Hà Nội, những tình yêu không kỷ niệm

Có biết bao người xa và yêu Hà Nội như thế này. Hẳn là nhiều lắm… Thành phố đã gắn bó biết bao thế hệ Việt kiều ở Pháp, Bỉ, Đông Âu hay ở Mỹ. Khi sống trong thành phố, ta chưa thấy yêu mến lắm, chỉ thấy phố chật hẹp, bụi bặm và ầm ĩ vì xe cộ. Nhưng xa Hà Nội rồi thì quả là nhớ, nỗi mong gặp lại Tháp Rùa không bao giờ nguôi.

Tôi "gặp" anh trong một bài viết về kiến trúc Thủ đô trong mục Thư Hà Nội khi anh gửi phản hồi với mong muốn góp ý cho thành phố xây dựng tốt hơn. Chúng tôi quen nhau qua mạng "ảo", chưa một lần gặp mặt mà chỉ viết email trao đổi những mối quan tâm chung về đất nước, về Thủ đô và những kỷ niệm. Tôi chỉ biết anh ở đâu đó trong bang California (Mỹ).

Đọc những bài viết về Hà Nội hiện nay xây dựng không theo một mô hình nào, anh cho rằng: "Người ngoài nghề kiến trúc đã nhìn thấy, nhưng người trong nghề vẫn ăn ngon ngủ yên, hạnh phúc trong vinh quang kiến trúc vô hồn". Thật bất ngờ, một người ở phía bên kia bán cầu có thể hiểu rõ Hà Nội đến thế.

Anh là kiến trúc sư, sinh ra ở Hà Nội, lớn lên tại Sài Gòn và chưa trở lại Thủ đô sau hơn 50 năm. Xa Hà Nội lúc bảy, tám tuổi nên không thể nhớ được nhiều. Vì thế anh yêu Hà Nội với tình yêu không kỷ niệm. Mẹ anh di cư vào Nam mang theo anh và cả bóng hình bờ Hồ từ nửa thế kỷ trước. Anh lớn lên trong lời ru à ơi của mẹ và những câu chuyện về những phố "Hàng" xưa.

Cây sao trên phố Hà Nội. Ảnh: Hoàng Hiển
Hàng cây sao trên phố Hà Nội. Ảnh: Hoàng Hiển
Mẹ anh đã 85 tuổi nhưng cụ vẫn nhớ như in phố nào bán nón, chỗ nào có bún thang hay đậu phụ mắm tôm. Những cái tên nghe đã thấy thân thương một thuở nghèo trên bến xe Long Biên như Nhổn, Chèm, Guột, Mẹt... Anh thường nghe mẹ kể về Hà Nội vào những đêm dài ở Sài Gòn và bây giờ là một nơi xa Tổ quốc. Khi sống ở Sài Gòn "ngày Nam đêm Bắc" và ngày nay ở xứ sở Hoa Kỳ là "đêm Hà Nội, ngày Cali".

Theo tưởng tượng của anh, Hà Nội của anh thơ mộng và đẹp lắm. Những con đường có hàng sấu cổ thụ hay hàng cây sao cao chót vót, chiều chiều từng đàn cò bay về tổ. Ngoài phố là quán bánh trôi tầu hay những tiếng rao bán bánh khúc về đêm. Vài chiếc xe đạp, xích lô, thỉnh thoảng có một chiếc xe ôtô chạy. Về đêm thì tuyệt đối yên tĩnh. Bờ Hồ hẳn là đẹp mê hồn. Trong anh vẫn có ước muốn giá như được yêu một cô gái đất Hà Nội, nắm tay nàng đi lên cầu Thê Húc, chụp một cái ảnh dưới Tháp Bút. Những gì mộng tưởng bao giờ cũng đẹp hơn ngoài đời.

Sau 1975 anh được chính quyền giải phóng giao nhiệm vụ nghiên cứu phát triển Hà Nội cùng với nhóm chuyên gia Liên Xô (1978) dù không được ra Thủ đô lần nào. Họ còn đề nghị anh thiết kế hố xí hai ngăn mà trong đời kiến trúc sư của mình chưa bao giờ anh được học. Khi anh bàn về nhà vệ sinh của xứ Anglê thì đến lượt người giao việc không hiểu.

Thế rồi cuộc đời đến lúc rẽ sang ngang. Tuy đã xa Tổ quốc gần 30 năm nhưng lúc nào anh cũng canh cánh trong lòng về một thành phố của mẹ anh 50 năm trước. Mẹ đã già và anh nay đã tóc bạc hoa râm đều mơ có ngày trở lại Hà Nội êm đềm xưa.

Khách sạn Hilton. Ảnh: Hoàng Hiển
Khách sạn Hilton. Ảnh: Hoàng Hiển
Tôi quen một chị bạn Việt kiều ở hãng hàng không United Airlines ở bang Virginia. Chị bập bẹ tiếng Việt dù bố mẹ đã ra sức nói tiếng mẹ đẻ ở nhà. Nhưng chị có biệt tài, đọc tên 36 phố phường Hà Nội rất rõ và nhớ khá nhiều về những kỷ niệm phố phường dù chị sinh ra ở Nhật, lớn lên ở Thái Lan và trưởng thành ở Mỹ.

Chị bảo, tất cả chuyện về Hà Nội là do bà mẹ kể, yêu mến Hà Nội qua những hồi ức của cha. Bố mẹ chị năm nay cũng đã ngoài gần 70 tuổi sống ở New York, xa Hà Nội hơn 50 năm và chưa bao giờ có dịp quay lại.

Biết tôi sắp về Việt Nam công tác, bà mẹ bảo chị đưa mấy địa chỉ ở Lò Đúc, Phố Huế, nhờ tôi quay video và chụp ảnh những nơi bác đã từng ở đó. Khi tôi mang sang để xem thì bác đã rớm nước mắt xúc động vì nhớ phố phường Hà Nội. Bác tua đi tua lại rồi hỏi "Cây lim to đằng trước đâu rồi? Ngôi chùa mẹ tôi hay đi lễ cũng không thấy nữa. Sao trường Albert Sarault trông lạ thế này? Hà Nội thay đổi nhiều quá, hay anh nhầm?"

Có thể tôi nhầm, có thể phố phường đã đổi thay hoặc cả hai. Tôi sinh ra và lớn lên ở quê nên không biết Hà Nội những năm 50 - 60. Những tên phố bác nói nay có thể không còn. Nếu có còn thì cũng thay đổi không thể nhận ra. Một người như tôi, tuy đi về công tác Hà Nội thường xuyên mà đôi lúc còn ngỡ ngàng. Nếu bác về, Hà Nội bây giờ hẳn không còn là thành phố như bác đã mang theo trong trí nhớ thời thiếu nữ.

Có biết bao người xa và yêu Hà Nội như thế này. Hẳn là nhiều lắm. Có những người tạm biệt Tháp Rùa từ những năm 1950, có người thuộc thế hệ 1960 và sau này. Thành phố đã gắn bó biết bao thế hệ Việt kiều ở Pháp, Bỉ, Đông Âu hay ở Mỹ. Khi sống trong thành phố, ta chưa thấy yêu mến lắm, chỉ thấy phố chật hẹp, bụi bặm và ầm ỹ vì xe cộ. Nhưng xa Hà Nội rồi thì quả là nhớ, nỗi mong gặp lại Tháp Rùa không bao giờ nguôi.

Tôi vẫn khuyên những người Việt xa xứ đã gặp dù ở Bắc Kinh hay London, ở New York hay Dili (Đông Timor) nên về thăm Hà Nội để chứng kiến sự kỳ diệu của sự phát triển.

Nhà hát Lớn đã được sửa lại, thêm khách sạn Hilton bên cạnh như ôm ấp lấy quảng trường. Khách sạn Melia cao chót vót cạnh những villa thời Pháp còn sót lại. Những building diễm lệ soi bóng bên Hồ Tây. Hàng hóa tràn ngập, ôtô sang trọng đỗ đầy đường. Người Hà Nội mặc đẹp và mốt hơn. Tháp Rùa vẫn mờ ảo trong mưa ngày xuân.

Nhưng sự phát triển cũng làm nhiều nét đẹp Thăng Long tan theo. Đất nước xóa nghèo và đôi khi cũng xóa luôn cả những vốn văn hóa rất đẹp lẽ ra nên giữ lại. Làng lúa làng hoa xưa chỉ còn trong câu hát. Vườn ổi dại ven đê Yên Phụ nay chỉ còn nghe kể. Những cây quất cành đào ngày xuân được mang từ ngoại tỉnh về Hà Nội bán. Thủ đô đang đổi thay từng ngày và bản sắc văn hóa của nó cũng đang bị cuốn theo dòng chảy của thời cuộc.

Pháo hoa đêm giao thừa. Ảnh: VNN
Pháo hoa đêm giao thừa. Ảnh: VNN

Tôi chợt nhớ câu chuyện cóp nhặt trên internet về một cây đại thụ trên vùng núi Colorado (Mỹ), theo các nhà khoa học, nó đã sống khoảng 400 năm, trải qua 14 lần sét đánh, bao giông tố và bão tuyết, cây đại thụ vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt. Nhưng có một loại côn trùng bé tý gậm nhấm từng ngày, từ vỏ vào thân, nên cây đã dần chết trong héo tàn

Liệu Hà Nội có như cây đại thụ trên? Hà Nội đã trải qua giông tố và biến thiên, vì sự tàn phá của chiến tranh, của ngàn năm đô hộ. Hà Nội đã vượt lên số phận khắc nghiệt của dân tộc với Cách mạng Tháng 8, đã sống qua những ngày khói lửa "toàn quốc kháng chiến" thời Pháp và trụ lại được với mưa bom B52 thời Mỹ. Sau bao thăng trầm, Hà Nội vẫn đẹp như nó đã từng sinh ra. Thế nhưng ở thời hiện đại, dường như diện mạo của Hà Nội đang bị những sự "phát triển thiếu tầm nhìn và kiến trúc vô hồn" gậm nhấm từng ngày…

Cũng có thể đất nước đã “lớn” quá nhanh, người trong cuộc không theo được thời đại hay người lãnh đạo chưa kịp đổi mới tư duy. Một sáng xuân thức dậy, chợt thấy Thủ đô đã đổi khác không như ta mong muốn.

Bỗng nhiên trong tôi có một nỗi sợ mơ hồ. Mời những người Việt xa xứ về thăm Hà Nội xưa nhưng không phải là "xưa" nữa. Sợ thành phố không còn đẹp và mơ mộng như họ từng nghe kể, phố phường không còn yên tĩnh như họ đã từng sống. Trong đời, sợ nhất là thất vọng về những gì ta mơ ước nhưng ngoài đời lại quá phũ phàng. Mỗi chúng ta vẫn mong Hà Nội đẹp và êm đềm như vốn có của nó.

Trong ngày xuân này, có biết bao người tha hương trên xứ người đang muốn về Thủ đô như tôi. Những người đang lang bạt tận xứ Viễn Đông giá lạnh -500C của Nga hay phía Nam Cali của Hoa Kỳ nắng nóng 350C đều nghĩ đến bánh chưng xanh ngày Tết, dù giàu nghèo đều có cành đào hay nhành mai vàng bằng nilon trên bàn thờ, thắp nén hương nhớ đến tổ tiên.

Nhưng tôi biết, cho dù xem pháo hoa bên bến cảng Sydney hay đứng giữa Paris hoa lệ trên đỉnh tháp Eiffel sáng rực đèn điện với rượu sâm banh tràn đầy cũng không thể sánh bằng những giây phút nắm tay người yêu dấu, đón giao thừa bên Hồ Gươm trong tiết xuân se lạnh của đất trời Hà Nội.

  • Hiệu Minh
    Washington DC, 2/2008

Cảm nghĩ của bạn?

Việt Báo

Video nổi bật

CSGT trèo lên nóc capô chặn tài xế ở Hà Nội
00:00 / --:--

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Thời tiết dịp 30/4: Trời nắng trong 6 ngày nghỉ lễ

Thời tiết dịp nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương, 30/4 và Quốc tế lao động 1/5, trên cả nước tương thuận lợi, các tỉnh Bắc Bộ có mưa rào và dông vài nơi, Nam Bộ ngày nắng nóng nhưng đến chiều tối mát mẻ.

Dân "sốc" vì tiền điện tăng, cách tính giá quá "bí hiểm"

Những tờ hóa đơn tiền điện tháng đầu tiên sau khi áp dụng khung giá điện mới tăng thêm 7,5% đã về tới tay người dân. Không ít hộ tiêu dùng điện thấy ngỡ ngàng, thậm chí là “sốc” với hóa đơn điện.

Bộ Y tế đề xuất bổ sung "quyền được chết"

Bộ Y tế đề xuất, với những trường hợp không thể cứu chữa, phải chịu đau đớn về thể xác từng ngày, từng giờ... có thể đề nghị bác sĩ giúp đỡ để có thể ra đi một cách nhẹ nhàng, êm ái.

Nhận xét tin Hà Nội, những tình yêu không kỷ niệm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hà Nội, những tình yêu không kỷ niệm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ha Noi nhung tinh yeu khong ky niem ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hà Nội, những tình yêu không kỷ niệm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Nhận Định của chuyên mục Xã Hội.

Hanoi, love not the commemorative
Hanoi, Turtle Tower, Eastern Europe, in the city, never, know how, memories, the capital, architecture, love generation, he , distance, mothers day

- There are so many people away from Hanoi and love like this. Probably much ... The city has many generations of close overseas Vietnamese in France, Belgium, Eastern Europe or in America. While living in the city, we have not seen much love, only see the narrow streets, dust and loud for vehicles ....

Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su tuan qua Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự tuần qua: Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Kinh hoàng Sapa: Khách sạn 3 sao chém 46 triệu ngủ đêm 30/4; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hỗn loạn chưa từng có ngày công viên nước miễn phí; Cán bộ thuế cầm đầu ổ nhóm tội phạm...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h234 Dung chua benh kieu ban on
    Thời sự 24h(23/4): "Đừng chữa bệnh kiểu ban ơn!'

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Bê bết Phương Nam, Trầm Bê làm lớn ở Sacombank; Sai sót trong pano kỷ niệm ngày 30/4 tại Hà Nội; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Mất trộm 1,4 tỷ đồng trong két sắt siêu thị Maximart ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/4.

  • Thoi su 24h224 Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự 24h(22/4): Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Hà Nội: Đâm chết người giữa phố, xe khách bỏ chạy; Rúng động Hà Tĩnh: Vợ chồng 8X lừa đảo 120 tỷ; Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Nhóm thanh niên sàm sỡ tại CV nước Hồ Tây có thể bị xử lý; Xà cừ đổ trên phố Hà Nội, một nữ sinh bị thương; Bóc mẽ hoa hậu tự phong và người mẫu chém gió... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 22/4.

  • Thoi su 24h214 Ke giet nu giam doc la chong
    Thời sự 24h(21/4): Kẻ giết nữ giám đốc là chồng

    Hà Nội tái khẳng định xét tuyển vào lớp 6; Danh sách người mẫu bán dâm cho đại gia… rất dài; Trang phục hở táo bạo của diva U50 Hồng Nhung; Xe chở bia gặp nạn, bia tràn ngập mặt đường; Đâm xe kinh hoàng tại Tây Nguyên, 6 người chết; Đường dây mua bán trẻ sơ sinh ở Sài Gòn lãnh án...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/4.

  • Thoi su 24h204 Hon loan hiem co tai CV nuoc Ho Tay
    Thời sự 24h(20/4): Hỗn loạn hiếm có tại CV nước Hồ Tây

    Kể lại cảnh hỗn loạn hiếm có tại công viên nước Hồ Tây; Khánh Thi tự tin khỏa thân bên người tình trẻ; Liệt sĩ trở về sau 50 năm hy sinh; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hạ sát PGĐ ngân hàng vì bị sỉ nhục…không tìm được gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/4.

  • Ket cuc buon cua thu uong ruou trong gioi tre
    Kết cục buồn của “thú” uống rượu trong giới trẻ

    Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...

  • Hon loan o cong vien nuoc Ho Tay
    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây

    Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...

  • Tranh cai quy dinh nop tien de thoat an tu hinh
    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình

    Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Phi cong va tiep vien VNA bi bat tai Han Quoc
    Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc

    Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..

  • Dieu chinh gia dich vu y te
    Điều chỉnh giá dịch vụ y tế

    Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1904 2504
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/04 - 25/04)

    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 194 254
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (19/4 - 25/4)

    Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1904 2504
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/04 - 25/04)

    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 194 254
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/4 - 25/4)

    Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1904 25042015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015

    Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn