Dinh Độc Lập: Chứng tích một thời

Dinh Doc Lap Chung tich mot thoi
Khách nước ngoài chụp ảnh lưu niệm trước dinh Thống Nhất - ảnh: Đ.N.T

Dinh Thống Nhất (TP.HCM) trước năm 1975 gọi là dinh Độc Lập, nơi tập trung quyền lực cao nhất của chế độ Sài Gòn, là trung tâm đầu não quyết định tất cả những kế hoạch có tầm vóc "chiến lược quốc gia" tuyệt mật, phát đi những mệnh lệnh "hành động chiến thuật" trong từng thời kỳ của hai nền đệ nhất và đệ nhị "cộng hòa" ở miền Nam Việt Nam.

Ngoài ý nghĩa chứng tích của một giai đoạn lịch sử nêu trên, dinh Độc Lập là di tích cách mạng vì ngay trong lòng nội thất của dinh này đã diễn ra cuộc chiến đấu thầm lặng, ác liệt, nguy hiểm của tổ tình báo chiến lược A.22. Để, từ nơi này, những tin tức tài liệu tối mật được truyền về Hà Nội trong thời kháng chiến chống Mỹ. Đó là điều mà hai ông Ngô Đình Diệm và Nguyễn Văn Thiệu khi còn làm tổng thống Việt Nam cộng hòa đã không ngờ tới. Họ không ngờ mọi động tĩnh suy tính ở dinh Độc Lập đều không lọt qua cặp mắt, quan sát kỹ lưỡng của người cộng sự tin cẩn, nhưng đồng thời cũng là một điệp viên chiến lược được Bác Hồ và đích thân Thủ tướng Phạm Văn Đồng giao trách nhiệm đặc biệt vào Nam: tướng Vũ Ngọc Nhạ.

Hãy tìm hiểu gốc tích của mảnh đất (đúng hơn là ngọn đồi, có thế "ngọa long" như một số người xem phong thủy đồn đại) dùng làm nơi tọa lạc của dinh thự những người có quyền thế cao nhất ở miền Nam qua các thời kỳ. Mở đầu là dinh Thống soái, Phủ toàn quyền Đông Dương, có tên là dinh Norodom, đều nằm trong phạm vi đất xây dinh Độc Lập sau này. Đi tìm các tài liệu cụ thể về việc xây dựng nên cái dinh thứ nhất trên đất ấy, chúng tôi thấy rải rác đây đó những đoạn ngắn, mô tả và thuật lại cũng chỉ qua các tư liệu bị cắt xén. Trong số đó, chúng tôi đã chọn một tài liệu được lưu trữ bằng những trang đánh máy tại Thư viện khoa học xã hội TP.HCM, viết về những ngày đầu vận động, cho đến khi đặt viên đá đầu tiên xây dinh Thống soái Nam Kỳ cách đây gần 140 năm trên vị trí dinh Thống Nhất ngày nay. Đó là tường thuật bằng tiếng Pháp của Bouchot do Đỗ Văn Anh dịch dài 6 trang đánh máy, với các chi tiết khá sinh động mạn phép tóm lược sau đây. Vào những năm đầu của thập niên 1860 tức giữa thế kỷ 19, một số "sản nghiệp địa ốc" dựng nhà ban đất, mọc lên bao quanh khu đồi thoai thoải chạy từ ngã tư Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Nguyễn Thị Minh Khai ngày nay. Chúng như những "đợt sóng mới" khi biến khi hiện, kéo dài ra tới bờ sông Sài Gòn còn vắng biệt bóng người đi lại vào mỗi chiều tối. Khi màn đêm buông xuống, các con đường quanh đồi vừa quen vết chân người từ châu Âu tới, cũng chìm trong không gian yên ắng, chúng mang những cái tên Pháp như Rue de L"impératrice (đường Hoàng Hậu), Rue du Gouverneur (đường Thống đốc), hoặc Pellerin, Chaigneau, Mac Mahon, xa xa là Catinat... Đại để đó là những con đường có quan hệ huyết mạch gần gũi, láng giềng, chạy ngang hoặc dẫn đến công viên của dinh Thống đốc. Một kiến trúc sư mua miếng đất gần đường Phạm Ngọc Thạch bây giờ và chính ông ấy là tác giả dinh Thống soái được xây cách khu đất của ông không xa. Đó là kiến trúc sư Hermitte. Bản thiết kế được chính Thống đốc De la Grandière lúc đó thông qua và ngày 23.3.1868.

