"Cứu" người chết: Gắn bó không vì yêu nghề

Nhận được tin báo, các anh buông ngay tô mì nóng hổi đang ăn, nhanh chóng cầm những vật dụng cần thiết rồi nhảy lên xe. Xe cứu hộ tức tốc chạy về hướng Q.8 (TP.HCM), nơi họ vừa nhận được tin ba đứa trẻ rơi xuống kênh Tàu Hủ.

Khi các anh đến nơi, một cháu bé đã được người dân vớt lên. Xác cháu tím tái, miệng trào bọt. Tiếng người thân khóc lóc thảm thiết, dưới dòng nước dữ kia, còn hai cháu nhỏ nữa. Sau vài phút xác định vị trí, các anh chia thành hai đội, mặc đồ bơi rồi nhảy xuống dòng nước xoáy sâu, đen ngòm. Hơn năm tiếng đồng hồ, sau nhiều lần ngoi lên ngụp xuống, các anh đưa được xác hai cháu bé lên. 

Công việc cứu nạn cứu hộ không kể ngày đêm

Ám ảnh

Với các chiến sĩ lâu năm, những thao tác kẹp, đỡ, kéo… thi thể người bị nạn quá nhuần nhuyễn bởi họ đã vớt hàng chục, thậm chí hàng trăm xác người. Mỗi cái chết là một nỗi ám ảnh. Nhưng “hằn” sâu trong tâm trí các chiến sĩ chính là ngày đầu tiên “ẵm” người chết.

Trước khi chuyển sang Phòng Cứu nạn cứu hộ vì bộ phận này thiếu người, trung úy Huỳnh Văn Tuấn (SN 1980) đã có thời gian làm việc ở đội phòng cháy chữa cháy nên hình dung được phần nào công việc mới. Tưởng rằng “người trong nhà” sẽ bớt… hãi, vậy mà nhớ lại lần đầu lặn vớt xác một bé trai cách đây hơn chín năm tại khu di tích Láng Le - Bàu Cò (huyện Bình Chánh), anh Tuấn vẫn rùng mình. “Mặc đồ bơi vào, khi đã đứng sát bờ chờ nhảy xuống, tim tôi đập mạnh như chực nổ tung ra khỏi lồng ngực. Liệu mình có làm được không? - tôi hồi hộp - và nhắm mắt, thả người xuống hồ nước”, anh nhớ lại.

Anh Tuấn run đến muốn xỉu khi cầm cánh tay cháu bé xấu số, dù vậy vẫn cố gắng tỏ ra bình tĩnh. Chỉ khi lên gần đến mặt nước, anh mới phát hiện đôi chân ở phần đầu gối của mình theo nguyên tắc phải cặp nạn nhân để kéo lên thì lại đang cặp chặt cổ… người lặn cùng. Thật may, anh vẫn còn giữ được cháu bé bên nách. Ngoài cảm giác lo sợ, sự cố ngày đầu cũng là bài học rèn nghề với anh.

Ngày đầu lặn là một bước ngoặt quan trọng với mỗi người, để xem liệu họ có thể tiếp tục theo nghề không. Có người áp lực tâm lý quá nặng, rời nghề ngay sau đó. Và những người trở thành thợ lặn giỏi hầu như đều đã trải qua tháng ngày mất ăn mất ngủ, gặp ác mộng. Chia sẻ về lần đầu ra “chiến trường” vào năm 2007, chàng trai trẻ Võ Văn Toàn, 24 tuổi  nói ngắn gọn: “Kinh hoàng!”.

Lần đó, Toàn tham gia đội cứu nạn vụ nổ sà lan ở Long An làm năm người chết. Lường được sức công phá kinh hoàng từ vụ nổ, thân thể người bị nạn khó nguyên vẹn, nhưng Toàn đã chết lặng khi ôm phần thi thể một nạn nhân chỉ còn nửa dưới. “Nỗi sợ lớn hơn tất cả nhưng không hiểu sao tôi vẫn ôm chặt phần thi thể đó mang lên bờ”, Toàn kể. Sau đó, mấy ngày Toàn không ăn nổi một muỗng cơm, ngủ cũng giật mình… Toàn bộc bạch, nếu không được các đồng nghiệp động viên, anh đã chẳng vượt qua nổi lần đó để gắn bó với nghề.

Dằn vặt

Đêm khuya, phòng nhận được tin khẩn, một thanh niên nhảy xuống sông mất tích. Các anh lập tức tiếp cận hiện trường, chia thành hai nhóm tiến hành lặn trong đêm nhưng bất thành. Sự tình câu chuyện làm các anh quyết không bỏ cuộc. Nạn nhân là người con duy nhất của một gia đình giàu có, bị bố mẹ ngăn cản khi đem lòng yêu cô gái phụ việc cho mẹ. Hôm đó, cậu ta và cô gái hẹn hò tại quán cà phê ven sông. Khi xảy ra cãi vã, cô gái bỏ đi, cậu liền nhảy xuống sông chỉ để hả giận, nhưng không ngờ bơi được nửa chặng sang kia bờ thì bị đuối sức, kêu cứu thất thanh.

