Thứ năm, 22 Tháng năm 2008, 09:27 GMT+7

"Gieo hành vi, gặt thói quen"

Cha mẹ có lối sống chuẩn mực sẽ góp phần uốn nắn hành vi, thói quen của trẻ (ảnh chỉ mang tính minh họa). Ảnh: NLĐ

Việc cha mẹ luôn cố gắng thực hiện những hành vi tốt, phù hợp chuẩn mực, biết kiểm soát và điều khiển bản thân mình sẽ góp phần xây dựng và uốn nắn hành vi, thói quen của con cái một cách hiệu quả nhất.

Vào những buổi chiều tối, ai đứng ngoài cửa nhà chị Liên cũng đều nghe tiếng trẻ con hét: “Đập chết mẹ nó luôn”, “Đáng kiếp”, “Cho nó tiêu luôn”... Đó là tiếng cu Tin, con chị Liên, từ lớp mẫu giáo về là Tin được coi phim hoạt hình siêu nhân. Và cùng với diễn tiến trong phim, Tin luôn hào hứng xổ liên thanh những câu đầy bạo lực như vậy.

Con tôi mà... giống ai vậy?!

Rồi chừng một giờ sau, khi Tin tắm rửa xong, đến lúc ăn cơm, hàng xóm lại tiếp tục nghe những câu tương tự như vậy. Nhưng lúc này nghe “Đập nó...”, “Đáng kiếp...” một cách mạnh mẽ và có uy lực hơn nhiều vì đó là tiếng của ba Tuấn chứ không phải tiếng của Tin nữa. Tin đang khóc bù lu bù loa, mẹ vừa cằn nhằn vừa dọn dẹp đống cơm Tin phun tùm lum. Đến hôm sau, Tin đi học về, lại coi phim hoạt hình và lại tiếp tục... Vậy mà hôm trước, khi bác tổ trưởng dân phố góp ý chị Liên sao không nhắc nhở, dạy dỗ con ăn nói đàng hoàng, chị Liên chép miệng phân bua: “Cha mẹ sinh con trời sinh tính bác ơi, nó con nhà này mà giống ai đâu, hổng biết nữa?!”.

Rồi chị Liên kể trong lớp mẫu giáo của Tin có một đứa còn “kinh” hơn nhiều, chửi thề, văng tục luôn miệng. Có bữa đưa Tin đến lớp, chị nghe thằng bé kia chửi thề, sợ ảnh hưởng đến con nên chị đến góp ý với cô giáo, nhờ cô phạt bé và nhắc nhở cho phụ huynh của bé biết để uốn nắn, sửa chữa. Ai ngờ cô giáo nói với chị Liên: “Dạ, chị thông cảm, tụi em cũng có nhắc nhưng mà khó quá vì ba của bé đã từng chửi mẹ bé ngay cửa lớp học, trước mặt con và cả cô giáo”.

Vẫn còn đâu đó nhiều bậc phụ huynh có cùng quan điểm với chị Liên như trên, đó là tuy con mình sinh ra, nhưng “đứa nào ngoan thì nhờ, hư thì chịu vì trời định như thế rồi, biết làm sao được”. Cũng có những bố mẹ không đổ thừa ông trời nhưng lại đổ thừa... thầy cô giáo, nhà trường, theo kiểu “trăm sự nhờ thầy” nên con hỗn, con lì cũng “tại thầy”. Kể từ khi cho con đến trường, cứ mỗi lần trẻ có hành vi gì sai trái, bố mẹ lại ta thán: “Ở trường cô (thầy) dạy mày như vậy đó hả?!”. Có người lại đổ thừa tại con người khác. Luận điệu của những phụ huynh này là: “Hồi đó con tôi ngoan lắm, chỉ từ hồi học chung, chơi chung, ngồi chung với con mấy người nó mới đổ đốn ra như vậy”.

Từ thói quen đến... thói quen

Các bậc cha mẹ đã quên một điều là trẻ con nhận thức các tác động xung quanh rất nhanh mà môi trường và những người gần gũi thường xuyên nhất với các em chính là bố mẹ và gia đình. Ngay từ khi lọt lòng, dù trẻ chưa biết nói thì các cơ quan nhận thức của trẻ vẫn luôn hoạt động, và liên tục theo quá trình lớn lên, trẻ tiếp thu mọi nguồn thông tin tác động xung quanh mình. Những hành vi, cử chỉ, lời ăn tiếng nói, cách sinh hoạt, giao tiếp ứng xử của bố mẹ luôn là những tác động trực quan sinh động diễn ra hằng ngày, trẻ nhập tâm những điều đó rất nhanh. Khi lớn lên, trẻ bắt đầu bộc lộ những điều đã tiếp thu trước đó. Khi đó, cha mẹ lại ngỡ ngàng bảo: “Tôi đâu có dạy nó mấy thứ này bao giờ?”.

