Đảng lãnh đạo trong nhà nước pháp quyền

LTS: Một trong những nhiệm vụ được Đại hội Đảng lần thứ X xác định là “đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước”.

Văn kiện Đại hội cũng nêu rõ: “Đảng lãnh đạo nhưng không bao biện, làm thay Nhà nước; trái lại, phát huy mạnh mẽ vai trò chủ động, sáng tạo của Nhà nước trong quản lý đất nước và xã hội”. Trong tinh thần đó, chúng tôi xin giới thiệu bài viết sau như một đóng góp vào vấn đề này.

Xã hội trọng pháp được xây dựng trên cơ sở một nguyên tắc kép: một mặt, nhà nước, chứ không phải bất kỳ thế lực nào khác, là người đại diện cho quyền lực tối thượng trên phạm vi lãnh thổ và là người duy nhất được gọi là nhà chức trách; mặt khác, pháp luật chiếm vị trí cao nhất trong hệ thống chuẩn mực khách quan chi phối ứng xử của chủ thể quan hệ xã hội.

Xây dựng xã hội trọng pháp trong điều kiện Đảng lãnh đạo, vấn đề số một rõ ràng là làm thế nào để sự lãnh đạo ấy mang tính thực tại, nhưng không có tác dụng tạo ra một quyền lực tối thượng thứ hai, một nhà chức trách thứ hai bên cạnh hoặc cao hơn quyền lực tối thượng, nhà chức trách “truyền thống”, là Nhà nước. Vả lại, hoạt động lãnh đạo phải nằm trong khuôn khổ hệ thống chuẩn mực ứng xử khách quan, đặc biệt là phải phù hợp với các quy định của pháp luật, tức là các quy tắc ứng xử có giá trị cao nhất trong hệ thống chuẩn mực đó.

Có một thời kỳ dài, hệ thống quản lý vận hành không theo pháp luật mà dựa vào cơ chế xin-cho ý kiến. Có thể từ đó hiểu tại sao, trong khung cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền, xuất hiện khẩu hiệu “Đảng lãnh đạo nhưng không làm thay Nhà nước”. Thực ra, một khi đã thừa nhận tính tối thượng của quyền lực nhà nước, thì việc khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng phải đồng nghĩa với sự thừa nhận Đảng là chủ thể của quyền lực công.

Việc Đảng thực hiện chức năng của nhà chức trách, suy cho cùng, cũng phù hợp với thiên hướng của một chính đảng nắm quyền lãnh đạo thực tại đối với Nhà nước, xã hội. Với quan niệm đó, thì khi giữ vai trò nhà chức trách, Đảng không làm thay Nhà nước, mà thực sự đảm nhận các chức năng vốn thuộc về mình, theo đúng logic của hệ thống.

Tuy nhiên, trong khi các hoạt động quản lý của Nhà nước đang trong lộ trình chuẩn hóa theo các tiêu chí khách quan, thì sự lãnh đạo của Đảng vẫn được thực hiện theo các nền nếp vốn có. Tình trạng đó khiến khung cảnh thực tế phải ghi nhận sự tồn tại của các chuẩn mực không thể được gọi là luật, nhưng lại có sức mạnh chi phối cao hơn luật, chỉ có tác dụng phá hỏng bức tranh nhà nước pháp quyền.

Rõ hơn, một khi Đảng lãnh đạo theo cung cách của chủ thể quyền lực công, thì các ứng xử trong khuôn khổ thực thi quyền lực phải là ứng xử pháp lý, nghĩa là được pháp luật điều chỉnh. Với tư cách là chủ thể quyền lực công và ứng xử theo pháp luật, Đảng tự chi phối hành vi của mình.

Suy lý theo cách đó, người ta có thể, về mặt lý thuyết, đi đến chỗ hình dung được khả năng xây dựng những quy tắc pháp lý rất đặc thù của hệ thống, đại loại như “với sự đồng ý của Bộ Chính trị, Thủ tướng có quyền tạm đình chỉ chức vụ của bộ trưởng”.

Quá trình luật hóa các ứng xử trong khuôn khổ vận hành của cơ chế Đảng lãnh đạo còn giúp người cầm quyền “tổng duyệt” các lề thói giao tiếp đã quen thuộc từ bao nhiêu năm nay, phát hiện những trường hợp mà một cách cư xử nào đó, dù đã thành nền nếp, không có khả năng được chuẩn hóa thành luật.

Chẳng hạn, để bắt giam một cán bộ cao cấp, cơ quan điều tra, theo đúng quy trình, phải có được ý kiến chấp thuận của cơ quan Đảng cấp cao; trái lại, để bắt giam một công dân thường có hành vi vi phạm pháp luật cùng tính chất, mức độ nguy hiểm, cơ quan điều tra chỉ cần tuân thủ các quy định của luật chung, mà trong đó, vai trò của cơ quan Đảng lại không được ghi nhận.

