Thứ ba, 07 Tháng tám 2007, 06:53 GMT+7

Giải “bài toán”... khó!

Miền Tây Nam bộ: Sạt lở, SOS! (Bài 2):

Giai bai toan kho
Thị trấn Tân Châu (Tân Châu, An Giang) bị sạt lở - Ảnh: Đức Vịnh

Để giải quyết tình trạng sạt lở ở các khu đô thị ven sông ở miền Tây Nam bộ không phải là chuyện một sớm một chiều.

Nhưng quan trọng là các cơ quan chức năng phải nhanh chóng vào cuộc xác định nguyên nhân và tìm giải pháp khắc phục...

>> Những đô thị đang bị uy hiếp

Theo nhiều công trình nghiên cứu của một số nhà khoa học, nguyên nhân chính và quan trọng nhất gây nên hiện tượng sạt lở đất bờ sông là do tác động xâm thực của dòng chảy. ĐBSCL nằm cuối hạ nguồn sông Mekong, lưu tốc dòng chảy lớn cùng lưu lượng nước khổng lồ làm cho dòng chảy luôn mất cân bằng và gây nên hiện tượng đào xới, bồi lấp lòng dẫn và xâm thực đất bờ sông.

Chế độ khí hậu có sự phân hóa lớn giữa hai mùa mưa nắng còn làm cho quá trình phong hóa đất bờ sông diễn ra mạnh mẽ. Thế đất bờ sông vốn đã thiếu tính bền vững càng thêm yếu nên rất dễ bị sạt lở...

Con người làm biến đổi dòng chảy

Lý giải về nạn sạt lở bờ sông ở thị xã Sa Đéc (Đồng Tháp) ngày càng nặng nề, nhiều bậc bô lão ở khu vực này nói tình trạng khai thác cát ồ ạt trong những năm gần đây là một trong những nguyên nhân chính.

Tuy nhiên ông Nguyễn Văn Tiến Dũng (trưởng Phòng Kinh tế thị xã Sa Đéc) lại cho rằng dòng chảy sông Tiền tấn công thị xã Sa Đéc đã lâu, những doanh nghiệp khai thác cát đều được Nhà nước cấp phép cho khai thác ở những khu vực đã được khảo sát nên không thể là tác nhân gây sạt lở bờ sông. Hiện tại cuộc tranh luận về khai thác cát chưa ngã ngũ, nhưng trước mắt từ nay đến cuối năm 2007 thị dân Sa Đéc vẫn phải tiếp tục đối diện với nguy cơ sạt lở ngày càng trầm trọng hơn.

Ông Nguyễn Văn Nay - chủ tịch UBND thị xã Ngã Bảy (Hậu Giang) - cho rằng khu vực doi cát ở phường Hiệp Thành đang là điểm báo động đỏ về sạt lở vì không chỉ dòng chảy của các ngả sông đổ về đây mà còn do các trụ chống va đập dưới chân cầu làm lệch dòng chảy nên nước càng chảy mạnh và xoáy vào doi cát.

Tuy nhiên, trong quá trình khoan địa chất, một kỹ sư của Công ty Tư vấn xây dựng công trình thủy lợi I nhận định khu vực doi cát chưa hẳn đã có hàm ếch do dòng nước xoáy tạo ra, nhiều khả năng nền đất quá yếu nên bị sạt lở theo hướng từ phía trong xô ngã ra sông. Chính vì vậy, phương án dùng sắt lá đóng xuống sẽ không khả thi, chỉ có thể đóng cừ bêtông cốt thép sâu xuống lòng đất để xây dựng bờ kè kiên cố, vừa tạo mỹ quan cho đô thị đồng thời đảm bảo cho người dân định cư lâu dài.

Ngoài ra hoạt động khai thác cát, xây dựng các công trình thủy lợi, việc xây dựng nhà cửa lấn chiếm lòng sông, hoạt động của cả trăm ngàn tàu thuyền gắn động cơ mạnh cũng ảnh hưởng rất lớn đến độ ổn định của bờ sông, lòng sông.

Gấp rút xây kè bảo vệ

“Chỉ có giải pháp xây dựng bờ kè mới có thể chống sạt lở bờ sông cho thị xã Sa Đéc”, ông Đặng Ngọc Lợi - phó giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Đồng Tháp - khẳng định. Theo ông Lợi, từ năm 2003 đến nay dự án bờ kè sông Tiền khu vực P.3, P.4, thị xã Sa Đéc (hơn 4km) đã được triển khai thi công nhưng đến nay chỉ mới xây xong khoảng 1km bằng bêtông cốt thép, rọ đá thuộc khu vực khóm 1, P.4. Riêng năm 2007 chỉ có thể thi công được khoảng 500m bờ kè ở khu vực khóm 2-3 của phường 3.

Ông Lợi cũng nói rằng kinh phí đầu tư xây dựng bờ kè rất tốn kém, ước tính toàn tuyến phải tốn hơn 100 tỉ đồng do trung ương đầu tư, điều kiện thi công rất phức tạp nên không thể làm nhanh được. Riêng giới chuyên môn nhận định: việc xây dựng bờ kè theo kiểu “mỗi năm làm một ít” trong khi tốc độ tàn phá của dòng chảy đối với bờ sông quá lớn có thể dẫn đến tình trạng vừa xây xong bờ kè mới thì bờ kè cũ đã sạt lở, hư hỏng, không còn tác dụng.

Theo một khảo sát của Viện Khoa học thủy lợi thì ở Sa Đéc, vùng có nguy cơ sạt lở cao, nguy hiểm được tính từ bờ sông Tiền sâu vào đất liền khoảng 500m nên cần phải cấp tốc xây dựng bờ kè bảo vệ toàn bộ hơn 6km bờ sông của thị xã. Nếu không dòng chảy sông Tiền sẽ nuốt mất P.3, P.4 và tấn công thẳng vào đập ngăn sông Sa Đéc, đe dọa đến sự tồn tại của ngôi chợ Sa Đéc sầm uất trên bến dưới thuyền.

Ông Nguyễn Minh Nhỏ - phó chủ tịch UBND phường Hiệp Thành, thị xã Ngã Bảy (Hậu Giang) - cho biết phương án chống sạt lở được tỉnh chọn cũng là xây dựng bờ kè kiên cố dọc bờ sông thuộc khu vực 1 của phường Hiệp Thành, kết hợp với xây dựng hệ thống công viên và mở rộng đường giao thông nhằm góp phần chỉnh trang thị xã Ngã Bảy. Tổng vốn đầu tư cho dự án này dự kiến khoảng 21 tỉ đồng.

H.ANH - N.DIÊN - Đ.VỊNH

Biến bờ sông thành “đất vàng”

TS Trần Minh Thuận, trưởng Bộ môn kỹ thuật xây dựng Trường ĐH Cần Thơ, cho biết:

- Một số nơi đã làm kè nhưng mái sông vẫn thẳng đứng. Trước đây tôi có dự và tham gia phản biện công trình bảo vệ bờ kè sông Tiền vừa được xây dựng ở thị xã Vĩnh Long nhưng đã bị sạt lở. Để bảo vệ bờ kè, chúng tôi đã đề nghị phương án làm thoải mái bờ dưới chân kè bằng cách lót rọ đá, nếu không bờ kè sẽ tiếp tục bị sạt sập.

+ Người dân cho rằng sạt lở dữ dội là do khai thác cát?

- Nếu khai thác cát đúng với lượng bồi lắng thì bình thường, khai thác tận thu là bất bình thường. Khai thác cát khai thông dòng chảy giúp lòng sông trở về hình thái cũ sẽ ổn định bờ sông. Còn nếu khai thác đào sâu sẽ làm thay đổi mặt cắt dòng sông, tốc độ dòng chảy sẽ tăng lên và đục khoét bờ sông gây sạt lở.

+ Ngoài khai thác cát, các công trình dự án xây dựng như đê bao chống lũ, công trình ngăn mặn... có phải là tác nhân gây sạt lở bờ sông?

- Trên các sông lớn thì chưa thấy. Các công trình ở cửa sông, đê ngăn mặn như cống Ba Lai (Bến Tre) có lưu lượng nhỏ không ảnh hưởng tốc độ dòng chảy. Còn các hệ thống đê bao chống lũ, cống bửng đập tràn bảo vệ nội đồng có thể làm tăng lưu lượng dòng chảy ở đầu vụ lũ. Thay vì lũ có thể chảy tràn tự do vô ruộng thì lại bị ngăn tạm thời để thu hoạch lúa. Thời điểm đầu mùa lũ như hiện nay lưu lượng nước lớn dồn vào mặt cắt lòng sông đã làm gia tăng sạt lở bờ sông.

Hiện nay chín cửa sông đổ ra biển không được nạo vét, đây cũng là tác nhân làm thay đổi hình thái lòng sông. Nhưng nạo vét cũng phải tính toán không để lòng sông có độ dốc quá lớn sẽ làm tăng tốc độ dòng chảy... xói lở tiếp. Khi cửa sông chưa nạo vét, đầu nguồn đê bao lại hạn chế dòng chảy và trên sông vẫn khai thác cát tận thu thì sạt lở là khó tránh.

+ Vậy có cách nào để hạn chế sạt lở cho phù hợp với qui luật tự nhiên?

- Một số vùng tôi thấy người dân trồng cây bảo vệ bờ sông. Dân trồng cây dừa nước, tràm ngăn sóng tàu cao tốc cũng rất hiệu quả. Vấn đề là hạn chế tốc độ và trồng cây chắn sóng.

+ Theo tiến sĩ, làm gì để bờ sông là mảnh “đất vàng” ?

- Thật ra muốn có “đất vàng” ở dọc bờ sông đòi hỏi nhiều đến kinh phí làm bờ kè. Bởi chống sạt lở chạy dọc hết bờ sông thì không thể! Công trình bờ kè chỉ nên tập trung vào một số khu đô thị, kinh tế... Chúng tôi đã có phần mềm thiết kế bờ kè. Phải thiết kế đúng theo chức năng sử dụng bờ kè ban đầu.

Phải xác định bờ kè để bảo vệ khu dân cư, hay công viên và phải quản lý không cho xây dựng tăng tải trọng. Nếu không quản lý để xây dựng tràn lan thì thảm họa sạt lở bờ kè sẽ lại tái diễn như ở Phong Điền (Cần Thơ), Vĩnh Long...

QUANG VINH thực hiện

Việt Báo

TIN Nhà Đất NỔI BẬT

Thương xá Tax thay "vỏ" bằng cao ốc 40 tầng

Một cao ốc mới 40 tầng rộng hơn 9.200 m2 sẽ được xây dựng trên khu đất của Thương xá Tax hiện tại (39 đường Lê Lợi, quận 1). Dự kiến tổng mức đầu tư dự án khoảng 150 triệu USD.

Nhận xét tin Giải “bài toán”... khó!

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Giải “bài toán”... khó! bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Giai bai toan kho ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Giải “bài toán”... khó! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thị Trường Bất Động Sản của chuyên mục Nhà Đất.

Trouble "problem" ... hard!
Association Member, Southwest, Sa Dec town, the flow rate, Nga Bay town, urban areas, is not, bank protection, river embankments, construction, mining, regional landslide

To tackle erosion in urban river in the southwest is not an overnight ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu ngay 108 den 168
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ ngày 10-8 đến 16-8)

    Tổng thổng Mỹ, Obama cho phép không kích quân nổi dậy ở Iraq, kết quả các cuộc bầu cử Tổng thống ở Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, Trung Quốc bác bỏ đề xuất giải quyết tranh chấp ở Biển Đông của Philippines... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1008 1608
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (10/08 - 16/08)

    Thông tin TQ phát hành sách phi pháp về đường chín đoạn; Ngày 19/8 chính thức công bố kết luận thanh tra chùa Bồ Đề; Chống trượt cao học, 40 người lót tay hơn 1 tỷ đồng; hay Công điện khẩn về tăng cường phòng chống virus cúm A/H5N6 ..... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (10/08 - 16/08)

  • Toan canh Showbiz tuan 1008 1608
    Toàn cảnh Showbiz tuần (10/08 – 16/08)

    Chuyện tình yêu đầy sóng gió của các mỹ nhân Phi Thanh Vân, Hồ Ngọc Hà, DJ Oxy, chiêu trò mới gây chú ý của Ngọc Trinh, Đàm Vĩnh Hưng, nhóm nhạc Hàn Quốc 2NE1 gây "bão" ở Việt Nam, vấn đề thu tiền tác quyền âm nhạc lại nóng, tài tử Robin Williams qua đời, diễn viên "Thiên long bát bộ" bị bắt vì dùng ma túylà những thông tin nổi bật tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 108 168
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/8 - 16/8)

    Kem đánh răng Colgate chứa chất gây ung thư khiến người tiêu dùng hoang mang, sau khi giảm giá xăng, Petrolimex lại than ít lãi, Thanh Long được mùa mất giá khiến người nông dân điều đứng, lãi khủng của Vietnam Airlines, đủ chiêu "né trần" giá sữa của doanh nghiệp... là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 108 168
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (10/8 - 16/8)

    Đám cưới của cô dâu bị ung thư, tình yêu trái ngọt của chàng trai tật nguyền và rất nhiều câu chuyện tình yêu gây xúc động; Nuôi dạy con - Những câu chuyện hy sinh và cả những sự việc tàn ác; Chuyện gia đình của những mối tình đồng tính; Nhiều tin tức thực phẩm độc hại nên lưu ý; cùng với đó là những bài viết đáng suy ngẫm về thực trạng cuộc sống quanh ta...