Khi đến tuổi dậy thì, cơ thể phát triển, các em nhận ra mình đã là người lớn, ít nhất cũng là qua hình thể. Mà đã là người lớn thì phải nói năng, cư xử, hành động như người lớn. Lúc đó, mỗi một hành vi của cha mẹ lại tiếp tục là bài học sinh động cho con cái bắt chước, lây nhiễm. Cùng với những chuẩn mực được cha mẹ khuyên răn mỗi ngày thì những hành vi cụ thể khi người lớn làm điệu, hút thuốc, cãi nhau, gia trưởng, bạo lực, bừa bộn cẩu thả, khinh người, đua đòi, bồ bịch v.v... đều là những điều có thể lây truyền cho con trong môi trường gia đình.

Có một câu chuyện đầy tính giáo dục mà chắc là nhiều người biết: Trong một gia đình ba thế hệ, ông nội đã già yếu, không làm được việc gì phụ giúp con cháu nữa. Một hôm, con trai ông - bố của một đứa trẻ - vào rừng đẵn những khúc cây to đem về nhà. Đứa trẻ mới hỏi bố: “Bố đốn cây làm gì thế hả bố?”. Bố trả lời: “Để đóng xe đẩy ông nội vào rừng, ông nội già rồi vô dụng quá, chẳng làm được gì cả”. Đứa trẻ nhanh nhảu: “Vậy sau khi đẩy ông nội vào rừng, bố nhớ mang cái xe về cho con nhé, để mai mốt đến lúc bố già, con khỏi phải mất công đóng cái xe khác!”...

Ông bà đã dạy “Gieo gì gặt nấy”. Người Trung Hoa cũng có câu “Gieo hành vi gặt thói quen, gieo thói quen gặt tính cách, gieo tính cách gặt số phận”. Việc cha mẹ luôn cố gắng thực hiện những hành vi tốt, phù hợp chuẩn mực, biết kiểm soát và điều khiển bản thân mình sẽ góp phần xây dựng và uốn nắn hành vi, thói quen của con cái một cách hiệu quả nhất.

Th.S Lê Thị Linh Trang (Trường Cán bộ TP.HCM)

(theo NLĐ)

Việt Báo

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Chuỗi kỹ năng giúp học sinh thạo đọc hiểu

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Hạnh (Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam) kĩ năng đọc hiểu bao gồm chuỗi các thao tác, hành vi của người đọc được sắp xếp theo một cấu trúc hay một trình tự nhất định.

Nếu cần thiết, sẽ thanh tra dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông

Tại cuộc họp báo sáng 23-1, đại diện Thanh tra Chính phủ cho biết, nếu thấy thực sự cần thiết, Thanh tra Chính phủ sẽ vào cuộc thanh tra Dự án đường sắt trên cao Cát Linh Hà Đông (Hà Nội) theo quy định của pháp luật.

Nghề tay trái hái ra tiền của trọng tài, giám sát Việt Nam

Trợ lý trọng tài Nguyễn Lê Nguyên Thành ngoài việc cầm cờ tại giải hạng Nhất còn là ông chủ của một cửa hàng đồ gỗ mỹ nghệ với giá trị hàng tỷ đồng.

Nhận xét tin "Gieo hành vi, gặt thói quen"

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Gieo hành vi, gặt thói quen" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Gieo hanh vi gat thoi quen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Gieo hành vi, gặt thói quen" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Lối Sống của chuyên mục Xã Hội.

"Sow behavior, reap a habit"
effectively, myself, behavior, habits, parents, standards, redress, contributing, children, news, sister, reap, to

The parents are trying to do good deeds, appropriate standards, and controls said control myself will help build and shape the behavior and habits of the children of the most effective way ..

Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Thoi su 24h2101 Xang giam toi 1900 donglit
    Thời sự 24h(21/01): Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít

    Thiếu nữ bị kéo lê nửa cây số dưới gầm xe 7 chỗ; 3 công nhân tử vong tại công trường thủy điện; Vụ án tham ô hơn 10 năm chưa xử xong; Hoãn tăng thuế, xăng giảm tới 1.900 đồng/lít; Ô tô lao vun vút ngược chiều trên cầu Nhật Tân; Nữ giáo viên tống tiền giám đốc trường quốc tế... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/1.

  • Thoi su 24h2001 Bi an ho chon hai cot tap the
    Thời sự 24h(20/01): Bí ẩn hố chôn hài cốt tập thể

    Lửa hàn bắn tung tóe tại dự án đường sắt trên cao; Trùm ma túy lĩnh án tử, tiến sĩ luật ốm nặng không phải ra tòa; Má mì xinh đẹp và 2 đại gia bị bắt quả tang mua dâm; Sự ma mãnh của Abbott khi ghi nhãn sữa kỳ thị; Đôi vợ chồng làm giả chữ ký nhiều vị lãnh đạo... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/1.

  • Thoi su trong ngay Phat VTV 40 trieu vi Dieu uoc thu 7
    Thời sự trong ngày: Phạt VTV 40 triệu vì "Điều ước thứ 7"

    Thêm một lý do khiến "dự án đất vàng" chậm tiến độ; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Công dân bị tù oan được bồi thường gần 300 triệu; Xe đưa đón học sinh phát cháy trên phố... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/1.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn