Diễn đàn giáo dục: Nóng, và còn nóng nữa!

TPCN - Việc tố cáo thầy giáo có hành vi làm mất uy tín của người giáo viên không chỉ phản ánh sự phẫn nộ của giới SV trước việc phải đi “chùa thầy, mà còn là chiến thắng sự thỏa hiệp và sợ hãi.

Thầy Quách Tấn Ngọc

Seek là ai ? Bây giờ, chắc đây là câu hỏi của nhiều bạn đọc. Rất tiếc chúng tôi vẫn chưa thể tiết lộ. Seek còn cần được bảo vệ. Em cũng vừa cho chúng tôi biết có hiện tượng bluesea đang bị một nhóm người truy lùng vì đã “trót” phát biểu về những tiêu cực ở Học viện Ngân hàng trên diễn đàn và trong bài viết “Seekvn2000...” (TPCN số 9).

Nhưng chúng tôi xin khẳng định, nếu trước đó không nhiều lần tiếp xúc, tìm hiểu, đối thoại trực tiếp với seek thì bài viết của chúng tôi đã chưa đến được tay bạn đọc. Hy vọng rằng, khi những tiêu cực trong giảng đường ĐH thực sự bị quét sạch (liệu có quá khó không?), seek sẽ xuất hiện bằng xương bằng thịt trước chúng ta.

Còn bác Edu - người “bảo lãnh” cho seek thì chắc nhiều người đã biết. Đó là thầy Quách Tuấn Ngọc- Giám đốc trung tâm mạng edu.net của Bộ GD&ĐT.

“Khám” đại bản doanh của bác Edu

Hóa ra đó chỉ là một căn phòng nhỏ, nằm trên tầng 3 một ngôi nhà cũ ở đường Tạ Quang Bửu. Trên chiếc bàn rộng, thiết bị và hàng chồng hồ sơ bày bề bộn. TS Quách Tuấn Ngọc trông trẻ hơn chúng tôi tưởng. Vừa nói chuyện, ông vừa chăm chú lướt web vèo vèo.

Ngoài trời lạnh mà ông luôn miệng kêu: “Nóng, nóng quá! Sẽ còn nóng nữa”. Là ông muốn nói đến cái topic “Chất lượng giáo dục là thế này đây thưa bộ trưởng” khởi đầu từ lá thư tố cáo của seekvn2000.

Ông Ngọc cho biết, tính đến 5h chiều ngày 1/3 đã có khoảng 5,6 vạn lượt người truy cập vào diễn đàn. “Những dịp nóng thế này, không đêm nào tôi đi ngủ trước 2h sáng” - Ông Ngọc nói, bởi vì người quản trị mạng phải “kiểm duyệt” hay nói chính xác hơn sàng lọc, phân loại thông tin thật nhanh trước khi quyết định có post lên mạng hay không. Đặc điểm của các diễn đàn ảo là không được để thông tin “nguội”.

“Thật ra diễn đàn này còn rất nhiều chủ đề thú vị khác nữa như thảo luận học thuật, trao đổi nghiệp vụ, phương pháp giảng dạy, chính sách chế độ mới... chứ không chỉ mỗi chuyện chống tiêu cực thôi đâu!” - Ông Ngọc phân bua.

“Cơ chế kiểm soát của admin thế nào ?” - “ấy, cái này bí mật, không nói được!”

“Vì sao ông “dám” cho seek đăng cái thư tày đình như thế ?” - “Cậu này là thành viên kỳ cựu của diễn đàn. Tôi biết. Tin được”.

“Dân mạng đang ca ngợi edu.net là diễn đàn dân chủ nhất hiện nay của SV, ông nghĩ sao ?”- “Nên gọi nó là diễn đàn nghiêm túc nhất thì đúng hơn. Bởi vì nó đã động đến những điều thực sự bức xúc của SV, mang lại những kết quả nhanh và cụ thể. Sự việc vừa rồi là một ví dụ. Dĩ nhiên còn có sự đóng góp của các phương tiện thông tin đại chúng nữa. SV ngày nay tinh lắm, diễn đàn mà nhạt, là nó chuồn ngay”.

“Vì sao ông lại công bố địa chỉ email Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó để SV có thể gửi thông tin tố cáo các vụ việc tiêu cực cho Bộ GD&ĐT?” - “Chúng tôi muốn người tham gia tập chung vào chủ đề chính, tránh những tranh luận lan man không cần thiết. Ngoài ra, chúng tôi còn muốn cảnh tỉnh những giáo viên đang có hành vi ăn tiền của SV hãy dừng ngay lại trước khi quá muộn”.

“Và ông đã nhận được nhiều thư chưa ?” - “Cũng kha khá. Thư tố cáo có tên thật và địa chỉ người gửi hẳn hoi. Người bị tố cáo cũng có tên tuổi, chức danh, vụ việc cụ thể. Tuy nhiên vì đây là vấn đề nhạy cảm, liên quan đến danh dự và số phận con người nên chúng tôi phải thận trọng kiểm tra, phân loại rồi sẽ báo cáo trực tiếp với bộ trưởng”.

“Gác cổng ở điểm nóng thế này, có phải chịu nhiều áp lực không, thưa ông?” - “Áp lực thì thế nào chả có. Nhưng chúng tôi còn có sự ủng hộ của dư luận SV và lãnh đạo Bộ. Quan trọng là phải tỉnh táo, giữ cho diễn đàn không chạy chệch khỏi đường ray”.

“Ông đánh giá thế nào về kết quả xử lý của trường ĐHBK?” - “Bản thân tôi đang là một giáo viên của BK. Tôi nghĩ BK đã ứng xử rất...BK, nghĩa là rất dũng cảm khi xử lý vụ việc nhanh, nghiêm túc. Thầy Dũng cũng đã có “dũng” để nhận khuyết điểm, là người dám làm, dám chịu”.

Xin nói thêm, trên diễn đàn có những ý kiến ca ngợi đây là “phản ứng nhanh kiểu mẫu trước hành vi tiêu cực” của trường ĐHBK, chứng tỏ bản lĩnh của một trong những trường hàng đầu cả nước và là “một món quà đầy ý nghĩa nhân dịp kỷ niệm 50 truyền thống Bách khoa thân yêu”.

Có loại bỏ được vấn nạn “đi chùa thầy” ?

Chúng tôi có làm một cuộc khảo sát nhỏ, hỏi ngẫu nhiên 20 em SV (và cựu SV) các trường Ngoại thương, KTQD, Kiến trúc, Ngân hàng, Thương mại... về hiện tượng “đi thầy”.

Kết quả thật đáng buồn, 100% các em trả lời: lớp em hoặc chính các em đã từng có “bao thơ” cho thầy để xin điểm. Đáng buồn hơn hầu hết các em coi đây là chuyện đương nhiên, hai bên cùng có lợi.

“Lúc đầu chúng em cũng hơi tức, sau thấy bình thường. Mỗi người một việc mà”. Thái độ vô cảm này chắc chỉ nằm trong số không nhiều SV nhưng vẫn khiến người ta giật mình lo lắng.

Các SV này kể, có thầy “tốt”, thương trò dốt nên cho qua, trò biếu thì nhận, không chủ động đòi hỏi. Nhưng cũng có thầy, vừa hỏi thi, vừa dò danh sách xem thí sinh đã “đóng quỹ” hay chưa.

Nhiều SV thốt lên: Học chăm để làm gì, vì đằng nào điểm cũng thua đứa đã đi thầy. Với những trường hợp trên, chẳng cần phải nói cũng biết chất lượng dạy và học thế nào.

Thời buổi bây giờ, nhiều việc nên thường dễ quên. Sau khi những vụ việc này lắng xuống, nếu ta không có được một giải pháp tổng thể cho căn bệnh trầm kha này thì rồi mọi việc sẽ lại đâu vào đấy, lại nguyễn y vân thôi. Chúng tôi đã tham khảo nhiều nơi, nhưng chưa nhận được câu trả lời khả dĩ thuyết phục. Phải bắt đầu từ đâu đây? Từ thầy? Từ trò? Hay từ cả hai?

Một thành viên diễn đàn đã đặt ra 2 giả định đáng chú ý dựa trên quy luật “cung cầu”: Nếu không có những người thầy nảy sinh ý định tăng thu nhập bằng cách “giúp đỡ” sinh viên, thì chưa chắc đã có những sinh viên lười học, tới kỳ thi là đến nhà thầy và yên tâm ra về. Ngược lại, nếu không có những sinh viên tin rằng mình có thể mua được điểm mà không cần học thì cũng không có những giáo viên tiêu cực như vậy.

Giữa sự hàm ơn thật lòng và hành vi đút tiền để xin điểm chỉ có một ranh giới hết sức mong manh. Vì vậy nếu tiếp cận vấn đề phức tạp này dưới góc độ đạo lý chung chung hoặc làm rối tinh lên quy trình dạy và học hiện nay thì sẽ là không thỏa đáng. Theo chúng tôi, trường ĐHBK HN và lãnh đạo Bộ GD&ĐT sau vụ việc trên nên ghi nhận công đầu cho seek, phát động phong trào làm trong sạch giảng đường đại học.

Cần có những quy định mới về đạo đức ứng xử của thầy giáo và học sinh kèm theo những biện pháp, chế tài cụ thể. Nên chăng giống như trong bóng đá, cần có hình phạt cấm thi đấu có thời hạn hoặc vĩnh viễn đối với cầu thủ phạm tội (trong trường hợp này là SV) và treo còi có thời hạn hoặc vĩnh viễn với những trọng tài (trong trường hợp này giáo viên) đã tự đánh mất mình?

Luật chơi rõ ràng, kỷ luật nghiêm minh kết hợp với giáo dục thường xuyên, tin rằng sân đại học sẽ “sạch”. Bởi vì chúng ta vẫn còn rất nhiều những “Tài Em” như seek, bluesea... và những “ông bầu” tâm huyết như bác Edu Quách Tuấn Ngọc.

Đây là một vấn đề lớn, liên quan đến tương lai, vận mệnh của nền giáo dục nước nhà, rất mong các nhà trí thức, giáo dục có tâm huyết lên tiếng, hiến kế và ủng hộ.

Các thầy giáo ĐHBK nói gì?

“Máy hóa K47 là một lớp rất đặc biệt” - PGS TS Hà Thị An, nguyên trưởng bộ môn Máy và Thiết bị Công nghiệp hóa chất cho biết - “Đây là một tập thể SV có năng lực tốt, thông minh, học ra học, chơi ra chơi. Ngay từ năm thứ 2 các em đã tổ chức thành công đêm văn nghệ Quà tặng trái tim, rất ấn tượng. Các em còn tham gia cuộc thi Robotcon 2005, đứng thứ 3/15 trong trường và vào tới vòng 2 khu vực phía Bắc”.

Máy và Thiết bị công nghiệp hóa chất - dầu khí là một ngành học rộng và nặng của trường ĐHBK; SV ngành này khi ra trường luôn đắt hàng. Các tổng công ty lớn thường có công văn “săn” SV từ khi chưa tốt nghiệp.

Sau vụ việc thầy Dũng, nhất là khi lãnh đạo nhà trường khẳng định không có chuyện trù dập, không khí học trong lớp dần ổn định, có chiều hướng tốt lên so với trước. Khi áp lực học tập gia tăng cũng là lúc các em K47 thể hiện bản lĩnh của mình.

Trả lời câu hỏi của chúng tôi về dư luận giáo viên trong trường sau khi báo Tiền Phong nêu vụ “thầy “tặng quà” trò nhân ngày 20/11”, một giáo viên khoa Công nghệ hóa học cho biết: Trong việc này thì cái “được” lớn hơn cái “mất” rất nhiều.

Với những người thầy có tật giật mình thì đây là hồi chuông cảnh tỉnh cần thiết, còn với những nhà giáo chân chính thì họ không vui, cũng chẳng buồn, coi sự việc này như một giọt nước làm tràn li. “Tôi chỉ ngạc nhiên là vì sao đến tận bây giờ nó mới bị lôi ra ánh sáng. Tại sao chúng ta im lặng? Tại sao chúng ta đã chấp nhận nó lâu đến thế?”.

Một số giáo viên khác cho rằng, việc đã mở ra rồi thì cần làm đến nơi đến chốn, đạt lí nhưng phải thấu tình. “Nói đi thì cũng nên nói lại, không phải các bạn SV không có lỗi đâu. Các em cần phải xem lại mình. Lỗi lớn nhất của SV bây giờ là bỏ tiết, lười học, sa đà vào những trò chơi khác. Chúng ta nghiêm khắc với thầy nhận tiền của SV thì cũng phải kiên quyết loại những SV lười học nhưng lại chăm đi thầy ra khỏi môi trường này. Thử hỏi, nó có khác gì hành vi đưa và nhận hối lộ?”.

“Thế còn với seek, các thầy đánh giá thế nào ạ ?” - “Đơn giản đó là một người dũng cảm”.

Khi chúng tôi tạm dừng bài viết, số người truy cập vào topic này đã lên tới xấp xỉ 7 vạn. Chỉ trong vòng 2 ngày mà có thêm gần 1 vạn rưỡi lượt truy cập! Quả đúng như ông Quách Tuấn Ngọc nói khi mới gặp chúng tôi: “Nóng, nóng quá! Và nó sẽ còn nóng nữa!”.

3/3/2006
Việt Khôi