Theo tài liệu dẫn trên, viên đá đầu tiên ấy là một tảng hoa cương, màu xanh, lấy từ các hầm đá vùng Biên Hòa, đẽo vuông vức với cạnh 50 cm, đặt nằm sâu 2,6m dưới lớp đất thứ nhất. Cạnh nó đặt một hộp bằng chì đựng những đồng tiền mới bằng vàng, bạc và đồng có chạm hình Hoàng đế Napoléon đệ tam. Sau lễ đặt viên đá đầu tiên, việc xây dựng có vẻ chậm chạp. Có lẽ vì định mệnh đã đặt ngọn đồi trong thế phong ba, sóng bão, truân chuyên, nên bị thời cuộc, chiến sự kìm tốc độ xây dựng. Phần khác, vật liệu nhiều thứ phải chở từ Pháp sang, kéo dài thêm thời gian. Hơn 2 năm sau, vào tháng 12.1870 nền móng mới đào xuống tới 3,5 mét và ngày 10 tháng ấy tính có đến "2 triệu viên gạch đã đem dùng, móng bằng đá xanh Biên Hòa, các bức tường xây lên tới chiều cao 10 thước. Để thực hiện công việc trên, người ta phải yêu cầu Hồng Kông và Quảng Đông cấp cho một xưởng thợ chuyên môn đầy đủ (theo tư liệu)". Khi công trình hoàn thành, ông De La Grandière và gia đình đã sớm rời "ngọn đồi đẹp nhất vùng Sài Gòn" này để chấm dứt vai trò theo lệnh từ nước Pháp mang đến và để chuyển giao quyền "chủ nhân" dinh lớn này vào tay đô đốc Ohier. Thế là người có địa vị quản lý cao nhất và đầu tiên của ngọn đồi có lợi thế phong thủy, nơi tọa lạc của dinh Thống Nhất ngày nay phải ra đi. Ông không có dịp ngồi trên chiếc ghế "chủ nhân" của dinh này một ngày nào nữa.

Đến thời ông Ngô Đình Diệm, dinh được gọi là Phủ tổng thống. Trận ném bom năm 1962 vào dinh này do sĩ quan không quân phản đối chế độ thực hiện, đã làm hư hỏng nặng, nên ông Ngô Đình Diệm cho xây mới hoàn toàn, theo thiết kế công trình của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ. Khi ông Diệm mất, dinh vẫn chưa khánh thành. Việc khánh thành được tổ chức sau năm 1963. Sau ngày 30.4.1975, Nhà nước công nhận dinh Độc Lập là Di tích lịch sử - văn hóa với tên mới là dinh Thống Nhất. Đến nay, tính từ khi có mặt, mới đó dinh trải nhiều sóng gió trong hơn 130 năm qua, nhanh như tên bắn, ngắn như chớp mắt, phù hoa ?

Giao Hưởng

Việt Báo

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Nghìn lẻ chuyện tuần qua (18/01 - 24/01)

Bệnh viện cam kết không nằm ghép; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Phát hiện hố chôn hài cốt tập thể ở Khánh Hòa; Điều kiện thi công chức Hà Nội; Sẽ di dời nhiều cơ quan, đơn vị ra khỏi nội thành Hà Nội... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

Tục lì xì ngày Tết mang ý nghĩa gì?

Tết đến, xuân về, khi mà người lớn vẫn tất bật lo cho cái Tết thì sung sướng nhất vẫn là lũ trẻ. Dù là quê nghèo hay nơi phố thị, Tết vẫn là điều gì đó để chúng háo hức mong chờ.

Nhận xét tin Dinh Độc Lập: Chứng tích một thời

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Dinh Độc Lập: Chứng tích một thời bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dinh Doc Lap Chung tich mot thoi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Dinh Độc Lập: Chứng tích một thời ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

Reunification Palace: Evidence for a
Independent, Independence Palace, Reunification, Saigon Palace, South Vietnam, in each period, Ngo Dinh Diem, architects, evidence, fight strategy, the highest, that is, first, documents, year

Reunification Palace (HCM) before 1975 known as Independence Palace, where the highest concentration of power of the Saigon regime, is central to the brain decide all plans stature "national strategy" top secret, broadcast commands "action ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Thoi su 24h2101 Xang giam toi 1900 donglit
    Thời sự 24h(21/01): Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít

    Thiếu nữ bị kéo lê nửa cây số dưới gầm xe 7 chỗ; 3 công nhân tử vong tại công trường thủy điện; Vụ án tham ô hơn 10 năm chưa xử xong; Hoãn tăng thuế, xăng giảm tới 1.900 đồng/lít; Ô tô lao vun vút ngược chiều trên cầu Nhật Tân; Nữ giáo viên tống tiền giám đốc trường quốc tế... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/1.

  • Thoi su 24h2001 Bi an ho chon hai cot tap the
    Thời sự 24h(20/01): Bí ẩn hố chôn hài cốt tập thể

    Lửa hàn bắn tung tóe tại dự án đường sắt trên cao; Trùm ma túy lĩnh án tử, tiến sĩ luật ốm nặng không phải ra tòa; Má mì xinh đẹp và 2 đại gia bị bắt quả tang mua dâm; Sự ma mãnh của Abbott khi ghi nhãn sữa kỳ thị; Đôi vợ chồng làm giả chữ ký nhiều vị lãnh đạo... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/1.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn