Hà Nội, những tình yêu không kỷ niệm

Có biết bao người xa và yêu Hà Nội như thế này. Hẳn là nhiều lắm… Thành phố đã gắn bó biết bao thế hệ Việt kiều ở Pháp, Bỉ, Đông Âu hay ở Mỹ. Khi sống trong thành phố, ta chưa thấy yêu mến lắm, chỉ thấy phố chật hẹp, bụi bặm và ầm ĩ vì xe cộ. Nhưng xa Hà Nội rồi thì quả là nhớ, nỗi mong gặp lại Tháp Rùa không bao giờ nguôi.

Tôi "gặp" anh trong một bài viết về kiến trúc Thủ đô trong mục Thư Hà Nội khi anh gửi phản hồi với mong muốn góp ý cho thành phố xây dựng tốt hơn. Chúng tôi quen nhau qua mạng "ảo", chưa một lần gặp mặt mà chỉ viết email trao đổi những mối quan tâm chung về đất nước, về Thủ đô và những kỷ niệm. Tôi chỉ biết anh ở đâu đó trong bang California (Mỹ).

Đọc những bài viết về Hà Nội hiện nay xây dựng không theo một mô hình nào, anh cho rằng: "Người ngoài nghề kiến trúc đã nhìn thấy, nhưng người trong nghề vẫn ăn ngon ngủ yên, hạnh phúc trong vinh quang kiến trúc vô hồn". Thật bất ngờ, một người ở phía bên kia bán cầu có thể hiểu rõ Hà Nội đến thế.

Anh là kiến trúc sư, sinh ra ở Hà Nội, lớn lên tại Sài Gòn và chưa trở lại Thủ đô sau hơn 50 năm. Xa Hà Nội lúc bảy, tám tuổi nên không thể nhớ được nhiều. Vì thế anh yêu Hà Nội với tình yêu không kỷ niệm. Mẹ anh di cư vào Nam mang theo anh và cả bóng hình bờ Hồ từ nửa thế kỷ trước. Anh lớn lên trong lời ru à ơi của mẹ và những câu chuyện về những phố "Hàng" xưa.

Cây sao trên phố Hà Nội. Ảnh: Hoàng Hiển
Hàng cây sao trên phố Hà Nội. Ảnh: Hoàng Hiển
Mẹ anh đã 85 tuổi nhưng cụ vẫn nhớ như in phố nào bán nón, chỗ nào có bún thang hay đậu phụ mắm tôm. Những cái tên nghe đã thấy thân thương một thuở nghèo trên bến xe Long Biên như Nhổn, Chèm, Guột, Mẹt... Anh thường nghe mẹ kể về Hà Nội vào những đêm dài ở Sài Gòn và bây giờ là một nơi xa Tổ quốc. Khi sống ở Sài Gòn "ngày Nam đêm Bắc" và ngày nay ở xứ sở Hoa Kỳ là "đêm Hà Nội, ngày Cali".

Theo tưởng tượng của anh, Hà Nội của anh thơ mộng và đẹp lắm. Những con đường có hàng sấu cổ thụ hay hàng cây sao cao chót vót, chiều chiều từng đàn cò bay về tổ. Ngoài phố là quán bánh trôi tầu hay những tiếng rao bán bánh khúc về đêm. Vài chiếc xe đạp, xích lô, thỉnh thoảng có một chiếc xe ôtô chạy. Về đêm thì tuyệt đối yên tĩnh. Bờ Hồ hẳn là đẹp mê hồn. Trong anh vẫn có ước muốn giá như được yêu một cô gái đất Hà Nội, nắm tay nàng đi lên cầu Thê Húc, chụp một cái ảnh dưới Tháp Bút. Những gì mộng tưởng bao giờ cũng đẹp hơn ngoài đời.

Sau 1975 anh được chính quyền giải phóng giao nhiệm vụ nghiên cứu phát triển Hà Nội cùng với nhóm chuyên gia Liên Xô (1978) dù không được ra Thủ đô lần nào. Họ còn đề nghị anh thiết kế hố xí hai ngăn mà trong đời kiến trúc sư của mình chưa bao giờ anh được học. Khi anh bàn về nhà vệ sinh của xứ Anglê thì đến lượt người giao việc không hiểu.

Thế rồi cuộc đời đến lúc rẽ sang ngang. Tuy đã xa Tổ quốc gần 30 năm nhưng lúc nào anh cũng canh cánh trong lòng về một thành phố của mẹ anh 50 năm trước. Mẹ đã già và anh nay đã tóc bạc hoa râm đều mơ có ngày trở lại Hà Nội êm đềm xưa.

Khách sạn Hilton. Ảnh: Hoàng Hiển
Khách sạn Hilton. Ảnh: Hoàng Hiển
Tôi quen một chị bạn Việt kiều ở hãng hàng không United Airlines ở bang Virginia. Chị bập bẹ tiếng Việt dù bố mẹ đã ra sức nói tiếng mẹ đẻ ở nhà. Nhưng chị có biệt tài, đọc tên 36 phố phường Hà Nội rất rõ và nhớ khá nhiều về những kỷ niệm phố phường dù chị sinh ra ở Nhật, lớn lên ở Thái Lan và trưởng thành ở Mỹ.

Chị bảo, tất cả chuyện về Hà Nội là do bà mẹ kể, yêu mến Hà Nội qua những hồi ức của cha. Bố mẹ chị năm nay cũng đã ngoài gần 70 tuổi sống ở New York, xa Hà Nội hơn 50 năm và chưa bao giờ có dịp quay lại.

Biết tôi sắp về Việt Nam công tác, bà mẹ bảo chị đưa mấy địa chỉ ở Lò Đúc, Phố Huế, nhờ tôi quay video và chụp ảnh những nơi bác đã từng ở đó. Khi tôi mang sang để xem thì bác đã rớm nước mắt xúc động vì nhớ phố phường Hà Nội. Bác tua đi tua lại rồi hỏi "Cây lim to đằng trước đâu rồi? Ngôi chùa mẹ tôi hay đi lễ cũng không thấy nữa. Sao trường Albert Sarault trông lạ thế này? Hà Nội thay đổi nhiều quá, hay anh nhầm?"

Có thể tôi nhầm, có thể phố phường đã đổi thay hoặc cả hai. Tôi sinh ra và lớn lên ở quê nên không biết Hà Nội những năm 50 - 60. Những tên phố bác nói nay có thể không còn. Nếu có còn thì cũng thay đổi không thể nhận ra. Một người như tôi, tuy đi về công tác Hà Nội thường xuyên mà đôi lúc còn ngỡ ngàng. Nếu bác về, Hà Nội bây giờ hẳn không còn là thành phố như bác đã mang theo trong trí nhớ thời thiếu nữ.

Có biết bao người xa và yêu Hà Nội như thế này. Hẳn là nhiều lắm. Có những người tạm biệt Tháp Rùa từ những năm 1950, có người thuộc thế hệ 1960 và sau này. Thành phố đã gắn bó biết bao thế hệ Việt kiều ở Pháp, Bỉ, Đông Âu hay ở Mỹ. Khi sống trong thành phố, ta chưa thấy yêu mến lắm, chỉ thấy phố chật hẹp, bụi bặm và ầm ỹ vì xe cộ. Nhưng xa Hà Nội rồi thì quả là nhớ, nỗi mong gặp lại Tháp Rùa không bao giờ nguôi.

Tôi vẫn khuyên những người Việt xa xứ đã gặp dù ở Bắc Kinh hay London, ở New York hay Dili (Đông Timor) nên về thăm Hà Nội để chứng kiến sự kỳ diệu của sự phát triển.

Nhà hát Lớn đã được sửa lại, thêm khách sạn Hilton bên cạnh như ôm ấp lấy quảng trường. Khách sạn Melia cao chót vót cạnh những villa thời Pháp còn sót lại. Những building diễm lệ soi bóng bên Hồ Tây. Hàng hóa tràn ngập, ôtô sang trọng đỗ đầy đường. Người Hà Nội mặc đẹp và mốt hơn. Tháp Rùa vẫn mờ ảo trong mưa ngày xuân.

Nhưng sự phát triển cũng làm nhiều nét đẹp Thăng Long tan theo. Đất nước xóa nghèo và đôi khi cũng xóa luôn cả những vốn văn hóa rất đẹp lẽ ra nên giữ lại. Làng lúa làng hoa xưa chỉ còn trong câu hát. Vườn ổi dại ven đê Yên Phụ nay chỉ còn nghe kể. Những cây quất cành đào ngày xuân được mang từ ngoại tỉnh về Hà Nội bán. Thủ đô đang đổi thay từng ngày và bản sắc văn hóa của nó cũng đang bị cuốn theo dòng chảy của thời cuộc.

Pháo hoa đêm giao thừa. Ảnh: VNN
Pháo hoa đêm giao thừa. Ảnh: VNN

Tôi chợt nhớ câu chuyện cóp nhặt trên internet về một cây đại thụ trên vùng núi Colorado (Mỹ), theo các nhà khoa học, nó đã sống khoảng 400 năm, trải qua 14 lần sét đánh, bao giông tố và bão tuyết, cây đại thụ vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt. Nhưng có một loại côn trùng bé tý gậm nhấm từng ngày, từ vỏ vào thân, nên cây đã dần chết trong héo tàn

Liệu Hà Nội có như cây đại thụ trên? Hà Nội đã trải qua giông tố và biến thiên, vì sự tàn phá của chiến tranh, của ngàn năm đô hộ. Hà Nội đã vượt lên số phận khắc nghiệt của dân tộc với Cách mạng Tháng 8, đã sống qua những ngày khói lửa "toàn quốc kháng chiến" thời Pháp và trụ lại được với mưa bom B52 thời Mỹ. Sau bao thăng trầm, Hà Nội vẫn đẹp như nó đã từng sinh ra. Thế nhưng ở thời hiện đại, dường như diện mạo của Hà Nội đang bị những sự "phát triển thiếu tầm nhìn và kiến trúc vô hồn" gậm nhấm từng ngày…

Cũng có thể đất nước đã “lớn” quá nhanh, người trong cuộc không theo được thời đại hay người lãnh đạo chưa kịp đổi mới tư duy. Một sáng xuân thức dậy, chợt thấy Thủ đô đã đổi khác không như ta mong muốn.

Bỗng nhiên trong tôi có một nỗi sợ mơ hồ. Mời những người Việt xa xứ về thăm Hà Nội xưa nhưng không phải là "xưa" nữa. Sợ thành phố không còn đẹp và mơ mộng như họ từng nghe kể, phố phường không còn yên tĩnh như họ đã từng sống. Trong đời, sợ nhất là thất vọng về những gì ta mơ ước nhưng ngoài đời lại quá phũ phàng. Mỗi chúng ta vẫn mong Hà Nội đẹp và êm đềm như vốn có của nó.

Trong ngày xuân này, có biết bao người tha hương trên xứ người đang muốn về Thủ đô như tôi. Những người đang lang bạt tận xứ Viễn Đông giá lạnh -500C của Nga hay phía Nam Cali của Hoa Kỳ nắng nóng 350C đều nghĩ đến bánh chưng xanh ngày Tết, dù giàu nghèo đều có cành đào hay nhành mai vàng bằng nilon trên bàn thờ, thắp nén hương nhớ đến tổ tiên.

Nhưng tôi biết, cho dù xem pháo hoa bên bến cảng Sydney hay đứng giữa Paris hoa lệ trên đỉnh tháp Eiffel sáng rực đèn điện với rượu sâm banh tràn đầy cũng không thể sánh bằng những giây phút nắm tay người yêu dấu, đón giao thừa bên Hồ Gươm trong tiết xuân se lạnh của đất trời Hà Nội.

  • Hiệu Minh
    Washington DC, 2/2008

Cảm nghĩ của bạn?

Việt Báo

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Cước vận tải taxi giảm mức kỷ lục 2000 đồng/km

Bộ GTVT đã có những động thái quyết liệt trong quản lý trong quản lý giá cước vận tải và điều chỉnh giảm giá cước, có nơi hiệp hội Taxi Đà Nẵng đã 2 lần giảm giá cước với mức tương đương khoảng 2.000 đồng/km.

Sẽ di dời nhiều cơ quan, đơn vị ra khỏi nội thành Hà Nội

Thủ tướng chính phủ vừa ban hành quyết định về biện pháp, lộ trình di dời và việc sử dụng quỹ đất sau khi di dời các cơ sở công nghiệp, bệnh viện, trường học... trong nội thành Hà Nội.

Nhận xét tin Hà Nội, những tình yêu không kỷ niệm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hà Nội, những tình yêu không kỷ niệm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ha Noi nhung tinh yeu khong ky niem ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hà Nội, những tình yêu không kỷ niệm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Nhận Định của chuyên mục Xã Hội.

Hanoi, love not the commemorative
Hanoi, Turtle Tower, Eastern Europe, in the city, never, know how, memories, the capital, architecture, love generation, he , distance, mothers day

- There are so many people away from Hanoi and love like this. Probably much ... The city has many generations of close overseas Vietnamese in France, Belgium, Eastern Europe or in America. While living in the city, we have not seen much love, only see the narrow streets, dust and loud for vehicles ....

Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su 24h2701 Nam ca si bi sat hai da man
    Thời sự 24h(27/01): Nam ca sĩ bị sát hại dã man

    Xe cứu thương bỏ mặc thai phụ tử vong giữa đường?; Nam ca sĩ tử vong trong tình trạng khỏa thân; Vụ biệt thự trong rừng Hải Vân: Tướng công an xin lỗi; Mỹ Tâm nói gì về "người tình tin đồn" 70 tuổi?...

  • Thoi su 24h2601 Vu no rung dong ca pho
    Thời sự 24h(26/01): Vụ nổ rúng động cả phố

    Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.

  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn