Thứ tư, 06 Tháng hai 2008, 02:01 GMT+7

Hà Nội, những tình yêu không kỷ niệm

Có biết bao người xa và yêu Hà Nội như thế này. Hẳn là nhiều lắm… Thành phố đã gắn bó biết bao thế hệ Việt kiều ở Pháp, Bỉ, Đông Âu hay ở Mỹ. Khi sống trong thành phố, ta chưa thấy yêu mến lắm, chỉ thấy phố chật hẹp, bụi bặm và ầm ĩ vì xe cộ. Nhưng xa Hà Nội rồi thì quả là nhớ, nỗi mong gặp lại Tháp Rùa không bao giờ nguôi.

Tôi "gặp" anh trong một bài viết về kiến trúc Thủ đô trong mục Thư Hà Nội khi anh gửi phản hồi với mong muốn góp ý cho thành phố xây dựng tốt hơn. Chúng tôi quen nhau qua mạng "ảo", chưa một lần gặp mặt mà chỉ viết email trao đổi những mối quan tâm chung về đất nước, về Thủ đô và những kỷ niệm. Tôi chỉ biết anh ở đâu đó trong bang California (Mỹ).

Đọc những bài viết về Hà Nội hiện nay xây dựng không theo một mô hình nào, anh cho rằng: "Người ngoài nghề kiến trúc đã nhìn thấy, nhưng người trong nghề vẫn ăn ngon ngủ yên, hạnh phúc trong vinh quang kiến trúc vô hồn". Thật bất ngờ, một người ở phía bên kia bán cầu có thể hiểu rõ Hà Nội đến thế.

Anh là kiến trúc sư, sinh ra ở Hà Nội, lớn lên tại Sài Gòn và chưa trở lại Thủ đô sau hơn 50 năm. Xa Hà Nội lúc bảy, tám tuổi nên không thể nhớ được nhiều. Vì thế anh yêu Hà Nội với tình yêu không kỷ niệm. Mẹ anh di cư vào Nam mang theo anh và cả bóng hình bờ Hồ từ nửa thế kỷ trước. Anh lớn lên trong lời ru à ơi của mẹ và những câu chuyện về những phố "Hàng" xưa.

Cây sao trên phố Hà Nội. Ảnh: Hoàng Hiển
Hàng cây sao trên phố Hà Nội. Ảnh: Hoàng Hiển
Mẹ anh đã 85 tuổi nhưng cụ vẫn nhớ như in phố nào bán nón, chỗ nào có bún thang hay đậu phụ mắm tôm. Những cái tên nghe đã thấy thân thương một thuở nghèo trên bến xe Long Biên như Nhổn, Chèm, Guột, Mẹt... Anh thường nghe mẹ kể về Hà Nội vào những đêm dài ở Sài Gòn và bây giờ là một nơi xa Tổ quốc. Khi sống ở Sài Gòn "ngày Nam đêm Bắc" và ngày nay ở xứ sở Hoa Kỳ là "đêm Hà Nội, ngày Cali".

Theo tưởng tượng của anh, Hà Nội của anh thơ mộng và đẹp lắm. Những con đường có hàng sấu cổ thụ hay hàng cây sao cao chót vót, chiều chiều từng đàn cò bay về tổ. Ngoài phố là quán bánh trôi tầu hay những tiếng rao bán bánh khúc về đêm. Vài chiếc xe đạp, xích lô, thỉnh thoảng có một chiếc xe ôtô chạy. Về đêm thì tuyệt đối yên tĩnh. Bờ Hồ hẳn là đẹp mê hồn. Trong anh vẫn có ước muốn giá như được yêu một cô gái đất Hà Nội, nắm tay nàng đi lên cầu Thê Húc, chụp một cái ảnh dưới Tháp Bút. Những gì mộng tưởng bao giờ cũng đẹp hơn ngoài đời.

Sau 1975 anh được chính quyền giải phóng giao nhiệm vụ nghiên cứu phát triển Hà Nội cùng với nhóm chuyên gia Liên Xô (1978) dù không được ra Thủ đô lần nào. Họ còn đề nghị anh thiết kế hố xí hai ngăn mà trong đời kiến trúc sư của mình chưa bao giờ anh được học. Khi anh bàn về nhà vệ sinh của xứ Anglê thì đến lượt người giao việc không hiểu.

Thế rồi cuộc đời đến lúc rẽ sang ngang. Tuy đã xa Tổ quốc gần 30 năm nhưng lúc nào anh cũng canh cánh trong lòng về một thành phố của mẹ anh 50 năm trước. Mẹ đã già và anh nay đã tóc bạc hoa râm đều mơ có ngày trở lại Hà Nội êm đềm xưa.

Khách sạn Hilton. Ảnh: Hoàng Hiển
Khách sạn Hilton. Ảnh: Hoàng Hiển
Tôi quen một chị bạn Việt kiều ở hãng hàng không United Airlines ở bang Virginia. Chị bập bẹ tiếng Việt dù bố mẹ đã ra sức nói tiếng mẹ đẻ ở nhà. Nhưng chị có biệt tài, đọc tên 36 phố phường Hà Nội rất rõ và nhớ khá nhiều về những kỷ niệm phố phường dù chị sinh ra ở Nhật, lớn lên ở Thái Lan và trưởng thành ở Mỹ.

Chị bảo, tất cả chuyện về Hà Nội là do bà mẹ kể, yêu mến Hà Nội qua những hồi ức của cha. Bố mẹ chị năm nay cũng đã ngoài gần 70 tuổi sống ở New York, xa Hà Nội hơn 50 năm và chưa bao giờ có dịp quay lại.

Biết tôi sắp về Việt Nam công tác, bà mẹ bảo chị đưa mấy địa chỉ ở Lò Đúc, Phố Huế, nhờ tôi quay video và chụp ảnh những nơi bác đã từng ở đó. Khi tôi mang sang để xem thì bác đã rớm nước mắt xúc động vì nhớ phố phường Hà Nội. Bác tua đi tua lại rồi hỏi "Cây lim to đằng trước đâu rồi? Ngôi chùa mẹ tôi hay đi lễ cũng không thấy nữa. Sao trường Albert Sarault trông lạ thế này? Hà Nội thay đổi nhiều quá, hay anh nhầm?"

Có thể tôi nhầm, có thể phố phường đã đổi thay hoặc cả hai. Tôi sinh ra và lớn lên ở quê nên không biết Hà Nội những năm 50 - 60. Những tên phố bác nói nay có thể không còn. Nếu có còn thì cũng thay đổi không thể nhận ra. Một người như tôi, tuy đi về công tác Hà Nội thường xuyên mà đôi lúc còn ngỡ ngàng. Nếu bác về, Hà Nội bây giờ hẳn không còn là thành phố như bác đã mang theo trong trí nhớ thời thiếu nữ.

Có biết bao người xa và yêu Hà Nội như thế này. Hẳn là nhiều lắm. Có những người tạm biệt Tháp Rùa từ những năm 1950, có người thuộc thế hệ 1960 và sau này. Thành phố đã gắn bó biết bao thế hệ Việt kiều ở Pháp, Bỉ, Đông Âu hay ở Mỹ. Khi sống trong thành phố, ta chưa thấy yêu mến lắm, chỉ thấy phố chật hẹp, bụi bặm và ầm ỹ vì xe cộ. Nhưng xa Hà Nội rồi thì quả là nhớ, nỗi mong gặp lại Tháp Rùa không bao giờ nguôi.

Tôi vẫn khuyên những người Việt xa xứ đã gặp dù ở Bắc Kinh hay London, ở New York hay Dili (Đông Timor) nên về thăm Hà Nội để chứng kiến sự kỳ diệu của sự phát triển.

Nhà hát Lớn đã được sửa lại, thêm khách sạn Hilton bên cạnh như ôm ấp lấy quảng trường. Khách sạn Melia cao chót vót cạnh những villa thời Pháp còn sót lại. Những building diễm lệ soi bóng bên Hồ Tây. Hàng hóa tràn ngập, ôtô sang trọng đỗ đầy đường. Người Hà Nội mặc đẹp và mốt hơn. Tháp Rùa vẫn mờ ảo trong mưa ngày xuân.

Nhưng sự phát triển cũng làm nhiều nét đẹp Thăng Long tan theo. Đất nước xóa nghèo và đôi khi cũng xóa luôn cả những vốn văn hóa rất đẹp lẽ ra nên giữ lại. Làng lúa làng hoa xưa chỉ còn trong câu hát. Vườn ổi dại ven đê Yên Phụ nay chỉ còn nghe kể. Những cây quất cành đào ngày xuân được mang từ ngoại tỉnh về Hà Nội bán. Thủ đô đang đổi thay từng ngày và bản sắc văn hóa của nó cũng đang bị cuốn theo dòng chảy của thời cuộc.

Pháo hoa đêm giao thừa. Ảnh: VNN
Pháo hoa đêm giao thừa. Ảnh: VNN

Tôi chợt nhớ câu chuyện cóp nhặt trên internet về một cây đại thụ trên vùng núi Colorado (Mỹ), theo các nhà khoa học, nó đã sống khoảng 400 năm, trải qua 14 lần sét đánh, bao giông tố và bão tuyết, cây đại thụ vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt. Nhưng có một loại côn trùng bé tý gậm nhấm từng ngày, từ vỏ vào thân, nên cây đã dần chết trong héo tàn

Liệu Hà Nội có như cây đại thụ trên? Hà Nội đã trải qua giông tố và biến thiên, vì sự tàn phá của chiến tranh, của ngàn năm đô hộ. Hà Nội đã vượt lên số phận khắc nghiệt của dân tộc với Cách mạng Tháng 8, đã sống qua những ngày khói lửa "toàn quốc kháng chiến" thời Pháp và trụ lại được với mưa bom B52 thời Mỹ. Sau bao thăng trầm, Hà Nội vẫn đẹp như nó đã từng sinh ra. Thế nhưng ở thời hiện đại, dường như diện mạo của Hà Nội đang bị những sự "phát triển thiếu tầm nhìn và kiến trúc vô hồn" gậm nhấm từng ngày…

Cũng có thể đất nước đã “lớn” quá nhanh, người trong cuộc không theo được thời đại hay người lãnh đạo chưa kịp đổi mới tư duy. Một sáng xuân thức dậy, chợt thấy Thủ đô đã đổi khác không như ta mong muốn.

Bỗng nhiên trong tôi có một nỗi sợ mơ hồ. Mời những người Việt xa xứ về thăm Hà Nội xưa nhưng không phải là "xưa" nữa. Sợ thành phố không còn đẹp và mơ mộng như họ từng nghe kể, phố phường không còn yên tĩnh như họ đã từng sống. Trong đời, sợ nhất là thất vọng về những gì ta mơ ước nhưng ngoài đời lại quá phũ phàng. Mỗi chúng ta vẫn mong Hà Nội đẹp và êm đềm như vốn có của nó.

Trong ngày xuân này, có biết bao người tha hương trên xứ người đang muốn về Thủ đô như tôi. Những người đang lang bạt tận xứ Viễn Đông giá lạnh -500C của Nga hay phía Nam Cali của Hoa Kỳ nắng nóng 350C đều nghĩ đến bánh chưng xanh ngày Tết, dù giàu nghèo đều có cành đào hay nhành mai vàng bằng nilon trên bàn thờ, thắp nén hương nhớ đến tổ tiên.

Nhưng tôi biết, cho dù xem pháo hoa bên bến cảng Sydney hay đứng giữa Paris hoa lệ trên đỉnh tháp Eiffel sáng rực đèn điện với rượu sâm banh tràn đầy cũng không thể sánh bằng những giây phút nắm tay người yêu dấu, đón giao thừa bên Hồ Gươm trong tiết xuân se lạnh của đất trời Hà Nội.

  • Hiệu Minh
    Washington DC, 2/2008

Cảm nghĩ của bạn?

Việt Báo

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Nghìn lẻ chuyện tuần qua (14/12 - 20/12)

Hành trình 81 giờ giải cứu 12 công nhân; Tai nạn giao thông thảm khốc ở Quảng Ninh; Máy bay Vietnam Airlines hạ cánh khẩn cấp do trục trặc kỹ thuật; Vụ chìm đò, 6 người chết: tang thương xóm nghèo; Xe quân sự rơi xuống vực, 5 chiến sỹ hy sinh.... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

Quyết liệt xử lý mọi vi phạm tại các cây xăng

 Đoàn Kiểm tra xăng dầu liên ngành do ông Dương Ngọc Viện Đội trưởng đội quản lý thị trường số 17, Chi cục quản lý thị trường Hà Nội làm Trưởng đoàn vừa tiến hành kiểm tra 37 đơn vị kinh doanh xăng dầu, khí hóa lỏng trên địa bàn Hà Nội. 

Nhận xét tin Hà Nội, những tình yêu không kỷ niệm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hà Nội, những tình yêu không kỷ niệm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ha Noi nhung tinh yeu khong ky niem ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hà Nội, những tình yêu không kỷ niệm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Nhận Định của chuyên mục Xã Hội.

Hanoi, love not the commemorative
Hanoi, Turtle Tower, Eastern Europe, in the city, never, know how, memories, the capital, architecture, love generation, he , distance, mothers day

- There are so many people away from Hanoi and love like this. Probably much ... The city has many generations of close overseas Vietnamese in France, Belgium, Eastern Europe or in America. While living in the city, we have not seen much love, only see the narrow streets, dust and loud for vehicles ....

Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su tuan qua 3 vu tai nan kinh hoang
    Thời sự tuần qua: 3 vụ tai nạn kinh hoàng

    Ông Trần Văn Truyền trả đất; Y án 30 năm với bầu Kiên; Xét xử Huyền Như; Sập hầm thủy điện, 12 công nhân mắc kẹt; Tai nạn thảm khốc tại Quảng Ninh, 6 người chết; Sa Pa lạnh 0 độ; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch...

  • Thoi su 24h2012 Chong nhan tam giet vo moi cuoi
    Thời sự 24h(20/12): Chồng nhẫn tâm giết vợ mới cưới

    Các diễn biến quanh vụ sập hầm thủy điện Đạ Dâng; Phong hàm Thượng tướng cho 4 sĩ quan quân đội; Miền Bắc lại đón không khí lạnh; Hà Nội: Chồng 9X nhẫn tâm đánh chết vợ;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 20/12.  

  • Thoi su 24h1812 Thang 72015 to chuc thi quoc gia
    Thời sự 24h(18/12): Tháng 7/2015 tổ chức thi quốc gia

    Tháng 7/2015 tổ chức thi THPT quốc gia; Đào cùng lúc 2 đường hầm cứu nạn; Lý giải máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố; Sa Pa lạnh 0 độ, phủ trắng sương muối; Xe điên náo loạn là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/12...

  • Thoi su 24h1712 Xe o to roi vuc sau 5 quan nhan tu vong
    Thời sự 24h(17/12): Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong

    Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.

  • Thoi su 24h1612 Tai nan kinh hoang o Quang Ninh
    Thời sự 24h(16/12): Tai nạn kinh hoàng ở Quảng Ninh

    Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.

  • Sap ham thuy dien Da Dang
    Sập hầm thủy điện Đạ Dâng

    Sau bao nỗ lực, bất chấp nguy hiểm của gần 1.000 người tham gia cứu hộ suốt 4 ngày qua, 12 nạn nhân mắc kẹt trong vụ sập hầm thủy điện đã được đưa ra ngoài an toàn.

  • EVN sap tang gia dien
    EVN sắp tăng giá điện?

    Đề xuất tăng giá điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khi năm hết Tết đến đang nhận được những ý kiến trái chiều. Trong khi nhiều người tỏ ra lo lắng, vẫn có ý kiến cho rằng, tăng giá điện vào thời điểm này là hợp lý.

  • Chuong trinh Guong mat than quen nhi 2014
    Chương trình Gương mặt thân quen nhí 2014

    Cặp đôi ngoại quốc Kyo York và Uyên Nhi đã xuất sắc trở thành Quán quân mùa đầu tiên của "Gương mặt thân quen nhí".

  • Nhung chuyen hy huu o chon phap dinh
    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình

    Trả giá sau 2 thập kỷ vì ép thiếu nữ cởi áo; rắn tấn công bị cáo khiến phiên xử náo loạn; chị dâu xin ly hôn em chồng... là những cảnh diễn ra ở chốn pháp đình năm 2014.

  • Facebook nam 2014 The gioi hai mat cam bay
    Facebook năm 2014: Thế giới hai mặt cạm bẫy

    Việt Nam đang là một trong những nước có số lượng người truy cập Facebook thuộc hàng 'khủng' trên thế giới.

  • Toan canh kinh te tuan 1412 20122014
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/12 - 20/12/2014)

    Giá xăng thế giới giảm mạnh, vậy mà PVoil vẫn than lỗ và đề nghị tăng thuế nhập khẩu xăng dầu, để cần tiền trả nợ EVN có thể tăng giá điện thêm 9,5%, lên mức 1.652,19 đồng/kWh, tới đây NHNN sẽ siết cho vay ngoại tệ nhằm hạn chế tình trạng đô la hóa, TTCK tuần qua đã có những phiên chọc thủng đáy, cùng với đó là những thông tin thị trường tiêu dùng là những t

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 14122012
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (14/12-20/12)

    Diễn biến mới nhất vụ thủ môn Bửu Ngọc kiện CLB Đồng Tháp; ĐT Việt Nam hậu AFF Cup: Khủng hoảng niềm tin, cầu thủ chán lên tuyển; Chung kết lượt đi AFF Cup: Thái Lan chạm tay vào cúp vô địch; Kết quả bốc thăm vòng 1/8 Champions League; Tổng hợp bóng đá cuối tuần...là những tin tức Bóng đá-Thể thao nổi bật trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 1412 2012
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/12 – 20/12)

    Nguyễn Thị Loan lọt top 25 Miss World 2014, Người đẹp Nam Phi đăng quang Hoa hậu Thế giới 2014, Đám cưới ngọt ngào của Huyền Lizzie, Nhật Kim Anh, Sơn Tùng M-Tp là mỹ nam của năm, Hollywood lại chấn động vì bị tin tặc tấn công, Jennifer Lawrence được tìm nhiều nhất trên Google năm 2014,...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 142012
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/12)

    Vụ sản phụ băng huyết tử vong: Gia đình yêu cầu bệnh viện bồi thường 1,5 tỷ đồng; 7 nguyên nhân hàng đầu gây bệnh ung thư năm 2014; Những loại vắc-xin cần tiêm cho trẻ sơ sinh; Ấn tượng những xu hướng bầu bí hot nhất năm 2014;10 điều tiếp tục diễn ra trên cơ thể người chết; Tôm khô cao su được sản xuất thế nào?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1412 2012
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/12 - 20/12)

    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình; Đằng sau những vụ án chồng giết vợ; 5 vụ án hình sự nhiều người quan tâm năm 2014; Những lời cuối cùng nổi tiếng của tử tù trước giờ trả án; Lĩnh án 30 năm tù - vĩ thanh buồn cho “bầu” Kiên; Nhìn lại 4 vụ án oan 'tốn giấy mực' trong năm 2014;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.