“Gặp gỡ” Z-30D trước ngày đặc xá - Bài 1: Trại giam giữa núi rừng

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Gap go Z 30D truoc ngay dac xa Bai 1 Trai giam giua nui rung
Thượng tá Hồ Thanh Đình trao đổi công tác với ban giám thị - ảnh: T.G

Những ngày cuối tháng 8 ở Z-30D trôi qua yên bình trong màu xanh ngăn ngắt của núi rừng, hồ nước. Trong khi ban giám thị đang gấp rút lên danh sách, chuẩn bị công tác đặc xá nhân dịp Quốc khánh 2.9 thì ngoài nương rẫy, từng tốp phạm nhân vẫn miệt mài lao động. Trong số họ sẽ có người ở, người về. Rồi giây phút chia xa cũng đến... PV Thanh Niên đã ghi nhận những giờ phút này tại Z-30D, trại giam lớn nhất vùng Đông Nam Bộ.

Qua hai tầng cửa thép với những bức tường đá kiên cố có gắn dây thép gai ngăn với không gian xã hội bên ngoài, trại giam hiện lên với những khung cảnh trái ngược dự đoán của chúng tôi hay bất kỳ người khách nào nếu chưa được một lần vào… tù.

“Xẻ núi, ngăn sông” lập trại

Xe tiếp tục lăn bánh trên những con đường trải nhựa bóng láng men theo những rừng cây líu lo chim hót. Đường dẫn lên khu trung tâm sạch sẽ, khang trang khiến khách thăm có cảm giác đây là một khu văn phòng nào đó chứ không phải "tổng hành dinh" của ban giám thị trại. Z-30D là trại giam loại hai với các phạm nhân chịu "án số" (án tù hình phạt dưới chung thân). Trại rộng gần 15.500 ha với địa hình chủ yếu là núi rừng, sông suối.

Trung tá Trần Văn Hạnh, phó giám thị trại giam Thủ Đức giải thích về tên gọi "được biết đến nhiều", Z-30D: "Từ những năm 1975-1979, trại nhận nhiệm vụ chính là cải tạo quân nhân chế độ cũ, tên gọi là Z-30D đã có từ hồi đó để làm địa chỉ nhận thư báo. Gọi dần thành quen tên đó cho đến giờ".

Gap go Z 30D truoc ngay dac xa Bai 1 Trai giam giua nui rung

Phạm nhân chơi bóng chuyền sau giờ lao động - ảnh: T.G

Z-30D dựa lưng vào dãy núi Nhọn, có dòng suối Da Ôi chảy quanh, cuối nguồn đổ ra biển Hàm Tân. Từ năm 1987, trại bắt đầu ngăn suối lại thành ao hồ, đập nước; đến nay, toàn trại có trên 60 ao hồ để cung cấp nước ngọt, chăn nuôi cá, ngan, vịt. Cạnh các khu nhà ở dành cho cán bộ, chiến sĩ, các khu trại giam, nhà giam giữ đều được xây dựng khang trang, rất gần gũi với đời. Tại đây còn có nhiều "di tích lịch sử" được tái hiện như đền Hùng, chùa Thiên Mụ, hồ Gươm, Tam Thanh Đài...

"Kiến trúc sư" của những công trình này, thượng tá Hồ Thanh Đình, giám thị trại giam Thủ Đức suy nghĩ: "Nói đến trại giam, người ta thường nghĩ đến bốn bức tường với nhà tù, song sắt, vào đây là bước đường cùng. Chúng tôi muốn "làm dịu" suy nghĩ đó bằng tất cả những gì có thể, để xây dựng một khung cảnh trại giam vừa tiện bề quản lý nhưng có tính văn hóa, giáo dục sâu sắc". Thượng tá Đình chỉ ra những chi tiết rất đời thường. Ví dụ: Để che lấp hàng rào dây thép gai, trại cho trồng những hàng dâm bụt nở hoa đỏ chói, vừa đẹp, vừa có tính răn đe, bảo vệ. Trong trại tù, xen lẫn những bức tranh sơn thủy do chính phạm nhân vẽ là những hàng cây, pho tượng Phật... Tại Z-30D, yếu tố cây xanh được coi trọng: "Chúng tôi vừa xây dựng vừa trồng cây! Có khi nhà xây chưa xong nhưng vườn cây đã trồng xanh tốt rồi" - thượng tá Đình nói - "Ngay trong xây dựng đã hàm chứa những yếu tố văn hóa, giáo dục, qua đó để phạm nhân có một cách suy nghĩ tích cực về nhà tù của chế độ chúng ta".

Một cách suy nghĩ tích cực và nhân văn nữa mà Z-30D đem lại cho phạm nhân và người nhà đó chính là cơ chế cho thăm gặp cởi mở. Trung tá Nguyễn Thiết Hùng, phó giám thị nói: "Khác với nhiều nơi, tại đây, chúng tôi cho người nhà gặp phạm nhân vào tất cả các ngày trong tuần, kể cả lễ tết... xuất phát từ hoàn cảnh thực tế và chính đáng của người nhà phạm nhân". Trung tá Hùng suy nghĩ thực tế: "Nếu nghĩ, ngày lễ tết để trại nghỉ ngơi thì chưa phải. Chỉ ngày nghỉ, người ta mới có điều kiện đi thăm. Trong khi, người nhà phạm nhân đi lại xa xôi, mệt mỏi, mong gặp người thân của họ từng giờ. Chẳng có lý do gì cản trở tình cảm đó nên chúng tôi cố gắng tạo điều kiện để họ khỏi chờ đợi lâu".

Sau những chặng đường dài mệt mỏi, người nhà phạm nhân đến Z-30D được đón tiếp chu đáo tại căng-tin, nơi có khung cảnh dịu mát với những ngôi nhà mái cong, hồ nước tĩnh lặng điểm xuyết những hàng cây, bon-sai do chính con em họ làm trong những ngày lao động, cải tạo.

Bỏ qua những "công trình" này, thượng tá Đình lại nhớ nhiều về "một công trình có ý nghĩa lớn với các phạm nhân". Đó là sân vận động ở khu trung tâm. Tại đây, có một sân bóng đá đạt tiêu chuẩn quốc gia về diện tích mặt cỏ, xung quanh có đường piste để thi chạy, bao quanh có khán đài. Thượng tá Đình nói: "Được cục V26 cho đăng cai tổ chức một hội khỏe cho các chiến sĩ trong ngành, chúng tôi đã gấp rút xây dựng sân vận động trong thời gian... 1 tháng 5 ngày. Chúng tôi phải làm với tinh thần chuyên nghiệp rất cao mới kịp tiến độ. Địa hình núi rừng ở đây không thuận lợi nên việc san lấp mặt bằng vô cùng khó khăn". Sân vận động xây xong, thượng tá Đình nghĩ, thế là các phạm nhân đã có một sân bóng đạt "chuẩn" để có thể rèn luyện sức khỏe, thi đấu giải giữa các phân trại.

Những quản giáo thầm lặng

Gap go Z 30D truoc ngay dac xa Bai 1 Trai giam giua nui rung

Quản giáo và phạm nhân Z-30D phục chế nhà cho Sở công an tại Tuyên Quang - ảnh: Xuân Trường

Làm được nhiều cho trại, cho phạm nhân, Z-30D đã được phong tặng danh hiệu Đơn vị Anh hùng, 5 năm nay trại không có phạm nhân trốn thoát, nhưng cả ban giám thị (một trưởng, bảy phó) không ai muốn nói nhiều về mình. Trung tá Trần Văn Hạnh chỉ nói về lịch sử, truyền thống từ ngày lập trại và anh buồn buồn. Theo anh, có được thành quả hôm nay, nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ trại đã hy sinh cả tuổi thanh xuân, thậm chí cả tính mạng để xây dựng, bảo vệ trại.

Trung tá Hạnh kể: "Từ ngày mới khai hoang trại, từ cán bộ đến phạm nhân đều phải lên rừng phát nương làm rẫy. Cùng lúc đó thì hàng trăm người dân vác đồ nghề lên phá rừng, có ngày từ 300 - 400 người. Cán bộ chiến sĩ lại vừa phải coi rừng, coi phạm, vừa phải vận động, khuyên nhủ người dân trở về. Thời đó, tàn quân sống chui lủi trên núi còn nhiều và đã không ít lần "đọ súng" với các chiến sĩ. Năm 1978, một chiến sĩ tên Quân quê Vĩnh Phú trong lúc đi làm đã bị tàn quân bắn chết. Ngoài ra, các anh còn ngã xuống vì mưa rừng, vì lam sơn chướng khí, đặc biệt vì sốt rét". Trung tá Hạnh bồi hồi: "Ở vùng "rừng lá đá mài" này, đã đến không ai không bị sốt rét". Chiến sĩ Minh mất năm 1978, chiến sĩ Nguyễn Văn Hảo mất năm 1982. Cả hai đều vì sốt rét mà qua đời. Giọng trung tá Hạnh bỗng chùng xuống: "Hầu hết sức trẻ, tuổi thanh xuân của chiến sĩ đều trôi đi trong trại giam...".

Kể về "nghề" của mình, nhiều cán bộ cựu trào của trại có chung suy nghĩ: Khi họ (phạm nhân) tù thì mình (cán bộ, quản giáo) tội! Ở Z-30D, nhiều cán bộ vẫn đùa nhau: Đời mình đã nhận vài cái án chung thân rồi. Bởi thật sự là các anh "ở tù" lâu quá. Có người mới vào ngành đã "vô tù", ở riết, rồi lấy vợ sinh con, xây dựng nhà luôn trong trại. Con cái lại tiếp tục "nối nghiệp" ba mẹ. Tại Z-30D, chuyện các chiến sĩ trẻ 3 - 4 tháng không ra đến đường lộ là... chuyện thường.

Gap go Z 30D truoc ngay dac xa Bai 1 Trai giam giua nui rung

“Hồ Gươm Hà Nội” giữa lòng Z-30D - ảnh: T.G

Nhìn vào quá trình công tác của thượng tá Hồ Thanh Đình đủ hiểu cái "án chữ" của anh em quản giáo: Sinh năm 1956, quê Quảng Bình, vào ngành năm 1977, đến trại năm 1979 và lần lượt qua các chức vụ quản giáo, cán bộ giáo dục, rồi làm tổ chức, bí thư đoàn, phó bí thư Đảng ủy. Tới năm 1990, làm phó giám thị, rồi sau đó làm giám thị. Ngày 8.8.2005, thượng tá Hồ Thanh Đình đón nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Thượng tá Hồ Thanh Đình suy nghĩ về nghề nghiệp: "Là quản giáo, làm việc phải có cái tâm, đã gắn bó trại giam mà không có cái tâm thì khó làm lắm". Trung tá Trần Văn Hạnh nói: "Đôi lúc, nhiều bạn bè ngoài ngành nghĩ, làm cán bộ trại giam, các ông việc gì phải ra đồng, lẽo đẽo đi theo phạm nhân. Nhưng mình không làm gương, không giáo dục thì suy nghĩ của phạm nhân sẽ sao đây?".

Thượng tá Đình nói: "Từ cán bộ đến chiến sĩ đều phải thấm nhuần tư tưởng: Công việc của trại là công việc của họ. Từ đó, mới giáo dục phạm nhân hiểu được công việc của trại cũng là công việc của họ. Có lẽ nhờ suy nghĩ này mà chất lượng giáo dục của chúng tôi rất tốt, đội ngũ phạm nhân có tay nghề rất cao". Trong cục quản lý trại giam V26, Z-30D là đơn vị duy nhất được Bộ công an tín nhiệm và ủy thác phục chế lại những ngôi nhà truyền thống của Nha cảnh sát từ thời sơ khai tại Tuyên Quang. Đợt đó, Z-30D cử đi 7 chiến sĩ cùng 30 phạm nhân, trong đó có phạm nhân chịu án 20 năm tù về tội giết người. Công việc của họ là "bê tông hóa" lại những ngôi nhà bằng tranh, nứa, lá. Từ đúc bê tông, chà, vuốt, sơn phết, đến dựng nhà, cất nóc... tất cả đều phải làm, bất chấp mùa đông miền Bắc lạnh buốt, khắc nghiệt. Nghiệm thu công trình, lãnh đạo Bộ công an vô cùng khen ngợi tiến độ và chất lượng, tay nghề của các phạm nhân Z-30D. Thượng tá Đình nói: "Khối lượng của công trình chỉ quyết toán bằng khối lượng, không thể quyết toán bằng công sức!".

Hữu Phú - Thiếu Gia

Việt Báo
Comment :“Gặp gỡ” Z-30D trước ngày đặc xá - Bài 1: Trại giam giữa núi rừng
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết “Gặp gỡ” Z-30D trước ngày đặc xá - Bài 1: Trại giam giữa núi rừng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Gap go Z 30D truoc ngay dac xa Bai 1 Trai giam giua nui rung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc “Gặp gỡ” Z-30D trước ngày đặc xá - Bài 1: Trại giam giữa núi rừng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
"Meet" Z-30D before the amnesty - Lesson 1: Prison between mountains
Ho Thanh Dinh, Tran Van Hanh, southeastern and Youth Reporter, the supervisor, green short break, the National Day 2.9, the stadium, prisoners, prisons, soldiers, Lieutenant Colonel, officers, mountains and forests, making
The last day of August in the Z-30D passed peacefully in the blue block off of mountains, lakes water. While the supervisors are rushing to list, preparing the special amnesty on the occasion of National Day, in addition to 2.9 swiddens each prisoner still hard top ...
  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Thoi su 24h1606 Danh ghen kinh hoang o Ha Dong
    Thời sự 24h(16/06): Đánh ghen kinh hoàng ở Hà Đông

    CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt; Mẹ 9x bỏ xác con gái ở bụi keo: Bán xe máy, quay lại xin làm phụ hồ; Cuộc sống hiện tại của 3 cha con bé trai bị bỏ rơi ở quán phở; Hơn 1.000 người tìm phi công Su-30 từ Hà Tĩnh đến Thái Bình; Gia cảnh của mẹ trẻ bị tố giả khổ lên mạng xin sữa cho con rồi đem bán

  • Thoi su 24h1506 Con rai vang ma quanh dam cuoi bo
    Thời sự 24h(15/06): Con rải vàng mã quanh đám cưới bố

    Chốt hạn đường sắt Cát Linh-Hà Đông:Phi thường hay phi thực tế?; Dòi trong cơm KTX ĐHQG: Chắc nuốt vài chục con vào bụng rồi!; Sữa Meiji Nhật Bản ở Việt Nam có thể là hàng giả; "Cò" dịch vụ đăng ký xe máy: Đưa 3,8 triệu đồng, 30 phút sau có giấy tờ!; Bé trai bị cắn tím người: Hiệu trưởng trường MN đến tận nhà xin lỗi

  • Thoi su 24h1406 MB tiem kich Su30MK2 mat lien lac
    Thời sự 24h(14/06): MB tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc

    Đường sắt Cát Linh-Hà Đông lại thất hứa: Lỗi phía Việt Nam?; Phượt thủ người Anh mắc sai lầm gì khi leo núi ở Sa Pa?; Máy bay tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc trong khi bay huấn luyện; Nữ sinh tử vong sau truyền nước: Phòng khám Thành Mỹ chịu trách nhiệm?; Rò rỉ khí độc amoniac ở hãng nước đá, nhiều người chạy tán loạn;

  • Thoi su 24h1306 Co gai bi sat hai nhet trong bao tai
    Thời sự 24h(13/06): Cô gái bị sát hại, nhét trong bao tải

    Tranh cãi về chất phenol "cực độc" trên cá nục; Báo động giới trẻ hồn nhiên mua "bóng cười" bằng mạng sống; Chồng nổi máu ghen dùng dao kề cổ vợ gây náo loạn Hà Nội; Đã xác định nguyên nhân nữ sinh 20 tuổi tử vong sau khi truyền nước; Dân xếp hàng chờ nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1206 1806
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/06 - 18/06)

    Đánh ghen "hội đồng" trước BigC Hà Đông; Toàn cảnh vụ dùng ô tô truy sát, nã đạn ở Hải Dương; Những bí mật đường dây cá độ nghìn tỷ của chủ salon ôtô; Từ chối chuyện chăn gối, chồng bị vợ đánh đến chết; Thầy tu trẻ vướng chuyện ái tình đẫm máu và nước mắt;....là những tin đáng chú ý.

  • Su kien quoc te noi bat 56116
    Sự kiện quốc tế nổi bật (5/6-11/6)

    Trung Quốc ráo riết xây dựng hải đăng ở Trường Sa; Nga có thể đánh bại NATO trong 60 giờ; Tổng thống Obama hậu thuẫn mạnh mẽ cho bà Hillary Clinton; Trung Quốc sẽ xây trạm nghiên cứu khổng lồ dưới Biển Đông... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 0506 11062016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (05/06 - 11/06/2016)

    Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu BIDV, Vietinbank phải trả cổ tức bằng tiền mặt; Vinalines xin thanh lý 6 con tàu; Bầu Đức viết tâm thư xin cổ đông thời gian vượt khó; lãi suất cho vay mua nhà ở xã hộixuống còn 4,8%...Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện

  • Nghin le chuyen tuan qua 0506 11062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 05/06 - 11/06/2016

    Phượt thủ người anh tử nạn khi leo Fansipan; Chìm tàu du lịch trên sông Hàn; Cá chết nổi trắng hồ Hoàng Cầu; Cột điện mọc xuyên nhà dân giữa Hà Nội; Ớn lạnh thứ ma dược mới núp bóng thuốc lá thơm; Lộ diện đường dây mua chứng chỉ tiếng Anh có 1-0-2 tại Ninh Bình... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.