Giáo dục cần một cuộc đại phẫu?

Dư luận xã hội chưa hết bức xúc về tình trạng thi cử lộn xộn, gian lận tại trường THPT Dân lập Đồi Ngô ở huyện Lục Nam (Bắc Giang) lại tiếp đến dị nghị về kết quả thi tốt nghiệp phổ thông cả nước đạt trên 97%.

Thay vì vui, người ta lại buồn bởi cho rằng kết quả không phản ánh đúng sự thực mà là hệ quả của việc đối phó trong thi cử. Theo dõi kết quả thi từ năm 2006 đến nay, bao giờ tỉ lệ đỗ tốt nghiệp năm sau cũng cao hơn năm trước (theo số liệu công bố hàng năm của bộ GD-DT). Gần đây nhất, người dân lại không thể không bận tâm đến một sự việc vừa xảy ra ở ngành giáo dục.

Ngày 8/6/2012, Thanh tra Chính phủ sau một thời gian thanh tra trường Đại học quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã công bố kết quả đáng… giật mình. Theo đó, từ năm 2008 đến nay, trường đại học này đã có nhiều vi phạm, đặc biệt trong công tác liên kết đào tạo. Một số vi phạm chính được Thanh tra Chính phủ công bố: Qua xem xét 419 chương trình liên kết đào tạo thấy có 195 chương trình vừa học vừa làm chưa được bộ GD-ĐT cấp phép, 54 chương trình đặt địa điểm không đúng quy định, 5 cơ sở tuyển sinh vượt chỉ tiêu cho phép. Bản kết luận của Thanh tra Chính phủ còn vạch rõ: Giám đốc ĐHQGHN ban hành quyết định số 3810 cho phép học viên cao học không viết, bảo vệ luận văn mà chỉ cần viết tiểu luận. Điều này đã vi phạm khoản 3, điều 43, luật giáo dục 2005 và quy chế đào tạo sau đại học của bộ GD-ĐT. Ngoài ra, qua thanh tra 2 chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài của ĐHQGHN cho thấy: Có tới 16 chương trình không có thủ tục xác nhận tư cách pháp nhân của đối tác, 12 chương trình có nội dung đề án không đầy đủ theo quy định. Kiểm tra 20 hồ sơ ở lớp đào tạo thạc sĩ thì có 9 chương trình không tổ chức thi tuyển sinh…

Ảnh minh họa

Rất nhiều vi phạm cụ thể khác trong việc liên kết đào tạo xảy ra tại ĐHQGHN đã được Thanh tra Chính phủ chỉ rõ. Và cuối cùng đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao các cơ quan chức năng thanh tra toàn diện công tác thu chi tài chính và yêu cầu trường này phải nộp 21,373 tỉ đồng vào ngân sách nhà nước do đã yêu cầu các đơn vị trực thuộc nộp trái quy định. Đồng thời đề nghị Bộ Công an làm rõ việc Trung tâm đào tạo công nghệ và Hệ thống việc làm (trực thuộc ĐHQGHN) chuyển 177,8 tỷ đồng ra nước ngoài có dấu hiệu trục lợi.

Một vị Phó giám đốc ĐHQGHN đã phản bác gần như toàn bộ kết luận của Thanh tra Chính phủ và tỏ ra rất tự tin khi cho rằng trường mình không vi phạm điều gì.

Sự việc vẫn chưa có hồi kết bởi những con số đưa ra ở trên mới chỉ là kết luận từ phía Thanh tra. Thủ tướng Chính phủ chưa có xử lý cuối cùng. Song, dư luận thấy rõ tình trạng bất ổn tại một trung tâm giáo dục đại học lớn nhất cả nước. Chắc chắn, nếu tất cả đều đúng đắn, tốt đẹp, làm việc đúng pháp luật như phía nhà trường tự khẳng định thì không thể dẫn tới một bản kết luận có quá nhiều vi phạm của cơ quan thanh tra cao nhất của Nhà nước. Vụ việc ở trường ĐHQGHN dẫu chưa ngã ngũ nhưng đã gây một tâm lý nghi ngại về tình hình giáo dục trong xã hội.

Nhân dân ghi nhận những cố gắng không nhỏ của ngành GD–ĐT trong nhiều năm qua nhưng vẫn còn đó nhiều bất ổn như chương trình giảng dạy còn nặng nề, gây quá tải cho học sinh, nhất là ở bậc tiểu học và trung học cơ sở, tình trạng dạy thêm, học thêm tràn lan, gần như cưỡng bức “tế nhị” đối với học sinh, rồi việc lạm thu vẫn chưa được chấm dứt. Tất cả vẫn còn khiến dư luận xã hội chưa nguôi nhức nhối. Vậy nên rất cần một cuộc đại phẫu thuật để cắt bỏ những ung nhọt đang có nguy cơ gây ung thư mới có thể đáp ứng được mong mỏi của người dân về một sự nghiệp quan trọng vào bậc nhất, vốn dĩ đã có truyền thống tốt đẹp từ lâu.