 1, hạ sĩ người Pháp Henri Legrain bị mất rất nhiều máu ở các vết thương, được chở đến Bệnh viện Biarritz. Tình thế hết sức tuyệt vọng, anh cần được truyền máu.

Người tình nguyện hiến máu là Isidore Colas, bạn cùng phòng của Henri. Người ta cắt mạch máu của cả hai rồi nối bằng một cái ống. Viên hạ sĩ được cứu sống. Đó là lần truyền máu thành công đầu tiên trên thế giới. Cùng năm đó, các bác sĩ thực hiện 44 cuộc truyền máu khác.

Tuy nhiên, vào thời đó hiểu biết về các nhóm máu vẫn còn chưa tường tận nên đã xảy ra nhiều thất bại chua xót.

Năm 1900 - phát hiện nhóm máu

Năm 1665, nhiều người cho rằng truyền máu từ động vật sang người có thể chữa nhiều bệnh và cải lão hoàn đồng. Hai năm sau, bác sĩ của vua Louis XIV, Jean-Baptiste Denis, truyền máu từ động mạch một con bê cho chàng thanh niên Antoine Mauroy mắc bệnh điên.

Sau hai giờ truyền máu, Antoine có vẻ êm dịu, nhưng đến lần truyền máu kế tiếp anh đã qua đời. Kể từ đó việc truyền máu bị cấm trừ khi được một bác sĩ Viện Y học Paris cho phép, và đến đầu thế kỷ 18 thì việc truyền máu gần như bị quên lãng.

Năm 1818, bác sĩ người Anh James Blundell chứng minh có thể truyền máu của người khỏe mạnh và trong thế kỷ 19, phương pháp này sử dụng cho người nhiều lần. Nhưng để truyền máu người với người, một vấn đề lớn là máu không tương hợp, gây sốt, nôn mửa, nhức đầu, thậm chí tử vong vì bị sốc máu. Năm 1900, nhà sinh học người Áo Karl Landsteiner phát hiện các nhóm máu, nhưng phải chờ 20 năm sau kiến thức này mới được ứng dụng tại Pháp.

Một rắc rối kỹ thuật nữa xuất hiện: vấn đề giữ cho máu không bị đông. Ngày 27-3-1914, bác sĩ người Bỉ Albert Hustin trích máu và cho vào đó citrate de soude. Trên xe đến bệnh viện, nơi có người chờ nhận máu, ông kẹp chai máu giữa hai đùi để giữ độ nóng và cuộc truyền máu thành công. Cuối năm 1918, việc dùng citrate de soude để chống đông máu đã trở thành phổ biến và được sử dụng đến ngày nay.

Tách các thành phần máu

Tuy nhiên, việc chữa trị bằng cách truyền máu vẫn chưa được giải thích rõ ràng. Mãi đến khoảng giữa hai trận thế chiến, Emnanuel Hadon - giáo sư sinh lý học tại Montpellier (Pháp) - mới có được lý giải minh bạch.

Ông chứng minh hồng cầu tăng viện đã khôi phục ngay hoạt động thở và cung cấp đủ oxy cho các trung tâm thần kinh để ngăn chặn cái chết. Ngoài những người bị thương, nhiều sản phụ cũng được cứu sống vì mất máu. Trong suốt Thế chiến 2, y tế quân đội dùng hệ thống ống trữ máu có citrate de soude và giữ ở độ lạnh. Các ngân hàng máu bắt đầu được thành lập.

Sau chiến tranh, cách truyền máu từ tay này sang tay khác được thay thế bằng các chai máu. Máu tươi có thể được trữ đông đến 21 ngày. Năm 1949, việc huy động máu dân sự ra đời. Các trung tâm truyền máu được thành lập trên cả nước và tổ chức những nhóm lưu động để thu thập máu. Dần dần, các hội hữu nghị ra đời và việc cho máu miễn phí được qui định thành luật lệ.

Năm 1960, bằng cách ly tâm người ta đã tách được các thành phần của máu: tế bào máu và huyết tương. Tế bào máu được sử dụng cho nhiều mục tiêu: hồng cầu cho người bị mất máu hay thiếu máu; bạch cầu cho người thiếu khả năng miễn nhiễm; tiểu cầu cho người rối loạn đông máu; albumin để chữa người bị phỏng hay bị chấn động.

Như vậy, một người cho máu có thể chữa trị cho hai hay ba bệnh nhân. Đó là một tiến bộ lớn đối với bệnh không đông máu. Đầu thập niên 1980, các sản phẩm máu được trữ đông, sấy khô và người ta có thể tự hòa tan bột máu khô với nước cất trước khi tự bơm cho mình.

Bệnh AIDS làm đảo lộn tình thế

Các tiến bộ kể trên cho phép hình thành một thị trường máu quốc tế. Nhưng đến năm 1975, báo chí đã tố giác những kẻ “hút máu thế giới thứ ba” bằng cách mua với giá 2 USD/lít máu tại các nước đang phát triển và bán lại với giá gấp 10 lần ở các quốc gia giàu có.

Thập niên 1980, xuất hiện cảnh báo về những nguy cơ khi truyền máu. Ngày 3-7-1981, tờ New York Times công bố “41 trường hợp ung thư hiếm gặp nơi người đồng tính luyến ái”. Đó là bệnh AIDS!

Năm 1983, báo chí y học đặt vấn đề phòng ngừa cho người truyền máu. Tháng 7-1984, tại Munich, các bác sĩ thống nhất phải đun nóng các sản phẩm máu để tiêu diệt virus phục hồi. Ngày 29-5-1985, Trung tâm Quốc gia truyền máu Pháp (CNTS) tung ra thị trường các bao máu đã nhiễm bệnh.

Tháng 6-1985, Chính phủ Pháp bắt buộc kiểm tra virus AIDS trên tất cả mẫu máu hiến tặng, nhưng một số vùng gặp khó khăn ở nguồn cung ứng sản phẩm đun nóng. Kết quả đã có mấy ngàn người bị nhiễm HIV tại Pháp. Sau ba phiên tòa, chỉ có hai người phụ trách CNTS bị tuyên án tù vào năm 1993.

Trên khía cạnh nghiên cứu, việc truyền máu phát triển thêm nhiều sản phẩm do kỹ thuật sinh học mang lại. Từ đầu những năm 1990, kháng thể,

albumin hay yếu tố VIII đều có thể chế tạo được. Yếu tố VIII có thể sản xuất vô hạn, cho phép chữa trị bệnh không đông máu. Sau một thế kỷ, việc truyền máu đã trở thành một kỹ thuật cao, cho phép ngành giải phẫu và y học phát triển mạnh.

Kỹ thuật truyền máu trong lịch sử

1667

Jean-Baptiste Denis (Pháp) thực hiện ca truyền máu đầu tiên từ bê cho người, nhưng sau đó phương pháp này gặp nhiều thất bại.

1900

Nhà sinh học Áo Karl Landsteiner phát hiện bốn nhóm máu A, B, O, AB và sự thích nghi giữa chúng. 40 năm sau ông phát hiện hệ thống Rhésus (+ và -).

1923

Truyền máu từ tay này sang tay kia là cách phổ biến nhất. Người cho máu khi đó được xem là anh hùng. Tại Bệnh viện Saint-Antoine, Paris, bác sĩ Arnault Tzanck mở trung tâm truyền máu đầu tiên. Trong vòng một năm, số người chết vì mất máu đã giảm 10 lần.

1939

Nhiều hiệp hội thu thập máu nhân đạo được thành lập.

1940

Charles Richard Drew, người Mỹ, phát minh phương pháp thu hồi huyết tương. Kỹ thuật sấy khô, cho phép từ một mẫu máu hiến tặng lấy ra 26 túi huyết tương so với năm túi trước đó, cứu được hàng ngàn sinh mạng trong Thế chiến 2.

1960

Việc truyền máu được phổ biến sang thú y, nhưng máu truyền cho loài vật vẫn còn hiếm. Canada tổ chức các buổi hiến máu dành cho cả chó lẫn chủ.

1972

Vận động viên Phần Lan Lase Viren trở thành vô địch thế giới môn chạy cự ly 5.000m và 10.000m tại Munich nhờ mánh lới sau: trích hồng cầu từ máu của anh ta trước khi thi đấu, rồi chích ngược trở lại để tăng lưu lượng oxy trong cơ bắp, tạo sự dẻo dai. Kỹ thuật này, nếu dùng máu người khác, bị cấm từ năm 1988.

1983

Tại Viện Pasteur, nhóm của Luc Montagnier lần đầu tiên cô lập và mô tả được virus gây liệt kháng (HIV).

2002

Sau 14 năm điều tra, vụ án cung cấp máu nhiễm trùng ở Pháp kết thúc: giám đốc Trung tâm Quốc gia truyền máu Pháp lĩnh án 4 năm tù giam.

2004

Lần đầu trên thế giới, giáo sư Luc Douay (Bệnh viện Armand Trousseau) đã sản xuất thành công hồng cầu nhân tạo với số lượng lớn và đạt chuẩn.

2007

Các chuyên gia quốc tế thử nghiệm thành công việc dùng máu của nhóm O (nhóm phổ biến nhất) truyền cho các nhóm A, B và AB, bằng cách loại bỏ kháng thể. Chẳng bao lâu nữa, con người sẽ có một kho máu vô tận?

TRUNG LÊ (Theo C5 M 10-2007)

Việt Báo
Vết nứt khổng lồ như cảnh "Ngày tận thế" ở Yên Bái
Comment :Kỹ thuật truyền máu
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Kỹ thuật truyền máu bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ky thuat truyen mau ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Kỹ thuật truyền máu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
Technical blood
first successful, medical technology, communications technology, World War 1, blood transfusions, doctors, maybe, make, for people, lives, years, the legal , to, two
Ca first successful blood transfusion is done in World War 1. Since then, medical technology, through many improvements, has saved millions of lives ....
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t