Nghĩ rằng cái chết của con một phần do mình nên nỗi đau của bà mẹ nhân lên gấp bội. Khi chấp nhận đã mất con, người mẹ ấy thảm thiết xin hãy tìm thi thể con mình. Đội cứu hộ mở rộng phạm vi xác định vị trí, tăng cường người lặn… Liên tục trong hai ngày, càn quét mọi ngóc ngách, chỉ lên bờ để ăn chút gì lấy sức, họ lại lặn xuống cả trong đêm lạnh cóng mà vẫn không tìm được nạn nhân. “Nhìn người mẹ đau đớn, anh em tự trách mình rồi giận chàng trai kia sao quá dại dột. Nhiều ngày sau, anh em ai cũng bần thần, buồn bã. Chết là hết nhưng với người Việt mình, khi người thân mất đi, cái mong muốn tìm được xác để mai táng cho đàng hoàng quan trọng lắm”, anh Hồ Hữu Trọng, một trong những chiến sĩ tham gia đội lặn trên tâm tư.

Anh Tuấn phấn chấn hơn khi kể về những “phi vụ” đạt được kết quả vượt ngoài dự tính. Điển hình trong vụ sập bê tông công trình cao ốc khu đô thị Phú Mỹ Hưng (Q.7) đúng vào ngày cuối cùng của năm 2008. Một nạn nhân nữ được phát hiện hai chân bị kẹp chặt bởi thanh sắt giàn giáo cùng núi bê tông đang dần khô. Các bác sĩ đã tính đến phương án tháo khớp nạn nhân ngay tại chỗ, chấp nhận hy sinh đôi chân để bảo toàn tính mạng. Không chần chừ, anh Tuấn cùng đồng đội đã dũng cảm xin thêm 20 phút để cứu nạn nhân. “Phải nói đó là giây phút “đánh đu” với tính mạng của cô gái, nhưng nghĩ người ta đang như thế, bỏ đi đôi chân, liệu ai còn muốn sống, nên mình làm liều. Đó là 20 phút cân não nhất mà anh em từng trải qua, cuối cùng cũng đã đạt được kết quả… Cô gái giữ được đôi chân của mình”.

Trung úy Huỳnh Văn Tuấn tham gia lặn trong một vụ tai nạn ở Q.12

Theo nghề chẳng phải vì… yêu nghề

Lặn sông, lao vào biển lửa, công trình sập… để cứu người, họ cũng rất dễ gặp tai nạn. Chiến sĩ bị ngã, bị thương, bỏng… phải nằm viện điều trị là chuyện thường ngày. Ngoài áp lực công việc, những chiến sĩ cứu nạn cứu hộ còn gánh áp lực chẳng dễ sẻ chia từ gia đình, người thân.

Có chiến sĩ ở Nhà Bè, đã là thợ lặn điêu luyện và quyết định theo đuổi công việc đến cùng nhưng đành ngậm ngùi rời nghề vì bố mẹ không đồng ý. Hay trường hợp của trung úy Tuấn, sau khi anh tham gia cứu nạn trong vụ cháy kinh hoàng tại Trung tâm thương mại Quốc tế ITC năm 2002, bố mẹ anh mới “té ngửa” khi biết con mình làm trong đội cứu nạn cứu hộ. Hiếm hoi lắm mới có chiến sĩ được gia đình đồng ý cho con theo nghề, nói “chấp nhận” thì chính xác hơn. Rồi chuyện lập gia đình của các anh lắm trắc trở bởi đâu dễ tìm được người con gái chấp nhận lấy chồng theo công việc này.

Thế mà những chiến sĩ đã theo nghề ba – bốn năm đều xác định đây sẽ là công việc mình gắn bó. Chẳng ai yêu nghề, cũng chẳng có đam mê, các anh bám trụ vì những lần đi “cứu người chết”, chính nỗi đau của người thân nạn nhân như nói với các anh rằng: đừng bỏ cuộc. Các anh biết rằng sẽ còn không ít người cần đến mình để giảm đi phần nào mất mát, đớn đau cho người sống cũng như tìm sự bình yên cho người đã khuất.

Các chiến sĩ Phòng Cứu nạn cứu hộ thuộc Sở Cảnh sát phòng cháy chữa cháy TP.HCM lặn tìm người mất tích trong một vụ nổ sà lan ở Q.7

Có lần đội vừa vớt xác một nạn nhân sau cả chục tiếng đồng hồ tìm kiếm thì một cụ già neo đơn sống gần đó mời vào nhà. Hóa ra, thấy các anh lặn ngụp vất vả, ông cụ đã xin gạo hàng xóm và làm thịt chú gà duy nhất trong chuồng nấu cháo để bồi dưỡng các anh. Những lần cứu được người, tìm được xác, người dân đều cảm kích ôm chặt lấy… các anh. Và với các anh, kết quả lớn nhất trong công việc là những giọt nước mắt, những cái bắt tay, lời cảm ơn…  của người dân. 

Việt Báo (Theo PNO)