vietbao

Gốm Chu Đậu: Hồi sinh sau hơn 300 năm thất truyền

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Sản xuất gốm tại Xí nghiệp gốm Chu Đậu.

- Gốm Chu Đậu được xác định là một dòng gốm quý và thuộc dòng gốm cổ xưa nhất của Việt Nam và thế giới. Sản phẩm gốm Chu Đậu cổ hiện được thống kê là đã có mặt ở 46 bảo tàng lớn trên khắp các châu lục, trong đó có những sản phẩm được định giá tới hàng triệu USD. Trải qua bao thăng trầm của thời gian và những biến cố lịch sử, làng nghề gốm Chu Đậu cổ xưa lừng lẫy tưởng đã bị thất truyền mấy trăm năm, nay lại đang hiện diện ngay tại chính nơi nó sinh ra.

Tọa lạc ngay chính vùng đất Chu Đậu, thuộc xã Thái Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương với hơn 30.000m2, Xí nghiệp gốm Chu Đậu – đơn vị trực thuộc Tổng công ty Thương mại Hà Nội (Hapro) không chỉ đơn thuần là một cơ sở sản xuất gốm lớn ở miền Bắc, một trung tâm trưng bày sản phẩm gốm Chu Đậu tân tiến, mà còn là một điểm nhấn cho vùng du lịch sinh thái – làng nghề, đã thu hút hàng trăm đoàn du khách trong và ngoài nước đến tham quan.

Trong chuyến du ngoạn đầu Xuân Đinh Hợi đến thăm làng gốm Chu Đậu, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Văn Lưu – Giám đốc Xí nghiệp gốm Chu Đậu. Theo ông Lưu kể, vào năm 1980 ông Makato Anabuki - nguyên là Bí thư Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, trong một chuyến đi công tác tại Thổ Nhĩ Kỳ đã nhìn thấy một chiếc bình gốm hoa lam cao 54 cm được trưng bày tại Viện Bảo tàng Takapisaray, thành phố Istanbul - Thổ Nhĩ Kỳ. Qua quan sát chiếc bình cổ, ông Makato Anabuki đã nhìn thấy trên chiếc bình này ghi dòng chữ Hán: "Thái Hòa bát niên Nam Sách châu, tương nhân Bùi Thị hý bút", tạm dịch là "Năm Thái Hòa thứ tám (1450) thợ gốm họ Bùi, người châu Nam Sách vẽ chơi". Vốn đã có thâm niên công tác tại Việt Nam và đặc biệt cũng là một người say mê gốm cổ, ông Makato Anabuki đã xác định bình gốm cổ này có xuất xứ từ Việt Nam . Sau đó ông đã viết một lá thư gửi ông Ngô Duy Đông (lúc đó là Bí thư Tỉnh ủy Hải Dương) nhờ xác minh giúp xem chiếc bình gốm quý giá đó có xuất xứ từ làng gốm nào.

Từ những thông tin trên, các cơ quan hữu quan, các nhà nghiên cứu của Hải Dương đã vào cuộc và thúc đẩy việc tìm tòi, sưu tầm những dấu vết về làng gốm cổ đã lưu lại trên bình gốm cổ, mà ông Makato Anabuki cung cấp. Tháng 4/1986, Sở Văn hóa Thông tin Hải Dương khai quật di tích Chu Đậu thuộc thôn Chu Đậu, xã Thái Tân, huyện Nam Sách. Kết quả đã tìm thấy nhiều di vật gốm mỹ nghệ cao cấp mà từ trước đến nay chưa từng được phát hiện, cũng như chứng tỏ nơi đây từng là một trung tâm sản xuất gốm lớn của Việt Nam . Tiếp sau đó, sản phẩm gốm cổ Chu Đậu còn được tìm thấy ở những con tàu bị đắm ngoài vùng biển Pandanan (Philippines) và Cù Lao Chàm (Việt Nam) với hàng trăm ngàn hiện vật gốm Chu Đậu...

Tiếc nuối đến một thương hiệu do chính ông cha ta làm nên tên tuổi nổi tiếng khắp thế giới cách đây hàng thế kỷ qua, anh Nguyễn Hữu Thắng - Tổng giám đốc Hapro - một người con của Chu Đậu đã quyết tâm đầu tư phục dựng làng nghề gốm quý hiếm này. Và như các anh thấy, Gốm Chu Đậu đang được phục sinh cả về thể chất lẫn uy tiếng của nó.

Ảnh minh họa

Ông Nguyễn Văn Lưu.

