Chủ nhật, 28 Tháng tám 2005, 23:57 GMT+7

“Gặp gỡ” Z-30D trước ngày đặc xá - Bài 1: Trại giam giữa núi rừng

Gap go Z 30D truoc ngay dac xa Bai 1 Trai giam giua nui rung
Thượng tá Hồ Thanh Đình trao đổi công tác với ban giám thị - ảnh: T.G

Những ngày cuối tháng 8 ở Z-30D trôi qua yên bình trong màu xanh ngăn ngắt của núi rừng, hồ nước. Trong khi ban giám thị đang gấp rút lên danh sách, chuẩn bị công tác đặc xá nhân dịp Quốc khánh 2.9 thì ngoài nương rẫy, từng tốp phạm nhân vẫn miệt mài lao động. Trong số họ sẽ có người ở, người về. Rồi giây phút chia xa cũng đến... PV Thanh Niên đã ghi nhận những giờ phút này tại Z-30D, trại giam lớn nhất vùng Đông Nam Bộ.

Qua hai tầng cửa thép với những bức tường đá kiên cố có gắn dây thép gai ngăn với không gian xã hội bên ngoài, trại giam hiện lên với những khung cảnh trái ngược dự đoán của chúng tôi hay bất kỳ người khách nào nếu chưa được một lần vào… tù.

“Xẻ núi, ngăn sông” lập trại

Xe tiếp tục lăn bánh trên những con đường trải nhựa bóng láng men theo những rừng cây líu lo chim hót. Đường dẫn lên khu trung tâm sạch sẽ, khang trang khiến khách thăm có cảm giác đây là một khu văn phòng nào đó chứ không phải "tổng hành dinh" của ban giám thị trại. Z-30D là trại giam loại hai với các phạm nhân chịu "án số" (án tù hình phạt dưới chung thân). Trại rộng gần 15.500 ha với địa hình chủ yếu là núi rừng, sông suối.

Trung tá Trần Văn Hạnh, phó giám thị trại giam Thủ Đức giải thích về tên gọi "được biết đến nhiều", Z-30D: "Từ những năm 1975-1979, trại nhận nhiệm vụ chính là cải tạo quân nhân chế độ cũ, tên gọi là Z-30D đã có từ hồi đó để làm địa chỉ nhận thư báo. Gọi dần thành quen tên đó cho đến giờ".

Gap go Z 30D truoc ngay dac xa Bai 1 Trai giam giua nui rung

Phạm nhân chơi bóng chuyền sau giờ lao động - ảnh: T.G

Z-30D dựa lưng vào dãy núi Nhọn, có dòng suối Da Ôi chảy quanh, cuối nguồn đổ ra biển Hàm Tân. Từ năm 1987, trại bắt đầu ngăn suối lại thành ao hồ, đập nước; đến nay, toàn trại có trên 60 ao hồ để cung cấp nước ngọt, chăn nuôi cá, ngan, vịt. Cạnh các khu nhà ở dành cho cán bộ, chiến sĩ, các khu trại giam, nhà giam giữ đều được xây dựng khang trang, rất gần gũi với đời. Tại đây còn có nhiều "di tích lịch sử" được tái hiện như đền Hùng, chùa Thiên Mụ, hồ Gươm, Tam Thanh Đài...

"Kiến trúc sư" của những công trình này, thượng tá Hồ Thanh Đình, giám thị trại giam Thủ Đức suy nghĩ: "Nói đến trại giam, người ta thường nghĩ đến bốn bức tường với nhà tù, song sắt, vào đây là bước đường cùng. Chúng tôi muốn "làm dịu" suy nghĩ đó bằng tất cả những gì có thể, để xây dựng một khung cảnh trại giam vừa tiện bề quản lý nhưng có tính văn hóa, giáo dục sâu sắc". Thượng tá Đình chỉ ra những chi tiết rất đời thường. Ví dụ: Để che lấp hàng rào dây thép gai, trại cho trồng những hàng dâm bụt nở hoa đỏ chói, vừa đẹp, vừa có tính răn đe, bảo vệ. Trong trại tù, xen lẫn những bức tranh sơn thủy do chính phạm nhân vẽ là những hàng cây, pho tượng Phật... Tại Z-30D, yếu tố cây xanh được coi trọng: "Chúng tôi vừa xây dựng vừa trồng cây! Có khi nhà xây chưa xong nhưng vườn cây đã trồng xanh tốt rồi" - thượng tá Đình nói - "Ngay trong xây dựng đã hàm chứa những yếu tố văn hóa, giáo dục, qua đó để phạm nhân có một cách suy nghĩ tích cực về nhà tù của chế độ chúng ta".

Một cách suy nghĩ tích cực và nhân văn nữa mà Z-30D đem lại cho phạm nhân và người nhà đó chính là cơ chế cho thăm gặp cởi mở. Trung tá Nguyễn Thiết Hùng, phó giám thị nói: "Khác với nhiều nơi, tại đây, chúng tôi cho người nhà gặp phạm nhân vào tất cả các ngày trong tuần, kể cả lễ tết... xuất phát từ hoàn cảnh thực tế và chính đáng của người nhà phạm nhân". Trung tá Hùng suy nghĩ thực tế: "Nếu nghĩ, ngày lễ tết để trại nghỉ ngơi thì chưa phải. Chỉ ngày nghỉ, người ta mới có điều kiện đi thăm. Trong khi, người nhà phạm nhân đi lại xa xôi, mệt mỏi, mong gặp người thân của họ từng giờ. Chẳng có lý do gì cản trở tình cảm đó nên chúng tôi cố gắng tạo điều kiện để họ khỏi chờ đợi lâu".

Sau những chặng đường dài mệt mỏi, người nhà phạm nhân đến Z-30D được đón tiếp chu đáo tại căng-tin, nơi có khung cảnh dịu mát với những ngôi nhà mái cong, hồ nước tĩnh lặng điểm xuyết những hàng cây, bon-sai do chính con em họ làm trong những ngày lao động, cải tạo.

Bỏ qua những "công trình" này, thượng tá Đình lại nhớ nhiều về "một công trình có ý nghĩa lớn với các phạm nhân". Đó là sân vận động ở khu trung tâm. Tại đây, có một sân bóng đá đạt tiêu chuẩn quốc gia về diện tích mặt cỏ, xung quanh có đường piste để thi chạy, bao quanh có khán đài. Thượng tá Đình nói: "Được cục V26 cho đăng cai tổ chức một hội khỏe cho các chiến sĩ trong ngành, chúng tôi đã gấp rút xây dựng sân vận động trong thời gian... 1 tháng 5 ngày. Chúng tôi phải làm với tinh thần chuyên nghiệp rất cao mới kịp tiến độ. Địa hình núi rừng ở đây không thuận lợi nên việc san lấp mặt bằng vô cùng khó khăn". Sân vận động xây xong, thượng tá Đình nghĩ, thế là các phạm nhân đã có một sân bóng đạt "chuẩn" để có thể rèn luyện sức khỏe, thi đấu giải giữa các phân trại.

Những quản giáo thầm lặng

Gap go Z 30D truoc ngay dac xa Bai 1 Trai giam giua nui rung

Quản giáo và phạm nhân Z-30D phục chế nhà cho Sở công an tại Tuyên Quang - ảnh: Xuân Trường

Làm được nhiều cho trại, cho phạm nhân, Z-30D đã được phong tặng danh hiệu Đơn vị Anh hùng, 5 năm nay trại không có phạm nhân trốn thoát, nhưng cả ban giám thị (một trưởng, bảy phó) không ai muốn nói nhiều về mình. Trung tá Trần Văn Hạnh chỉ nói về lịch sử, truyền thống từ ngày lập trại và anh buồn buồn. Theo anh, có được thành quả hôm nay, nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ trại đã hy sinh cả tuổi thanh xuân, thậm chí cả tính mạng để xây dựng, bảo vệ trại.

Trung tá Hạnh kể: "Từ ngày mới khai hoang trại, từ cán bộ đến phạm nhân đều phải lên rừng phát nương làm rẫy. Cùng lúc đó thì hàng trăm người dân vác đồ nghề lên phá rừng, có ngày từ 300 - 400 người. Cán bộ chiến sĩ lại vừa phải coi rừng, coi phạm, vừa phải vận động, khuyên nhủ người dân trở về. Thời đó, tàn quân sống chui lủi trên núi còn nhiều và đã không ít lần "đọ súng" với các chiến sĩ. Năm 1978, một chiến sĩ tên Quân quê Vĩnh Phú trong lúc đi làm đã bị tàn quân bắn chết. Ngoài ra, các anh còn ngã xuống vì mưa rừng, vì lam sơn chướng khí, đặc biệt vì sốt rét". Trung tá Hạnh bồi hồi: "Ở vùng "rừng lá đá mài" này, đã đến không ai không bị sốt rét". Chiến sĩ Minh mất năm 1978, chiến sĩ Nguyễn Văn Hảo mất năm 1982. Cả hai đều vì sốt rét mà qua đời. Giọng trung tá Hạnh bỗng chùng xuống: "Hầu hết sức trẻ, tuổi thanh xuân của chiến sĩ đều trôi đi trong trại giam...".

Kể về "nghề" của mình, nhiều cán bộ cựu trào của trại có chung suy nghĩ: Khi họ (phạm nhân) tù thì mình (cán bộ, quản giáo) tội! Ở Z-30D, nhiều cán bộ vẫn đùa nhau: Đời mình đã nhận vài cái án chung thân rồi. Bởi thật sự là các anh "ở tù" lâu quá. Có người mới vào ngành đã "vô tù", ở riết, rồi lấy vợ sinh con, xây dựng nhà luôn trong trại. Con cái lại tiếp tục "nối nghiệp" ba mẹ. Tại Z-30D, chuyện các chiến sĩ trẻ 3 - 4 tháng không ra đến đường lộ là... chuyện thường.

Gap go Z 30D truoc ngay dac xa Bai 1 Trai giam giua nui rung

“Hồ Gươm Hà Nội” giữa lòng Z-30D - ảnh: T.G

Nhìn vào quá trình công tác của thượng tá Hồ Thanh Đình đủ hiểu cái "án chữ" của anh em quản giáo: Sinh năm 1956, quê Quảng Bình, vào ngành năm 1977, đến trại năm 1979 và lần lượt qua các chức vụ quản giáo, cán bộ giáo dục, rồi làm tổ chức, bí thư đoàn, phó bí thư Đảng ủy. Tới năm 1990, làm phó giám thị, rồi sau đó làm giám thị. Ngày 8.8.2005, thượng tá Hồ Thanh Đình đón nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Thượng tá Hồ Thanh Đình suy nghĩ về nghề nghiệp: "Là quản giáo, làm việc phải có cái tâm, đã gắn bó trại giam mà không có cái tâm thì khó làm lắm". Trung tá Trần Văn Hạnh nói: "Đôi lúc, nhiều bạn bè ngoài ngành nghĩ, làm cán bộ trại giam, các ông việc gì phải ra đồng, lẽo đẽo đi theo phạm nhân. Nhưng mình không làm gương, không giáo dục thì suy nghĩ của phạm nhân sẽ sao đây?".

Thượng tá Đình nói: "Từ cán bộ đến chiến sĩ đều phải thấm nhuần tư tưởng: Công việc của trại là công việc của họ. Từ đó, mới giáo dục phạm nhân hiểu được công việc của trại cũng là công việc của họ. Có lẽ nhờ suy nghĩ này mà chất lượng giáo dục của chúng tôi rất tốt, đội ngũ phạm nhân có tay nghề rất cao". Trong cục quản lý trại giam V26, Z-30D là đơn vị duy nhất được Bộ công an tín nhiệm và ủy thác phục chế lại những ngôi nhà truyền thống của Nha cảnh sát từ thời sơ khai tại Tuyên Quang. Đợt đó, Z-30D cử đi 7 chiến sĩ cùng 30 phạm nhân, trong đó có phạm nhân chịu án 20 năm tù về tội giết người. Công việc của họ là "bê tông hóa" lại những ngôi nhà bằng tranh, nứa, lá. Từ đúc bê tông, chà, vuốt, sơn phết, đến dựng nhà, cất nóc... tất cả đều phải làm, bất chấp mùa đông miền Bắc lạnh buốt, khắc nghiệt. Nghiệm thu công trình, lãnh đạo Bộ công an vô cùng khen ngợi tiến độ và chất lượng, tay nghề của các phạm nhân Z-30D. Thượng tá Đình nói: "Khối lượng của công trình chỉ quyết toán bằng khối lượng, không thể quyết toán bằng công sức!".