Tình trạng phân biệt đối xử thách thức nguyên tắc bình đẳng giữa công dân trước pháp luật, được thiết lập như nguyên tắc chủ đạo của luật cơ bản. Người cầm quyền, khi tiến hành luật hóa quy trình xử lý cán bộ cao cấp vi phạm pháp luật, có trách nhiệm lý giải tại sao có sự đối xử khác biệt đó. Trải qua cuộc sàng lọc nghiêm túc, những lề thói ứng xử không tương thích với các nguyên tắc của nhà nước pháp quyền, nhất là không phù hợp với lẽ công bằng, hẳn sẽ phải được loại bỏ.

Cuối cùng, việc luật hóa các ứng xử trong mối quan hệ Đảng lãnh đạo-Nhà nước quản lý, thành các quyền và nghĩa vụ pháp lý rạch ròi, sẽ tạo điều kiện cho việc bảo đảm thực thi nghiêm chỉnh các quyền và nghĩa vụ ấy bằng một tập hợp biện pháp pháp lý, kể cả biện pháp tư pháp, của quyền lực công. Người xâm hại các quyền của chủ thể sẽ bị công lực xử lý.

Mặt khác, chủ thể của nghĩa vụ phải nghiêm chỉnh thực hiện nghĩa vụ của mình; nếu không, thì phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Tất cả những điều đó - quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm, chế tài - đều được ghi nhận rành mạch tại các văn bản quy phạm được xây dựng và ban hành phù hợp với Hiến pháp và luật. Sự lãnh đạo trở nên thực sự minh bạch và đây là điều kiện cần thiết cho một cơ chế lãnh đạo bền vững.

Nguồn: TS NGUYỄN NGỌC ĐIỆN - Thời báo Kinh tế Sài Gòn

Việt Báo

Video nổi bật

Bố chở con nhỏ vượt ẩu bị ôtô đâm ngã ở Hà Nội
00:00 / --:--
Chủ đề liên quan
Xem tiếp chủ đề: Bầu cử ĐB Quốc hội

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Cảm động những ly trà đá miễn phí giữa lòng Hà Nội

Đối với người đi đường và nhiều người lao động nghèo, những điểm uống nước miễn phí trên đường phố Hà Nội dường như đang “tiếp sức” cho họ để xóa tan không khí nắng nóng, ngột ngạt giữa mùa hè.

Điểm lại những vụ trả tiền đánh rơi hàng trăm triệu đồng

Nhặt được của rơi đem trả người mất là một nét đẹp của cuộc sống mà chúng ta đã được dạy từ nhỏ, lớn lên thì điều đó được đưa vào môn học giáo dục công dân ở trường. Nhưng không biết từ bao giờ, điều này dường như đã biến mất trong xã hội hiện đại. Vậy theo bạn nhặt được của rơi có nên trả lại?

Nhận xét tin Đảng lãnh đạo trong nhà nước pháp quyền

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đảng lãnh đạo trong nhà nước pháp quyền bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dang lanh dao trong nha nuoc phap quyen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đảng lãnh đạo trong nhà nước pháp quyền ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Cùng Suy Ngẫm của chuyên mục Xã Hội.

Party leaders of the rule of law
State law, the party's leadership, leading methods, party leaders, authorities, in accordance with, the state, behavior, laws, power, subject, building systems, food, things

LTS: One of the tasks the Tenth Party Congress defined as "renewing the Party's leadership methods towards the State" ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su 24h275 Ban dam 14000 USD 2 dem cho dai gia
    Thời sự 24h(27/5): Bán dâm 14.000 USD 2 đêm cho đại gia

    Có luật Biểu tình để ổn định an ninh; Bay từ Sài Gòn ra Bắc bán dâm giá 14.000 USD hai ngày; Khai thác 22,7 km cao tốc 6 làn đẹp nhất VN; Nhà mới đẹp miễn chê của NSƯT Việt Hoàn; 

  • Thoi su 24h265 Hoc sinh HN len nui sex la bia dat
    Thời sự 24h(26/5): "Học sinh HN lên núi sex" là bịa đặt

     Lương bộ trưởng chưa đến 15 triệu đồng; Đường dây bán dâm toàn trẻ vị thành niên đẹp như thiên thần ở HN; Trực thăng đại gia Việt khuấy động làng chài nghèo miền Trung; Sạt lở kinh hoàng, cuốn phăng nhiều nhà dân xuống sông; 

  • Thoi su 24h255 Chua nhan 5 trieu yen chi ve chai da bi lua
    Thời sự 24h(25/5): Chưa nhận 5 triệu yên, chị ve chai đã bị lừa

     Hình ảnh công trường phi pháp của TQ ở Biển Đông; Anh em đại gia Thái Bình xây dãy biệt thự hệt nhau giữa Hà Nội; Thu Phương bỏ cả sĩ diện vì trai 19; Chưa nhận 5 triệu yên, chị ve chai đã bị vay tiền, lừa gạt; 

  • Thoi su tuan qua Chi tien khung de cham cay xanh
    Thời sự tuần qua: Chi tiền "khủng" để chăm cây xanh

    Chúng ta không bán sân bay, cảng biển; "Đẻ" thêm GPLX số tự động; Một quận chi 18 tỷ để bảo dưỡng cây xanh; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Ca mang thai đặc biệt ở Việt Nam; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Chân dài thác loạn mua vui cho các cuộc bay "thuốc"... là những thông tin thời sự nổi bật trong tuần qua.

  • Thoi su 24h235 Dan dua nhau thao luoi chong loa
    Thời sự 24h(23/5): Dân đua nhau tháo lưới chống lóa

    Sắp khai tử nhà máy thép nghìn tỷ ở Vũng Áng; Triệu tập đôi nam nữ thuê người bức tử cây xanh; Sự thật về nhóm thanh niên mang xác người vứt ở bệnh viện;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 23/5. 

  • Thuc hu chat luong ao chong nang tien trieu
    Thực hư chất lượng áo chống nắng tiền triệu

    Trước những lời quảng cáo như “mềm mịn, thấm hút mồ hôi cực tốt, không bí bách”,... các chuyên gia khuyến cáo “nên cẩn trọng”.

  • Mong manh hang Viet
    Mong manh hàng Việt!

    Doanh nghiệp Việt cần năng động, sáng tạo hơn để đương đầu với những thách thức, để tiếp tục phát huy trên nền tảng đã gây dựng được

  • Con xem phim sex cha me lam gi
    Con xem phim sex, cha mẹ làm gì?

    Chúng ta cần trang bị kỹ năng, kiến thức về sex, có như vậy mới tạo được 'vắc-xin kháng sex' đủ mạnh cho các em. Chị Đào Lan, có con gái học lớp 5 tại Hà Nội đã thực sự sốc nặng khi cô con gái nhỏ đóng cửa xem phim sex một..

  • Cap doi khach Tay bi cuop gay xon xao
    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao

    Cặp đôi khách Tây bị cướp ở Hà Nội đang là câu chuyện được nhều bạn trẻ quan tâm. Mới đây, thông tin về cặp đôi khách Tây bị cướp đã có những tình tiết mới. ------------ Xem thêm: Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao, http://vietbao.vn/tp/Cap-doi-khach-Tay-bi-cuop-gay-xon-xao/11384861/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Cho xe mo to vao duong cao toc
    Cho xe mô tô vào đường cao tốc

    Đa số lo ngại xoay quanh chuyện, nếu những tay đua "kiệt xuất" lái mô tô được “thả” vào môi trường phù hợp nhưng chưa đủ “chất” sẽ dễ gây họa.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1705 2305
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cô gái thừa nhận dựng chuyện nhận nuôi con tử tù; Vụ giấu vàng qua sân bay: Vĩnh viễn không được làm việc trong ngành hàng không; Bé 6 tháng tuổi tử vong bất thường: Mũi tiêm hạ sốt oan nghiệt?; Chỉ rõ những bất thường vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 185 235
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (18/5 - 23/5)

    Con hẻm miễn phí ở Sài Gòn, những SV làm tình nguyện vùng cao, cậu bé mua đồ ăn cho người vô gia cư là những câu chuyện về tình người thật đẹp. Nhiều chủ đề giáo dục con, những chuyện tình cảm động, nhiều bài viết đáng suy ngẫm và các thông tin an toàn thực phẩm bẩn, mỹ phẩm giả...là những vấn đề nổi bật tuần vừa qua...

  • Diem lai tin suc khoe nong trong tuan 185 245
    Điểm lại tin sức khỏe nóng trong tuần (18/5 - 24/5)

    Bộ Y tế xác minh thông tin gạo giả ở Việt Nam, Phát hiện vịt nuôi bị nhiễm virus H5N1 ở Ninh Thuận, Trẻ mắc tay chân miệng nhập viện tăng đột biến, Đã có câu trả lời vụ khăn ướt nhiễm khuẩn, Giữ sức khỏe ngày nắng nóng cho bé yêu,.... là các thông tin sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 175 235
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5)

    Tình báo Đức cung cấp thông tin quyết định để Mỹ tiêu diệt Bin Laden; Chính phủ Mỹ khẳng định không thay đổi chiến lược tại Iraq; Cựu Thủ tướng Yingluck ra hầu tòa; Mỹ và Cuba kết thúc vòng đàm phán thứ 4... là những tin đáng chú ý trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-175-235/2147562992/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1705 2305
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao; Người mẹ trẻ nhẫn tâm sát hại đứa con hai tuổi; Cả trăm người thân bị hại gây náo loạn tòa; Mua ma túy về "ăn mừng ra tù", gặp ngay 141; Kế hoạch tiêu 5 triệu yên của 'tỷ phú ve chai'; Trung tướng rởm và chiêu bài lừa đảo chiếm đoạt 12 tỷ đồng;......là những tin đáng chú ý trong tuần.