vietbao

Điện Biên Phủ - ngọn gió của lịch sử

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Dien Bien Phu ngon gio cua lich su

GS Alain Ruscio

Xuất hiện tại Hà Nội trong những ngày mà mọi người dân VN cũng như rất nhiều người Pháp đang cùng hướng đến một địa danh - Điện Biên Phủ, GS Alain Ruscio, chủ tịch Trung tâm thông tin và tư liệu về VN thời hiện đại của ĐH Panthéon - Sorbonne Paris 1, mang đến nhiều sử liệu thú vị từ giới sử học Pháp về cuộc chiến Đông Dương. Cuộc trao đổi của ông với TS cũng xoay quanh những vấn đề ấy.

* Thưa GS, tại diễn đàn ông đã trích dẫn một câu của nhà sử học Raymond Cartier trên tờ Paris Match: “Điện Biên Phủ (ĐBP) đè nặng lên lương tâm của người Pháp như một căn bệnh không được giải thích và không thể giải thích được”, nhưng sự thật là ông và rất nhiều đồng nghiệp của mình vẫn đang đi tìm lời giải thích. Tại sao vậy? Và các ông đã giải thích như thế nào?

- Đúng như thế, ĐBP đã giáng một đòn choáng váng cho người Pháp, không chỉ với những kẻ có tư tưởng thực dân mà cả những người Pháp yêu nước bình thường đầy lòng kiêu hãnh và tự tôn dân tộc bởi vì người Pháp trước 1954 hình như đã không quan tâm đến cuộc xung đột ở đầu bên kia thế giới.

Lòng kiêu hãnh cộng với sự tủi hổ đã khiến hồi ức ĐBP bị đè nén đến mức thành căn bệnh. Nhưng dần dần, sau những dịp kỷ niệm, qua việc xuất bản những tác phẩm đủ loại, những cuốn phim ra đời, phim truyền hình, phóng sự dài tập, thì cuộc chiến Đông Dương, đặc biệt là sự rút lui bi thảm của người Pháp, rồi trận ĐBP dần sống lại trong ký ức của người Pháp, đến mức đã gây ra những cuộc bút chiến đáng nhớ.

Tại cuộc hội thảo quốc tế “Điện Biên Phủ - 50 năm nhìn lại”, hai bản tham luận “Người Pháp và cuộc chiến tranh Đông Dương, người Pháp và Điện Biên Phủ 1954-2004: Câu hỏi về một điều nghịch lý” và “Sử liệu học Pháp và Điện Biên Phủ nửa thế kỷ sưu tầm và tranh luận” của ông được các đồng nghiệp Việt, Pháp, Trung Quốc rất chú ý.

Câu hỏi về Đông Dương - ĐBP không ngớt gặm nhấm lương tâm của người Pháp suốt nửa thế kỷ qua, nó bùng lên hay âm ỉ tùy từng giai đoạn lịch sử cụ thể. Theo nghiên cứu của tôi, thái độ của người Pháp nói chung (cả chính giới, giới khoa học và người dân thường) có thể chia ra làm nhiều thời kỳ: ngay sau thảm bại ĐBP là sự đau đớn và thù hận; thời quân đội Mỹ nhảy vào tham chiến ở VN lại là sự đề cao kẻ thù cũ (quân đội nhân dân VN) một cách công khai; còn sau này là sự nhìn nhận, mổ xẻ khách quan hơn, dựa trên nhiều sử liệu chính xác hơn và toàn diện hơn.

* Vậy theo ông, ĐBP trong mắt người Pháp nay đã được nhìn nhận một cách thật sự khách quan và chính xác chưa?

- Trong các công trình nghiên cứu của mình, đôi khi tôi cũng đặt câu hỏi: phải chăng có hai chân lý? Chưa nói đến các chính khách, ngay trong giới sử học cũng vẫn tồn tại nhiều quan điểm khác nhau, thậm chí đối nghịch về ĐBP. Nhưng theo tôi, điều quan trọng là người ta đã dần dần ý thức được là muốn lý giải được khái niệm ĐBP thì phải chuyển từ câu hỏi cay cú “Tại sao chúng ta thua?” sang câu hỏi cầu thị “Tại sao VN thắng?”. Tất nhiên, phải đến gần 20 năm sau ĐBP, năm 1973, ở Pháp mới xuất hiện cuốn sách đầu tiên về tướng Giáp, mà lại do một người Pháp gốc Việt thực hiện (Giáp hay là cuộc chiến tranh nhân dân - Gérard Lê Quang) nhưng sự xuất hiện của cuốn sách này khởi đầu xu thế “nghiên cứu đối phương” trong báo giới và giới nghiên cứu Pháp. Nguyên nhân của ĐBP không chỉ được nhìn từ một phía nữa. Và càng đi sâu vào tìm hiểu đất nước phương Đông xa xôi và thù nghịch là VN, người ta càng phải đi đến một kết luận - đáng buồn cho chính nước Pháp - rằng VN chiến thắng là xứng đáng.

Để có được một lời thú nhận như đại tá Langlais - cựu binh ĐBP - đã viết trong hồi ký của mình thật không dễ dàng chút nào với người Pháp: “Cuộc chiến tranh Đông Dương là một cuộc chiến tranh độc lập chống lại nước Pháp, và nếu công cụ chiến đấu rèn đúc bởi những phương pháp macxit thì cũng chẳng còn gì đúng hơn là những người lính VN, với biết bao can đảm, đã xung phong tiến công các vị trí của chúng ta tại ĐBP. Họ đã chiến đấu để đuổi chúng ta ra khỏi cửa nhà họ, nơi mà không phải nhà chúng ta. Đối phương đã có một niềm tin”.

Dien Bien Phu ngon gio cua lich su
* Được biết ông là bạn thân của Pierre Schoendoerffer - nhà văn, đạo diễn Pháp nổi tiếng, người từng sang VN làm phim ĐBP, cũng là một cựu tù binh ĐBP, vậy những sử liệu do ông tìm kiếm được có ảnh hưởng gì những sáng tác của bạn ông không? Và theo ông, “làn gió Đông Dương” với những tác phẩm nghệ thuật như bộ phim Đông Dương, ĐBP, tiểu thuyết Ngọn đồi cuối cùng... của các văn nghệ sĩ Pháp có mang đến cho công chúng Pháp hôm nay một cái nhìn mới hơn về ĐBP - VN - Đông Dương?

- Tôi với Schoendoerffer là bạn chí cốt, và chúng tôi chia sẻ với nhau nhiều trong quan điểm về VN, phim ĐBP của ông ta thật sự rất gây tiếng vang ở Pháp và châu Âu, và đây là một cái nhìn mà không phải người Pháp - cựu binh nào cũng có được. Tôi thấy những tác phẩm nghệ thuật như thế có tác động thậm chí còn tốt hơn là những công trình nghiên cứu khô khan. Hãy nhìn xem, rất nhiều người Pháp đang đến VN để du lịch, có thể là vì họ đã thấy Catherine Deneuve trong đồn điền của bà ta ở VN đầu thế kỷ trước.

* Còn với tư cách một nhà sử học, nếu phải nói thật ngắn gọn quan điểm của mình về ĐBP, ông sẽ nói gì?

- Không phải tinh thần yếu kém của hậu phương, sự nhu nhược của các nhà chính trị, sự bất lực của quân nhân Pháp hay quân nhân khác, không phải sự can thiệp của Trung Quốc hay Liên Xô, không phải sự bỏ rơi của nước Anh, không phải sự thận trọng của nước Mỹ đã gây nên thất bại cuối cùng của Pháp ở Đông Dương. Đó là ngọn gió của lịch sử. Ngọn gió đó trong trường hợp này được gọi là sự phi thực dân hóa.

THU HÀ thực hiện

Việt Báo
Comment :Điện Biên Phủ - ngọn gió của lịch sử
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Điện Biên Phủ - ngọn gió của lịch sử bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dien Bien Phu ngon gio cua lich su ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Điện Biên Phủ - ngọn gió của lịch sử ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
Dien Bien Phu - the wind of history
Dien Bien Phu, Indochina, Prof. Alain Ruscio, University Panthéon Sorbonne Paris, information center, war in Hanoi, modern times, the problem subject, the French, history, the wind, not, DBP
Appears in Hanoi in the days when all people VN as well as many French are in the same direction to a place - Dien Bien Phu, Professor Alain Ruscio , president of Center for information and materials on modern VN University of Panthéon - Sorbonne Paris ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