Đánh giá chất lượng giáo dục

Danh gia chat luong giao duc
Bàn tay hỗ trợ
TTCN - Quốc hội yêu cầu Chính phủ và Bộ Giáo dục - Đào tạo phải báo cáo những đánh giá bước đầu về chất lượng giáo dục và cải cách giáo dục hiện nay vào cuối năm này. Trước yêu cầu ấy, Bộ GD-ĐT đã xin hoãn đến kỳ họp năm sau vì lý do “vẫn chưa thống nhất được tiêu chí và phương pháp đánh giá”. vì sao? Cần làm gì?

Ý kiến trên của Bộ GD-ĐT gợi cho chúng ta một cảm nhận về sự quá tải trong quản lý giáo dục theo hướng tập trung hóa. Việc bao quát hệ thống mục tiêu đào tạo cụ thể của tất cả các bậc học, của tất cả trường học và nhờ vậy mới có thể xác lập những tiêu chí đánh giá cụ thể về chất lượng giáo dục nước nhà có thể là hiện thực? Rõ ràng đây là một cách làm bao cấp và tập trung dẫn đến quá tải trong công việc của các cơ quan quản lý giáo dục.

Sự quá tải này còn được thể hiện ở những phương diện khác như việc trì hoãn kế hoạch thực hiện đại trà chương trình và sách giáo khoa THPT, không đáp ứng đủ những yêu cầu tối thiểu về trang thiết bị dạy học và cơ sở vật chất để đảm bảo tốt việc thực hiện chương trình và sách giáo khoa tiểu học và trung học cơ sở...

Mặt khác, ý kiến trên của Bộ GD-ĐT cũng gợi cho chúng ta một cảm nhận về tính thiếu định hướng trong quản lý giáo dục ở cấp vĩ mô. Trong đánh giá, xác định tiêu chí và phương pháp đánh giá phù hợp là việc làm quan trọng nhất và phải được xác định ngay từ khi quá trình giáo dục và cải cách giáo dục bắt đầu được triển khai chứ không phải đợi đến khi thực hiện việc đánh giá mới làm. Bởi lẽ các tiêu chí này chính là hệ thống các mục tiêu giáo dục cụ thể và điều kiện bảo đảm thực hiện các mục tiêu ấy ở từng bậc học, từng trường học. Chất lượng giáo dục là chất lượng thực hiện các mục tiêu giáo dục (Lê Đức Phúc - Viện KHGD). Chất lượng đào tạo được đánh giá qua mức độ đạt được mục tiêu đào tạo đã đề ra đối với một chương trình đào tạo (Lê Đức Ngọc, Lâm Quang Thiệp - ĐHQG Hà Nội).

Nghiên cứu khoa học công phu, chứ không là điều tra xã hội

Đánh giá chất lượng giáo dục ở cấp vĩ mô chỉ thật sự có kết quả khi nó được thực hiện thấu đáo và đặc biệt dựa trên những đánh giá chất lượng thường xuyên đáng tin cậy của các cơ sở giáo dục ở cấp vi mô. Thấu đáo ở đây có nghĩa là thiết kế được một cơ chế và lộ trình quản lý việc đánh giá chất lượng đào tạo ở các cơ sở để có thể nắm bắt được chất lượng thật sự của nền giáo dục nước nhà.

Thấu đáo ở đây là đánh giá chất lượng giáo dục và cải cách giáo dục phải được thực hiện trên một hệ thống các chỉ số giáo dục bao gồm không chỉ những chỉ số về đầu ra (thành tích học tập) mà quan trọng hơn nhiều là loại chỉ số về quá trình, trong cả bốn lĩnh vực: dạy và học, quản lý giáo dục, nghiên cứu phát triển chương trình, nghiên cứu phát triển hệ thống tư vấn nhà trường. Thế nhưng, trên thực tế, việc đánh giá chất lượng giáo dục lâu nay ở nước ta chủ yếu tập trung vào đánh giá kết quả học tập, mà việc đánh giá này còn thiên về thành tích, thậm chí “chưa chuẩn xác”.

