Thứ tư, 09 Tháng mười một 2005, 08:05 GMT+7

Động đất: Các nhà khoa học nói gì?

Dong dat Cac nha khoa hoc noi gi

Mô phỏng các đứt gãy có khả năng gây ra động đất

Sau hai trận động đất hôm qua (8-11), cùng với các cơn địa chấn khác xảy ra trong thời gian gần đây tại khu vực TP.HCM và các tỉnh lân cận, người dân đặt câu hỏi liệu còn có các trận động đất khác nữa không? VN có thể dự báo được động đất? Người dân cũng như cơ quan chức năng phải làm gì trước thiên tai?... TT đặt những câu hỏi này lên bàn các nhà khoa học.

Động đất: Nhiều nơi nhốn nháo, hoảng loạn
>> 2 trận động đất xảy ra ở Nam Trung bộ và Nam bộ

>>
14g54 phút hôm nay: Lại thêm một cơn địa chấn
Xem video clip
Chùm ảnh về cơn động đất sáng nay
Động đất trên diện rộng tại Đông Nam Bộ

PGS. TS NGUYỄN NGỌC THỦY - viện trưởng Viện Vật lý địa cầu:

Dong dat Cac nha khoa hoc noi gi
Vị trí các trận động đất xảy ra gần đây
Sẽ không xảy ra động đất mạnh hơn nữa

- Chưa có dấu hiệu để nói những trận động đất (ĐĐ) trong ngày 8-11 là tiền chấn của một trận ĐĐ mạnh sẽ xuất hiện trong thời gian tới.

Hai trận ĐĐ trong ngày 8-11 nằm ở điểm giao giữa đứt gãy Thuận Hải - Minh Hải và đứt gãy kinh tuyến 109 độ kinh đông (còn gọi là kinh tuyến 110), nhưng chủ yếu trên đứt gãy Thuận Hải - Minh Hải mà ĐĐ mạnh nhất dự báo có khả năng xảy ra trên đứt gãy này chỉ là 5,5 độ Richter, tức là trận ĐĐ chiều 8-11 đã đạt cường độ cực đại theo dự báo.

Do đó sẽ không xảy ra ĐĐ mạnh hơn nữa. Tất nhiên, chúng tôi vẫn tiếp tục theo dõi hoạt động của ĐĐ tại khu vực này vì chắc chắn trong thời gian tới, thậm chí kéo dài tới 1-2 tháng, sẽ tiếp tục xảy ra những trận ĐĐ nhỏ hơn.

+ Thưa ông, những trận ĐĐ xảy ra liên tục tại khu vực này trong thời gian qua dường như nằm ngoài qui luật mà các nhà khoa học đã dự báo?

- Trước năm 1991, khu vực phía Nam rất ít ĐĐ. Từ giữa năm 1991 và năm 2005 đến nay, ĐĐ xảy ra tại đây nhiều hơn nhưng không đủ cơ sở để nói sẽ xảy ra ĐĐ mạnh trong thời gian tới. Tôi khẳng định ĐĐ tại VN đang hoạt động tích cực hơn nhưng rõ ràng không có gì nguy hiểm. Người dân không vì thế mà quá lo lắng.

Dong dat Cac nha khoa hoc noi gi
+ Nhưng người dân cần có những thông báo chính thức từ phía các cơ quan khoa học về việc có hay không ĐĐ mạnh xảy ra trong thời gian tới?

- Chúng tôi tin ở bản đồ phân vùng ĐĐ và khẳng định chưa có dấu hiệu xuất hiện ĐĐ mạnh. Chỉ khi nào có ĐĐ mạnh hơn 5,5 độ Richter xảy ra trên đứt gãy Thuận Hải - Minh Hải hoặc xảy ra liên tiếp ĐĐ trên đứt gãy kinh tuyến 109 độ kinh đông mới phải tính đến khả năng xảy ra ĐĐ mạnh hơn trong khu vực.

Tất nhiên, dự báo chính xác ĐĐ vẫn là bài toán khó đối với cả thế giới chứ không riêng gì các nhà khoa học VN. Đấy là chưa nói tới chuyện chúng ta thiếu quá nhiều cơ sở vật chất cho nghiên cứu ĐĐ. Khi có nhiều trạm quan trắc có thể ghi nhận được những trận ĐĐ nhỏ hơn và đó là cơ sở để đánh giá khả năng xảy ra ĐĐ lớn.

+ Theo ông, vì sao thời gian qua liên tục xảy ra ĐĐ tại vùng biển phía Nam?

- Đó là do vỏ Trái đất khu vực phía đông nam của miền Nam đang hoạt động làm cho các khối đất đá chuyển động sinh ra ĐĐ. Rất khó xác định nguyên nhân vì sao vỏ Trái đất tại đây hoạt động, chỉ có thể quan sát xem sự chuyển động của nó như thế nào, xu hướng dịch chuyển ra sao để đánh giá khả năng ĐĐ trong thời gian tới.

GS.TS LÊ MINH TRIẾT - chủ tịch Hội đồng khoa học liên ngành, Viện Khoa học và công nghệ VN:

Động đất ở TP.HCM sẽ không quá cấp độ 6

Dong dat Cac nha khoa hoc noi gi
ĐĐ thường xảy ra có chu kỳ, năng lượng sau khi tích tụ sẽ bùng phát và gây đứt gãy. Mặc dù từ trước đến nay khu vực phía Nam được xem là nơi tương đối ổn định, thế nhưng không phải không có ĐĐ.

Nếu nói khu vực phía Nam đang vào chu kỳ hoạt động mới thì có thể hơi sớm nhưng điều này hoàn toàn có thể xảy ra. Nếu vào chu kỳ, ĐĐ sẽ còn xảy ra liên tục trong một thời gian rồi mới ngưng. Trên bản đồ phân vùng ĐĐ toàn quốc, ở khu vực phía Nam có thể thấy đứt gãy diễn ra ở sông Hậu, sông Vàm Cỏ Đông. TP.HCM cũng nằm trong vùng đứt gãy này. Tuy nhiên, ĐĐ khi xảy ra sẽ không quá cấp 6 (cấp độ gây mất thăng bằng, vỡ chén bát, làm trượt hoặc dịch chuyển vật nặng hoặc gây hư hại nhà cửa không kiên cố).

Những nơi khác nhau sẽ có những chấn động khác nhau. Vì vậy trong việc tính toán xây dựng cần chú ý hơn đến địa chấn của công trình (sức chịu đựng của công trình khi xảy ra rung động), đặc biệt là những công trình cao tầng, công trình ngầm như xe điện ngầm, hầm Thủ Thiêm...

TS LÊ TỰ SƠN - trưởng phòng quan sát động đất Viện Vật lý địa cầu:

VN chưa dự báo được động đất

Trong thang cấp độ chấn động 1-12, cấp 7 trở xuống là không đáng lo ngại, chỉ làm những ngôi nhà cấp 3, cấp 4 bị rung hoặc nứt, nhưng không gây sụp đổ.

Cấp 6 chỉ gây rung nhẹ và làm dịch chuyển một số vật nặng, các cấp dưới nữa thì hầu như không thể nhận ra.

Từ cấp 8 (có cường độ từ 6,7-6,8 độ Richter trở lên) đến cấp 12 là ở mức nguy hiểm.

+ Liệu có khả năng một số đứt gãy trong khu vực đến thời kỳ hoạt động mạnh không, thưa ông?

- Tài liệu về hoạt động đứt gãy khu vực Đông Nam bộ là không nhiều. Bên cạnh đó, hệ thống quan sát ĐĐ vùng này không có. Ngoài ra, chúng tôi cũng chưa tiếp cận các tài liệu nói về các đứt gãy họat động của TP.HCM và vùng lân cận. Do đó, chúng tôi chưa thể có câu trả lời cho vấn đề này trong thời điểm hiện nay.

+ VN có thể dự báo được ĐĐ hay không, thưa ông?

- Nguồn lực VN chưa thể dự báo được ĐĐ, kể cả Chính phủ đầu tư vào một số tiền lớn. Việc định hướng cho một ngành nghiên cứu khó khăn như vậy tốn thời gian không phải chỉ một vài năm mà cần phải có thời gian một vài chục năm. Tuy nhiên, ở khía cạnh khác, việc đánh giá nguy hiểm của ĐĐ (một kiểu dự báo dài hạn) là có thể làm được.

+ Người dân đang quan tâm liệu sắp tới các chấn động có tiếp tục xảy ra?

- Theo tôi, với các ĐĐ dưới dạng chuỗi như vừa qua thì còn có thể xảy ra. Tuy nhiên, cường độ ĐĐ sẽ không lớn hơn nhiều so với các ĐĐ đã xảy ra.

- Những tài liệu nghiên cứu sâu hơn cho thấy TP.HCM và vùng phụ cận nằm ở giao nhau của hai đứt gãy chính, có biểu hiện hoạt động nứt đất và ĐĐ đã từng xảy ra gần đây. Đó là đứt gãy Lộc Ninh - Thủ Dầu Một - TP.HCM; đứt gãy sông Vàm Cỏ Đông - sông Sài Gòn. Đây là những đứt gãy có ảnh hưởng động lực trực tiếp, gần nhất đến khu vực TP.HCM. Theo các nhà khoa học, hoạt động của đứt gãy càng sâu thì khả năng gây ĐĐ càng lớn.

- Đứt gãy Lộc Ninh - Thủ Dầu Một - TP.HCM kéo dài từ Lộc Ninh qua Bình Long đến Thủ Dầu Một và tới TP.HCM, sau đó qua vịnh Đồng Tranh rồi ra biển Đông. Dọc theo đới đứt gãy này vào năm 1992 - 1993 đã từng xảy ra nứt đất, nứt nhà ở Bình Long, Bến Cát và Thới Hòa.

Trong khi đó, đứt gãy sông Vàm Cỏ Đông có khoảng cách gần TP.HCM nhất, khoảng 35km. Độ sâu ảnh hưởng của đứt gãy này đạt tới 30-35km (nội vỏ trái đất). Nhìn chung đứt gãy sông Vàm Cỏ Đông có biểu hiện hoạt động hiện tại, song các cấu trúc nguy cơ sinh chấn chưa được làm sáng tỏ.

- Đứt gãy sông Sài Gòn kéo dài theo phương tây bắc - đông nam đi qua hồ Dầu Tiếng, chạy dọc theo thung lũng sông Sài Gòn qua TP.HCM tới sông Lòng Tàu và đi ra biển Đông, với bề rộng ảnh hưởng đạt trên 40km.

Q.THANH ghi

Q.THANH - K.HƯNG - T.THẢO thực hiện

Chủ tịch UBND TP.HCM LÊ THANH HẢI:

“Tính mạng người dân phải được đảm bảo trong mọi tình huống”

Tối qua 8-11, trao đổi với TT ngay sau cuộc hội ý của Thường trực UBND TP về việc xảy ra các vụ động đất (ĐĐ) trên địa bàn TP.HCM, Chủ tịch UBND TP Lê Thanh Hải cho biết:

“Do trong nhiều năm qua trên địa bàn TP chưa từng xảy ra nạn ĐĐ hoặc có dư chấn từ những trận ĐĐ, nên trong cuộc hội ý, Thường trực UBND TP đã nghĩ ngay đến việc TP chúng ta cần thiết phải nghiên cứu về ĐĐ, đồng thời tính toán để đầu tư các trang thiết bị có liên quan đến lĩnh vực này.

TP cũng sẽ có biện pháp phối hợp các cơ quan chức năng của trung ương và các cơ quan chuyên môn trong lĩnh vực này để có thể dự báo, phát hiện sớm nhằm chủ động xử lý khi có bất trắc xảy ra”.

Chủ tịch Lê Thanh Hải cũng thể hiện rõ quan điểm của lãnh đạo TP: “Tính mạng của người dân phải được đảm bảo trong mọi tình huống”.

Trưởng Phòng cảnh sát phòng cháy chữa cháy Công an TP.HCM:

Sẵn sàng 24/24g

+ Thưa ông, trang thiết bị cứu hộ của lực lượng PCCC Công an TP.HCM hiện có đủ đáp ứng với thiên tai lớn?

- Thượng tá NGUYỄN MẠNH HÙNG: Cứu hộ, cứu nạn hiện nay chủ yếu vẫn là lực lượng quân đội nhưng đây cũng là nhiệm vụ của lực lượng PCCC chúng tôi. Hiện nay, chúng tôi có một xe cứu hộ dùng để khoan cắt bêtông, sắt đá, nâng người mắc kẹt ra ngoài khi xảy ra sự cố. Chín xe thang, cao từ 32m đến 72m, có thể đưa người ở các tòa nhà cao tầng, các chung cư hoặc bệnh viện xuống đất.

+ Theo ông, người dân cần chuẩn bị thế nào trước những trận ĐĐ có thể xảy ra trong thời gian tới?

- Khi có ĐĐ người dân cần phải có ý thức báo ngay với lực lượng PCCC. Nếu tòa nhà hay chung cư nơi mình ở bị sụp đổ thì cần phải báo những ai còn bị kẹt bên trong, kẹt tại khu vực nào để tổ chức cứu người ngay. Đặc biệt, người dân phải thật bình tĩnh để có những biện pháp hợp lý.

Đ.TRANG ghi - V.H.Q. - H.KHƯƠNG thực hiện

Làm gì khi xảy ra động đất?

Nếu đang ở nhà, trong lớp học hoặc trong cao ốc: Ngồi xuống sàn nhà. Chui xuống một gầm bàn lớn hay giường nếu nó có thể chịu được nhiều vật rơi, như thế khi nhà sập vẫn có khí thở. Nếu bàn chuyển động, đi theo bàn; nếu không có chỗ nấp, nên tìm một bức tường để ghé sát vào, dùng cánh tay bảo vệ đầu và cổ. Tránh những nơi nguy hiểm như gần cửa sổ, bên dưới những vật treo trên trần nhà, gương hoặc đồ nội thất có chiều cao lớn. Tránh xa những vật có thể rơi xuống. Nếu đang ở trong nhà bếp, tránh xa tủ lạnh, bếp và tủ chén bát. Nếu điện cúp, dùng đèn pin. Đừng dùng nến hay diêm vì chúng có thể gây hỏa hoạn. Che mặt và đầu để khỏi bị các mảnh vụn rơi trúng. Không nên dùng thang máy. Nếu bạn nấp bên dưới một vật dụng nội thất cứng cáp, bạn nên giữ chặt nó và ở trong tư thế sẵn sàng di chuyển theo nó. Giữ ở tư thế này cho đến khi mặt đất hết rung chuyển và cảm thấy an toàn để di chuyển.

Nếu ở ngoài trời: Di chuyển ngay đến vị trí thoáng đãng, tránh xa cây cối, bảng hiệu, nhà cửa hay bên dưới đường dây điện và cột. Tránh xa các tòa nhà và dây điện. Tìm chỗ trống mà đứng. Nếu đang đi trên lề đường gần các tòa nhà, hãy nấp bên dưới cửa ra vào để khỏi bị gạch, kính, vữa tường và các loại mảnh vụn khác rơi xuống. Nếu đang lái xe (ôtô), ghé vào lề đường và dừng lại. Tránh các cầu vượt, đường dây điện và những thứ nguy hiểm khác. Ở lại trong xe cho đến khi hết chấn động.

Nếu đang ở trong siêu thị đông người: Không nên đổ xô đến lối ra. Tránh xa những kệ hàng chứa các vật dễ rơi.

Nếu đang ở trong sân vận động hoặc rạp hát: Ngồi lại trong ghế, dùng tay bảo vệ đầu. Đừng nên di chuyển cho đến khi hết chấn động. Nếu thấy mọi thứ đã ổn, rời khỏi đó một cách trật tự.

Nên chuẩn bị đối phó với dư chấn và ý thức trong đầu nơi mình sẽ ẩn nấp khi có dư chấn. Dư chấn có thể xảy ra theo sau động đất vài giờ, vài ngày, vài tuần hoặc thậm chí vài tháng.

SƠN NGUYỄN
(Theo Trung tâm Quản lý tình huống khẩn cấp của Mỹ)


Nhận xét tin Động đất: Các nhà khoa học nói gì?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Động đất: Các nhà khoa học nói gì? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dong dat Cac nha khoa hoc noi gi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Động đất: Các nhà khoa học nói gì? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

Earthquakes: Scientists say?
Saigon, Ho Chi Minh City People's Committee, Thu Dau Mot, Loc Ninh, Minh Hai, Thuan Hai, Vam Co Dong river, may occur, recently, in time, scientists, the next time, ask questions, earthquakes, regional, game

After two earthquakes yesterday (8-11), along with other earthquake occurred in recent times in the area HCM City and neighboring provinces, people question whether there are other earthquake else? VN can predict earthquakes? people ...



  • Thoi su 24h Bi kich vo nhet ma tuy vao vi chong roi bao CA
    Thời sự 24h: Bi kịch vợ nhét ma túy vào ví chồng rồi báo CA

    Sự cố mất điện toàn miền Nam: Ai sẽ phải bồi thường thiệt hại?; Ngày đền tội của băng cướp 1000 lượng vàng bằng súng chấn động; Triều Tiên chấp nhận theo lời Trung Quốc về đàm phán; Bác sĩ bật mí ‘chiêu trò’ móc túi người bệnh; Đằng sau ánh hào quang của sao Hàn Quốc... là những tin tức nóng nhất trong ngày 24/05

  • Thoi su 24h Nick Vujicic tai su kien Nick chao Viet Nam
    Thời sự 24h: Nick Vujicic tại sự kiện "Nick chào Việt Nam"

    EVN thông báo về sự cố mất điện toàn miền Nam; Sốc vì thu nhập "bèo" của các mại dâm nam; Trung Quốc "già mồm" đòi chủ quyền Trường Sa của Việt Nam; Xuất hiện "bút bi thần kì" lợi hại hơn "bút phù thủy"; Phố “trai gọi” chuyên phục vụ quý bà; "Rẻ" như "sao" Việt... là những tin tức nóng nhất trong ngày 23/05.

  • Thoi su 24h 2205 Mot trinh nu Viet gia toi thieu 3000 USD
    Thời sự 24h (22/05): Một trinh nữ Việt, giá tối thiểu 3000 USD

    Sốc giá tối thiểu 3.000 USD "mua" một trinh nữ Việt; Vụ “nam giới bán dâm”: Có cả giáo viên tham gia!; Hàn Quốc: Mối đe dọa từ Triều Tiên “chưa từng có”; Ăn sữa chua mít: Tự đầu độc mình?; Phẫn nộ clip nhóm thiếu niên trêu chọc cụ già; Sự khác biệt thú vị giữa trẻ con ngày ấy và bây giờ... là những tin nóng nhất trong ngày 21/05.

  • Thoi su 24h Bi tiem vac xin het dat chau be soc thuoc
    Thời sự 24h: Bị tiêm vắc xin "hết đát", cháu bé "sốc" thuốc

    Côn đồ truy sát nữ sinh: Dân lý giải chuyện đứng nhìn; Thu phí nhạc số: Không thành công cũng thành nhân; Vòi rồng khổng lồ san phẳng ngoại ô Mỹ, 51 người chết; Hàng ngàn người Hà Nội ăn nước phở bẩn mỗi sáng; Chuyện "đo đạc" thí sinh hoa hậu; Điệp khúc mất điện mùa nóng, chiêu tăng giá của EVN?... là những tin nóng nhất trong ngày 21/05

  • Thoi su 24h Hang chuc nguoi Viet Nam bi vi khuan an thit
    Thời sự 24h: Hàng chục người Việt Nam bị vi khuẩn 'ăn thịt'

    Thiết bị gián điệp tinh vi xuất hiện ở Hà Nội; M.U 5-5 West Brom: Sir Alex chia tay trong sự điên rồ; Hàn Quốc triển khai tên lửa sát biên giới Triều Tiên; Rùng rợn những cơn ghen mất tính người; Vi khuẩn “ăn thịt người” ở Việt Nam; “Sao” Việt dự LHP Cannes làm gì?; Một lít xăng đang cõng 4 loại thuế, 3 loại phí...là những tin nóng nhất trong ngày 20/05.

  • Ban tin suc khoe tuan 195 den 2552013
    Bản tin sức khỏe tuần 19/5 đến 25/5/2013

    Trà sữa trân châu chứa chất gây thận? Đúng - Sai việc chọn sữa cho con; "Yêu" đều đặn sẽ giúp tăng tuổi thọ; Những vấn đề không kiểm soát được khi "yêu"; Những sai lầm trong chuyện đấy; Tác dụng bất ngờ của hạt dẻ cười; Cách chăm sóc "vùng kín" sau sinh; Bơi lội môn thể thao tốt khi mang bầu; Tác dụng của quả đu đủ... là thông tin hữu ích trong mục sức khỏe.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1905 2505
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (19/05 – 25/05)

    Phẫn nộ những người mẹ sát hại con vì hận tình; Đắng lòng cảnh đời bé gái tâm thần 13 tuổi bị hiếp; Đề nghị điều tra trinh nữ Việt Nam bán dâm tại Singapore

  • Toan canh the thao tu 195 255
    Toàn cảnh thể thao từ 19/5 – 25/5

    Toàn cảnh hạ màn của các giải đấu Châu Âu tuần qua; Mourinho chính thức chia tay Real Marid; Chelsea và công cuộc xây dựng triều đại mới dưới thời Mourinho

  • Toan canh Showbiz tuan 195 255
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/5 – 25/5)

    Nóng sự kiện Nick Vujicic “chàng trai kỳ diệu nhất hành tinh”: “Chào Việt Nam”, Lý Nhã Kỳ vung tiền không tiếc tay tại Cannes, cặp sao Chạng vạng lại tan đàn xẻ nghé

  • Nghin le chuyen tuan qua 1905 2505
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/05 - 25/05)

    Xung quanh sự cố mất điện toàn miền Nam; Nick Vujicic diễn thuyết ở Việt Nam; Phố “trai gọi” chuyên phục vụ quý bà