Hữu Phú - Thiếu Gia

Việt Báo

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Nghìn lẻ chuyện tuần qua (24/08 - 30/08)

4.000 tỷ đồng "số hóa" SGK: Nghi vấn trục lợi từ máy tính bảng; Sư tử TQ canh di tích: Tha hóa về biểu trưng văn hóa! ; Phó phòng Bộ Công Thương nhận tiền "lót tay" công khai.... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (24/08 - 30/08)

Nhận xét tin “Gặp gỡ” Z-30D trước ngày đặc xá - Bài 1: Trại giam giữa núi rừng

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết “Gặp gỡ” Z-30D trước ngày đặc xá - Bài 1: Trại giam giữa núi rừng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Gap go Z 30D truoc ngay dac xa Bai 1 Trai giam giua nui rung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc “Gặp gỡ” Z-30D trước ngày đặc xá - Bài 1: Trại giam giữa núi rừng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

"Meet" Z-30D before the amnesty - Lesson 1: Prison between mountains
Ho Thanh Dinh, Tran Van Hanh, southeastern and Youth Reporter, the supervisor, green short break, the National Day 2.9, the stadium, prisoners, prisons, soldiers, Lieutenant Colonel, officers, mountains and forests, making

The last day of August in the Z-30D passed peacefully in the blue block off of mountains, lakes water. While the supervisors are rushing to list, preparing the special amnesty on the occasion of National Day, in addition to 2.9 swiddens each prisoner still hard top ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat 248 den 308
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24-8 đến 30-8)

    Israel – Palestine đạt được thỏa thuận ngừng bắn dài hạn, Mỹ hợp tác với Syria để chống phiến quân tự xưng là Nhà nước Hồi giáo (IS), cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukcraine Petro Poroshenko không có tiến triển nào đáng kể... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2408 3008
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (24/08 - 30/08)

    4.000 tỷ đồng "số hóa" SGK: Nghi vấn trục lợi từ máy tính bảng; Sư tử TQ canh di tích: Tha hóa về biểu trưng văn hóa! ; Phó phòng Bộ Công Thương nhận tiền "lót tay" công khai.... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (24/08 - 30/08)

  • Toan canh Showbiz tuan 2408 3008
    Toàn cảnh Showbiz tuần (24/08 – 30/08)

    Siêu mẫu Thanh Hằng bị tố vô cảm sau khi gây tai nạn, Hương Tràm lộ nội y phản cảm, Khánh Ly công bố thủ bút tác quyền của Trịnh Công Sơn, An Nguy bất ngờ viết tâm thư gửi Toàn Shinoda, Những hình ảnh ấn tượng tại lễ trao giải MTV Music Video Awards 2014, Mỹ nam xứ Hàn Kim Hyun Joong hành hung bạn gái, Brad Pitt và Angeline Jolie đã bí mật làm đám cưới ở Pháp,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2408 3008
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua ( 24/08 - 30/08)

    Hàng loạt thanh niên tự hại đời vì “yêu” trẻ con; Vụ án Cát Tường – chuyện bây giờ mới kể; Những tình huống bi hài “khó đỡ” tại chốt 141; Chuyện chưa kể về cuộc vây bắt ông trùm Minh “Sâm” và đồng bọn; Những thói quen kỳ lạ của hung thủ tố cáo tội ác; .......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 258 318
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (25/8 - 31/8)

    Không khí của mùa Trung thu đã lan tỏa đến khắp mọi nơi, nhiều bài viết hay về Trung thu, những cách làm bánh trung thu hữu ích. Rất nhiều những câu chuyện gia đình ý nghĩa, và những câu chuyện cảm động có thật trong cuộc sống; Bố mẹ chôn sống, đánh đập con là tin nuôi dạy con gây chấn động; Tin thực phẩm bẩn, và nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm khác...