Có nhiều lý do cho thực trạng này. Thứ nhất là những năng lực đánh giá chưa thật sự được đào tạo trong đội ngũ giảng dạy cũng như quản lý giáo dục. Thứ hai là quan niệm về chức năng của đánh giá trong giáo dục chưa được xác lập một cách khoa học và nhân bản: chức năng tư vấn và dự báo phát triển. Thứ ba là chưa xây dựng được những cơ chế thích hợp để đánh giá chất lượng giáo dục. Thứ tư là phương pháp, qui trình và công cụ đo lường còn đơn điệu, nặng kinh nghiệm chủ nghĩa. Cụ thể, trong lĩnh vực học tập, việc cho điểm học sinh được xem là đánh giá kết quả học tập. Trong lĩnh vực quản lý, việc tổng kết công tác, báo cáo thành tích được đánh đồng với đánh giá chất lượng của chương trình giáo dục.

Với những hạn chế như vừa nêu trên, chúng tôi nghĩ rằng chỉ trong khoảng thời gian chưa đầy một năm, Bộ GD-ĐT khó có thể thực hiện được một báo cáo chất lượng giáo dục của quốc gia, bởi vì một báo cáo như thế phải là kết quả của một quá trình nghiên cứu khoa học công phu, chứ không đơn giản là kết quả của một cuộc điều tra xã hội trong giáo dục. Do vậy, cần xác lập một vài nội dung trọng điểm để đánh giá thay vì đánh giá chất lượng giáo dục và cải cách giáo dục nói chung. Những trọng điểm này là những khâu quan yếu và quyết định việc tạo nên hiệu quả và nền tảng vững chắc cho quá trình đổi mới giáo dục nước nhà. Chúng tôi đề nghị hai trọng điểm nên tập trung đánh giá:

Các chương trình đào tạo và bồi dưỡng giáo viên

Chất lượng của chương trình đào tạo và bồi dưỡng giáo viên (GV) là một nhân tố quyết định trong quá trình cải cách giáo dục, bởi vì “không có hệ thống giáo dục nào vượt quá tầm những GV làm việc cho nó”.

Muốn tiến trình cải cách giáo dục đạt tính thực tiễn và hiệu quả, điều đặt ra một cách cấp thiết đối với các nhà quản lý là hiểu biết đầy đủ quá trình này, trong đó yếu tố trước hết là đội ngũ GV. Mặt khác, về thực tế, trong vài năm gần đây bên cạnh việc đào tạo GV hệ chính qui đều đặn từ nhiều chục năm qua, chủ trương của Bộ GD-ĐT về việc chuẩn hóa trình độ đội ngũ GV đương nhiệm thuộc các cấp mầm non, tiểu học và trung học cơ sở đã thúc đẩy qui mô đào tạo hệ ngoài chính qui của các trường đại học và cao đẳng sư phạm phát triển nhanh chóng. Ở đây đã nảy sinh mâu thuẫn ngày càng gay gắt giữa qui mô và số lượng người học với chất lượng đào tạo.

Nhiều nhà quản lý giáo dục có nhiệm vụ sử dụng đội ngũ GV lo âu rằng năm bảy năm tới đây chúng ta sẽ có hàng nghìn thầy cô giáo cử nhân nhưng trình độ và năng lực của phần lớn trong số họ chắc sẽ chẳng khác mấy so với bây giờ. Trước thực tế đó nhà sư phạm nào có trách nhiệm với xã hội cũng băn khoăn tự hỏi rằng không biết các nhà cải cách giáo dục đã có thể nắm được một cách cụ thể và hệ thống chất lượng của các chương trình đào tạo GV chưa? Các nhà cải cách cấp vĩ mô đã có những thông tin gì về chất lượng của người được đào tạo, về năng lực đội ngũ nhà đào tạo GV, và những điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo như qui mô lớp học, trang thiết bị học tập, phương pháp dạy học và đánh giá... Dường như chúng ta đang thực hiện việc đào tạo nâng cấp trình độ đội ngũ GV theo kiểu “anh hô thì tôi ứng, anh cần học thì tôi dạy, anh cần bằng thì tôi cấp”, còn học ra sao với chất lượng thế nào thì hạ hồi sẽ biết.

“Chất lượng đào tạo được đánh giá qua mức độ đạt được mục tiêu đào tạo đã đề ra đối với một chương trình đào tạo”.

Do vậy, nên khẩn cấp và tập trung đánh giá các chương trình đào tạo GV để có giải pháp điều chỉnh kịp thời quá trình đào tạo GV hiện nay. Phương thức đánh giá từ bên trong nội bộ của trường, của Bộ GD-ĐT, và đánh giá từ bên ngoài qua đánh giá ngang cấp bởi một đoàn đánh giá với những thành viên có chuyên môn cao (bao gồm cả các chuyên gia đánh giá nước ngoài) có thể giúp nhà quản lý nắm được chất lượng thật sự của các chương trình đào tạo và bồi dưỡng GV.

Chương trình và sách giáo khoa phổ thông mới

Những kết quả bước đầu của tiến trình triển khai chương trình, sách giáo khoa mới ở tiểu học cũng như ở THCS còn chưa được khẳng định đã thấy có dư luận về sự quá tải, về tính chất khoa cử vẫn hiện hữu, về tình hình bất cập giữa nội dung chương trình, định hướng đổi mới phương pháp dạy học với các điều kiện vật chất và nguồn lực bảo đảm việc thực hiện hiệu quả các định hướng ấy. Lối làm “bình mới rượu cũ“ được nói đến trong cách biên soạn một số sách hướng dẫn giảng dạy (viết theo kiểu cầm tay chỉ việc, bày sẵn, hay đơn điệu về phương pháp, hạn chế trong việc mở rộng kiến thức và tầm nhìn cho GV...).

Cũng có dư luận về lối làm việc theo kiểu “bình mới rượu cũ”, trong một số chương trình bồi dưỡng và tập huấn GV như GV được nghe giới thiệu mục tiêu, cấu tạo nội dung môn học là chính. Phương pháp, kỹ thuật dạy học thì được giới thiệu một cách chung chung, đại khái, còn thiết bị dạy học thì không thấy đâu. Văn bản chương trình toàn môn học hay cấp học thì không được phát, người GV chỉ biết nội dung của cấp lớp mình dạy qua sách giáo khoa mà không có cái nhìn toàn cục về chương trình. Phần lớn thời gian tập huấn thay sách dành cho việc “tự nghiên cứu” theo nhóm lớn 20-30 người: tìm hiểu bài dạy được phân công và tham khảo sách GV để soạn giáo án rồi trình bày trước lớp.

Nói cách khác, cái phao chủ yếu nhất để người GV có thể dựa vào đó mà thực hiện được chương trình và các bài dạy trong sách giáo khoa là sách GV. Liệu cách bồi dưỡng như vậy có thể giúp GV có được năng lực để đáp ứng trọng tâm của cải cách giáo dục lần này là đổi mới phương pháp dạy học?

Do vậy, cần tập trung sức lực và trí tuệ vào việc đánh giá một cách khoa học và thực chất chất lượng của chương trình và sách giáo khoa phổ thông mới trong giai đoạn thử nghiệm và những năm đầu triển khai đại trà. Có được các kết quả đánh giá đáng tin cậy ấy mới có thể khẳng định điều cải cách giáo dục đã làm được, củng cố niềm tin của xã hội với nền giáo dục nước nhà, đề ra những kế hoạch cải thiện và quyết định về giáo dục một cách phù hợp.

NGUYỄN HOÀNG

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Gian thương làm nước mắm, bột ngọt, nước rửa chén giả
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Xã Hội NỔI BẬT

“Trảm” ngay người đề xuất nhập toa tàu cũ

Thông tin ngành đường sắt Hà Nội đề xuất nhập hơn 100 toa tàu cũ từ Trung Quốc đã làm dư luận bức xúc. Ngay trong ngày 3-2, Bộ trưởng Đinh La Thăng đã chỉ đạo cách chức người chủ xị đề xuất này

Clip: Lý do những chậu hoa ven hồ Hoàn Kiếm cứ "không cánh mà bay"

Những ngày qua, câu chuyện nhiều chậu hoa ven hồ Hoàn Kiếm bỗng dưng "không cánh mà bay" sau mỗi đêm, đã khiến nhà quản lý và các công nhân cây xanh môi trường rất đau đầu. Và đây có lẽ chính là lý do. Một hình ảnh rất buồn...

Nhận xét tin Đánh giá chất lượng giáo dục

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đánh giá chất lượng giáo dục bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Danh gia chat luong giao duc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đánh giá chất lượng giáo dục ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội.

Rate the quality of education
Ministry of Education, quality evaluation, Education Reform, curriculum, textbooks, assessments, the overload, the education, implementation, can results, processes, objectives, requirements, GV

craft - Congress asked the Government and Ministry of Education - Training must be reported to the initial assessment of the quality of education and current educational reform later this year. Prior to that request, the Ministry of Education has asked to postpone the session next year because of "not ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.