Thứ bảy, 24 Tháng tư 2004, 10:48 GMT+7

ĐBSCL hạn hán, xâm nhập mặn gay gắt: Vì sao?

DBSCL han han xam nhap man gay gat Vi sao
TTCN - Đồng bằng sông Cửu Long đang bị hạn hán và nước mặn xâm nhập sâu vào đất liền, ảnh hưởng xấu đến đời sống kinh tế - xã hội.

Để trả lời câu hỏi vì sao và giải pháp nào để khắc phục, TTCN đã phỏng vấn ông Tô Văn Trường - phân viện trưởng Phân viện Khảo sát qui hoạch thủy lợi Nam Bộ, giám đốc Trung tâm Chất lượng nước và môi trường.

* Theo ông, vì sao năm nay hạn hán, xâm nhập mặn ở khu vực ĐBSCL lại kéo dài và gay gắt đến như vậy?

- Năm nay do mưa muộn trên lưu vực và lượng mưa trong suốt mùa khô vừa qua là không đáng kể nên góp phần gây hạn kéo dài và gay gắt. Gió chướng và thủy triều biển Đông góp phần gây xâm nhập mặn sâu bất thường. Nhưng nguyên nhân chính gây khô hạn và xâm nhập mặn chính là do lượng mưa năm ngoái ít hơn lượng mưa bình quân hằng năm. Kết quả là lũ năm 2003 nhỏ, đồng thời lượng nước trữ trên toàn lưu vực từ mùa mưa để bổ sung cho các tháng mùa khô ít hơn các năm trước (tổng dòng chảy từ thượng lưu vào ĐBSCL qua sông Tiền và sông Hậu tại Tân Châu và Châu Đốc thời kỳ tháng 3-2004 là 2.400m3/s, chỉ bằng 60% cùng thời kỳ năm 2001 và gần 70% so với năm 2002). Lượng dòng chảy bị kiệt này không đủ để đẩy mặn ra biển nên các vùng có thể sản xuất những năm trước bị xâm nhập mặn nặng nề trong mùa khô năm nay.

* Những thông tin ông vừa đề cập nếu được cung cấp sớm cho các địa phương, nhất là bà con nông dân, chắc chắn sẽ không gây nhiều thiệt hại như hiện nay, thưa ông?

- Khả năng hạn hán và xâm nhập mặn năm nay đã được Bộ Nông nghiệp & phát triển nông thôn cảnh báo từ ngay sau mùa lũ 2003.

* Thực tế cho thấy mực nước trên sông Tiền và sông Hậu hiện nay thấp hơn cùng kỳ mọi năm. Vậy theo ông, nguyên nhân chính có phải do mực nước trên sông Mekong ở thượng lưu bị cạn kiệt kéo theo mực nước hai sông Tiền và Hậu cũng cạn kiệt?

- Các tính toán phân tích thống kê cho thấy mực nước trên dòng chính sông Tiền và sông Hậu phụ thuộc cơ bản vào hai yếu tố: thủy triều biển Đông và mực nước thượng lưu sông Mekong (chẳng hạn như tại Pakse hay Kratie). Mực nước bình quân trên sông Tiền và sông Hậu tại Tân Châu và Châu Đốc trong tháng ba vừa qua thấp hơn mực nước bình quân cùng thời kỳ các năm 2000-2002 từ 25-30cm là do dòng chảy thượng lưu cạn kiệt. Các nước ở thượng lưu như Thái Lan, Lào, Campuchia cũng bị thiếu nước nghiêm trọng.

* Có ý kiến cho rằng sở dĩ năm nay tình hình hạn hán và xâm nhập mặn ở khu vực ĐBSCL diễn ra nghiêm trọng hơn nhiều năm là do Trung Quốc (TQ) đắp một số đập trên thượng nguồn sông Mekong. Nếu đúng như vậy thì biện pháp khắc phục (trước mắt cũng như lâu dài) của ta là gì?

DBSCL han han xam nhap man gay gat Vi sao
Sông cạn

- TQ dự định xây dựng 15 bậc thang thủy điện trên các sông nhánh thượng nguồn sông Mekong. Tuy nhiên, đến nay mới chỉ có đập Dachaoshan (với tổng dung tích 890 triệu m3 dung tích hữu ích 240 triệu m3) được hoàn thành vào năm 2000 và đập Manwan (tổng dung tích 920 triệu m3, dung tích hữu ích 258 triệu m3) được xây dựng từ năm 1993 và dự kiến mở rộng vào năm 2015. Còn 13 đập khác chỉ mới ở mức nghiên cứu tiền khả thi và khả thi.

