vietbao

Kỹ thuật truyền máu

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Ca truyền máu thành công đầu tiên được thực hiện trong Thế chiến 1. Từ đó kỹ thuật y học này, qua nhiều cải tiến, đã cứu sống hàng triệu sinh mạng...

Năm 1492, một bác sĩ đề nghị hồi sức cho Giáo hoàng Innocent VIII đang hấp hối bằng cách truyền máu của một người trẻ tuổi. Việc truyền máu phải thực hiện ba lần, với cái giá phải trả là sinh mạng của ba thanh niên, nhưng giáo hoàng vẫn chết.

Vào thế kỷ 17, các bác sĩ nghĩ rằng cơ thể con người có đến 24 lít máu so với 5 lít trong thực tế. Năm 1616, nhà sinh lý học người Anh William Harvey chứng minh máu do tim đẩy đi và đưa ra khái niệm tuần hoàn máu.

Đó là một cuộc cách mạng trong thời buổi mà quan niệm của nhà y học Lagien thời cổ đại vẫn còn đóng vai trò chủ đạo. Ông này cho rằng máu do gan chế tạo, được tim hâm nóng khi chui từ tâm thất phải sang tâm thất trái.

Mấy tháng sau khi phát động Thế chiến 1, hạ sĩ người Pháp Henri Legrain bị mất rất nhiều máu ở các vết thương, được chở đến Bệnh viện Biarritz. Tình thế hết sức tuyệt vọng, anh cần được truyền máu.

Người tình nguyện hiến máu là Isidore Colas, bạn cùng phòng của Henri. Người ta cắt mạch máu của cả hai rồi nối bằng một cái ống. Viên hạ sĩ được cứu sống. Đó là lần truyền máu thành công đầu tiên trên thế giới. Cùng năm đó, các bác sĩ thực hiện 44 cuộc truyền máu khác.

Tuy nhiên, vào thời đó hiểu biết về các nhóm máu vẫn còn chưa tường tận nên đã xảy ra nhiều thất bại chua xót.

Năm 1900 - phát hiện nhóm máu

Năm 1665, nhiều người cho rằng truyền máu từ động vật sang người có thể chữa nhiều bệnh và cải lão hoàn đồng. Hai năm sau, bác sĩ của vua Louis XIV, Jean-Baptiste Denis, truyền máu từ động mạch một con bê cho chàng thanh niên Antoine Mauroy mắc bệnh điên.

Sau hai giờ truyền máu, Antoine có vẻ êm dịu, nhưng đến lần truyền máu kế tiếp anh đã qua đời. Kể từ đó việc truyền máu bị cấm trừ khi được một bác sĩ Viện Y học Paris cho phép, và đến đầu thế kỷ 18 thì việc truyền máu gần như bị quên lãng.

Năm 1818, bác sĩ người Anh James Blundell chứng minh có thể truyền máu của người khỏe mạnh và trong thế kỷ 19, phương pháp này sử dụng cho người nhiều lần. Nhưng để truyền máu người với người, một vấn đề lớn là máu không tương hợp, gây sốt, nôn mửa, nhức đầu, thậm chí tử vong vì bị sốc máu. Năm 1900, nhà sinh học người Áo Karl Landsteiner phát hiện các nhóm máu, nhưng phải chờ 20 năm sau kiến thức này mới được ứng dụng tại Pháp.

Một rắc rối kỹ thuật nữa xuất hiện: vấn đề giữ cho máu không bị đông. Ngày 27-3-1914, bác sĩ người Bỉ Albert Hustin trích máu và cho vào đó citrate de soude. Trên xe đến bệnh viện, nơi có người chờ nhận máu, ông kẹp chai máu giữa hai đùi để giữ độ nóng và cuộc truyền máu thành công. Cuối năm 1918, việc dùng citrate de soude để chống đông máu đã trở thành phổ biến và được sử dụng đến ngày nay.

Tách các thành phần máu

Tuy nhiên, việc chữa trị bằng cách truyền máu vẫn chưa được giải thích rõ ràng. Mãi đến khoảng giữa hai trận thế chiến, Emnanuel Hadon - giáo sư sinh lý học tại Montpellier (Pháp) - mới có được lý giải minh bạch.

Ông chứng minh hồng cầu tăng viện đã khôi phục ngay hoạt động thở và cung cấp đủ oxy cho các trung tâm thần kinh để ngăn chặn cái chết. Ngoài những người bị thương, nhiều sản phụ cũng được cứu sống vì mất máu. Trong suốt Thế chiến 2, y tế quân đội dùng hệ thống ống trữ máu có citrate de soude và giữ ở độ lạnh. Các ngân hàng máu bắt đầu được thành lập.

Sau chiến tranh, cách truyền máu từ tay này sang tay khác được thay thế bằng các chai máu. Máu tươi có thể được trữ đông đến 21 ngày. Năm 1949, việc huy động máu dân sự ra đời. Các trung tâm truyền máu được thành lập trên cả nước và tổ chức những nhóm lưu động để thu thập máu. Dần dần, các hội hữu nghị ra đời và việc cho máu miễn phí được qui định thành luật lệ.

Năm 1960, bằng cách ly tâm người ta đã tách được các thành phần của máu: tế bào máu và huyết tương. Tế bào máu được sử dụng cho nhiều mục tiêu: hồng cầu cho người bị mất máu hay thiếu máu; bạch cầu cho người thiếu khả năng miễn nhiễm; tiểu cầu cho người rối loạn đông máu; albumin để chữa người bị phỏng hay bị chấn động.

Như vậy, một người cho máu có thể chữa trị cho hai hay ba bệnh nhân. Đó là một tiến bộ lớn đối với bệnh không đông máu. Đầu thập niên 1980, các sản phẩm máu được trữ đông, sấy khô và người ta có thể tự hòa tan bột máu khô với nước cất trước khi tự bơm cho mình.

Bệnh AIDS làm đảo lộn tình thế

Các tiến bộ kể trên cho phép hình thành một thị trường máu quốc tế. Nhưng đến năm 1975, báo chí đã tố giác những kẻ “hút máu thế giới thứ ba” bằng cách mua với giá 2 USD/lít máu tại các nước đang phát triển và bán lại với giá gấp 10 lần ở các quốc gia giàu có.

Thập niên 1980, xuất hiện cảnh báo về những nguy cơ khi truyền máu. Ngày 3-7-1981, tờ New York Times công bố “41 trường hợp ung thư hiếm gặp nơi người đồng tính luyến ái”. Đó là bệnh AIDS!

Năm 1983, báo chí y học đặt vấn đề phòng ngừa cho người truyền máu. Tháng 7-1984, tại Munich, các bác sĩ thống nhất phải đun nóng các sản phẩm máu để tiêu diệt virus phục hồi. Ngày 29-5-1985, Trung tâm Quốc gia truyền máu Pháp (CNTS) tung ra thị trường các bao máu đã nhiễm bệnh.

Tháng 6-1985, Chính phủ Pháp bắt buộc kiểm tra virus AIDS trên tất cả mẫu máu hiến tặng, nhưng một số vùng gặp khó khăn ở nguồn cung ứng sản phẩm đun nóng. Kết quả đã có mấy ngàn người bị nhiễm HIV tại Pháp. Sau ba phiên tòa, chỉ có hai người phụ trách CNTS bị tuyên án tù vào năm 1993.

Trên khía cạnh nghiên cứu, việc truyền máu phát triển thêm nhiều sản phẩm do kỹ thuật sinh học mang lại. Từ đầu những năm 1990, kháng thể,

albumin hay yếu tố VIII đều có thể chế tạo được. Yếu tố VIII có thể sản xuất vô hạn, cho phép chữa trị bệnh không đông máu. Sau một thế kỷ, việc truyền máu đã trở thành một kỹ thuật cao, cho phép ngành giải phẫu và y học phát triển mạnh.

Kỹ thuật truyền máu trong lịch sử

1667

Jean-Baptiste Denis (Pháp) thực hiện ca truyền máu đầu tiên từ bê cho người, nhưng sau đó phương pháp này gặp nhiều thất bại.

1900

Nhà sinh học Áo Karl Landsteiner phát hiện bốn nhóm máu A, B, O, AB và sự thích nghi giữa chúng. 40 năm sau ông phát hiện hệ thống Rhésus (+ và -).

1923

Truyền máu từ tay này sang tay kia là cách phổ biến nhất. Người cho máu khi đó được xem là anh hùng. Tại Bệnh viện Saint-Antoine, Paris, bác sĩ Arnault Tzanck mở trung tâm truyền máu đầu tiên. Trong vòng một năm, số người chết vì mất máu đã giảm 10 lần.

1939

Nhiều hiệp hội thu thập máu nhân đạo được thành lập.

1940

Charles Richard Drew, người Mỹ, phát minh phương pháp thu hồi huyết tương. Kỹ thuật sấy khô, cho phép từ một mẫu máu hiến tặng lấy ra 26 túi huyết tương so với năm túi trước đó, cứu được hàng ngàn sinh mạng trong Thế chiến 2.

1960

Việc truyền máu được phổ biến sang thú y, nhưng máu truyền cho loài vật vẫn còn hiếm. Canada tổ chức các buổi hiến máu dành cho cả chó lẫn chủ.

1972

Vận động viên Phần Lan Lase Viren trở thành vô địch thế giới môn chạy cự ly 5.000m và 10.000m tại Munich nhờ mánh lới sau: trích hồng cầu từ máu của anh ta trước khi thi đấu, rồi chích ngược trở lại để tăng lưu lượng oxy trong cơ bắp, tạo sự dẻo dai. Kỹ thuật này, nếu dùng máu người khác, bị cấm từ năm 1988.

1983

Tại Viện Pasteur, nhóm của Luc Montagnier lần đầu tiên cô lập và mô tả được virus gây liệt kháng (HIV).

2002

Sau 14 năm điều tra, vụ án cung cấp máu nhiễm trùng ở Pháp kết thúc: giám đốc Trung tâm Quốc gia truyền máu Pháp lĩnh án 4 năm tù giam.

2004

Lần đầu trên thế giới, giáo sư Luc Douay (Bệnh viện Armand Trousseau) đã sản xuất thành công hồng cầu nhân tạo với số lượng lớn và đạt chuẩn.

2007

Các chuyên gia quốc tế thử nghiệm thành công việc dùng máu của nhóm O (nhóm phổ biến nhất) truyền cho các nhóm A, B và AB, bằng cách loại bỏ kháng thể. Chẳng bao lâu nữa, con người sẽ có một kho máu vô tận?

TRUNG LÊ (Theo C5 M 10-2007)

Việt Báo
Comment :Kỹ thuật truyền máu
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Kỹ thuật truyền máu bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ky thuat truyen mau ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Kỹ thuật truyền máu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
Technical blood
first successful, medical technology, communications technology, World War 1, blood transfusions, doctors, maybe, make, for people, lives, years, the legal , to, two
Ca first successful blood transfusion is done in World War 1. Since then, medical technology, through many improvements, has saved millions of lives ....
Khoảng tối đằng sau những quán cafe có phục vụ là chân dài để khách… “rửa mắt”
Khoảng tối đằng sau những quán cafe có phục vụ là chân dài để khách… “rửa mắt”

Trong ánh sáng lờ mờ của những bóng đèn led, hàng loạt “chân dài” cười nói vui vẻ. Thỉnh thoảng, một vài cô còn đưa tay ra vẫy khách: “Vào cà rồi phê anh ơi…”.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h287 Bao quet o Ha Noi Cay do la liet
    Thời sự 24h(28/7): Bão quét ở Hà Nội: Cây đổ la liệt

    Thắt tim cảnh người cha kiệt sức gục chết giữa cánh đồng; Bão quét tới Hà Nội: Cây đè ô tô, xe máy đổ cả loạt; Góc khuất nghề đẻ thuê: Nỗi ân hận tột cùng của người đàn bà dẫn gái về cho chồng; Sập giàn giáo cao ốc Dream Home Luxury, 3 người thương vong; Vụ Formosa: 9 dòng kiểm điểm và quyết tâm của Chính phủ

  • Thoi su 24h277 co gai tre tu vong duoi song To Lich
    Thời sự 24h(27/7): cô gái trẻ tử vong dưới sông Tô Lịch

    Formosa chôn chất thải: Nghi vấn bao che sai phạm cho cán bộ các cấp; Thương bé tròn một tuổi mà phẫu thuật chân 12 lần chưa khỏi; “Người mẹ ma” ở TP HCM: 'Ước gì tôi biết vì sao mình bị tạt axit'; Nỗi đau khôn cùng của người cha chôn 12 con trong cát trắng; Vợ chết, chồng bị thương: Nạn nhân nhắn gì cho bố mẹ trước lúc mất?

  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 247307
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/7-30/7)

    Sản phụ từ chối điều trị ung thư để cứu con đã qua đời; Thực hư những cách chữa khỏi ung thư từ Đông y; 7 loại đồ ăn mà "chuyên gia ngộ độc" không bao giờ động đũa; 'Mẹ nhỏ, con to' nhờ ăn uống đúng cách khi mang bầu;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 240730072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/07-30/07/2016)

    Sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, câu chuyện tình mẫu tử thiêng liêng hay góc khuất gia đình làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 2407 30072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/07- 30/07/2016)

    Phi công, tiếp viên hàng không buôn lậu vàng, CPI tháng 7 tiếp tục tăng nhẹ, VASEP đề nghị đánh thuế thương lái TQ, tỷ giá tiếp tục tĩnh lặng đến bất ngờ, TP HCM công bố 77 dự án đang thế chấp ngân hàng, nông hải sản đứng đầu bảng về chứa chất cấm, kháng sinh... Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu d

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.