Hiện nay trên địa bàn đã có bao nhiêu cơ sản xuất gốm Chu Đậu thưa ông?

Ông Nguyễn Văn Lưu: Khi Hapro về đây để xây dựng xí nghiệp gốm Chu Đậu thì làng nghề gốm Chu Đậu ngày xưa dường như hoàn toàn không còn cả trong tâm thức của người dân. Các nghệ nhân ngày xưa cũng không còn một ai, các bí quyết cũng đã bị thất truyền. Sau khi xây dựng xí nghiệp gốm từ năm 2001, chúng tôi đã đi khắp nơi mời được hơn chục nghệ nhân nổi tiếng, từ Nam ra Bắc, những nhà khoa học... trong đó có những nghệ nhân nổi tiếng khu vực và Việt Nam, như nghệ nhân – bàn tay vàng Đông Dương Vũ Thế Cửu, nghệ nhân - Hoạ sĩ Vũ Bá Định, Tiến sĩ hoá Nguyễn Năng Thi... Chính họ đã cùng chúng tôi bỏ nhiều công sức để tìm tòi, nghiên cứu và đặt những dấu ấn đầu tiên phục dựng lại nghề gốm Chu Đậu, từ việc mô phỏng lại kiểu dáng gốm cổ, chất liệu, màu men, cách thức sản xuất...

Sau đó, chúng tôi đã tổ chức mở nhiều khoá học cho con em ở địa phương về kiến thức làm gốm, thu nhận họ về Xí nghiệp và trở thành những người thợ gốm. Cho đến nay việc sản xuất gốm Chu Đậu mới chỉ có ở xí nghiệp chúng tôi.

Nhưng theo kế hoạch và mong muốn phục dựng làng nghề gốm Chu Đậu, Hapro sẽ cùng với tỉnh Hải Dương triển khai đề án khôi phục, phát triển sản xuất và du lịch làng nghề trên một diện rộng gồm địa bàn hai xã Minh Tân và Thái Tân. Mỗi lò gốm mới được dựng lên, sẽ được Hapro đầu tư hỗ trợ vốn 100 triệu đồng để trở thành những vệ tinh làm hàng gốm xuất khẩu mang thương hiệu Chu Đậu. Hàng nghìn lao động sẽ có thêm việc làm, đời sống sẽ được cải thiện. Khi đó bộ mặt vùng quê thuần nông ven sông Thái Bình này sẽ đổi thay toàn diện và nghề làm gốm truyền thống sẽ được phục dựng và phát triển trên một tầm cao mới, không những trở thành một trung tâm sản xuất gốm lớn của phía Bắc, mà còn sẽ hình thành một khu du lịch sinh thái – làng nghề hấp dẫn du khách thập phương.

Nghe nói rằng gốm Chu Đậu cổ rất có giá trị và hiện nay đá có những sản phẩm có giá tới hàng triệu USD. Ông có thể cho biết đâu là đặc tính riêng có của gốm Chu Đậu?

Ông Nguyễn Văn Lưu: Đỉnh cao của gốm được gói gọn trong 5 tiêu chí, đó là: Trong như ngọc, trắng như ngà, mỏng như giấy, sáng như gương và kêu như chuông. Đến nay gốm Chu Đậu do chúng tôi sản xuất cũng đã hội tụ gần đủ cả 5 yếu tố đó. Tuy nhiên, do các bí kíp đã thất truyền, nên một số đặc tính gia truyền của gốm Chu Đậu cổ chúng tôi vẫn chưa nghiên cứu và phỏng theo hết được. Đó là loại men “Tam Thái” – men 3 màu đặc sắc của gốm Chu Đậu cổ xưa.

Có thể khẳng định rằng gốm chu Đậu là cái nôi của nghề gốm Việt Nam , sau thời kỳ chiến tranh Trịnh - Mạc làng nghề bị thất truyền và các nghệ nhân di tản đến nhiều nơi, lập nên những làng gốm khác nhau. Qua các bảo vật gốm Chu Đậu thì thấy rằng, gốm Chu Đậu đã hội tụ không những tinh hoa của nghệ thuật gốm, mà còn thể hiện nét đặc sắc của nền văn hoá truyền thống của dân tộc. Do đó các hoạ tiết, hoa văn của gốm Chu Đậu luôn mang đậm dấu ấn tâm linh, giá trị truyền thống về đạo giáo dân tộc, tình cảm gia đình, phong cảnh thiên nhiên thể hiện 4 mùa xuân, hạ, thu, đông... Nói chung, đến nay các hình dáng, hoa văn, hoạ tiết, chất liệu của gốm Chu Đậu cổ đã được chúng tôi nghiên cứu và hội tụ được tới khoảng 70% so với gốm cổ.

Người ta nói rằng,”Người là tinh hoa của Trời, Gốm là tinh hoa của Đất”.Tôi có thể có thể khẳng trời đất đã phú cho vùng đất nơi đây một nguồn nguyên liệu quý giá để làm gốm, đó là vùng thổ nhưỡng trầm tích phù sa của 6 con sông lớn tụ về đây (lục đầu giang). Với chất liệu đặc trưng đó, hiện nay chúng tôi đã có những dòng sản phẩm gốm không cần tráng men - một loại đất nguyên bản đặc trưng mà chỉ cần chắt lọc, tạo hình rồi nung lên là trở thành một dòng sản phẩm thuần đất độc đáo, được khách nước ngoài - nhất là Nhật Bản rất ưa chuộng.

Cùng với đó, gốm Chu Đậu hiện nay còn được lưu truyền và biết đến với những đặc trưng là men rạn, men xoáy mà chưa có một dòng gốm Việt Nam nào hiện làm được và hơn nữa gốm Chu Đậu được sản xuất từ mạch nước và nguồn đất riêng có của vùng đất nơi đây. Với kinh nghiệm của một người đã kinh qua nhiều năm kinh doanh xuất khẩu gốm, biết đến tất cả các làng gốm của Việt Nam, tôi có thể khẳng định rằng gốm Chu Đậu là một dòng gốm quý hiếm nhất Việt Nam xưa kia. Thậm chí đã có câu ca tương truyền rằng, “Sứ nhất Giang Tây Trung Quốc, Gốm nhất Chu Đậu Việt Nam ”.

Thưa ông, sản xuất gốm Chu Đậu được coi là phục dựng từ năm 2001, vậy tình hình sản xuất và kinh doanh của gốm Chu Đậu thời gian qua như thế nào?

Ông Nguyễn Văn Lưu: Sau khi xây dựng xưởng sản xuất thì đến năm 2003, chúng tôi đã có chuyến tàu đầu tiên xuất khẩu sang Tây Ban Nha. Từ đó đến nay, gốm Chu Đậu do chúng tôi sản xuất đã không ngừng có mặt tại nhiều quốc gia cả ở châu Âu, châu Mỹ và châu Á. Đặc biệt, hiện nay gốm Chu Đậu của chúng tôi đang được thị trường Nhật Bản ưa chuộng và thị trường ở đây phát triển rất tốt.

Với một thương hiệu đã nổi tiếng cách đây hàng thế kỷ qua cùng với một mạng lưới thương mại trên khắp thế giới và quan hệ với 53 quốc gia trên thế giới. Nếu khi lực lượng nhân công được đáp ứng, chắc chắn việc sản xuất của chúng tôi sẽ được nâng lên.

Bài, Ảnh: Lê Quang - Huy Sáu

Việt Báo
Máy bay quân sự rơi ở Phú Yên, một học viên phi công hy sinh
Comment :Gốm Chu Đậu: Hồi sinh sau hơn 300 năm thất truyền
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Gốm Chu Đậu: Hồi sinh sau hơn 300 năm thất truyền bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Gom Chu Dau Hoi sinh sau hon 300 nam that truyen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Gốm Chu Đậu: Hồi sinh sau hơn 300 năm thất truyền ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
Chu Dau Pottery: Resurrect lost here after 300 years
Chu Dau, Vietnam, Chu Dau Pottery, Hai Duong, Nguyen Van Luu, Makato Anabuki, is defined, produced, we, the transmission loss product, villages, had, years, writing
Chu Dau pottery was identified as a line of ceramic pottery quarter and the oldest line of Vietnam and the world. Chu Dau ceramics achieve statistical neck was present in 46 major museums across the continent, which has been priced products to customers ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h298 Cau be 11 tuoi tu tu vi ko co quan ao moi
    Thời sự 24h(29/8): Cậu bé 11 tuổi tự tử vì ko có quần áo mới

    Có một đứa trẻ 11 tuổi vừa tự tử, thưa ông Giời; Kỳ lạ thùng niêm phong tôm tiêm tạp chất, trở thành "sạch" sau 1 đêm; Bàng hoàng thanh niên tay cầm điện thoại, chết ngồi bên đường; Bệnh nhân nhiễm HIV giật kéo đe dọa bác sĩ; Quảng Nam: Loa phát thanh xã nhiễu sóng tiếng Trung Quốc

  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t