Chủ nhật, 28 Tháng tám 2005, 23:57 GMT+7

“Gặp gỡ” Z-30D trước ngày đặc xá - Bài 1: Trại giam giữa núi rừng

Gap go Z 30D truoc ngay dac xa Bai 1 Trai giam giua nui rung
Thượng tá Hồ Thanh Đình trao đổi công tác với ban giám thị - ảnh: T.G

Những ngày cuối tháng 8 ở Z-30D trôi qua yên bình trong màu xanh ngăn ngắt của núi rừng, hồ nước. Trong khi ban giám thị đang gấp rút lên danh sách, chuẩn bị công tác đặc xá nhân dịp Quốc khánh 2.9 thì ngoài nương rẫy, từng tốp phạm nhân vẫn miệt mài lao động. Trong số họ sẽ có người ở, người về. Rồi giây phút chia xa cũng đến... PV Thanh Niên đã ghi nhận những giờ phút này tại Z-30D, trại giam lớn nhất vùng Đông Nam Bộ.

Qua hai tầng cửa thép với những bức tường đá kiên cố có gắn dây thép gai ngăn với không gian xã hội bên ngoài, trại giam hiện lên với những khung cảnh trái ngược dự đoán của chúng tôi hay bất kỳ người khách nào nếu chưa được một lần vào… tù.

“Xẻ núi, ngăn sông” lập trại

Xe tiếp tục lăn bánh trên những con đường trải nhựa bóng láng men theo những rừng cây líu lo chim hót. Đường dẫn lên khu trung tâm sạch sẽ, khang trang khiến khách thăm có cảm giác đây là một khu văn phòng nào đó chứ không phải "tổng hành dinh" của ban giám thị trại. Z-30D là trại giam loại hai với các phạm nhân chịu "án số" (án tù hình phạt dưới chung thân). Trại rộng gần 15.500 ha với địa hình chủ yếu là núi rừng, sông suối.

Trung tá Trần Văn Hạnh, phó giám thị trại giam Thủ Đức giải thích về tên gọi "được biết đến nhiều", Z-30D: "Từ những năm 1975-1979, trại nhận nhiệm vụ chính là cải tạo quân nhân chế độ cũ, tên gọi là Z-30D đã có từ hồi đó để làm địa chỉ nhận thư báo. Gọi dần thành quen tên đó cho đến giờ".

Gap go Z 30D truoc ngay dac xa Bai 1 Trai giam giua nui rung

Phạm nhân chơi bóng chuyền sau giờ lao động - ảnh: T.G

Z-30D dựa lưng vào dãy núi Nhọn, có dòng suối Da Ôi chảy quanh, cuối nguồn đổ ra biển Hàm Tân. Từ năm 1987, trại bắt đầu ngăn suối lại thành ao hồ, đập nước; đến nay, toàn trại có trên 60 ao hồ để cung cấp nước ngọt, chăn nuôi cá, ngan, vịt. Cạnh các khu nhà ở dành cho cán bộ, chiến sĩ, các khu trại giam, nhà giam giữ đều được xây dựng khang trang, rất gần gũi với đời. Tại đây còn có nhiều "di tích lịch sử" được tái hiện như đền Hùng, chùa Thiên Mụ, hồ Gươm, Tam Thanh Đài...

"Kiến trúc sư" của những công trình này, thượng tá Hồ Thanh Đình, giám thị trại giam Thủ Đức suy nghĩ: "Nói đến trại giam, người ta thường nghĩ đến bốn bức tường với nhà tù, song sắt, vào đây là bước đường cùng. Chúng tôi muốn "làm dịu" suy nghĩ đó bằng tất cả những gì có thể, để xây dựng một khung cảnh trại giam vừa tiện bề quản lý nhưng có tính văn hóa, giáo dục sâu sắc". Thượng tá Đình chỉ ra những chi tiết rất đời thường. Ví dụ: Để che lấp hàng rào dây thép gai, trại cho trồng những hàng dâm bụt nở hoa đỏ chói, vừa đẹp, vừa có tính răn đe, bảo vệ. Trong trại tù, xen lẫn những bức tranh sơn thủy do chính phạm nhân vẽ là những hàng cây, pho tượng Phật... Tại Z-30D, yếu tố cây xanh được coi trọng: "Chúng tôi vừa xây dựng vừa trồng cây! Có khi nhà xây chưa xong nhưng vườn cây đã trồng xanh tốt rồi" - thượng tá Đình nói - "Ngay trong xây dựng đã hàm chứa những yếu tố văn hóa, giáo dục, qua đó để phạm nhân có một cách suy nghĩ tích cực về nhà tù của chế độ chúng ta".