Tác động của hồ chứa thủy điện thượng lưu đối với hạ lưu có bốn điểm cơ bản: giảm dòng chảy lũ; tăng dòng chảy kiệt; giảm dòng chảy trung bình năm; ngăn đường đi của cá và nguy cơ vỡ đập. Do vậy, các hồ chứa được xây dựng ở thượng lưu không phải là nguyên nhân gây hạn hán ở hạ lưu.

Tuy nhiên, đối với sông Mekong, việc giảm dòng chảy trong mùa lũ trên dòng chính sẽ kéo theo giảm khả năng tích nước trong Biển Hồ vì thế cũng có thể ảnh hưởng đến dòng chảy mùa kiệt. Song, theo tính toán của chúng tôi, những tác động này chỉ có ý nghĩa khi các hồ chứa được xây dựng ở TQ đủ lớn với tổng dung tích phải lớn hơn 10 tỉ m3. Mặc dù TQ và Myanmar chưa gia nhập Ủy hội Quốc tế sông Mekong nhưng các chương trình qui hoạch lưu vực (BDP), chương trình sử dụng nguồn nước (WUP) và chương trình môi trường (EP) của bốn nước hạ lưu vẫn là cơ sở pháp lý và kỹ thuật để các nước thượng lưu tham vấn khi khai thác sử dụng nguồn nước sông Mekong.

* Vừa qua, một số báo đưa tin hiện nay một số đoạn sông Mekong chảy qua Thái Lan đã cạn nước khiến tàu bè qua lại không được. Thông tin này chính xác đến đâu và liệu tới đây VN có rơi vào tình cảnh tương tự?

- Đoạn sông Mekong từ TQ đến Thái Lan có độ dốc lớn, nhiều bãi bồi và thác ghềnh gây nhiều trở ngại cho giao thông thủy. Năm nay lượng dòng chảy nhỏ hơn các năm trước nên tàu bè đi lại càng khó khăn hơn. Đoạn sông gây trở ngại nhất cho giao thông thủy là từ cột mốc 243 biên giới TQ - Myanmar đến bản Huoeisai (Lào) dài 331km nằm giữa bốn nước TQ, Myanmar, Lào và Thái Lan. Đoạn sông này hẹp, có đến 100 ghềnh và cù lao đá, dòng nuớc chỉ sâu trung bình trên 3m. Do đó, bốn nước nói trên đã có dự án cải tạo luồng lạch đoạn sông này để sà lan 150 tấn có thể đi lại.

Riêng đối với sông Tiền và sông Hậu của nước ta có độ sâu 20-40m so với mực nước biển và dòng chảy trong sông chủ yếu do thủy triều. Dòng chảy kiệt từ thượng lưu như năm nay gây giảm mực nước 25-30cm, nhỏ hơn nhiều so với biên độ mực nước triều từ 85-120cm. Do vậy, nguy cơ mắc cạn do thiếu nước đối với các loại tàu bè được phép lưu thông trên sông Tiền và sông Hậu không xảy ra.

* Trong tình hình hạn hán thiếu nước và xâm nhập mặn vào sâu đất liền hiện nay, theo ông, các tỉnh ĐBSCL cần làm gì để khắc phục khó khăn, giảm bớt thiệt hại cho nhân dân?

- Tình hình hạn hán hiện nay và trong những năm tới khả năng hạn hán có thể cao hơn trong cùng điều kiện nguồn nước (không có công trình điều tiết nước cho mùa khô) do nhu cầu sử dụng nước cho nông nghiệp toàn lưu vực sông Mekong tăng nhanh, nhất là vùng đông bắc Thái Lan và phía Campuchia hoặc rừng trên lưu vực bị phá. Các địa phương vùng ĐBSCL cần có những giải pháp kiểm soát xâm nhập mặn.

Về lâu dài, Bộ Nông nghiệp & phát triển nông thôn cùng với Bộ Tài nguyên & môi trường cần đặc biệt quan tâm đến phương pháp qui hoạch chiến lược để khai thác, quản lý tài nguyên nước sông Mekong một cách hữu hiệu và bền vững. Qui hoạch chiến lược được quan niệm như là một tiến trình đang phát triển, đưa ra mục tiêu, chính sách và kế hoạch để đạt được những mục tiêu đó trong bối cảnh thời gian cụ thể và đánh giá những kết quả thông qua thông tin phản hồi một cách có hệ thống.

Biện pháp chống xâm nhập mặn

- Theo dõi chặt chẽ diễn biến hạn-mặn trên toàn đồng bằng và ngay tại địa phương để có biện pháp phòng chống hiệu quả.

- Tiếp tục nạo vét kênh mương, sửa chữa bờ bao, cống bọng, cống kiểm soát mặn.

- Đắp đập tạm thời vụ, theo dõi diễn biến mặn để có thể lấy nước tưới khi chưa có mặn.

- Ở những vùng đan xen lúa-tôm cần có kế hoạch đóng mở cống hợp lý, kiểm soát ranh mặn, có biện pháp kịp thời trong khống chế và ngăn chặn nước ô nhiễm do nuôi trồng thủy sản.

- Những vùng sản xuất nhờ nước mưa thì chủ động sạ khô chờ mưa, nhưng theo dõi thời tiết để có lịch gieo sạ hợp lý, tránh sạ quá sớm gặp các đợt hạn kéo dài không có nước tưới.

- Hoàn chỉnh hệ thống đê bao ngăn mặn dọc sông, xây dựng các cống ngăn mặn và lấy nước ngọt.

- Tăng khả năng cấp nước ngọt cho vùng mặn.

- Chuyển dịch cơ cấu cây trồng, bố trí thời vụ hợp lý để giảm lượng nước tưới mùa kiệt và thực thi tiết kiệm nước.

ĐÌNH LONG

Việt Báo

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Quyết liệt xử lý mọi vi phạm tại các cây xăng

 Đoàn Kiểm tra xăng dầu liên ngành do ông Dương Ngọc Viện Đội trưởng đội quản lý thị trường số 17, Chi cục quản lý thị trường Hà Nội làm Trưởng đoàn vừa tiến hành kiểm tra 37 đơn vị kinh doanh xăng dầu, khí hóa lỏng trên địa bàn Hà Nội. 

Thủ đoạn quảng cáo nhà đất giá rẻ giăng bẫy khách hàng

Lợi dụng sự khó khăn của những người có thu nhập thấp và trung bình, nhiều đối tượng đã tung ra các chiêu để lừa đảo. Hậu quả là không ít người ham rẻ, cần nhà, đất... đã sập bẫy.

Nhận xét tin ĐBSCL hạn hán, xâm nhập mặn gay gắt: Vì sao?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết ĐBSCL hạn hán, xâm nhập mặn gay gắt: Vì sao? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết DBSCL han han xam nhap man gay gat Vi sao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc ĐBSCL hạn hán, xâm nhập mặn gay gắt: Vì sao? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

MD droughts, severe salinity: Why?
Thailand, the Mekong River delta, adverse impacts, salinization, upstream, is built, reducing the flow, drought, water levels, the Mekong River, Tien River, the stars, Song Hau, aquatic

craft - Cuu Long River Delta are drought and salt water intrusion inland, adversely affecting economic life - society ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su 24h1812 Thang 72015 to chuc thi quoc gia
    Thời sự 24h(18/12): Tháng 7/2015 tổ chức thi quốc gia

    Tháng 7/2015 tổ chức thi THPT quốc gia; Đào cùng lúc 2 đường hầm cứu nạn; Lý giải máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố; Sa Pa lạnh 0 độ, phủ trắng sương muối; Xe điên náo loạn là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/12...

  • Thoi su 24h1712 Xe o to roi vuc sau 5 quan nhan tu vong
    Thời sự 24h(17/12): Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong

    Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.

  • Thoi su 24h1612 3 tai nan kinh hoang
    Thời sự 24h(16/12): 3 tai nạn kinh hoàng

    Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.

  • Thoi su 24h1512 5 thuyen vien mat tich tren bien
    Thời sự 24h(15/12): 5 thuyền viên mất tích trên biển

    Xuất hiện "nhân vật mới" tại phiên xử siêu lừa Huyền Như; Bầu Kiên bị tuyên 30 năm tù; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch, Bộ Quốc phòng không đồng tình; Miền Bắc chuẩn bị rét dưới 10 độ; 5 thuyền viên mất tích trên biển; Hé lộ "hợp đồng nô lệ" trong showbiz Việt... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/12.

  • Thoi su tuan qua Bau Kien bat khoc tai toa
    Thời sự tuần qua: Bầu Kiên bật khóc tại tòa

    Ông Hoàng Văn Nghiên xin trả biệt thự; Một đại gia bị tạt axít khi đang ăn sáng;Lần đầu tiên bầu Kiên bật khóc trước tòa; Vụ Hồ Duy Hải: Tang vật được mua... ngoài chợ?; Cha của bé 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi đã xuất hiện?..

  • Be trai bi bo roi tren taxi
    Bé trai bị bỏ rơi trên taxi

    Liên quan đến vụ bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi, người cha xuất hiện và nêu lý do bé Bo bị "lạc" bố mẹ trong đêm.

  • Thuong tet 2015
    Thưởng tết 2015

    Về mức thưởng Tết năm 2015, tôi dự đoán do điều kiện khó khăn sẽ có nhiều doanh nghiệp có mức thưởng khiêm tốn.

  • Xoay quanh viec Hoa hau Nguyen Cao Ky Duyen dang quang
    Xoay quanh việc Hoa hậu Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang

    Không chỉ là sinh viên ĐH Ngoại thương, tân hoa hậu Việt Nam 2014 Nguyễn Cao Kỳ Duyên còn từng tốt nghiệp loại giỏi tại một trường THPT nổi tiếng nhất nhì cả nước.

  • Toi pham giang ho noi am anh nguoi dan
    Tội phạm giang hồ - nỗi ám ảnh người dân

    Nhắc đến cái tên Đức “Cổ Lễ”, giới giang hồ trong Nam, ngoài Bắc có lẽ đều biết tiếng. Gã đẹp trai nhưng cũng nóng tính nên sẵn sàng đâm chém kẻ khác dù bất cứ lí do gì.

  • Lich nghi Tet At Mui 2015
    Lịch nghỉ Tết Ất Mùi 2015

    Chính phủ đồng ý phương án nghỉ 9 ngày với Tết Nguyên đán, 4 ngày với Tết Dương lịch, 6 ngày dịp lễ Giỗ tổ và 30/4, 1/5.

  • Toan canh kinh te tuan 712 13122014
    Toàn cảnh kinh tế tuần (7/12 - 13/12/2014)

    Theo khảo sát các Doanh nghiệp, khả năng thưởng Tết Nguyên đán 2015 sẽ vẫn giữ nguyên như năm 2014, và theo báo cáo Tiền lương Toàn cầu tiền lương ở Việt Nam thuộc mức thấp trong khu vực, Vinalines đã chuyển một phần số nợ thành vốn góp của Vietinbank, hơn 99% hộ gia đình tại Hà Nội đã có sổ đỏ, cùng với những thông tin cảnh báo tiêu dùng là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 71312
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 7-13/12)

    Bộ Y tế ban hành phác đồ điều trị rắn lục đuôi đỏ cắn; Đề kháng kháng sinh - Bao giờ có thuốc chữa?; Đâu là nguyên nhân vô sinh ngày càng tăng?; Tác hại và cách nhận biết rau muống nhiễm chì; Thông tin gây sốc về thủ dâm nữ; Con thông minh nhờ mẹ ốm nghén; 3 động tác cho dân văn phòng có chân thon, khỏe; Những cách kiểm tra sức khỏe thú vị nên thử; Loại rau quý chống ung thư kỳ diệu có nhiều ở Việt Nam... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 0712 1312
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (07/12 - 13/12)

    Gia cảnh đáng thương của thuyền viên bị cướp biển bắn chết; Tái bổ nhiệm giám đốc... sắp về hưu; Bé trai bị quên trên taxi: Người cha xuất hiện; Ồ ạt xây dựng tượng đài; Ông Hoàng Văn Nghiên viết thư xin trả biệt thự ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 0712 1312
    Toàn cảnh Showbiz tuần (07/12 – 13/12)

    Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2014, Á hậu Huyền My lộ ảnh mặc nội y diễn bar, Đàm Vĩnh Hưng là nghệ sỹ thu nhiều quảng cáo nhất 2014, Thủy Tiên - Công Vinh chính thức kết hôn ngày 27/12, Mỹ Tâm bất ngờ rút khỏi Làn sóng xanh 2014, Kate Hudson hủy hôn, Henry Cavill bất ngờ chia tay bạn gái, Những sự kiện gây chấn động nền âm nhạc Hàn Quốc năm 2014,... là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0712 1312
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (07/12 - 13/12)

    Hồ Duy Hải và kỳ án Bưu điện Cầu Voi; Ly kỳ chuyện 'người chết' ra tòa, lãnh án; Đốt người thân: Những vụ án kinh hoàng; Những em bé bị người thân ruột thịt bạo hành gây chấn động; Thi thể nữ chủ nhân và ấm trà tố cáo tội ác; Khát vọng hoàn lương của “ông trùm” gieo rắc “cái chết trắng”;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.