Một cách suy nghĩ tích cực và nhân văn nữa mà Z-30D đem lại cho phạm nhân và người nhà đó chính là cơ chế cho thăm gặp cởi mở. Trung tá Nguyễn Thiết Hùng, phó giám thị nói: "Khác với nhiều nơi, tại đây, chúng tôi cho người nhà gặp phạm nhân vào tất cả các ngày trong tuần, kể cả lễ tết... xuất phát từ hoàn cảnh thực tế và chính đáng của người nhà phạm nhân". Trung tá Hùng suy nghĩ thực tế: "Nếu nghĩ, ngày lễ tết để trại nghỉ ngơi thì chưa phải. Chỉ ngày nghỉ, người ta mới có điều kiện đi thăm. Trong khi, người nhà phạm nhân đi lại xa xôi, mệt mỏi, mong gặp người thân của họ từng giờ. Chẳng có lý do gì cản trở tình cảm đó nên chúng tôi cố gắng tạo điều kiện để họ khỏi chờ đợi lâu".

Sau những chặng đường dài mệt mỏi, người nhà phạm nhân đến Z-30D được đón tiếp chu đáo tại căng-tin, nơi có khung cảnh dịu mát với những ngôi nhà mái cong, hồ nước tĩnh lặng điểm xuyết những hàng cây, bon-sai do chính con em họ làm trong những ngày lao động, cải tạo.

Bỏ qua những "công trình" này, thượng tá Đình lại nhớ nhiều về "một công trình có ý nghĩa lớn với các phạm nhân". Đó là sân vận động ở khu trung tâm. Tại đây, có một sân bóng đá đạt tiêu chuẩn quốc gia về diện tích mặt cỏ, xung quanh có đường piste để thi chạy, bao quanh có khán đài. Thượng tá Đình nói: "Được cục V26 cho đăng cai tổ chức một hội khỏe cho các chiến sĩ trong ngành, chúng tôi đã gấp rút xây dựng sân vận động trong thời gian... 1 tháng 5 ngày. Chúng tôi phải làm với tinh thần chuyên nghiệp rất cao mới kịp tiến độ. Địa hình núi rừng ở đây không thuận lợi nên việc san lấp mặt bằng vô cùng khó khăn". Sân vận động xây xong, thượng tá Đình nghĩ, thế là các phạm nhân đã có một sân bóng đạt "chuẩn" để có thể rèn luyện sức khỏe, thi đấu giải giữa các phân trại.

Những quản giáo thầm lặng

Gap go Z 30D truoc ngay dac xa Bai 1 Trai giam giua nui rung

Quản giáo và phạm nhân Z-30D phục chế nhà cho Sở công an tại Tuyên Quang - ảnh: Xuân Trường

Làm được nhiều cho trại, cho phạm nhân, Z-30D đã được phong tặng danh hiệu Đơn vị Anh hùng, 5 năm nay trại không có phạm nhân trốn thoát, nhưng cả ban giám thị (một trưởng, bảy phó) không ai muốn nói nhiều về mình. Trung tá Trần Văn Hạnh chỉ nói về lịch sử, truyền thống từ ngày lập trại và anh buồn buồn. Theo anh, có được thành quả hôm nay, nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ trại đã hy sinh cả tuổi thanh xuân, thậm chí cả tính mạng để xây dựng, bảo vệ trại.

Trung tá Hạnh kể: "Từ ngày mới khai hoang trại, từ cán bộ đến phạm nhân đều phải lên rừng phát nương làm rẫy. Cùng lúc đó thì hàng trăm người dân vác đồ nghề lên phá rừng, có ngày từ 300 - 400 người. Cán bộ chiến sĩ lại vừa phải coi rừng, coi phạm, vừa phải vận động, khuyên nhủ người dân trở về. Thời đó, tàn quân sống chui lủi trên núi còn nhiều và đã không ít lần "đọ súng" với các chiến sĩ. Năm 1978, một chiến sĩ tên Quân quê Vĩnh Phú trong lúc đi làm đã bị tàn quân bắn chết. Ngoài ra, các anh còn ngã xuống vì mưa rừng, vì lam sơn chướng khí, đặc biệt vì sốt rét". Trung tá Hạnh bồi hồi: "Ở vùng "rừng lá đá mài" này, đã đến không ai không bị sốt rét". Chiến sĩ Minh mất năm 1978, chiến sĩ Nguyễn Văn Hảo mất năm 1982. Cả hai đều vì sốt rét mà qua đời. Giọng trung tá Hạnh bỗng chùng xuống: "Hầu hết sức trẻ, tuổi thanh xuân của chiến sĩ đều trôi đi trong trại giam...".

Kể về "nghề" của mình, nhiều cán bộ cựu trào của trại có chung suy nghĩ: Khi họ (phạm nhân) tù thì mình (cán bộ, quản giáo) tội! Ở Z-30D, nhiều cán bộ vẫn đùa nhau: Đời mình đã nhận vài cái án chung thân rồi. Bởi thật sự là các anh "ở tù" lâu quá. Có người mới vào ngành đã "vô tù", ở riết, rồi lấy vợ sinh con, xây dựng nhà luôn trong trại. Con cái lại tiếp tục "nối nghiệp" ba mẹ. Tại Z-30D, chuyện các chiến sĩ trẻ 3 - 4 tháng không ra đến đường lộ là... chuyện thường.

Gap go Z 30D truoc ngay dac xa Bai 1 Trai giam giua nui rung

“Hồ Gươm Hà Nội” giữa lòng Z-30D - ảnh: T.G

Nhìn vào quá trình công tác của thượng tá Hồ Thanh Đình đủ hiểu cái "án chữ" của anh em quản giáo: Sinh năm 1956, quê Quảng Bình, vào ngành năm 1977, đến trại năm 1979 và lần lượt qua các chức vụ quản giáo, cán bộ giáo dục, rồi làm tổ chức, bí thư đoàn, phó bí thư Đảng ủy. Tới năm 1990, làm phó giám thị, rồi sau đó làm giám thị. Ngày 8.8.2005, thượng tá Hồ Thanh Đình đón nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Thượng tá Hồ Thanh Đình suy nghĩ về nghề nghiệp: "Là quản giáo, làm việc phải có cái tâm, đã gắn bó trại giam mà không có cái tâm thì khó làm lắm". Trung tá Trần Văn Hạnh nói: "Đôi lúc, nhiều bạn bè ngoài ngành nghĩ, làm cán bộ trại giam, các ông việc gì phải ra đồng, lẽo đẽo đi theo phạm nhân. Nhưng mình không làm gương, không giáo dục thì suy nghĩ của phạm nhân sẽ sao đây?".

Thượng tá Đình nói: "Từ cán bộ đến chiến sĩ đều phải thấm nhuần tư tưởng: Công việc của trại là công việc của họ. Từ đó, mới giáo dục phạm nhân hiểu được công việc của trại cũng là công việc của họ. Có lẽ nhờ suy nghĩ này mà chất lượng giáo dục của chúng tôi rất tốt, đội ngũ phạm nhân có tay nghề rất cao". Trong cục quản lý trại giam V26, Z-30D là đơn vị duy nhất được Bộ công an tín nhiệm và ủy thác phục chế lại những ngôi nhà truyền thống của Nha cảnh sát từ thời sơ khai tại Tuyên Quang. Đợt đó, Z-30D cử đi 7 chiến sĩ cùng 30 phạm nhân, trong đó có phạm nhân chịu án 20 năm tù về tội giết người. Công việc của họ là "bê tông hóa" lại những ngôi nhà bằng tranh, nứa, lá. Từ đúc bê tông, chà, vuốt, sơn phết, đến dựng nhà, cất nóc... tất cả đều phải làm, bất chấp mùa đông miền Bắc lạnh buốt, khắc nghiệt. Nghiệm thu công trình, lãnh đạo Bộ công an vô cùng khen ngợi tiến độ và chất lượng, tay nghề của các phạm nhân Z-30D. Thượng tá Đình nói: "Khối lượng của công trình chỉ quyết toán bằng khối lượng, không thể quyết toán bằng công sức!".

Hữu Phú - Thiếu Gia

Việt Báo

Nhận xét tin “Gặp gỡ” Z-30D trước ngày đặc xá - Bài 1: Trại giam giữa núi rừng

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết “Gặp gỡ” Z-30D trước ngày đặc xá - Bài 1: Trại giam giữa núi rừng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Gap go Z 30D truoc ngay dac xa Bai 1 Trai giam giua nui rung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc “Gặp gỡ” Z-30D trước ngày đặc xá - Bài 1: Trại giam giữa núi rừng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

"Meet" Z-30D before the amnesty - Lesson 1: Prison between mountains
Ho Thanh Dinh, Tran Van Hanh, southeastern and Youth Reporter, the supervisor, green short break, the National Day 2.9, the stadium, prisoners, prisons, soldiers, Lieutenant Colonel, officers, mountains and forests, making

The last day of August in the Z-30D passed peacefully in the blue block off of mountains, lakes water. While the supervisors are rushing to list, preparing the special amnesty on the occasion of National Day, in addition to 2.9 swiddens each prisoner still hard top ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.